به پاس نیم‌قرن فعالیت هنری استاد فرامرز پایور

به پاس نیم‌قرن فعالیت هنری استاد فرامرز پایور نام یک نام آلبوم موسیقی سنتی ایرانی اثر فرامرز پایور می‌باشد.[۱][۲] در این اثر چند خوانندهٔ سرشناس به نام‌های عبدالوهاب شهیدی، محمدرضا شجریان، شهرام ناظری، اسماعیل ادیب خوانساری و محمود کریمی حضور دارند.[۳]

محتویات

    ۱ شرح اثر
        ۱.۱ فهرست آهنگ‌ها
    ۲ جستارهای وابسته
    ۳ منابع

شرح اثر
فهرست آهنگ‌ها

    سی دی اول:

    قسمتی اول قطعهٔ پوپک (تنبک محمد اسماعیلی)
    آواز افشاری (تنبک حسین تهرانی)
    تمرین دشتی (ساخته و اجرای ابوالحسن صبا، دونوازی ویولون و سنتور)
    سه‌گاه (آواز ادیب خوانساری)
    ابوعطا، حجاز (تنبک محمد اسماعیلی)
    سه‌گاه (آواز ادیب خوانساری، آواز ادیب خوانساری
    شور (فرامرز پایور، علی اکبر شهنازی و حسین تهرانی)
    سه‌گاه (آواز محمود کریمی)

    سی دی دوم:

    برنامه‌ای در سه گاه (قسمی از آن با گروه شازهای ملی اجرا شده است، کمانچه نوازی رحمت‌الله بدیعی و تنبک محمد اسماعیلی)
    تصنیف ملکا (آواز محمدرضا شجریان)
    چهارمضراب چهارگاه (چپ کوک)
    قطعه راز و نیاز (شور)
    تصنیف آهوی وحشی (آواز عبدالوهاب شهیدی)
    تک نوازی در گوشه‌های خاوران و خسروانی (ماهور)
    تصنیف پیغام (آواز شهرام ناظری، کمانچه نوازی علی اصغر بهاری، تار هوشنگ ظریف و تنبک محمد اسماعیلی)
    پیش درآمد حبیب سماعی (چهارگاه)
    رِنگ همایون

محمود کریمی (موسیقی‌دان)

محمود کریمی (۱۳۰۶، تهران[۱] - ۱۳۶۳[۱])، استاد ردیف آوازی موسیقی ایرانی بود.

محتویات

    ۱ زندگی
    ۲ زندگی هنری
    ۳ ردیف محمود کریمی
    ۴ دیگر آثار
    ۵ جستارهای وابسته
    ۶ پانویس

زندگی

محمود کریمی در سال ۱۳۰۶ در تهران به دنیا آمد. وی آواز را به صورت پراکنده و با استفاده از منابع مختلف آموخت تا اینکه در سال ۱۳۳۰ به کلاس عبدالله دوامی راه یافت. او همچنین ردیف سه‌تار را به مدت ۲۰ سال نزد محمد ایرانی مجرد فرا گرفت.[۲] محمود کریمی در کلاس‌های شبانه موسیقی اداره کل هنرهای زیبای کشور که بعدا به وزارت فرهنگ و هنر تغییر نام داد همکار استادانی چون ابوالحسن صبا، علی اکبر شهنازی و عبدالله دوامی بودند. علاوه بر آن مرکز، او در هنرستان موسیقی ملی، هنرکده موسیقی ملی و سازمان جوانان زرتشتی تدریس می‌کرد .

محمود کریمی از بدو تاسیس مرکز حفظ و اشاعه موسیقی سنتی توسط استاد داریوش صفوت با این مرکز همکاری داشت و در کنار استادان نورعلی برومند، یوسف فروتن و سعید هرمزی نسلی از موسیقیدانان نو را تربیت کرد. وی در سال ۱۳۶۳ درگذشت.[۲]
زندگی هنری

بیشتر فعالیت محمود کریمی، در زمینهٔ آموزش آواز بود و بسیاری از خوانندگان از جمله شهرام ناظری، حسام‌الدین سراج، قاسم رفعتی، پریسا، محمد باغبان، افسانه رثایی، سروش ایزدی و معصومه مهرعلی نزد او به آموزش آواز پرداخته‌اند. در جشن هنر شیراز، محمود کریمی برای نخستین بار دستگاه راست پنجگاه را اجرا کرد. او همچنین برنامه‌هایی را همراه با فرامرز پایور و حسین تهرانی در تلویزیون ایران اجرا کرد.[۲]

استاد فرامرز پایور سه ویژگی زیر را از خصویات سبک استاد کریمی ذکر می‌‌کند: ۱) اشعار به اصطلاح تکه‌پاره و جداجدا از یکدیگر نباشند. ۲) مفهوم اشعار در بیان کاملا واضح باشد. ۳) بخصوص از کلماتی از قبیل امان، جانم، حبیب که اغلب تحت‌اللفظ خوانندگان است جدا احتراز شود. استاد علی تجویدی نیز در توصیف کریمی می‌نویسد: آوای کریمی مملو از مهربانی و بیگناهی بود، هنر کریمی متاثر از افکار و اندیشه‌ها و خلق و خوی باطنیش بود. او هنر را برای هنر طالب بود، آنچه می‌دانست به شاگردان می‌آموخت.
ردیف محمود کریمی

از محمود کریمی، ردیف آوازی به جا مانده‌است که آن را در سال‌های ۱۳۴۴ و ۱۳۴۵ تهیه و تنظیم کرده‌است.[۳] این ردیف، از نمونه‌های اصیل و بی‌نقص موسیقی ایرانی به شمار می‌رود و بهترین ردیف برای آموزش آواز و مرجع خوانندگان است.[۱] این ردیف با تلاش محمد تقی مسعودیه و با همکاری هوشنگ ظریف و رحمت‌الله بدیعی نت‌نویسی شده‌است. همچنین ارفع اطرایی این مجموعه را برای ساز سنتور تنظیم کرده است.[۲]
دیگر آثار

    آواز محمود کریمی (سنتور: فرامرز پایور، سه‌تار: داریوش صفوت، انتشارات ماهور)
    به پاس نیم‌قرن فعالیت هنری استاد فرامرز پایور  (انتشارات ماهور)

دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی

دانشکده مدیریت و حسابداری یکی از دانشکده‌های دانشگاه علامه طباطبایی است که در خیابان نظامی گنجوی واقع شده است. این دانشکده تا پیش از انقلاب اسلامی ایران با عنوان مدرسه عالی بازرگانی تهران به فعالیت می پرداخته است و پس از تشکیل دانشگاه علامه طباطبایی، تحت عنوان دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی به فعالیت می‌پردازد. در حال حاضر این دانشکده به سبب قدمت، پیشینه آموزشی و اعضای هیئت علمی خود در ادوار گوناگون مشهور می‌باشد.

محتویات

    ۱ پیشینه
    ۲ گروه‌های آموزشی
    ۳ اساتید برجسته
    ۴ اعضای هیئت علمی دانشکده
        ۴.۱ نشریات علمی پژوهشی
        ۴.۲ دانش آموختگان سرشناس
        ۴.۳ پیوندها
        ۴.۴ منابع

پیشینه

در مرداد ماه سال ۱۳۶۰ به منظور یکپارچگی بیشتر در رشته‌های مشابه علوم اداری و بازرگانی، برخی از مدارس عالی و دانشکده‌ها نظیر مدرسه عالی بازرگانی، مدرسه عالی خدمات جهانگردی و اطلاعات، مدرسه عالی مهمانداری و خدمات پرواز، مدرسه عالی ایران زمین، مدرسه عالی ریاضیات و مدیریت اقتصادی کرج، موسسه عالی حسابداری، موسسه علوم بانکی، سازمان مدیریت صنعتی، مرکز آموزش مدیریت دولتی، مرکز مطالعات مدیریت ایران با هم ادغام شدند و دانشکده مدیریت و حسابداری تاسیس شد. قدمت دانشکده مدیریت و حسابداری در رشته حسابداری و امور مالی به سال ۱۳۳۶ و در رشته بازرگانی به سال ۱۳۳۷ و در رشته مدیریت دولتی به سال ۱۳۵۱ برمی گردد. این دانشکده در بدو تاسیس در رشته و گرایش‌های تحصیلی حسابداری، مدیریت (بازرگانی، دولتی، صنعتی) خدمات بانکی، خدمات پستی، خدمات پرواز، جهانگردی و هتلداری در مقاطع مختلف جمعاً ۱۷۵۷ نفر دانشجو داشته است. در حال حاضر دانشکده مدیریت و حسابداری با بیش از ۲۵۰۰ نفر دانشجوی روزانه و شبانه در مقطع کارشناسی، ۵۰۰ نفر در مقطع کارشناسی ارشد و ۴۵۰ نفر در مقطع دکتری به همراه ۶۰ نفر عضو هیات علمی و ۶۸ نفر کارکنان اداری، یکی از قدیمی و مطرح ترین دانشکده‌های مدیریت و حسابداری در سطح کشور قلمداد می‌شود.[۵]
گروه‌های آموزشی

    مدیریت بازرگانی

مقطع لیسانس: گرایش مدیریت بازرگانی
مقطع فوق لیسانس: گرایش بازرگانی بین‌الملل، مدیریت بازاریابی، مدیریت تحول، مدیریت بیمه
مقطع دکتری: گرایش سیاستگذاری بازرگانی، بازاریابی بین‌الملل، رفتار سازمانی و منابع انسانی[۶]

    مدیریت صنعتی

مقطع لیسانس: گرایش مدیریت صنعتی
مقطع فوق لیسانس: گرایش مدیریت تولید، مدیریت تکنولوژی، مدیریت فناوری اطلاعات، تحقیق در عملیات
مقطع دکتری: گرایش مدیریت تولید، مدیریت تکنولوژی، مدیریت فناوری اطلاعات، تحقیق در عملیات[۷]

    مدیریت دولتی

مقطع لیسانس: گرایش مدیریت دولتی
مقطع فوق لیسانس: گرایش مدیریت منابع انسانی، مدیریت سیستم‌های اطلاعاتی، مدیریت تشکیلات و روش‌ها، مدیریت شهری، مدیرریت کارآفرینی
مقطع دکتری: گرایش مدیریت منابع انسانی، مدیریت تصمیم گیری و خط مشی گذاری عمومی، مدیریت تطبیقی و توسعه[۸]

    مدیریت جهانگردی

مقطع لیسانس: گرایش مدیریت جهانگردی، مدیریت هتلداری
مقطع فوق لیسانس: گرایش مدیریت جهانگردی
مقطع دکتری: گرایش مدیریت جهانگردی[۹]

    حسابداری

مقطع لیسانس: گرایش حسابداری
مقطع فوق لیسانس: گرایش مدیریت مالی، حسایداری، حسابرسی
مقطع دکتری: گرایش مدیریت مالی، حسابداری[۱۰]
اساتید برجسته

گروه مدیریت بازرگانی

    سید علی اکبر افجه، طراح مباحث مدیریت اسلامی در رشته مدیریت
    سید محمد اعرابی، رئیس و عضو هیئت موسس انجمن مدیریت استراتژیک،[۱۱] مدیر گروه مدیریت دفتر پژوهش‌های فرهنگی،[۱۲] دبیر سابق بانک مرکزی و رئیس سابق بیمه مرکزی ایران
    حسین رحمانسرشت، استاد برجسته کشوری در حوزه مدیریت استراتژیک و عضو هیئت موسس انجمن مدیریت استراتژیک،[۱۳] استاد نمونه کشوری در رشته مدیریت (سال 1386)[۱۴]
    نادر مظلومی، عضو شورایعالی بیمه مرکزی،[۱۵] رئیس کمیسیون بیمه کمیته ایرانی اتاق بازرگانی بین‌المللی،[۱۶] رئیس سابق پژوهشکده بیمه[۱۷][۱۸] و رئیس سابق مؤسسه آموزش عالی بیمه اکو[۱۹]
    قاسم انصاری رنانی، رئیس سابق سازمان ملی بهره‌وری[۲۰]
    عبدالحمید ابراهیمی، پدر علم بازاریابی در ایران[۲۱][۲۲]
    علیرضا شیرانی، مدیرعامل سابق سابق بانک سپه، رئیس هیئت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار[۲۳] و رئیس موسسه عالی بانکداری ایران[۲۴]
    محمود محمدیان، مشاور بازاریابی بانک ملت و نویسنده مطرح در حوزه بازاریابی[۲۵]
    علیرضا دبیر، عضو شورای شهر تهران،[۲۶][۲۷] قهرمان اسبق کشتی آزاد ایران و جهان[۲۸]

گروه مدیریت صنعتی

    ابوالفضل کزازی، عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی[۲۹][۳۰]
    سید محمد علی خاتمی، پژوهشگر نمونه کشوری و استاد برجسته تحقیق در عملیات[۳۱]
    مقصود امیری، پژوهشگر نمونه کشوری[۳۲]
    پیام حنفی زاده، پژوهشگر نمونه کشوری[۳۳]
    سید حبیب‌الله طباطبائیان، رئیس انجمن مدیریت فناوری ایران،[۳۴] رئیس پژوهشکده مطالعات فناوری[۳۵]

گروه مدیریت دولتی

    مهدی الوانی، چهره ماندگار و پدر علم مدیریت در ایران (سال ۱۳۸۲)، استاد نمونه کشوری (1377)[۳۶] و رئیس دانشکده مدیریت پردیس بین‌المللی قم دانشگاه تهران[۳۷]
    ابوالحسن فقیهی، رئیس انجمن علوم مدیریت ایران،[۳۸] سردبیر فصلنامه علوم مدیریت ایران[۳۹] و عضو هیئت موسس مدرسه مدیریت ایرانیان[۴۰]
    سید حسین ابطحی، عضو شورای عالی انجمن فارغ التحصیلان اروپا، امریکا و اقیانوسیه، استاد نمونه کشوری در سال 1387[۴۱]
    شمس السادات زاهدی، نخستین بانوی ایرانی حائز مدرک دکترای مدیریت، استاد نمونه کشوری و رئیس سابق دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی[۴۲]
    غلامحسین دلجو، شهردار سابق تهران[۴۳]

گروه مدیریت جهانگردی

    حمید ضرغام، موسس رشته مدیریت جهانگردی در ایران و رئیس سابق مؤسسه آموزش عالی بیمه اکو[۴۴]
    محمدرضا فرزین، دبیر سابق ستاد هدفمندی یارانه‌ها؛ مدیرعامل سابق صندوق توسعه ملی و معاون وزیراقتصاد دولت دهم[۴۵][۴۶]

گروه حسابداری

    علی پارسائیان، مترجم برجسته علم مدیریت[۴۷]
    علی ثقفی، پدر علم حسابداری ایران و رئیس انجمن حسابداری ایران[۴۸]
    یحیی حساس یگانه، برگزیده کتاب سال حسابداری (سال‌های ۱۳۷۲ و ۱۳۸۵)، عضو هیئت علمی و مدیر گروه آموزش حسابداری موسسه عالی بانکداری ایران[۴۹]
    محمدهاشم بت‌شکن، مدیرعامل بانک مسکن، مدیرعامل سابق بانک اقتصاد نوین و رئیس سابق هیئت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار[۵۰]
    ولی‌الله سیف، رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران،[۵۱][۵۲] مدیرعامل سابق بانک ملی، بانک سپه، بانک صادرات و بانک کارآفرین[۵۳]

اعضای هیئت علمی دانشکده
نام     محل اخذ مدرک تحصیلی     رشته
عبدالحمید ابراهیمی     هند دانشگاه دهلی     دکترای مدیریت بازاریابی بین‌الملل
سید حسین ابطحی     ایالات متحده آمریکا دانشگاه میزوری     دکترای مدیریت مهندسی
ایالات متحده آمریکا دانشگاه کالیفرنیای جنوبی     فوق دکترای مدیریت و توسعه منابع انسانی
سید علی اکبر افجه     ایالات متحده آمریکا دانشگاه بین‌المللی تگزاس     دکترای رفتار سازمانی و رهبری
لعیا الفت     ایران دانشگاه تهران     دکترای مدیریت تحقیق در عملیات
مهدی الوانی     ایالات متحده آمریکا دانشگاه کالیفرنیای جنوبی     دکترای مدیریت دولتی
سید محمد اعرابی     ایران دانشگاه تهران     دکترای مدیریت رفتار سازمانی و منابع انسانی
ایالات متحده آمریکا دانشگاه LSU     دکترای تحقیق در عملیات
قاسم انصاری رنانی     ایران دانشگاه تهران     دکترای مدیریت رفتار سازمانی و منابع انسانی
جعفر باباجانی     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای حسابداری
مقصود امیری     ایران دانشگاه آزاد اسلامی     دکترای مهندسی صنایع
ایران دانشگاه صنعتی شریف     دکترای مهندسی صنایع
جهانیار بامداد صوفی     فرانسه دانشگاه علوم و فن آوری لیل     دکترای مدیریت
محمد هاشم بت‌شکن     ایران دانشگاه تهران     دکترای مدیریت مالی
فرخ برزیده     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای حسابداری
موسی بزرگ اصل     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای حسابداری
قاسم بولو     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای حسابداری
اکبر پور فرج     ایران دانشگاه تربیت مدرس     دکترای تاریخ (باستان شناسی)
ابوالفضل تاجزاده     استرالیا دانشگاه سوئین برن     دکترای بازرگانی بین‌الملل
محمد رضا تقوا     فرانسه دانشگاه رن     دکترای توسعه سیستم‌های تخصصی در انرژی
محمد تقی تقوی فرد     ایالات متحده آمریکا دانشگاه ایالتی Wichita     دکترای مهندسی صنایع
علی ثقفی     ایالات متحده آمریکا دانشگاه میزوری     دکترای حسابداری
غلامحسین دلجو     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای مدیریت دولتی
زهره دهدشتی شاهرخ     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای مدیریت بازاریابی
حسین رحمانسرشت     بریتانیا دانشگاه هال     دکترای مدیریت استراتژیک و نوآوری
بهروز رضایی منش     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای مدیریت دولتی
حبیب رودساز     ایران دانشگاه تهران     دکترای مدیریت سیستم‌ها
شمس السادات زاهدی     ایالات متحده آمریکا دانشگاه کلرمونت     دکترای مدیریت دولتی
مهدی حقیقی     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای مدیریت استراتژیک
یحیی حساس یگانه     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای حسابداری
داود حسین‌پور     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای مدیریت دولتی
پیام حنفی زاده     ایران دانشگاه صنعتی امیرکبیر     دکترای مهندسی صنایع
سید محمدعلی خاتمی     بریتانیا دانشگاه لیدز     دکترای مهندسی صنایع
محسن خوش طینت     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای حسابداری
مهدی سدیدی     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای حسابداری
سید رضا سلامی     بریتانیا دانشگاه سیتی     دکترای مهندسی صنایع
محسن سهرابی     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای حسابداری
میرعلی سید نقوی     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای مدیریت دولتی
ولی‌الله سیف     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای حسابداری
سید مجید شریعت پناهی     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای حسابداری
فتاح شریف‌زاده     ایالات متحده آمریکا دانشگاه بین‌المللی فلوریدا     دکترای مدیریت دولتی
صابر شعری     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای حسابداری
علیرضا شیرانی     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای مدیریت بازرگانی
سید حبیب اله طباطباییان     ایران دانشگاه تربیت مدرس     دکترای مدیریت سیستم‌های تولید
جمشید صالحی صدقیانی     روسیه دانشگاه دولتی شوروی     دکترای مدیریت تحقیق در عملیات
سعید صحت     ژاپن دانشگاه توکوهو     دکترای مدیریت بیمه
حمید ضرغام     ایران دانشگاه تهران     دکترای مدیریت تحقیق در عملیات
محمود ضیایی     آلمان دانشگاه بن     فوق دکترای برنامه ریزی شهری
نصراله غفاری     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای مدیریت تولید و عملیات
غلامرضا کاظمیان     ایران دانشگاه تربیت مدرس     دکترای برنامه ریزی شهری
مهدی کروبی     ایران دانشگاه آزاد اسلامی     دکترای علوم ارتباطات
ابوالفضل کزازی     بریتانیا دانشگاه برادفورد     دکترای مدیریت صنعتی
محمدرضا فرزین     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای اقتصاد و تجارت بین‌الملل
کامران فیضی     ایران دانشگاه آزاد اسلامی     دکترای مدیریت تحقیق در عملیات
حسن قاسمی     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای مدیریت بازاریابی
وجه اله قربانی زاده     ایران دانشگاه تربیت مدرس     دکترای مدیریت سیستم‌ها
محمود محمدیان     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای مدیریت بازاریابی
نادر مظلومی     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای مدیریت استراتژیک
سید مهدی میر مطهری     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای حسابداری
فتاح میکائیلی     ژاپن دانشگاه کیو     دکترای مهندسی مدیریت
وحید ناصحی فر     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای مدیریت بازاریابی
رضا واعظی     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای مدیریت دولتی
علیرضا دبیر     ایران دانشگاه شهید بهشتی     دکترای مدیریت منابع انسانی
جواد شکرخواه     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای حسابداری
محمد مرفوع     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای حسابداری
محمد جواد سلیمی     ایران دانشگاه علامه طباطبایی     دکترای حسابداری
نشریات علمی پژوهشی

    مطالعات مدیریت بهبود و تحول؛ اولین فصلنامه علمی پژوهشی کشور در حوزه مدیریت
    مطالعات جهانگردی؛ اولین فصلنامه علمی پژوهشی کشور در حوزه مدیریت جهانگردی
    مطالعات مدیریت صنعتی
    مطالعات تجربی حسابداری مالی
    مطالعات مدیریت فن آوری اطلاعات

دانش آموختگان سرشناس

    حسن دانایی فرد، استاد برجسته گروه مدیریت دولتی دانشگاه تربیت مدرس
    علی اکبر فرهنگی، استاد برجسته گروه مدیریت دانشگاه تهران و پدر مدیریت رسانه ایران
    احمد روستا، استاد برجسته گروه مدیریت بازرگانی دانشگاه شهید بهشتی
    سید حمید خداداد حسینی، استاد برجسته گروه مدیریت بازرگانی دانشگاه تربیت مدرس
    حسین کاظم‌پور اردبیلی، وزیر سابق بازرگانی و نماینده ایران در سازمان اوپک
    عادل آذر، استاد برجسته گروه مدیریت صنعتی دانشگاه تربیت مدرس و رئیس مرکز آمار ایران
    حسین عبده تبریزی، بنیانگذار بانک اقتصاد نوین، صاحب امتیاز روزنامه سرمایه و دبیرکل سابق بورس اوراق بهادار تهران[۵۴]
    یوناتن بت کلیا، نماینده آشوریان در دوره‌های ششم، هفتم، هشتم و نهم مجلس شورای اسلامی
    مهرداد بذرپاش، نماینده نهمین دوره مجلس شورای اسلامی، مدیرعامل سابق سایپا و رئیس سابق سازمان ملی جوانان
    منوچهر زمانی، مدیرعامل سابق بانک گردشگری
    منوچهر غروی، مدیرعامل سابق ایران خودرو، مدیرعامل شرکت خودروسازی تاپکو
    حجت اله صیدی، عضو هیئت مدیره ایران خودرو و بانک صادرات، مدیرعامل شرکت سرمایه‌گذاری خوارزمی و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد تهران شمال
    ایرج توتونچیان، عضو هیئت علمی گروه مدیریت دانشگاه الزهرا
    اسداله کردنائیج، عضو هیئت علمی گروه مدیریت بازرگانی دانشگاه تربیت مدرس
    مسعود حماسی، استاد مدیریت و استراتژی مدرسه مدیریت دانشگاه ایلی نویز[۵۵]
    اردشیر شاهمائی، عضو هیئت علمی گروه مدیریت دانشگاه نیومان پنسیلوانیا[۵۶]
    عباس هیئت، استاد سیستم‌های اطلاعاتی مدیریت مدرسه مدیریت دانشگاه ایالتی مونتانا[۵۷]
    نفیسه هیئت، استاد سیستم‌های اطلاعاتی مدیریت مدرسه مدیریت دانشگاه ایالتی مونتانا[۵۸]
    علی هاشمی، عضو هیئت علمی مدرسه مدیریت و اقتصاد اشلند در رشته اقتصاد[۵۹]
    احسان نیکبخت، استاد مدیریت مالی دانشگاه هوفسترا در نیویورک[۶۰]
    حبیب‌الله دعایی، عضو هیئت علمی دانشکده مدیریت دانشگاه سیستان و بلوچستان
    حمید محمدی، عضو هیئت علمی مدرسه مدیریت گراهام دانشگاه سنت ژاویر[۶۱]
    حمیدرضا رضوانی، عضو هیئت علمی و مدیر گروه مدیریت بازرگانی دانشکده مدیریت دانشگاه مازندران
    بدرالدین اورعی یزدانی، عضو هیئت علمی و رئیس دانشکده مدیریت دانشگاه سیستان و بلوچستان
    نور محمد یعقوبی، عضو هیئت علمی دانشکده مدیریت دانشگاه سیستان و بلوچستان
    مهدی کاظمی، عضو هیئت علمی دانشکده مدیریت دانشگاه سیستان و بلوچستان
    هاشم آقازاده، عضو هیئت علمی گروه مدیریت بازرگانی دانشگاه تهران
    احمد مدرس، عضو هیئت علمی گروه مدیریت مالی و حسابداری دانشگاه تهران
    عادل صلواتی، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی در رشته مدیریت دولتی
    غلامحسن تقی نتاج، مدیرعامل موسسه مالی و اعتباری مهر
    امیر حسین ارضا، مدیرعامل شرکت کارگزاری خبرگان سهام
    مهدی خادمی گراشی، عضو هیئت علمی موسسه عالی آموزش وپژوهش مدیریت وبرنامه ریزی
    امیرحسین پورحسینی، عضو هیئت علمی موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی
    فریبرز خسروی، معاونت سابق اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی ایران
    عبدالحسن ستار پور ملقب به ستار، خواننده برجسته ایرانی
    محمود کریمی مداح مشهور

ولی‌الله سیف

ولی‌الله سیف (زاده ۱۳۳۱، در نهاوند) رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران است. او دارای دکتری حسابداری و امور مالی از دانشگاه علامه طباطبایی، چهره ماندگار صنعت بانکداری ایران (۱۳۹۲)، و رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل سابق بانک‎های کارآفرین، ملت، صادرات ایران، سپه، ملی ایران، و فیوچر بانک (بانک المستقبل بحرین) است.[۱][۲][۳][۴][۵]

محتویات

    ۱ سوابق اجرایی
        ۱.۱ بانک صادرات
        ۱.۲ سایر سوابق
        ۱.۳ ریاست کل بانک مرکزی
    ۲ سوابق علمی
    ۳ جوایز و افتخارات
    ۴ منابع
    ۵ پیوند به بیرون

سوابق اجرایی
بانک صادرات

از جمله سمت‌های وی مدیریت عامل بانک صادرات بوده است. در دوره تصدی وی اختلاس ۱۲۳ میلیارد تومانی توسط فاضل خداداد و با تبانی با کارمندان بانک صادرات ایران در این بانک رخ داد.[۶]در بهمن ۱۳۷۱ رییس اداره کل بانک صادرات ایران متوجه اختلاس می‌شود. قبل از آن چندین بار ولی‌الله سیف با وساطت‌های سیاسی با خداداد دیدار کرده بود.[۷] در این هنگام فاضل خداداد در پاریس بوده که با تماس سیف به عنوان مدیریت بانک به ایران بر می‌گردد[۸] و بعد از برگشت فاضل از محل وجوهی که اختلاس شده بود، جمعاً ۴۴میلیاردو۲۰۰میلیون ریال ظرف حدود یک ماه وصول می‌شود. وی از بهمن ۷۱ تا مرداد یا شهریور ۷۲ تحت مراقبت بود. اما او نهایتاً در این زمان می‌تواند از کشور فرار کند. وی حدود ۸۰۰۳۰۰۰ دلار پول از کشور خارج کرده بود که هیچگاه به کشور برنگشت. اما دوباره با وعده بخشش از سوی محسن رفیقدوست و ولی‌الله سیف در شهریورماه ۷۳ به ایران باز می‌گردد تا باقی‌مانده بدهی خود را به بانک پرداخت کند. وی در روز ۹ بهمن ۱۳۷۳ بازداشت دوباره شد و پس از هشت جلسه دادگاه در آذرماه سال ۱۳۷۴ اعدام گردید.[۹]
سایر سوابق

    مدیر مالی و عضو هیئت عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، (از ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۲)
    عضویت هیئت مدیره بانک سپه
    رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل بانک ملت
    معاون اقتصادی و برنامه‎ریزی بنیاد مستضعفان و جانبازان
    معاون بازرگانی و بین‌الملل بنیاد مستضعفان و جانبازان
    رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل بانک صادرات ایران
    رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل بانک سپه (۲۳ اردیبشت ۱۳۷۵ تا ۱۴ شهریور ۱۳۷۹)
    رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل بانک ملی ایران
    رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل فیوچر بانک (بحرین)[۱۰]
    عضو هیئت مدیره و مدیرعاملی بانک کارآفرین
    عضو شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی
    نائب رئیس کمیته ایرانی اتاق بازرگانی بین‌المللی

ریاست کل بانک مرکزی

سیف در جلسه سوم شهریور ماه ۱۳۹۲هیات دولت ایران، با پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی و تایید مجمع عمومی بانک مرکزی با حکم رییس جمهور به عنوان رییس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران منصوب شد.[۱۱][۱۲]

برخی از سایت‌های اقتصادی مانند اقتصاد آنلاین به علمی نبودن وی و بروز اختلاس در بانکهای تحت مسئولیت وی انتقاد کرده‌اند. به نوشته این سایت «سوابق آقای سیف به خوبی نشان دهنده این است که ایشان یک فرد اجرایی با سابقه‌ای قوی است اما فرد علمی نیست. ایشان اصلاً اقتصاددان نیست! مدرک ایشان حسابداری است».[۱۳]

پس از شروع به کاهش یافتن نرخ دلار در راستای فعالیتهای سیاسی و اقتصادی صورت گرفته توسط دولت یازدهم، سیف در اظهارنظری اعلام نمود قیمت دلار در ۲۹۵۰ به کف قیمت رسیده و بانک مرکزی اجازه کاهش قیمت بیش از این را نمی‌دهد. این اعلام موضع سبب جنجالهای لفظی در سطح جامعه و بین مقامات حکومت شد و انتقادات زیادی من‌جمله از جانب برخی نمایندگان مجلس به وی سرازیر شد.[۱۴] این اظهارنظر سیف که با واکنش‌های منفی در نزد مردم مواجه شد، با دفاع کوروش پرویزیان در یکی از مناظره‌های صدا و سیما اینگونه پاسخ داده شده:[۱۵] «تعیین نرخ ارز به طور مستقل انجام نمی‌شود و مرتبط با متغیرهای دیگری می‌باشد. این متغییرها که از آنها به عوامل بنیادی اقتصادی تعبیر می‌شود، تاکنون تغییری نکرده‌اند که ما بتوانیم با سنجش آنها نرخ ارز را تغییر دهیم. یکی از این عوامل بنیادی تحریم بانک مرکزی ایران می‌باشد که تاکنون برچیده نشده است. افت محسوس نرخ ارز در کوتاه مدت منطقی نیست.»

از جمله اقدامت وی در نخستین ماه‌های تصدی این سمت، اعلام اسامی ۵۰۰ بدهکار عمده شبکه بانکی ایران، به قوه قضائیه بوده است.[۱۶]
سوابق علمی

او لیسانس و فوق لیسانس حسابداری از دانشکده حسابداری و علوم مالی شرکت ملی نفت ایران است. وی دارای دکتری حسابداری و امور مالی از دانشگاه علامه طباطبایی است و عضو هیئت علمی گروه حسابداری و مدیریت مالی دانشکده مدیریت و حسابداری می‌باشد.[نیازمند منبع]
جوایز و افتخارات

    ۱۳۹۲: «چهره ماندگار صنعت بانکداری ایران»، در بیست و سومین همایش سالانه سیاست‌های پولی و ارزی[۱۷][۱۸]
    ۱۳۹۱: «مدال زرین روابط‌عمومی»، در کنفرانس روابط‌عمومی، صنعت و تولید ملی

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران طبق ماده ۱۰ قانون پولی و بانکی کشور ایران، مسئول تنظیم و اجرای سیاست اعتباری و پولی بر اساس سیاست کلی اقتصادی کشور می‌باشد.[۳] بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران جانشین بانک مرکزی ایران است که در تاریخ ۱۸ مرداد ماه ۱۳۳۹ تأسیس گردید. حفظ ارزش داخلی و خارجی پول ملی کشور، انتشار اسکناس و ضرب سکه‌های فلزی رایج کشور، تنظیم مقررات مربوط به معاملات ارزی و ریالی، نظارت بر صدور و ورود ارز و پول رایج کشور، تنظیم کننده نظام پولی و اعتباری کشور، نظارت بر بانک‌ها و مؤسسات اعتباری برخی از وظایف بانک مرکزی است.[۴]

محتویات

    ۱ تاریخچه شکل گیری بانک در ایران
    ۲ الف) بانک جدید شرقی (اتحادیة بانک جدید)
    ۳ ب) بانک شاهنشاهی
    ۴ ج) بانک استقراضی
    ۵ وظایف بانک مرکزی
    ۶ ارکان بانک
        ۶.۱ ۱. مجمع عمومی
    ۷ اعضای مجمع عمومی
    ۸ وظایف مجمع عمومی
        ۸.۱ ۲. شورای پول و اعتبار
    ۹ اعضای شورای پول و اعتبار
    ۱۰ وظایف و اختیارات شورای پول و اعتبار
        ۱۰.۱ ۳. هیات عامل
    ۱۱ اعضای هیات عامل
    ۱۲ وظایف و اختیارات هیات عامل
        ۱۲.۱ ۴. هیات نظارت اندوخته اسکناس
    ۱۳ اعضای هیات نظارت اندوخته اسکناس
    ۱۴ وظایف هیات نظارت اندوخته اسکناس
        ۱۴.۱ ۵. هیات نظارت
    ۱۵ اعضای هیات نظارت
    ۱۶ وظایف هیات نظارت
        ۱۶.۱ قانون پولی و بانکی ایران مصوب سال ۱۳۵۱
    ۱۷ ابزارهای سیاست پولی و عملکرد این ابزارها در دوره قبل از پیروزی انقلاب اسلامی
    ۱۸ ابزارهای اصلی سیاست پولی در دوره بعد ازانقلاب اسلامی
        ۱۸.۱ طرح شتاب
    ۱۹ شبکه شتاب
    ۲۰ سوئیچ
    ۲۱ تراکنش
    ۲۲ مرکز شتاب
    ۲۳ پایانه فروش(POS)
    ۲۴ خودپرداز(ATM)
    ۲۵ مزایای شبکه شتاب
    ۲۶ امنیت سیستم شبکه شتاب
    ۲۷ هزینه‌های تراکنش دستگاه‌های عضو شتاب
    ۲۸ خزانه جواهرات ملی
    ۲۹ نهادهای وابسته
    ۳۰ فهرست رؤسای بانک مرکزی ایران
    ۳۱ نگارخانه
    ۳۲ جستارهای وابسته
    ۳۳ منابع
    ۳۴ پیوند به بیرون

تاریخچه شکل گیری بانک در ایران

نخستین بار، اروپاییان در ۱۲۸۱/۱۸۶۴، تأسیس بانک را به وسیلة ژان ساوالان فرانسوی، به میرزا محمودخان ناصرالملک پیشنهاد کردند. آنان در ۱۳۰۲/۱۸۸۵، برای یک کاسه شدن کلیة وجوهی که بین ایران و اروپا جریان داشت، تصمیم گرفتند با مشارکت سرمایه گذاران فرانسوی و بانک عثمانی، بانک ایران و افغانستان را تشکیل دهند، اما چون فرانسویان به این سرمایه‌گذاری اطمینان نداشتند، این کار عملی نشد. سرانجام، انگلیسی‌ها موفق شدند که در ایران اولین بانک را تأسیس کنند.[۵]
الف) بانک جدید شرقی (اتحادیة بانک جدید)

این بانک، مؤسسه‌ای انگلیسی بود که مرکزش در لندن و حوزة فعالیتش در بعضی کشورهای آسیایی قرار داشت. در ۱۳۰۵/۱۸۸۸، شعبة آن در تهران، و سپس در مشهد، تبریز، رشت، اصفهان، شیراز و بوشهر دایر شد و با صدور چک و حواله‌های پنج قرانی ـ که در برابر آن نقره پرداخت می‌شد و در امور روزمره مصرف داشت ـ فعالیت خود را گسترش داد. بانک جدید شرقی، به دلیل داشتن نرخ بهرة متفاوت با لندن ـ که به حساب جاری ۵ر۲٪، به سپردة ثابت شش‌ماهه ۴٪ و به سپردة ثابت یکساله ۶٪ بهره می‌داد ـ سود سرشاری برد. فعالیت این بانک دو سال بیشتر دوام نیافت و در ۱۳۰۵/۱۸۸۸ اثاثیه و شعب خود را، در برابر بیست هزار لیره، به بانک شاهنشاهی فروخت و به فعالیت خود خاتمه داد.[۵]
ب) بانک شاهنشاهی

اولین بانک دولتی ایران است که به نشر اسکناس پرداخت. به موجب امتیازنامة ۱۳۰۷، تأسیس و ادارة آن به مدت شصت سال به بارون جولیوس رویتر، یهودی آلمانی تباری که تابعیت انگلیس و دین مسیح را پذیرفته بود، واگذار شد. او پس از کسب ثروت هنگفت، در ۱۲۸۹/۱۸۷۲، با پرداخت رشوه‌های کلان به درباریان عهد ناصرالدین شاه، به کسب امتیازی نائل شد که طبق آن، به مدت هفتاد سال، احداث راه آهن، سدها و بندها، بهره‌برداری از معادن، جنگلها، اراضی، کارخانه‌های ایران و تأسیس بانک، به عهدة او واگذار می‌شد. بانک شاهنشاهی، که وظایف بانک مرکزی ایران را به عهده داشت، بتدریج مؤسسه‌ای معتبر شده، به صورت مرکز امور مالی کشور درآمد. این بانک وجوه خزانه را در حساب‌های خاص نگهداری می‌کرد و در وصول مال الاجارة گمرکات، عواید دولتی، درآمدهای مالیاتی و ایصال مخارج دولت به شهرستان‌ها و خارج، پرداخت وام به دولت، خرید نقره برای ضرابخانه و ضرب سکه، نقش اصلی را ایفا می‌کرد. مدیریت بانک را ژوزف رابینو، به عهده داشت و هوتم شیندلر رابط بانک در تهران بود. این دو از ایرانشناسان بنام بودند و رویتر با انتصاب آنان، بر اعتبار بانک افزود. با تدبیر رابینو، بانک شاهنشاهی با چاپ اسکناسهای کوچک، وارد زندگی روزمرة مردم شد و سود سرشاری برد. بانک شاهنشاهی، به عنوان بانک دولتی ایران، متعهد پرداخت قرضه به دولت ایران بود. با تأسیس بانک ملی در ۱۳۰۹ش، دامنة فعالیت بانک شاهنشاهی محدود شد. در همین سال، دولت امتیاز انحصاری نشر اسکناس را، که متعلق به بانک شاهنشاهی بود، به مبلغ دویست هزار لیره، خریداری کرد و دراختیار بانک ملی نهاد. همچنین بخش عمده‌ای از سپرده‌های بانک شاهنشاهی به بانک ملی منتقل شد. علی‌رغم این محدودیتها، بانک شاهنشاهی همچنان سودآور بود و، مانند سالهای اوّل تأسیس، به صاحبان سهام ۸٪ سود می‌پرداخت. در ۱۳۲۷ ش /۱۹۴۸، امتیاز شصت سالة بانک به پایان رسید. از آن پس، با نام بانک ایران و انگلیس در خاورمیانه، به فعالیت پرداخت و به علت کاهش اعتبار و سرمایه، فعالیت خود را در سایر نقاط منطقه و کشورهای همسایه گسترش داد. تأسیس بانک شاهنشاهی، نتیجه‌های دیگری نیز داشت که نشر اسکناس، یکنواختی ضرب سکه، کاهش بهای بهره و تثبیت آن، گردآوری سرمایه‌ها و سپرده‌ها و پرداخت بهره به آن، ایجاد نظام نوین بانکی در کشور و تنظیم امور مالی دولت از آن جمله است .[۵]
ج) بانک استقراضی

این بانک در ۱۳۰۸/۱۸۹۰، اندکی پس از بانک شاهنشاهی، تأسیس شد. ژاک پولیاکف، از اتباع روسیه، پیشنهاد تأسیس آن را به ناصرالدین شاه داد؛ و او که علاقة زیادی به پولیاکف داشت، اجازة تأسیس شرکتی را صادر کرد که به معاملات رهنی بپردازد و امور بانکی را نیز برعهده داشته باشد. در ۱۳۱۱، به دلیل عدم سودآوری بانک استقراضی، نمایندة آن در ایران، پیشنهاد انحلال آن را داد؛ اما دولت روسیه که در تمام زمینه‌ها، از جمله بانک، با بریتانیا رقابت داشت، از تعطیل آن جلوگیری کرد و با مداخلة وزارت مالیة آن کشور در کار بانک، کلیة سهام آن به بانک پطرزبورگ منتقل شد. از آن پس، بانک استقراضی عامل اجرای مقاصد سیاسی دولت روسیه شد و اهداف اقتصادیش تحت‌الشعاع هدفهای سیاسی آن کشور قرار گرفت و به همان نسبت که مداخلة روسیه در ایران بیشتر می‌شد سرمایة بانک فزونی می‌یافت. برای هماهنگی میان سیاست دولت روسیه و بانک، وابستة بازرگانی سفارت روسیه در تهران، مسئولیت بانک را به عهده گرفت و سرمایة آن در اختیار رایزنیهای وابسته در ولایات قرار گرفت تا در مواقع لزوم از آن استفاده شود[۵]
وظایف بانک مرکزی
ساختمان پیشین بانک مرکزی ایران

براساس قانون پولی و بانکی کشور مصوب تیر ماه ۱۳۵۱ بانک مرکزی، به عنوان تنظیم کننده نظام پولی و اعتباری کشور، موظف به انجام وظایف زیر می‌باشد:

    حفظ ارزش داخلی و خارجی پول ملی کشور
    انتشار اسکناس و ضرب سکه‌های فلزی رایج کشور
    تنظیم مقررات مربوط به معاملات ارزی و ریالی
    نظارت بر معاملات طلا و وضع مقررات مربوط به آن
    نظارت بر صدور و ورود ارز و پول رایج کشور
    تنظیم کننده نظام پولی و اعتباری کشور
    نظارت بر بانک‌ها و مؤسسات اعتباری
    تنظیم حجم اعتبارات بانکی و ایجاد هماهنگی، متناسب با نیازهای پولی کشور
    نگهداری از حساب‌های کلیه وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی و وابسته به دولت
    نگهداری کلیه ذخایر ارزی و طلای کشور
    نمایندگی دولت در سازمان‌های مالی و بین‌المللی
    در اختیار داشتن تصدی تمام عملیات انتشار اوراق بهادار دولتی
    گردآوری و تهیه طیف وسیعی از آمارهای اقتصادی جهت کنترل تورم و توسعه اقتصادی
    انعقاد موافقت نامه پرداخت و اجرای قراردادهای پولی، مالی، بازرگانی و ترانزیتی دولت و سایر کشورها.[۶]

ارکان بانک
۱. مجمع عمومی
اعضای مجمع عمومی

    رئیس جمهور (ریاست مجمع)
    وزیر امور اقتصادی و دارایی
    رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور
    وزیر بازرگانی
    و یک نفر از وزرا به انتخاب هیأت وزیران

تبصره ۱: رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به پیشنهاد رئیس جمهور و بعد از تائید مجمع عمومی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با حکم رئیس جمهور منصوب می‌گردد.

تبصره ۲: قائم مقام بانک مرکزی به پیشنهاد رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و پس از تائید مجمع عمومی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با حکم رئیس جمهور منصوب می‌شود.[۷]
وظایف مجمع عمومی

    رسیدگی و تصویب ترازنامه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
    رسیدگی و اتخاد تصمیم نهایی نسبت به گزارشهای هیات نظار
    رسیدگی و اتخاذ تصمیم درباره پیشنهاد تقسیم سود ویژه بانک
    انتخاب اعضای هیات نظار به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی
    سایر وظایفی که طبق مقررات این قانون به عهده مجمع عمومی گذارده شده است.[۷]

۲. شورای پول و اعتبار
اعضای شورای پول و اعتبار

    وزیر امور اقتصادی و دارائی یا معاون وی
    رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
    رئیس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور یا معاون وی
    دو تن از وزرا به انتخاب هیأت وزیران
    وزیر بازرگانی
    دو نفر کارشناس و متخصص پولی و بانکی به پیشنهاد رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و تائید ریاست جمهوری
    دادستان کل کشور یا معاون وی
    رئیس اتاق بازرگانی و صنایع و معادن
    رئیس اتاق تعاون
    نمایندگان کمیسیونهای امور اقتصادی و برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی (هر کدام یک نفر) به عنوان ناظر با انتخاب مجلس

ریاست شورا بر عهده رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران خواهد بود[۷]
وظایف و اختیارات شورای پول و اعتبار

شورای پول و اعتبار به منظور مطالعه و اتخاذ تصمیم درباره سیاست کلی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و نظارت بر امور پولی و بانکی کشور عهده دار وظایف زیر است:

    رسیدگی و تصویب سازمان و بودجه و مقررات استخدامی و آیین نامه‌های داخلی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران
    رسیدگی و اظهار نظر نسبت به ترازنامه بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران جهت طرح در مجمع عمومی
    رسیدگی و تصویب آیین نامه‌های مذکور در قانون پولی و بانکی
    اظهارنظر در مسایل بانکی، پولی و اعتباری کشور و همچنین اظهار نظر نسبت به لوایح مربوط به وام یا تضمین اعتبار و هر موضوع دیگری که از طرف دولت به شورا ارجاع می‌شود.
    ارائه نظر مشورتی و توصیه به دولت در مسائل بانکی، پولی و اعتباری کشور که به نظر شورا در وضعیت اقتصادی وبویژه در سیاست اعتباری کشور موثر خواهد بود.
    اظهار نظر درباره هر موضوعی که از طرف رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در حدود قانون به شورای مذکور عرضه می‌گردد.[۷]

۳. هیات عامل
اعضای هیات عامل

    رئیس کل
    قائم مقام
    دبیرکل بانک
    سه نفر معاون

وظایف و اختیارات هیات عامل

الف- رئیس کل بانک مرکزی جمهوری ایران بعنوان بالاترین مقام اجرایی و اداری عهده دار کلیه امور بانک به استثناء وظایفی است که به موجب قانون پولی و بانکی و اصلاحیه‌های بعدی به عهده ارکان بانک گذارده شده است. همچنین وی مسؤول حسن اداره امور بانک و موظف به اجرای قوانین و آیین نامه‌های مربوط به آن می‌باشد. رئیس کل بانک نماینده بانک در کلیه مراجع رسمی داخلی و خارجی با حق توکیل می‌باشد. رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به پیشنهاد رئیس جمهور و بعد از تائید مجمع عمومی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با حکم رئیس جمهور منصوب می‌گردد

ب- قائم مقام بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران به پیشنهاد رئیس کل بانک مرکزی و پس از تائید مجمع عمومی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران با حکم رئیس جمهور منصوب می‌شود

ج- دبیرکل بانک به پیشنهاد رئیس کل بانک مرکزی و تصویب مجمع عمومی منصوب می‌گردد و سرپرستی دبیرخانه شورای پول و اعتبار را نیز به عهده دارد و همچنین دادستان هیأت انتظامی بانک‌ها می‌باشد.

د- معاونان بانک از طرف رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران منصوب و وظایف آنان بوسیله نامبرده تعیین می‌شود.[۷]
۴. هیات نظارت اندوخته اسکناس
اعضای هیات نظارت اندوخته اسکناس

    رئیس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران یا معاون او
    دو نماینده مجلس شورای اسلامی به انتخاب مجلس
    دادستان کل کشور یا معاون او
    خزانه دار کل کشور
    رئیس کل دیوان محاسبات
    رئیس هیات نظار

وظایف هیات نظارت اندوخته اسکناس

هیات نظارت اندوخته اسکناس عهده دار نظارت بر حسن اجرای مفاد ماده پنج قانون پولی و بانکی کشور از طریق تحویل و نگهداری اسکناسهای چاپ شده و همچنین نگاهداری حساب دارایی‌های موضوع ماده ۵ قانون فوق‌الذکر و صورت جواهرات ملی و تنظیم مقررات مربوط به نمایش و نظارت بر ورود و خروج آنها از خزانه بانک و به علاوه نظارت بر معدوم کردن اسکناس‌هایی که باید از جریان خارج شود، می‌باشد.[۷]
۵. هیات نظارت
اعضای هیات نظارت

هیات نظار مرکب از یک نفر رئیس و چهار نفر عضو از میان حسابرسان خبره یا افراد مطلع در امور حسابداری و یا بانکی با داشتن حداقل ده سال سابقه کار است که به پیشنهاد وزیر امور اقتصادی و دارایی و تصویب مجمع عمومی برای مدت ۲ سال انتخاب می‌شوند و انتخاب مجدد آنان بلامانع است.[۷]
وظایف هیات نظارت

    هیات نظار مسئول رسیدگی به حسابها و تعهدات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران است که نسبت به صحت این حسابها و تعهدات اظهار نظر می‌کند.
    رسیدگی به ترازنامه پایان سال بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و تهیه گزارش برای مجمع عمومی سالانه
    رسیدگی به صورت ریز دارایی‌ها و بدهی‌ها و خلاصه حسابهای بانک و گواهی آنها برای انتشار
    رسیدگی به عملیات بانک از لحاظ انطباق آنها با موازین قانونی[۷]

قانون پولی و بانکی ایران مصوب سال ۱۳۵۱

زمانی که قانون پولی و بانکی به تصویب رسید، هنوز مرزبندی نظری و تجربی ای که امروزه بین سیاست‌های پولی و مالی وجود دارد، حتی در کشورهای توسعه یافته و صنعتی برقرار نبود. بنابراین این قانون زمانی به تصویب رسید که عملاً هدف مشخصی مانند آنچه که امروز بانک مرکزی مستقل در تعقیب ثبات قیمت‌ها و حفظ ارزش پول دارد، وجود نداشت. بنابراین اهداف کلان در قانون پولی و بانکی اولویتی ندارد، هر چند که بانک مرکزی و شورای پول و اعتبار سعی دارند درسیاست گذاری، هدف حفظ ارزش پول را از میان این اهداف، در اولویت سیاست‌های خود لحاظ کنند. بر اساس قانون پولی و بانکی مصوب سال ۱۳۵۱، هدف اصلی بانک مرکزی حفظ ارزش پول، تعادل در ترازپرداخت‌ها، تسهیل مبادلات تجاری و کمک به رشد اقتصادی است. بر اساس ماده ۱۴ قانون پولی و بانکی، برای اجرای بهتر سیاست پولی بانک مرکزی اختیار دارد:

    نرخ تنزیل مجدد و نرخ سود وام را تعیین کند که این می‌تواندبسته به نوع وام و اوراق بهادار متفاوت باشد؛
    نرخ بهره قابل پرداخت به ذخایر قانونی سپرده‌های بانکی نزد بانک مرکزی را تعیین کند. این نرخ‌ها می‌توانند بسته به ساختار و فعالیت بانک‌ها متفاوت باشند و به کمتر از ۱۰ درصد کاهش و به بیشتر از ۳۰ درصد افزایش یابند؛
    حداکثر مقدار وام و اعتبارات که توسط بانک‌ها به بخش‌ها (وپروژه‌های) خاص پرداخت می‌شوند را تعیین نماید.[۸]

ابزارهای سیاست پولی و عملکرد این ابزارها در دوره قبل از پیروزی انقلاب اسلامی

در این دوران که با آخرین برنامه پنج ساله قبل از انقلاب اسلامی ایران، مصادف است، نظام بانکداری ایران، نظام بانکداری متعارف و ابزارهای سیاست پولی نیز بر اساس نظام بانکداری متعارف بوده و در عین حال، دولت دخالت زیادی در نظام بانکی داشته است. بر اساس ماده ۱۴قانون بانکداری بدون ربا، بانک مرکزی مجاز به استفاده از ابزارهای عملیات بازار باز، تعیین نرخ تنزیل رسمی، تعیین نرخ ذخیره قانونی وتعیین سقف اعتباری برای هر بخش خاص جهت اجرای سیاست پولی بود. در دهه ۱۳۵۰ سیاست پولی در مقایسه با سیاست مالی کوتا ه مدت و ضعیف تر بود و نتوانست نقش خود را در رسیدن به تعادل اقتصادی ایفا کند. بنابراین سلطه مالی، تأثیرگذاری ابزارهای سیاست پولی راتخریب نمود. در آغاز برنامه پنجم قبل از انقلاب، ایران با تورم نسبتاً بالایی مواجه شد که عمدتاً به علت روند صعودی نقدینگی و تقاضای کل ازسال ۱۳۵۰ به بعد بود. همچنین این دوره مصادف است با رشد اقتصادی نسبتاً بالا، اما نه پایدار، که عمدتاً به دلیل افزایش بی سابقه قیمت نفت در سال ۱۳۵۳ و افزایش تقریباً چهار برابری درآمد نفت کشور بود که تاپیروزی انقلاب اسلامی به صورت سیاست مالی انبساطی ادامه داشت. شدت فشارهای تورمی و متعاقب آن کاهش میل به پس انداز مردم به دلیل نرخ بهره ثابت، باعث شد سیاست‌های انقباضی مانند افزایش نرخ تنزیل مجدد، نرخ بهره و نرخ ذخایر قانونی و همچنین تعیین سقف اعتبارات به بخش خصوصی وارد برنامه سیاستگذاری شورای پول و اعتبار شود. با وجود اینکه سیاست پولی در شورای پول و اعتباربه صورت مؤثر اتخاذ می‌شد، تسلط سیاست مالی و فشارهای متوالی بودجه‌های سنواتی برای توسعه بخش مالی دولت، عملاً اثرات کم وناچیز پولی را تحت‌الشعاع خود قرار داده و بحث سلطه مالی در اقتصادایران وارد شد که تا به امروز ادامه یافته و هیچ‌گاه سیاستگذار پولی از تنگناهای اجرای سیاست پولی رهایی نیافته است. می‌توان این نکات را در قالب سه متغیر اصلی اقتصاد کلان یعنی رشد اقتصادی، تورم و رشد نقدینگی بیان کرد. در ابتدای دهه ۱۳۵۰ تورم برای سیاستگذار پولی مقوله آزاردهنده‌ای نبوده است. دلیل این امر فقدان سلطه مالی است و اینکه سیاست پولی، هر چند ضعیف، ب هخوبی عمل می کرده است. در این دوره با اینکه درآمد نفتی بالا نرفته ولی از رشد بالایی برخوردار بوده‌ایم. اما در ادامه به دلیل بالارفتن درآمدهای نفتی شاهد رشد بالا در کنار تورم بالا هستیم. در سال ۱۳۵۶ با اولین جرقه‌های اعتصابات، رشد سرمایه‌گذاری و رشد اقتصادی شروع به کاهش می‌کند و تا پیروزی انقلاب اسلامی ادامه می‌یابد اما در عین حال، تورم بالایی را نیز شاهدیم که عمدتاً به دلیل سلطه مالی و عدم کارایی ابزارهای سیاست پولی است.[۸]
ابزارهای اصلی سیاست پولی در دوره بعد ازانقلاب اسلامی

مهم ترین ابزارهای سیاست پولی که در دوره بعد از انقلاب اسلامی مورد استفاده قرار گرفته‌اند عبارت اند از:

    نرخ‌های ذخیره قانونی که ابزار مؤثری بوده اما انعطاف‌پذیری بالایی ندارد؛
    عملیات بازار باز که از سال ۱۳۷۹ از طریق اوراق مشارکت بانک مرکزی مورد استفاده قرار گرفته است؛

تعیین نرخ سود سپرد ه‌ها و وام دهی توسط دولت و مجلس که تأکید بیشتر بر نرخ وام دهی بانک‌ها بوده است؛

    سیاست تعیین سقف اعتباری؛ هرچند که این سیاست در طول برنامه سوم کنار گذاشته شد اما در برنامه چهارم به شدت مورد توجه دولت بوده است؛
    سپرده ویژه بانک‌ها نزد بانک مرکزی که به دلیل نامناسب بودن نرخ بازدهی آن مؤثر نبوده است؛
    تعیین نرخ ارز توسط بانک مرکزی.[۸]

طرح شتاب

بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران از سال ۱۳۸۱ با هدف ایجاد راه‌اندازی و راهبری سوئیچ ملی گام‌های مؤثری در جهت تحقق اتصال شبکه پرداخت بانک‌ها به یکدیگر و نهایتاً ایجاد زمینه برای انجام مبادلات بین بانکی به صورت الکترونیکی یرداشته است. این تحولات باعث گردید تا با جدیت و همت شبکه بانکی، تمامی بانک‌های کشور از طریق مرکز شتاب به عنوان نقطه اتصال میانی تمامی بانک‌ها و مؤسسات اعتباری در شبکه الکترونیکی بین بانکی به تبادل تراکنش‌ها پرداخته و ایده شبکه واحد پرداخت را تحقق بخشند. سوئیچ ملی در فاز اول اتصال شبکه کارت بانک‌ها و در فازهای بعدی تبادل کلیه تراکنش‌های بین بانکی شامل چک‌ها، حواله‌ها و اوراق بهادار را مد نظر داردعضویت در مرکز مزبور تابع مقررات حاکم بر مرکز شتاب مصوب خرداد ماه ۱۳۸۱ می‌باشد. عملکرد مرکز شتاب در زمینه تسویه بین بانکی، رفع مغایرات، آمار عملکرد شبکه بانکی در زمینه کارت، خودپرداز، پایانه فروش و پایانه شعب از بخش آمار و داده‌های عملکرد قابل دسترسی می‌باشد.[۹]
شبکه شتاب

مخفف "شبکه تبادل اطلاعات بانکی" است و منظور شبکه‌ای است که در آن بانک‌ها به سوئیچ ملی اتصال می‌گردند و به این صورت تبادل اطلاعات مربوط به تراکنش‌های بین بانکی فراهم می‌گردد.[۹]
سوئیچ

واسطه‌ای است مشتمل بر مجموعه‌ای از سخت‌افزار و نرم‌افزار و پایگاه داده ای که پیام‌های مربوط به تراکنش‌ها را بین ابزارهای پذیرش و مقصد پذیرش تبادل می‌کند.[۹]
تراکنش

به یک پیام الکترونیکی گفته می‌شود که بنا به تقاضای مشتری در یکی از درگاه‌های ارائه خدمات بانکی نظیر خودپرداز و یا پایانه فروش، ایجاد و به شبکه الکترونیکی بانکی ارسال می‌شود. هرگونه نقل و انتقالات مالی بصورت تبادل اطلاعات بانکی از طریق شبکه‌های مخابراتی را تراکنش گویند.[۹]
مرکز شتاب

در این مرکز حق عضویت سالانه، میزان جرائم، هزینه‌های پردازش تراکنش برای دستگاههای خودپرداز، پایانه‌های فروش الکترونیکی، کارتخوان شعبه و سوئیچ شتاب را در ابتدای هر سال محاسبه و بعد از اخذ تائیدیه از بانک مرکزی به اعضاء اعلام می‌نماید هزینه‌های فوق روزانه برای هر عضو جداگانه محاسبه می‌شود و به حساب وی منظور می‌گردد.[۹]
پایانه فروش(POS)

عبارت است از دستگاهی که با پذیرش کارت بانکی می‌تواند امکانی را فراهم کند که وجه به صورت الکترونیکی از حساب دارنده کارت به حساب فروشنده منتقل شود (تراکنش).[۹]
خودپرداز(ATM)

عبارت است از دستگاهی که با شناسایی مشتری از طریق کارت بانکی یا ابزارهای شناسایی الکترونیکی نظیر آن، امور تحویل داری شعبه بانکی را به صورت الکترونیکی و بدون نیاز به اپراتور انجام می‌دهد. با ایجاد مرکز شتاب، کارت مشتریان هر بانک عضو شتاب با رعایت استانداردها بر روی (ATM) و دستگاههای خودپرداز (POS)پایانه‌های فروش سایر بانکهای عضو شتاب قابل پذیرش و استفاده است. در نتیجه با سرمایه‌گذاری بهینه در شبکه‌های POS و ATM در سطح کشور، بانک‌ها قادر به استفاده از سرمایه‌گذاری‌های انجام شده یکدیگر هستند و مرکز شتاب تمام کنترل‌های مورد نیاز را به عمل می‌آورد و پایاپای بین بانک‌ها را انجام می‌دهد. در حال حاضر مشتریان بانک‌ها با استفاده از کارت خود می‌توانند خدمات مورد نیاز را از تجهیزات نصب شده سایر بانک‌های عضو در سراسر کشور دریافت کنند. در ادامه این پروژ ه فعالیت‌های فنی به موازات اقدامات بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران برای اتصال از GCCNET شبکه شتاب به مرکز سوئیچینگ منطقه خلیج فارس GCCNET از طریق بحرین در جریان است. با برقراری ارتباط میان شبکه شتاب و امکان ارتباط و تراکنش میان بانکهای عضو شتاب با بانکهای ۱۰ کشور عربی عضو GCCNET فراهم می‌گردد. همچنین اتصال شبکه شتاب کشور به بانک‌های اروپا و آسیای جنوب شرقی و دو بانک ۱۰۰درصد الکترونیکی در دست اقدام است.[۹]
مزایای شبکه شتاب

با استفاده از این شبکه مراجعه مشتریان به بانک‌ها کاهش یافته و آنان می‌توانند خدمات بانکی را بعد از وقت اداری و در تمامی ساعات شبانه روز دریافت کنند، کاهش هزیته‌های ترافیکی، به حداقل رساندن هزینه ارائه خدمات، خدمتی است که منجر به ایجاد آرامش و رضایتمندی مردم، بهینه‌سازی حتی مصرف سوخت و بسیاری از ظرفیت‌های دیگر می‌شود و همچنین قدرت سرمایه‌گذاری را نیز افزایش می‌دهد. همچنین در خصوص مهم ترین دستاوردهای استفاده از شبکه شتاب می‌گویند: "امروزه نمی‌توانیم مشتریان بانک‌ها را به همان شیوه سنتی معطل فعالیت‌های باجه‌ای کنیم، بانکداری الکترونیک یک خواسته منطقی برای مشتریان بانک‌ها محسوب می‌شود از این رو نباید تردید کرد که بانکداری الکترونیک امروزه از خواسته‌های اصلی همه مشتریان بانک‌ها است". به عبارت دیگر هراندازه مراجعه شهروندان را در ساعات خاصی به باجه‌های خاص و بانک‌های محدود کاهش دهیم در عمل به جلب رضایتمندی و جذب نقدینگی و سرعت خدمات دهی کمک کرده‌ایم، ضمن اینکه از تراکم جمعیتی در شعب بانک‌ها نیز کاسته می‌شود.[۹]
امنیت سیستم شبکه شتاب

گذشته از مزایای بی شمار استفاده از خدمات شبکه گسترده شتاب شاید بتوان به مقوله امنیت این سیستم به عنوان عمده ترین معایب آن یاد کرد. با استفاده از کارت‌های هوشمند در شبکه شتاب مسائل و مشکلات امنیتی و سوء استفاده از این کارت‌ها با شدت بیشتری به وجود می‌آید و شاید این موضوع هم اکنون یکی از معضلات عمده جوامع توسعه یافته است. به بیان دیگر شاید بتوان گفت دسترسی برخی افراد سودجو به طرق مختلف به کد بانکی آنها باعث برخی برداشت‌ها و نقل و انتقالات غیرقانونی می‌شود و این دل نگرانی همواره در میان یکایک استفاده کنندگان کارتهای هوشمند حساب‌های سپرده بانکی وجود دارد. تغییر رمز کارت‌های هوشمند امکان سوء استفاده از این مقوله را به حداقل می‌رساند.[۹]
هزینه‌های تراکنش دستگاه‌های عضو شتاب

در این طرح بانک صادر کننده به ازای هر تراکنش POS و ATM در پایانه بانک دیگر مبالغی را به عنوان هزینه پرداخت می‌نماید که وجوه یاد شده به شرح ذیل به مبادی ذی‌ربط پرداخت می‌شود:

    هزینه انجام یک تراکنش مربوط به POS

از دستگاههای عضو طرح شتاب برای بانک صادر کننده کارت در مجموع ۱۲۶۹ ریال است که از این مبلغ ۷۰۶ ریال به بانک پذیرنده و ۵۶۳ ریال به مرکز شتاب پرداخت می‌شود.

    هزینه انجام یک تراکنش مربوط به ATM

از دستگاههای عضو طرح شتاب برای بانک صادرکننده کارت در مجموع ۱۵/ ۱ مبلغ تراکنش است که از این مبلغ ۱/۱ مبلغ تراکنش به بانک پذیرنده پرداخت شده و ۰۵/۰ آن در صندوق مشاع نزد بانک مرکزی نگهداری می‌شود. موارد مصرف این صندوق هنوز به صورت مدون مشخص نیست و احتمالاً جهت پرداخت خسارات وارده به مشتریان طرح شتاب مانند مغایرت‌هایی که به نتیجه نرسیده‌اند، صرف خواهد شد. تصمیم گیری نهایی در این خصوص در دستور کار بانک مرکزی قرار دارد. با توجه به مطالب فوق باید بیان نمود که استفاده از خدمات سیستم شتاب برای بانکها و مؤسسات اعتباری می‌تواند محل مناسبی برای کسب درآمد باشد.[۹]
خزانه جواهرات ملی
نوشتار اصلی: موزه جواهرات ملی

خزانه جواهرات ملی در سال ۱۳۳۴ ساخته و در سال ۱۳۳۹ با تأسیس بانک مرکزی ایران افتتاح و به این بانک سپرده شد و اکنون نیز در صیانت بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران است. این خزانه پشتوانه اسکناس و مسکوک کشور به شمار می‌رود.[۱۰]
نهادهای وابسته

    پژوهشکده پولی و بانکی
    موسسه عالی بانک‌داری

فهرست رؤسای بانک مرکزی ایران
اسکناس یادبود پنجاهمین سال سلطنت پهلوی، با امضای حسن علی مهران به عنوان رییس بانک مرکزی، سال ۲۵۳۵ شاهنشاهی

روسای بانک مرکزی کشور ایران از ابتدای تأسیس تاکنون به شرح زیر هستند[۱۱]:

    ابراهیم کاشانی (۱۳۴۰-۱۳۳۹)
    علی اصغر پورهمایون (۱۳۴۳-۱۳۴۰)
    مهدی سمیعی (۱۳۴۸-۱۳۴۳)
    خداداد فرمانفرمائیان (۱۳۴۹-۱۳۴۸)
    مهدی سمیعی (۱۳۵۰-۱۳۴۹)
    عبدالعلی جهانشاهی (۱۳۵۲-۱۳۵۰)
    محمد یگانه (۱۳۵۴-۱۳۵۲)
    حسن علی مهران (۱۳۵۶-۱۳۵۴)
    یوسف خوش کیش (۱۳۵۷-۱۳۵۶)
    محمدعلی مولوی (۱۳۵۸-۱۳۵۷)
    علی رضا نوبری (۱۳۶۰-۱۳۵۸)
    سید محسن نوربخش (۱۳۶۵-۱۳۶۰)
    مجید قاسمی (۱۳۶۸-۱۳۶۵)
    سید محمدحسین عادلی (۱۳۷۳-۱۳۶۸)
    سید محسن نوربخش (۱۳۸۲-۱۳۷۳)
    محمدجواد وهاجی (قائم مقام رئیس کل) (۱۳۸۲)
    ابراهیم شیبانی (۱۳۸۶-۱۳۸۲)
    طهماسب مظاهری (۱۳۸۷-۱۳۸۶)
    محمود بهمنی (۱۳۹۲-۱۳۸۷)
    ولی‌الله سیف (اکنون-۱۳۹۲)

طرح اصلاح پول ملی ایران

طرح اصلاح پول ملی ایران اشاره به طرح حذف صفر و تغییر نام احتمالی واحد پولی ایران دارد. با توجه به تورم بالا در ایران و پایین آمدن ارزش پول ملی قرار بر حذف چند صفر (پیشنهاد بانک مرکزی حذف ۴ صفر است) از پول ایران شده است. همچنین قرار است برای انتخاب نامی برای پول ملی جدید از مردم و مجلس نظرخواهی شود. ریال که در سال ۱۳۰۸ به جای تومان، واحد پول رسمی ایران شد در میان مردم ایران کاربردی ندارد و مردم هنوز از تومان به عنوان واحد پولی استفاده می‌کنند.[۱] [۲][۳][۴]

محتویات

    ۱ انتخاب نام برای پول ملی جدید
    ۲ دلایل بانک مرکزی برای اصلاح پول ملی
    ۳ مشکلات واحد پولی ریال
    ۴ ضرورت اصلاح
    ۵ نظرسنجی برای اصلاح پول ملی
    ۶ اصلاح پول ملی در رسانه ها
    ۷ جستارهای وابسته
    ۸ پیوند به بیرون
    ۹ منابع

انتخاب نام برای پول ملی جدید

هم‌اکنون نام واحد پول اصلی ایران ریال و واحد پول فرعی دینار است. بانک مرکزی برای انتخاب نام پول ملی جدید از مردم و مجلس نطرخواهی می‌کند. غلامرضا مصباحی مقدم (رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس) گفته است: «آنچه در افواه مردم وجود دارد تومان است و عمده بده‌بستان‌های مردم بر اساس تومان صورت می‌گیرد. حتی مسئولان کشور هم در محاسبات و محاورات‌شان کمتر از ریال استفاده می‌کنند. بنابراین اگر ما هم از تومان به جای ریال استفاده کنیم به جای سه صفر می‌توان چهار صفر را از پول ملی کشور حذف کرد.»[۵] این درحالیست که بسیاری، واژه های "تومان" و "ریال" را بدلیل ریشه غیر ایرانیشان نمی‌پسندند و بجای آن دریک ، پارسی و ایرانی را پیشنهاد کرده اند.[۶]
دلایل بانک مرکزی برای اصلاح پول ملی

بانک مرکزی ایران در اینباره اعلام کرده است: تورم انباشته ۴ دهه اخیر اقتصاد کشور موجب کاهش قدرت خرید واحد پول کشور شده است. این واقعیت در کنار محدودیتهایی که جهت چاپ اسکناس درشت وجود داشت منجر به گسترش قابل توجه حجم اسکناس در جریان گردیده که تبعات آن در زیر آمده است:

الف– استفاده از ارقام بزرگ در مبادلات ساده روزمره

ب- مشکلات مترتب در زمینه های محاسباتی و حسابداری دفاتر

ج- ناامنی در حمل مقادیر زیاد پول حتی برای مبادلات روزمره

د- معطل شدن در صف بانک ها و معضلات شمارش حجم بالای اسکناس و سکه

ه- تغییر واحد پول کشور از ریال به تومان به دلیل بزرگ شدن ارقام پولی

و- اجبار در استفاده از ایران‌چک با توجه به مشکلات حقوقی ناظر بر آن

ز- هزینه بالای چاپ و امحای اسکناس‌های درجریان با توجه به حجم انبوه اسکناس

ح- بالا بودن استهلاک اسکناس به دلیل نگهداری آن در حجم زیاد[۷]
مشکلات واحد پولی ریال

با وجود کنار گذاشتن رسمی تومان در سال ۱۳۰۸ (زمان رضاشاه پهلوی) و جایگزینی واحد پولی اسپانیایی ریال به جای آن، مردم واحد پولی فرنگی و نامأنوس ریال را به کار نگرفتند و ۱۰ ریال را برابر ۱ تومان گرفتند. با وجود گذشت سالیان بسیار هنوز واحد ریال بین مردم ایران جا نیفتاده است و واحد تومان کاربرد دارد.

استفاده مردم ایران از واحد پولی تومان به جای ۱۰ ریال باعث سردرگمی و مشکلاتی شده است. چون پول رسمی بر اساس ریال است و مردم در ذهن‌شان فقط تومان را به کار می‌گیرند مجبورند هر گاه که قیمتی را به ریال می‌شنوند آن را به تومان تبدیل کنند و این موضوع یک تلاش ذهنی بی‌فایده را بر ایرانیان تحمیل می‌کند که گاهی با خطا همراه می‌شود. در بسیاری از مواقع نیز مشخص نیست که قیمت درج شده به تومان است یا ریال. چنین وضعیتی که دو واحد پولی متفادوت به این شکل (یکی رسمی و دیگری در میان مردم) وجود داشته باشد تنها در ایران حکمفرماست. این موضوع برای گردشگران خارجی در ایران نیز باعث مشکل می‌شود.[۸]
ضرورت اصلاح

از اواخر دههٔ ۱۳۸۰ به دلیل تورم بالا و پایین آمدن ارزش پولی ایران قرار بر حذف صفر از پول ایران شده است. علاوه بر این، به دلیل اینکه واحد پولی ریال ریشهٔ اسپانیایی دارد و دارای سابقهٍ تاریخی در ایران نیست و مهمتر از همه در میان مردم مقبولیت نیافته است قرار شده است واحد پولی جدید به جای آن برگزیده شود. و با اینکه در سال ۱۳۰۸ ریال واحد پولی رسمی ایران شد ولی هنوز تومان در میان مردم رواج دارد و ریال کاربردی میان مردم ندارد. قرار است در اینباره از مردم نظرخواهی بشود و احتمال برگزاری همه‌پرسی نیز وجود دارد.[۹][۱۰]

اگرچه واحد پولی ایران، ریال است، اما مردم معاملات خود را برپایهٔ تومان انجام می‌دهند. بسیاری از آنها در نوشتن یا خواندن صفرها در عملیات بانکی (تبدیل تومان به ریال) یا هنگام خواندن گزارش‌های اقتصادی در رسانه‌ها دچار مشکل می‌شوند. امروزه واحد پول ریال نسبت به تومان در زندگی مردم نقش چندانی ندارد و از سوی دیگر، داد و ستد روزانه مردم بیشتر با تومان انجام می‌شود و ارتباط قیمت‌ها با ریال برای جامعه قابل لمس نمی‌باشد.[۱۱]
نظرسنجی برای اصلاح پول ملی

بانک مرکزی ایران برای اصلاح پول ملی، اقدام به نظرسنجی اینترنتی کرده است تا نظر مردم را نیز در اینباره بداند.[۱۲]

بدین منظور بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران سایتی را برای نظرسنجی در مورد نام واحد پول جدید و حذف صفر از واحد پول راه اندازی کرد.[۱۳]

«بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران هدف عمده از درج نظرسنجی فوق‌الذکر در پایگاه مزبور، تشویق هموطنان به داشتن ارتباط مستمر با بانک مرکزی و پیدایش نوعی تعامل فی‌مابین بانک مرکزی و مردم اعلام کرد. به همین خاطر این امکان در اختیار کاربران قرار گرفت تا در فرصت‌های آتی هم بتوانند مستمراً نتایج نظرسنجی را دنبال نمایند.

این پایگاه حدوداً تا دو سال بعد از اجرای طرح اصلاح واحد پول و رواج سکه و اسکناس جدید با مردم همراه خواهد بود و اطلاعات لازم را در اختیار قرار خواهد داد. فعالیت "فرم" نظرسنجی فعلی نیز تا زمانی که میزان مشارکت به سطح مطلوبی برسد تداوم خواهد یافت.
از ابتدای امر بانک مرکزی در بالای فرم نظرسنجی اعلام کرد که "نتایج این نظرسنجی از نظر مبانی آماری قابل تعمیم به کل جامعه نمی‌باشد." دلیل این امر آن است که نظرسنجی اینترنتی از پراکندگی نمونه آماری علمی برخوردار نیست و لذا تاکید شده است که نتایج حاصله قابل تعمیم به کل جامعه نمی‌باشد.

از ابتدای راه اندازی پایگاه اطلاع رسانی، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران نظر سنجی‌های تخصصی موازی در قالب طرح‌های آماری را شروع کرد که به صورت میدانی از اقشار گوناگون جامعه انجام شد و از پراکندگی نمونه‌ای علمی نیز برخوردار بود. جمع‌بندی "نظرسنجی‌ها" یکی از معیارهایی بود که در تعیین نام واحد اصلی و فرعی پول ملی ملاک تصمیم گیری بود. اما سایر ابعاد کارشناسی و ملاحظات فرهنگی، تاریخی، آواشناسی، قومیتی و ارزشی نیز قطعاً" باید مورد توجه باشد. برآیند همگی این ابعاد، مشخص خواهد کرد که نام واحدهای اصلی و فرعی پول ملی چه خواهد بود.
تصریح به واژه "پارسی" به عنوان یکی از گزینه‌ها برای نام‌گذاری پول ملی، الزاماً به مفهوم آن نیست که این واژه برای نام‌گذاری مورد استفاده قرار گیرد. بلکه دلیل تصریح به این واژه و سایر واژه‌ها، پیشنهادات و نقطه نظرات عدیده و مکتوبی است که طی ماه‌های گذشته به بانک مرکزی واصل شده است. قاعدتاً عدم ذکر واژه "پارسی"، در میان گزینه‌ها بانک مرکزی را در معرض این پرسش قرار می‌داد که چرا علی‌رغم پیشنهادات متعدد ارایه‌شده و انتظار منکعس شده در جامعه، از ذکر آن خودداری کرده است.
شرکت کنندگان در نظر سنجی‌ها آزاد هستند که جدا از واژه‌های تصریح شده، عبارت دیگری را برای نام پول ملی پیشنهاد کنند. در پایان مجدداً"تاکید می شود نتایج نظرسنجی‌ها یکی از معیارهای چندگانه تصمیم گیری برای نام پول ملی است.»

تومان

تومان (آوایش عامیانه: تُمَن) یکای پول غیررسمی ایران است. هر تومان برابر ۱۰ ریال (یکای پول رسمی) است. این یکا در زبان عامیانه مردم ایران، رسانه‌ها و مسئولان کشوری به‌کار می‌رود.
نخستین اسکناس ایران. یک تومانی زمان ناصرالدین شاه

محتویات

    ۱ ریشه
    ۲ تاریخچه
        ۲.۱ تومان در متون تاریخی
    ۳ مشکلات کنار گذاشتن تومان
    ۴ طرح اصلاح پول ملی ایران
    ۵ جستارهای وابسته
    ۶ منابع

ریشه

«تومان» وام‌واژهای از زبان مغولی به معنای ده هزار است. در بخش‌بندی‌های لشکری به ده هزار سرباز، تومان گفته و فرمانده آن را امیرتومان می‌نامیدند.[۱] این واژه از دوران مغول (سدهٔ ۷) در سرزمین ایران متداول گردید.
تاریخچه

در دوران صفویه تومان در محاسبات دیوانی استفاده می‌شد اما سکه‌ای به این نام و ارزش ضرب نمی‌شد. پرارزش‌ترین سکه این دوران «محمدی» نام داشته و ۱۰۰ دینار (معادل یک‌صدم تومان) ارزش داشت. مطابق سفرنامه شاردن ارزش یک تومان در دوران صفوی معادل ۴۵ لیره فرانسوی آن روزگار بوده است که ارزش امروزی آن تقریباً ۷۰۰ دلار آمریکا یا دو سکه بهار آزادی می‌شود.

در دوره قاجار تومان طلا (به ارزش ۱۰ هزار دینار) علاوه بر انواع دیگر سکه ضرب می‌شد.[۲] در دوران احمد شاه قاجار (۱۹۱۲) هیچ سکه طلایی در چرخه مبادلات نبود و سکه استاندارد، قران با ارزش نه صدم دلار یا کمتر بود. ارزش ده قران برابر با یک تومان بود اما هیچ تومانی در چرخه مبادلات نبود و بزرگترین سکه، سکه دو قرانی بود.[۳][۴][۵]

بر اساس قانون اصلاح واحد پولی ایران در سال ۱۳۱۰ رسمی تومان در سال ۱۳۰۸ (زمان رضاشاه پهلوی) ریال با ارزشی معادل ۱۰۰ دینار به عنوان واحد پولی رسمی ایران انتخاب شد. واحدهای قدیمی‌تر مثل قران و تومان کنار گذاشته شدند، با این وجود تومان هنوز کاربرد خود در گفتار عامه را حفظ کرده‌است.[۶]
تومان در متون تاریخی

لفظ تومان بارها در نوشته‌های تاریخی آمده‌است و بر حسب ارزش پول هر منطقه انواع مختلفی داشته‌است مانند تومان خراسانی، تومان تبریزی، تومان عراقی (عراق عجم یا مناطق مرکزی ایران امروزی) و غیره.

در جامع‌التواریخ (داستان غازان خان) در منع فرمودن از زر به سود دادن و معاملات آمده‌است: «خواجه شمس‌الدین صاحب دیوان... گفت... از هر ده تومان که پادشاه اطلاق فرمود هشت تومان توفیر می‌کنم و به دو تومان بر ولایت برات می‌کنم چنانکه بارتاقان رسد آن معنی پسندیده افتاد و صاحب دیوان یرلیغ‌های ایشان می‌ستد و بهر ده تومان دو تومان برات بر وجوه مرجوالحصول می‌نوشت.»[۷]

در عالم‌آرای شاه اسماعیل دربارهٔ شکست گروهی از عثمانی‌ها به دست یکی از سرداران شاه اسماعیل آمده‌است: «و زال پاشا [سردار عثمانی] که سردار ده هزار کس بود به دست حلواچی‌اوغلی کشته شد و از آن سی هزار کس، سیزده هزار کس به در رفتند و هفده هزار کس به جهنم داخل شدند و در کمر هر کدام بیست تومان زر نقد بود [که] به دست سپاه قزلباش افتاد.»[۸]

و دربارهٔ انواع تومان در این کتاب به تومان خراسانی و عراقی اشاره شده‌است: «و روز پنجم بود که شاطر رسید و سلطان را جانی بر تن آمده و از مژدهٔ آن خبر، پانصد تومان خراسانی به آن شاطر بخشید«و «چهار گوشهٔ تخت را سرهای شیر و ببر و پلنگ و اژدها و مرغان قرار داده بودند و کلاه چنگیزخانی که قریب به هفتاد هزار تومان عراقی قیمت جواهرات آن بود...»[۹]

در سفرنامه شاردن، بودجه سالانه حرم فاطمه معصومه، ۳۲۰۰ تومان ذکر شده است.

کریم خان زند در فرمانی که به تاریخ جمادی‌الاول ۱۱۷۷ قمری، میرزا زین‌العابدین را به سمت وزیر موقوفات منصوب کرده‌است چنین نگاشته‌است: «به رتبهٔ بلندمنصب ارجمند وزارت موقوفات مفتخر و مبلغ پنجاه تومان تبریزی نقد در وجه او مقرر [که] هر ساله باز یافت و صرف معاش خود نموده...»[۱۰]

در حبیب‌السیر دربارهٔ بدخواهی قاضی محمد کاشانی از امیر نجم رشتی، آمده‌است: «قاضی محمد کاشانی... در غیبت آن جناب [نجم رشتی] روزی که پادشاه گیتی‌فروز در بزم نشاط و کامرانی نشسته بود... معروض داشت که امیر نجم‌الدین مبلغ بیست هزار تومان از اموال شاهی تصرف دارد.»[۱۱]

در کتاب تاریخ گیلان در وقایع سال ۱۰۰۱ قمری آمده‌است: «شاه عباس دربارهٔ کیافریدون صاحب‌کمال نمک به‌حلال، نوازشات بی‌اندازه و تلطفات بلندآوازه مبذول داشته، سپه‌سالاری لاهجان را با سیصد تومان مواجب به مشارٌ‌الیه عنایت و احسان فرمودند...»[۱۲]

در جهانگشای نادری در مورد سالهای پایانی پادشاهی نادرشاه و گرفتن مالیات‌های فوق‌طاقت که منجر به کشتار مردم و خرابی ایران شد آمده‌است: «آن جماعت که در ولایات دستی بلکه ناخنی نداشتند که قفای سر توانند خارید از پا بر فلک کشیده از ناخن به در می‌کردند تا آن بی‌گناهان بی‌دست و پا گشته هر کدام ده الف و بیست الف که هر الفی پنج هزار تومان بوده باشد، از دست چوب با قلمهای شکسته به پای خود می‌نوشتند...»[۱۳]
مشکلات کنار گذاشتن تومان

استفاده مردم ایران از واحد پولی تومان به جای ۱۰ ریال باعث سردرگمی و مشکلاتی شده‌است. چون پول رسمی بر اساس ریال است و مردم در ذهن‌شان تومان را به کار می‌گیرند مجبورند هر گاه که قیمتی را به ریال می‌شنوند آن را به تومان تبدیل کنند و این موضوع یک تلاش ذهنی بی‌فایده را بر ایرانیان تحمیل می‌کند که گاهی با خطا همراه می‌شود. در بسیاری از مواقع نیز مشخص نیست که قیمت درج شده به تومان است یا ریال. چنین وضعیتی که دو واحد پولی متفاوت به این شکل (یکی رسمی و دیگری در میان مردم) وجود داشته باشد تنها در ایران حکمفرماست. این موضوع برای گردشگران خارجی در ایران نیز باعث مشکل می‌شود. یکی از مقامات بانک مرکزی ایران گفته‌است که بانک مرکزی قصد دارد واحد ریال را به واحد تومان تغییر دهد.[۱۴]
طرح اصلاح پول ملی ایران
نوشتار اصلی: طرح اصلاح پول ملی ایران

با توجه به تورم بالا در ایران و پایین آمدن ارزش پول ملی قرار بر حذف چند صفر (پیشنهاد بانک مرکزی ۴ صفر است) از پول ایران شده‌است.[۱۵][۱۶][۱۷][۱۸]

برخی نیز پیشنهاد تغییر نام ریال به تومان را داده‌اند. غلامرضا مصباحی مقدم (رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس) گفته‌است: «آنچه در افواه مردم وجود دارد تومان است و عمده بده‌بستان‌های مردم بر اساس تومان صورت می‌گیرد. حتی مسئولان کشور هم در محاسبات و محاورات‌شان کمتر از ریال استفاده می‌کنند. بنابراین اگر ما هم از تومان به جای ریال استفاده کنیم به جای سه صفر می‌توان چهار صفر را از پول ملی کشور حذف کرد.»[۱۹]

«تغییر واحد پول کشور از ریال به تومان به دلیل بزرگ شدن ارقام پولی» یکی از تبعات کاهش شدید ارزش پول ملی ایران است که بانک مرکزی را به طرح پیشنهاد تغییر واحد پول ملی واداشته‌است.

واحد پول

واحد پول واحدی برای سنجش دادوستد کالا و خدمات است که در تسهیل انتقال کالا و خدمات نقشی اساسی دارد. به عبارت دیگر یکای پولی یک کشور، نام پول رایج در آن کشور است. برای نمونه واحد پول کشور ژاپن ین و واحد پول کشور ایران ریال است.

محتویات

    ۱ یکاهای پبشین پول ایران
    ۲ جستارهای وابسته
    ۳ پانویس
    ۴ منابع

یکاهای پبشین پول ایران

واحد پول ایران در دوره قاجار قران بود و کوچک‌ترین واحد پول قدیم (تا آخر دوره قاجار) در ایران دینار بود. یک تومان برابر ده قران و برابرده هزار دینار بود. سکه اسپانیایی رئال پس از ورود به ایران با نام ریال بر مبنای وزنش، مطابق ۱۱۷٫۵ دینار گرفته شد اما از آغاز دوران رضاشاه پهلوی سکه‌های ریال به جای ۱۱۷٫۵ دینار به مبلغ ۱۰۰ دینار (مطابق قران) کاهش داده شدند. بنابراین قران و ریالی که امروزه ما به کار می‌بریم مقداری با مفهوم آن در دوران قدیم متفاوت است.∗

در سال ۱۳۰۸ خورشیدی به موجب قانون آحاد، پول ایران تغییر یافت و واحد پول به ریال تبدیل گردید[۱]
واحد قدیم     برابری با دینار
شاهی     ۵۰دینار
محمودی (صددینار: صَنّار)     ۱۰۰ دینار
عباسی     ۲۰۰ دینار
نادری (ده‌شاهی)     ۵۰۰ دینار
قران     ۱۰۰۰ دینار
ریال (واحد رسمی پول ایران)     ۱۰۰۰۰ دینار
تومان (واحد غیررسمی پول ایران)     ۱۰۰۰۰۰ دینار

بورکینافاسو

بورکینافاسو کشوری است در غرب آفریقا. پایتخت آن اوآگادوگو است.

نام قدیم این کشور ولتای علیا بود.

محتویات

    ۱ تاریخ
    ۲ سیاست
    ۳ جغرافیا
        ۳.۱ جغرافیای طبیعی
    ۴ تقسیمات کشوری
    ۵ اقتصاد
    ۶ فرهنگ
    ۷ آموزش
    ۸ دفاع
    ۹ مشخصات آماری
    ۱۰ منابع

تاریخ
پرچم ولتای علیا (۱۹۸۴-۱۹۵۹)

بورکینافاسو در گذشته مستعمره فرانسه بود . در دوران مستعمراتی، این کشور نقش ذخیره نیروی کار برای مستعمرات توسعه یافته تر جنوب را داشت . از زمان کسب استقلال در ۱۹۶۰، این کشور، که در سال ۱۹۸۴ در نخستین سالگرد به قدرت رسیدن توماس سانکارا نامش به بورکینافاسو تغییر یافت، تاریخ سیاسی متلاطمی با یک سری کودتاهای نظامی داشته است.

پس از فشار برای آزادی ( ۱۹۹۰ و ۱۹۹۱ ) قانون اساسی جدیدی در ۱۹۹۱ وضع شد و در ۱۹۹۲ نظام چند حزبی دوباره بر قرار گشت.
سیاست
ترتیوس زونگو

در قانون اساسی انتخابات با رای تمامی افراد بالغ برای مجمع ۷۷ نفره هر چهار سال و برای ریاست جمهوری هر هفت سال تصریح شده است. اعضای مجلس نمایندگان به طور غیر مستقیم انتخاب می‌شوند. حرب عمده سیاسی (ائتلاف) جبهه مردمی (FP) است.
جغرافیا
Burkina Faso Map.jpg

این کشور فقیر که در جنوب صحرا واقع شده است.

کشوری است محصور در خشکی، که دشتهای پهناور آن، فاقد هرگونه پوشش گیاهی مناسب است.این کشور متشکل از فلاتهای با ارتفاع تقریبی ۵۰۰ متر می‌باشد.
جغرافیای طبیعی

    رودهای مهم: موهون (ولتای سیاه)، ناکامیه ( ولتای سفید)، نازینون ( ولتای سرخ)
    بلندترین نقطه: قله تما با ارتفاع ۷۴۹ متر
    آب و هوا: آب و هوا خشک و داغ است و فقط در علفزار استوایی جنوب میزان بارندگی (۱۰۰۰ میلیمتر ) کافی است. شمال کشور نیمه کویری است.


تقسیمات کشوری

BurkinaFaso Regions.png

    Boucle du Mouhoun
    Cascades
    Centre
    Centre-Est
    Centre-Nord
    Centre-Ouest
    Centre-Sud
    Est
    Hauts-Bassins
    Nord
    Plateau-Central
    Sahel
    Sud-Ouest

اقتصاد
روستایی سنتی در جنوب شرق بورکینافاسو

بور کینافاسو یکی از فقیرترین کشورهای جهان، در دو دهه گذشته گرفتار خشکسالی شدید بوده است . دامداران چادرنشین و کشاورزانی که در حد معیشت زراعت می‌کنند، عمدتاً کشت ذرت خوشه‌ای، نیشکر و ارزن را انجام می‌دهند، قسمت اعظم جمعیت را تشکیل می‌دهند . بور کینافاسو اقتصاد خود را برپایه کشاورزی و دامپروری بنا نهاده است. بورکینافاسو نیز پنبه و منگنز و روی صادر میکند.
فرهنگ
سینمای سانیون
کلیسای اواگا

آنچه تاکنون در مورد چگونگی ورود اسلام به کشور گفته و نوشته شده‌است، از ورود این دین توسط بازرگانان و مبلغان نیجر، مالی و غنا به شهرهای جنوب، شمال غربی و شرق کشور حکایت می‌کند.

در سال‌های دهه ۱۹۲۰ م، فرمانده اداره امور ولتای علیا (نام پیشین بورکینافاسو)، در گزارشی به فرمانده مستعمرات غرب آفریقا در داکار، از هسته‌های اسلامی شهرهای بوبودیولاسو، شرکت بعضی از مسلمانان در آیین حج و رواج کلاس‌های آموزش قرآن خبر داد.

مذهب در این سرزمین مؤلفه‌ای مهم و مؤثر در رفتارهای اجتماعی مردم به شمار می‌آید. جامعه این کشور، شاهد برخی فعالیت‌های اجتماعی است که انگیزه‌های مذهبی دارند. بنابراین، دین و مذهب، نفوذ درخور توجهی در عرصه اجتماعی دارد.

از سوی دیگر، با توجه به نوع حکومت، تصمیم‌ها، رفتارها و سیاست‌های دولتمردان در زمینه‌های گوناگون سیاسی و اقتصادی، ارتباطی با ملاحظات مذهبی ندارد و دولتمردان حتی‌الامکان می‌کوشند از ورود رهبران مذهبی به مسائل سیاسی با انگیزه‌های دینی و مذهبی جلوگیری کنند.

برخی از تشکیلات مذهبی، از نظر دولت به رسمیت شناخته شده‌اند و در مراسم رسمی از نمایندگان آنها دعوت می‌شود. این گروه‌ها عبارتند از: تیجانیه، جماعت اسلامی، وهابیون، احمدیه.

فرقه تیجانیه، یکی از تشکیلات بانفوذ و دارای پیروان پرشمار در بورکینافاسو به شمار می‌رود. این فرقه نزدیک به هشتاد سال پیش توسط فردی به نام «ابوبکر مایگا» از قبیله مارانشی در بورکینافاسو پایه‌گذاری شد.

مایگا به مرور به تبلیغ و نشر دین اسلام پرداخت و در نتیجه تلاش‌های وی، افرادی به دین اسلام گرویدند.

یکی دیگر از رهبران تیجانیه در بورکینافاسو، «شیخ محمد مایگا» بود. وی فرزند بزرگ شیخ ابوبکر بود که به جای پدر، رهبری جریان تیجانیه رابه عهده گرفت. با تلاش وی، دولت فرقه تیجانیه را به رسمیت شناخت.

یکی دیگر از تشکل‌های اسلامی در بورکینافاسوف جنبش وهابیت است. این جنبش در دهه ۱۹۶۰ م توسط فردی به نام «محمد کوته»، که به تجارت با بازرگانان سعودی مشغول بود، از طریق شهر بوبو وارد بورکینافاسو شد. وی با برخورداری از حمایت و امکانات مالی عربستان، به جذب پیروان بیشتر در بورکینافاسو پرداخت.

فرقه احمدیه، فعالیت خود را در سال ۱۹۸۹ م به طور رسمی در واگادوگو آغاز کرد. رئیس این فرقه، «شیخ محمد ادریس» و معاون وی، «تاریک محمود» (هر دو پاکستانی تبار) نام دارد.

مبلغان این فرقه، در مرکز تربیت مبلغان فرقه احمدیه در غنا آموزش و دوره دیده‌اند.

جماعت اسلامی، یکی از تشکیلات اسلامی و باسابقه در بورکینافاسو است. این تشکیلات توسط امامان مساجد و پیرمردان به روش قدیمی اداره می‌شود.

این تشکیلات، با وجود قدمت فعالیت، قادر به جذب نیروهای روشنفکر و جوان نیست. از این رو، روز به روز از قدرت و نفوذش در کشور کاسته می‌شود.

انجمن اسلامی دانشجویان و دانش آموزان، تشکیلاتی نسبتاً جدید، فعال و پر تحرک می‌باشد که تلاش خود را با هدف جذب جوانان و تربیت آنها از طریق مدارس و دانشگاه متمرکز نموده‌است و تاکنون نیز به پیشرفت‌های چشمگیر دست یافته‌اند.

بیش تر اعضای این انجمن، دارای تحصیلات عالی و مشاغلی در وزارت خانه‌ها و دوایر دولتی می‌باشند. آنها از نظر بنیان‌های عقیدتی، ضعیف، ولی مشتاق فراگیری و آشنایی با اسلام هستند.

به طور کلی، اعیاد و روزهای تعطیل در بورکینافاسو، دارای دو مناسبت اسلامی و ملی است. عید فطر، عیدقربان و میلاد پیامبر اسلام(ص)، از جمله اعیاد مذهبی مسلمانان بورکینافاسو به شمار می‌رود و در این روزها، مراسمی باشکوه بر‌گزار می‌شود.

در این میان، لازم است به جشن میلاد پیامبر(ص) اشاره شود که هر ساله با شکوه ویژه‌ای در میان مسلمانان در مساجد شهرهای گوناگون بورکینافاسو برپا می‌شود. روزهای یادشده در بورکینافاسو، تعطیل رسمی است.
آموزش

    میزان با سوادی: ۱۸٫۲ ٪ (۱۹۹۰).
    سنین تحصیل اجباری: (فرضاً ) ۷ تا ۱۴ سال.
    تعداد دانشگاه : ۱.

دفاع

    کل نیروهای مسلح : ۸٬۷۰۰ (۱۹۹۱).
    خدمت سربازی : ندارد.

مشخصات آماری
WP 35, SDr9776.JPG

    نام رسمی : بورکینافاسو ( ولتای علیای سابق)(Burkina Faso)
    عضو : سازمان ملل متحد، سازمان وحدت آفریقا، جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا
    مساحت : ۲۷۴٬۰۰۰ کیلو متر مربع
    خط ساحلی : خط ساحلی ندارد
    مختصات جغرافیایی : ۱۳ درجه شمالی و ۲ درجه غربی
    جمعیت : ۱۳٬۲۲۸٬۰۰۰ نفر
    پایتخت : اوآگادوگو
    شهرهای عمده : بوبودیولاسو، کودوگو، اهیگویا، بانفورا
    زبان : فرانسوی (رسمی)، موسی، فولانی
    مذهب : عقاید محلی، اسلام
    امید طول عمر : ۴۷٬۲ سال
    رشد سالانه جمعیت : ۲٬۵۷ ٪ درصد
    واحد پول : فرانک Communaute Financiere Africaine franc

مانا

مانا شهری در شهرستان باگاسی در استان باله در بورکینافاسوی جنوبی است و جمعیت آن ۱۹۲۱ نفر است.

کیمیا

کیمیا یکی از شاخه‌های علوم غریبه است که به کوشش در تبدیل کانی‌ها و فلزات می‌پردازد.علوم غریبه یا کُلُّه‌ُسِر دارای پنج شاخه عمده می‌باشد که دانش طبیعی آن کیمیا خوانده می‌شده‌است.

محتویات

    ۱ واژه
    ۲ دانش کیمیا
    ۳ تاریخچه
    ۴ کیمیاگری به عنوان ابزار تحقیق در طبیعت
    ۵ کیمیاگری به عنوان یک شاخه فلسفی و روحانی
    ۶ کیمیاگری به عنوان اخترشناسی
    ۷ کیمیاگری و روان‌شناسی
    ۸ کیمیاگری در عصر دانش
    ۹ کیمیاگری و پزشکی
    ۱۰ ابزارآلات کیمیاگری
    ۱۱ تبدیل هسته‌ای
    ۱۲ ادعاهای تکرار نشدهٔ تبدیل عناصر
    ۱۳ کیمیاگری به عنوان موضوع تحقیق تاریخی
    ۱۴ کیمیاگری در طول تاریخ
    ۱۵ ریشه‌یابی
    ۱۶ فکاهی مصور، کارتون و بازی‌های ویدئویی
    ۱۷ جستارهای وابسته
    ۱۸ فلسفه‌های مرتبط و جایگزین
    ۱۹ شاخه‌های علمی مرتبط
    ۲۰ مواد مورد استفاده در کیمیاگری
    ۲۱ پانویس
    ۲۲ پیوند به بیرون
    ۲۳ منابع

واژه

ریشه لغوی این کلمه نشات گرفته از زبان‌های باستانی است، و احتمالاً خاستگاه آن بین‌النهرین یا هند می‌باشد.

نام دانش پایه شیمی در همه زبان‌ها برگرفته از همین واژه‌است. برخی نیز ریشه واژه کیمیا را از زبان یونانی دانسته‌اند.[نیازمند منبع] دانش کیمیا از ایران برآمد و از راه عرب‌ها به اروپا هم راه یافت.[نیازمند منبع] خود واژه شیمی در فارسی هم فرانسوی شده واژه کیمیاست.
دانش کیمیا
گوگرد، خانگیران، سرخس.

از دیرباز تبدیل مس به طلا و ساخت داروی جاودانگی که به آن اکسیر نیز گفته می‌شده، بیشترین تلاش کیمیاگران را به خود معطوف داشته‌است. با توجه به این مسئله، به کیمیا، علم اکسیر نیز گفته می‌شده‌است.

اکسیر از نظر جابر بن حیان مشتمل بر هفت گونه است. چنانچه در کتاب الاحجار علی رای بلیناس، جزء دوم آورده است:

اکسیری که در عملیات کیمیا مورد بحث است بر هفت گونه است که از عناصر سه‌گانه نباتی، معدنی و حیوانی می‌باشد. که بصورت مفرد و مجموع آنها است.

    اکسیر بدست آمده از مواد معدنی.
    اکسیر بدست آمده از مواد حیوانی.
    اکسیر بدست آمده از مواد نباتی (گیاهی).
    اکسیری که از مخلوط مواد حیوانی و گیاهی بدست می‌آید.
    اکسیری که از مخلوط مواد معدنی و گیاهی بدست می‌آید.
    اکسیری که از مخلوط مواد معدنی و حیوانی بدست می‌آید.
    اکسیری که از مخلوط مواد معدنی و گیاهی و حیوانی بدست می‌آید.

در ادامه جابر، در کتاب الحاصل خود توضیحاتی در خصوص معادن هفت‌گانه و کیفیت بروز معادن (فلزات) از ترکیب گبریت (گوگرد) و زیبق (جیوه) می‌دهد.[۱]

دانش شیمی شکل نوین و توسعه‌یافته‌ای از دانش کیمیا است.

کیمیا به نظر باورمندان به آن عبارت است از روش تبدیل عناصر به یکدیگر. البته در قدیم بخاطر ارزش بسیار بالای طلا، کیمیاگران فقط به دنبال تبدیل عناصر به طلا و نقره بودند اما کسی که آگاه به رموز این علم باشد می‌تواند مواد مختلف را به یکدیگر تبدیل کند. در علم کیمیا شرایط خاص این تبدیل آمده‌است.

حدیثی از امام هشتم شیعیان نقل شده که معروف به حدیث سلسله الذهب به معنی حدیث سلسله طلائی است که کلمه ذهب مصدر مذهب است و مذهب یعنی راه و رسم تبدیل خاک یعنی انسان به طلا یعنی انسان کامل.البته اکثریت معتقدند که مذهب، اسم مکان از ریشه ذَهَبَ می باشد. و چون ذَهَبَ به معنی رفتن است پس مذهب یعنی « محلّ رفتن » ؛ و محلَ رفتن همان راه است. لذا مذهب یعنی راه.

کیمیاگران جملات خود را رمز آلود و با استفاده از کلمات عرفانی بیان می‌کرده‌اند.
تاریخچه
"کیمیاگر"، اثر سر ویلیام فتر داگلاس، 1853

کیمیاگری هم به معنای شکل اولیه تحقیق در طبیعت است و هم شاخه فلسفه و روحانیت که هر دو دارای عناصری از شیمی، فلزکاری، فیزیک، پزشکی، اخترشناسی، نمادشناسی، عرفان، اعتقاد به عالم ارواح و هنر هستند. کیمیاگری در بین‌النهرین، مصر باستان، ایران، هند، چین، یونان، روم، در تمدن اسلامی، و سپس در اروپا تا قرن ۱۹ – به صورت یک شبکه پیچیده از مکاتب و نظام‌های فلسفی در طول دست کم ۲۵۰۰ سال رواج داشته است.

کیمیاگری غربی همواره ارتباط تنگاتنگی با هرمتیسیزم، یک نظام فلسفی و روحانی که ریشه‌های آن در هرمس تریسمجیستوس، خدا و کیمیاگر اسطوره‌ای مصری-یونانی است. هر دو رشته بر ظهور روسیکروسینیزم، یک جنبش مهم مخفی در قرن هفدهم تأثیر گذاشتند. در اوایل عصر جدید، هم‌زمان با تبدیل کیمیاگری به شیمی، جنبه‌های عرفانی و سحرآمیز کانون توجه کیمیاگری روحانی مدرن واقع شد، که در آن کار با مواد صرفاً به عنوان نمادهای دگرگونی روحانی در نظر گرفته می‌شود.

امروزه، این شاخه به خاطر جنبه‌های عرفانی، اسرارآمیز و هنری آن عموماً مورد توجه مورخان علم و فلسفه قرار دارد. با این وجود، کیمیاگری یکی از منادیان اصلی دانش جدید بوده، و بسیاری از مواد و فرایندهای کیمیاگری باستان همچنان نقطه اتکای صنایع شیمی و فلزکاری مدرن است.

گرچه کیمیاگری اشکال متعددی دارد، در فرهنگ عمومی اغلب از آن در داستان‌ها، فیلم‌ها، و بازی‌ها به عنوان روند مورد استفاده برای تبدیل سرب (یا دیگر فلزات) به طلا یاد می‌شود. همچنین صورت دیگری وجود دارد که در آن از کیمیاگری به عنوان جستجویی برای یافتن سنگ جادو نام برده می‌شود که ماده‌ای برای تبدیل مواد کم‌ارزش مانند سرب به طلا و یا اکسیری برای زندگی جاودان است.
کیمیاگری به عنوان ابزار تحقیق در طبیعت

در برداشت عامه از کیمیاگران، آنان دانشمندان شبه علم، دروغگو و شیاد تلقی می‌شوند، که تلاش می‌کردند سرب را به طلا تبدیل کنند، و بر این باور بودند که جهان از چهار عنصر آب، باد، خاک و آتش تشکیل شده و بیشتر وقت خود را صرف ترکیب داروها، سموم، و شربت‌های معجزه‌آسا می‌کردند.

گرچه برخی از کیمیاگران در واقع متقلب، دروغگو و شیاد بودند، اما بیشتر کیمیاگران را محققان زیرک و دانشمندان سرشناس همچون اسحاق نیوتن و رابرت بویل تشکیل می‌دادند. بدعت‌گزاران به دنبال بررسی ماهیت مواد و فرایندهای شیمیایی بودند. آنها می‌بایست به آزمایش، دانش سنتی، قواعد سرانگشتی و اندیشه فرضی برای کشف اسرار جهان مادی متوسل می‌شدند.

هم‌زمان، کیمیاگران به وضوح می‌دانستند که "چیزی" در فرایندهای شیمیایی، حتی در عمیق‌ترین تغییرات حالت و ظاهر فیزیکی حفظ می‌شد؛ یعنی اینکه، آن مواد دارای برخی "اصول" بودند که تحت اشکال متعدد خارجی مخفی شده، و از طریق استفاده صحیح نمودار می‌شدند. در طول تاریخ این رشته، کیمیاگران تلاش کرده‌اند به ماهیت این قواعد پی ببرند، و نظم و ترتیبی در نتایج آزمایش‌های شیمیایی آنها — که اغلب توسط واکنش‌گرهای ناخالص یا ضعیف، فقدان ابزار سنجش کیفی، و نامگذاری گیج‌کننده و بی‌ثبات تقلیل می‌یافت، پیدا کنند.
کیمیاگری به عنوان یک شاخه فلسفی و روحانی

مهترین اهداف کیمیاگران تبدیل فلزات رایج به طلا و نقره، و نیز خلق یک « نوشدارو، » یعنی دارویی بود که تمام بیماری‌ها را درمان کرده و زندگی را به مدت نامحدودی طولانی کند. گرچه اینها تنها موارد استفاده از این علم نبودند، اما این اهداف بیش از همه ثبت شده و شناخته شده‌است. کیمیاگران اروپا از قرون وسطی زمان بسیاری صرف جستجو برای یافتن «سنگ فلاسفه»، یعنی ماده‌ای اسطوره‌ای کردند که تصور می‌شد بخش اصلی هر دوی آن اهداف باشد. تصور می‌شد سنگ فلاسفه می‌تواند به نحو اسرارآمیزی دانش کیمیاگران را افزایش داده به نحوی که بتوان از طریق آن به هر چیزی دست یافت. کیمیاگران در طول قرنها از وجهه و حمایت بسیاری برخوردار بودند، گرچه این پشتیبانی صرفاً به واسطه پیگیری این اهداف، یا تفکر رمزآلود و فلسفی حاکم بر فعالیت آنان نبوده‌است. بلکه این شهرت بیشتر به خاطر فعالیت‌های این‌جهانی بود که آنان برای صنایع «شیمی» زمان خود، مانند اختراع باروت، آزمایش و تصفیه سنگ معدن فلزکاری، تولید جوهر، رنگینه، رنگ، و مواد آرایشی دباغی چرم، تولید سرامیک و شیشه، عصاره‌گیری و تولید نوشیدنی‌جات داشتند. (به نظر می‌رسد که تهیه «نوشیدنی قوی»، «آب حیات»، «تجربه» تقریباً رایجی در میان کیمیاگران اروپایی بوده‌است).

از سوی دیگر، کیمیاگران هرگز تمایلی به جداسازی جنبه‌های فیزیکی (شیمیایی) صنعت خود از تفسیرات متافیزیکی را نداشتند. در حقیقت، از روزگار قدیم تا عصر جدید، فیزیک بدون جنبه‌های ماورای‌طبیعی به اندازه متافیزیک فاقد جلوه فیزیکی نارضایت‌آمیز بود. از یک سو، فقدان اسامی رایج برای مفاهیم و فرایندهای شیمیایی، و همچنین پنهان‌کاری، منجر شد کیمیاگران اصطلاحات کتاب مقدس و اسطوره‌شناسی، اخترشناسی، علوم اسرارآمیز، و دیگر حوزه‌های اسطوره‌ای و محرمانه را به عاریت بگیرند؛ به نحوی که حتی ساده‌ترین دستورالعمل شیمیایی همانند یک طلسم پیچیده و سحرآمیز قرائت می‌شد. علاوه بر این، کیمیاگران در این امور به دنبال چارچوب نظری بودند تا بتوانند مجموعه حقایق آزمایشی از هم‌گسیخته و فزاینده خود را در آن جای دهند.

از قرون وسطی برخی از کیمیاگران به طرز فزاینده‌ای این جنبه‌های متافیزیکی را به عنوان بنیان راستین کیمیاگریدر نظر گرفته و مواد شیمیایی، حالت‌های فیزیکی، و فرایندهای مواد را به عنوان استعاره از ماهیت‌ها، حالات و تغییر ماهیت‌های روحانی مدنظر قرار دادند و معنای تحت لفظی فرمول‌های کیمیاگری به عنوان وسیله‌ای برای پنهان‌کردن فلسفه روحانی خود به کار بردند که تضاد با نظرات کلیسای قرون وسطی از ملزومات آن بود که می‌توانست آنها را به شکنجه‌گاه‌های مأموران استنطاق کلیسا به دلیل کفرگویی هدایت کند.[۲] بنابراین، هم تبدیل فلز رایج به طلا و هم نوش‌داروی عمومی نماد تکامل از یک حالت ناقص، فسادپذیر و بی‌دوام به یک حالت کامل، سالم، فسادناپذیر و جاودانه هستند؛ و سنگ فلاسفه نیز بیانگر کلید اسرارآمیزی بود که این تکامل را ممکن می‌ساخت. در مورد خود کیمیاگر نیز، هدف دوگانه نماد تکامل وی از جهل به روشنگری بود، و سنگ نیز نشان‌دهنده یک واقعیت یا قدرت روحانی پنهان بود که می‌توانست به آن هدف بینجامد. در متونی که با این نگرش نگاشته شده‌اند، نمادهای کیمیا، نمودارها، و تصاویر متنی از آخرین فعالیت‌های کیمیاگران عموماً دارای لایه‌های چندگانه معنا، تمثیل، و اشاراتی به دیگر آثار رمزآمیز است؛ و باید برای کشف معنای آنها به نحو مقتضی آنها را رمزگشایی کرد.

پاراسلسوس در کتاب سوال و جواب کیمیاگری خود در استفاده از فلزات به عنوان نماد به روشنی اشاره می‌کند:

    س. هنگامی که فیلسوف از طلا و نقره سخن می‌گوید، آیا به آنچه از آن درک کرده‌اند اشاره می‌کنند یا سخن آنها درباره طلا و نقره عامیانه است؟
    ج. بدون معنی طلا و نقره عامیانه مرده‌است در حالی‌که سخن فیلسوفان سرشار از زندگی است.[۳]

برخی محققان انسان‌گرا اکنون این تمثیل‌های متافیزیکی و روحانی را به عنوان واقعی‌ترین و ارزشمندترین جنبه کیمیاگری در نظر گرفته، و حتی مدعی شده‌اند که تبدیل کیمیاگری به شیمی «تباهی» سنت سحرآمیز اولیه بود. کیمیاگران روحانی معاصر چنین عقیده‌ای دارند. بیشتر دانشمندان از سوی دیگر، نگرشی عکس این نگرش دارند: از نظر آنان، گذر از بخش مادی کیمیاگری به شیمی معاصر ""مسیر درست«در تکامل رشته بود، و شاخه متافیزیکی کیمیاگری»چرخش نادرستی" بود. با این وجود، در هر یک از این دو عقیده، تفسیر ساده‌لوحانه برخی حرفه‌ای‌ها یا امیدهای واهی که دیگران تبلیغ می‌کردند نباید کمک‌های کیمیاگران راستین را تضییع کند.
کیمیاگری به عنوان اخترشناسی

کیمیاگری از همان روزهای نخست، رابطه نزدیکی با اخترشناسی داشته‌است که در جهان اسلام و در اروپا، عموماً همان مکتب اخترشناسی بابلی یونانی بوده‌است. نظام‌های کیمیاگری اغلب بر این فرض استوار بود که هر یک از هفت سیاره که قدیمیان از آن تحت عنوان نشان اخترشناختی یاد می‌کردند با فلز خاصی در ارتباط بود. برای جزئیات بیشتر رجوع شود به مقاله جداگانه‌ای در مورد اخترشناسی و کیمیاگری. هرمنیتیسیزم با هر دوی اخترشناسی و جادو مرتبط بود.
کیمیاگری و روان‌شناسی

کارل گوستاو یونگ کیمیاگری را همچون شاخه‌ای از روان‌شناسی غربی می‌دید که هدف آن دستیابی به فرایند فردیت است، به تعبیر او کیمیاگری همچون مجرایی به سوی نوزایی است که در آن فلسفه عرفانی خود را پاکسازی کرده است که بدین گونه یونگ کیمیاگری را قابل مقایسه با یوگا در غرب می‌دانست. او همچنین متون کیمیاگری چینی را در مسیر نظریه روان‌شناسی تحلیلی خود برای تحقیق فرایند فردیت می‌دانست.
کیمیاگری در عصر دانش

کیمیاگری غربی به عنوان نیای شیمی مدرن شناخته می‌شود. تا قرن شانزدهم، کیمیاگری در اروپا یک علم جدی تلقی می‌شد؛ به طور مثال، اسحاق نیوتن بیشتر وقت و آثار خود را به کیمیاگری اختصاص داد (رجوع شود به مطالعات سری اسحاق نیوتن) تا به نور یا فیزیک، که وی بیشتر شهرت خود را مدیون آن است. دیگر کیمیاگران سرشناس غرب عبارت‌اند از راجر بیکن، توماس آکویناس، تایکو براهه، توماس براون، و پارمیجیانینو. سقوط کیمیاگری در قرن هجدهم هم‌زمان با ظهور شیمی مدرن، که چارچوب دقیق‌تر و قابل اعتمادتری برای تبدیل مواد و طب در قالب طرح کلی جهانی بر مبنای ماده‌گرایی خردگرا فراهم می‌آورد، آغاز شد.

در نیمه نخست قرن نوزدهم، یک شیمی‌دان سرشناس، به نام بارون کارل ریچنباخ، بر روی مفاهیمی نظیر مفاهیم کیمیاگری قدیم، همچون نیروی قصیده کار کرد، اما تحقیق وی جایی در علوم شناخته شده برای خود نیافت.

تبدیل مواد، هدف قدیمی کیمیاگری، در قرن بیستم یعنی زمانی که فیزیکدانان توانستند از طریق یک واکنش اتمی اتم‌های سرب را به طلا تبدیل کنند بار دیگر مطرح شد. با این وجود، اتم‌های جدید طلا، ایزوتوپهای بی ثباتی بودند، که تنها پنج ثانیه دوام یافته و پس از آن تجزیه می‌شدند. اخیراً، گزارش‌هایی در ارتباط با تبدیل عناصر به صورت آزمایشی—از طریق الکترولیز یا خلاء صوتی— محور بحث گداخت سرد در سال ۱۹۸۹ بوده‌است. هیچیک از این ادعاها هنوز به نحوی قابل اعتماد تکرار نشده‌است.

نمادگرایی کیمیا گهگاه در قرن بیستم مورد استفاده روانشناسان و فلاسفه قرار گرفته‌است. کارل گوستاو یونگ بار دیگر نمادگرایی و نظریه کیمیا را بررسی کرده و معنای درونی کیمیاگری را به عنوان مسیر معنویت مطرح کرد. فلسفه، نمادها و روش‌های کیمیاگری در پسانوگرایی، همچون جنبش عصر جدید شاهد رنسانس خود بوده‌است.
کیمیاگری و پزشکی

داروهای سنتی به وسیله شیوه‌های داروشناسی یا ترکیبی از شیوه‌های داروشناسی و روحانی کیمیاگری تهیه می‌شده‌اند. در طب چینی سنت‌های کیمیاگری پائو ژی می‌توانست طبیعت دما و مزه جسم مریض یا مسموم‌شده را تغییر دهد. در آیورودا، سامسکاراس برای تغییر فلزهای سنگین و گیاهان سمی برای خارج کردن زهرشان استفاده می‌شد. در گیاه‌پزشکی نیز چنین اثری مشاهده می‌شود[۴] و این فعالیت‌ها تاکنون نیز ادامه دارد.[۵][۶][۷]
ابزارآلات کیمیاگری

قرع، انبیق، آثال و ... .
انبیق ایرانی، مربوط به قرن سیزدهم، ساخته شده در تبریز.
تبدیل هسته‌ای

در سال ۱۹۱۹ ارنست رادرفورد از تجزیهٔ مصنوعی برای تبدیل نیتروژن به اکسیژن استفاده کرد. پس از آن زمان این فرایند یا تبدیل در یک مقیاس رادیو ایزوتوپ ترکیبی تجاری به وسیلهٔ بمباران کردن هستهٔ اتمی با ذرات پر انرژی از شتاب دهنده‌های ذره جدید و در راکتورهای هسته ای انجام شده است. در واقع درسال ۱۹۸۰ بود که گلن تی. سیبرگ (Glenn T. Seaborg) سرب را به طلا تبدیل کرد اما میزان انرژی مصرفی و مقادیر میکروسکوپی تولید شده هر نوع استفادهٔ اقتصادی را منتفی ساخت.
ادعاهای تکرار نشدهٔ تبدیل عناصر

در سال ۱۹۶۴ جرج اهساوا (George Ohsawa) و میشیو کوشی (Michio Kushi) بر اساس ادعاهای کرنتین لوئیس کرورن (Corentin Louis Kervran) ظاهراً موفق شدند با استفاده از یک قوس الکتریکی سدیم را به پتاسیم تبدیل کنند و پس از آن کربن و اکسیژن را به آهن تبدیل کردند. در سال ۱۹۹۴ ر. ساندارسان (R. Sundaresan) و ج. باکریس (J. Bockris) گزارش کردند که واکنش‌های همجوشی را در تخلیه‌های الکتریکی میان میله‌های کربنی فرو رفته در آب مشاهده کرده اند. اما هیچ یک از این ادعاها را دانشمندان دیگر تکرار نکردند و اندیشه کیمیاگری در حال حاضر کاملاً بی اعتبار شده است.
کیمیاگری به عنوان موضوع تحقیق تاریخی

تاریخ کیمیاگری تبدیل به یک رشته دانشگاهی مهم شده است. مورخان با رمزگشایی زبان رمزآلود و مبهم کیمیاگران، آگاهی بیشتری از ارتباطات فکری بین این رشته و دیگر جنبه‌های تاریخ فرهنگ غرب، همچون جامعه‌شناسی و روان‌شناسی جامعه خردگرا، علوم اسرارآمیز، اعتقاد به عالم ارواح، روسیکروسینسم، و دیگر جنبش‌های مرموز، رمزنویسی، جادوگری، و تکامل علوم و فلسفه به دست می‌آورند.
کیمیاگری در طول تاریخ
گزیده و نمادی از کتابی که در قرن هفدهم در مورد کیمیاگری نوشته شده‌است. نمادهای به کار رفته دارای تناظر یک به یک با نمادهایی است که در آن زمان در ستاره‌شناسی به کار می‌رفته است.

مقالهٔٔ اصلی: کیمیاگری در تاریخ

کیمیاگری دربرگیرنده سنت‌های فلسفی متعددی است که دامنه آن چهار هزاره و سه قرن است. میل شدید این سنت‌ها به زبان رمزآمیز و نمادین بررسی تأثیرات متقابل و روابط تکوینی آنها را دشوار می‌سازد.

چندین شاخهٔ اصلی در این میان شناسایی می‌شود، که به نظر می‌رسد دستکم در مراحل اولیه پاگیری خود، تا حدود زیادی مستقل بوده‌اند: کیمیاگری چین، به مرکزیت چین و حوزه تأثیر فرهنگی آن؛ کیمیاگری هند در شبه قاره هند و کیمیاگری غربی، که مرکزیت آن در طول چندین هزاره بین مصر، یونان، و روم، جهان اسلام، و سرانجام اروپا متغیر بوده‌است. کیمیاگری چین ارتباط تنگاتنگی با تائوئیسم داشته است و کیمیاگری هندی به ادیان دارمایی مربوط می‌شده‌است، در حالی‌که کیمیاگری غربی نظام فلسفی خاص خود را به وجود آورده، که تنها ارتباط ظاهری آن با مذاهب اصلی غرب بوده است. هنوز مشخص نشده‌است که آیا این دو شاخه دارای ریشه‌ای مشترکند، یا تا چه حدی بر یکدیگر تأثیر گذاشته‌اند.
ریشه‌یابی

واژه «کیمیاگری» از عربی al-kîmiyaˀ or al-khîmiyaˀ (الکیمیا یا الخیمیا، همچنین فارسی «کیمیا» به معنای «طلا») احتمالاً از افزودن حرف تعریف "ال" به واژه یونانی، «خمیا» (÷çìåßá) شکل گرفته است.تصور می‌شود این واژه همچنین با واژگان یونانی همچون «خیئین» به معنای «ریختن» و «خومیا» به معنای «روی هم ریختن»، «روی هم پاشیدن»، «ذوب کردن»، «آلیاژ کردن»، و «خوماتوس» به معنای «چیزی که بیرون ریخته می‌شود، شمش» مرتبط باشد. یکی از احکام دایوکلتیان، که در حدود سال ۳۰۰ پس از میلاد در یونان نوشته شده است، علیه نوشته‌های مصریان باستان، در مورد انجام «خمیا»، تبدیل طلا و نقره سخن می‌گوید.
فکاهی مصور، کارتون و بازی‌های ویدئویی

    " دنیای وارکرافت"، که یک بازی سه بعدی MMORPG است، دارای یک سیستم تجاری-حرفه‌ای مبتنی بر بازیگر است که شامل کیمیاگری و گیاه درمانی می‌شود و به کاربر این امکان را می‌دهد داروهایی را بسازد که به او کمک می‌کند یا توانایی‌های خاصی، نظیر افزایش سرعت، ناپدید شدن، سلامتی و جایزه افزایش تعداد بازی، به او می‌دهد. صنعت فلزکاری عملیاتی دارد به نام "تبدیل" که برای تبدیل برخی فلزات به دست آمده از صنعت معدن به همسایگان بالاتر کناری آنها به کارمی رود.
    مجموعه کارتونی Fullmetal Alchemist 2003 اثر هیرومو اراکوا (Hiromu Arakawa) بر محور برادران الریک، ادوارد و آلفونز الریک، ساخته شده است. "کیمیاگران" در جارچوب اصل تبادل برابر – که دراین مجموعه "قانون طبیعت" نامیده می‌شود- می‌توانند هر چیزی را تغییر شکل دهند. برادران الریک نیز مانند "کیمیاگران" غربی، که در بالای این صفحه دربارهٔ آنان گفته شد، در جستجوی سنگ فیلسوف هستند اما با این هدف که بتوانند اجسام فلزی یا شبه فلزی جدیدشان را به حالت اولیه‌شان تبدیل کنند (کیمیاگری کنند). {}
    " Chakan" سگا بازی ویدئویی شرکت ( Genesis and Game Gear م. ۱۹۹۲ ) شمشیرزن فنا ناپذیز داروهایی را از اطراف سیارات اولیه جمع می‌کند که هر یک حاوی چهارعنصر هستند. چاکان می‌تواند هردو دارویی را، آتش و هوا، خاک و خاک و ...، به انتخاب خود ترکیب کند. بدینوسیله محلولهای کیمیاگری مختلفی بدست می‌آید که چاکان را درمان می‌کنند، شیاطین اطرافش را نابود می‌کنند، توانایی پریدن و قدرت را افزایش می‌دهند و نیز خواص عناصری مانند آتش، یخ، رعد و برق را به دو شمشیر چاکان می بخشند.
    استن لی و جک کربی در کارتون [[چهار شگفت‌انگیز (حدود ۱۹۶۲م.). Diablo (کارتون) / Diablo شریر یک کیمیاگر است.
    "سرزمین‌های تاریک (بازی کامپیوتری) / Darklands"، بازی کامپیوترهای شخصی (۱۹۹۲). کیمیاگری عنصر مهمی در سراسر بازی به شمار می‌رود.
    کارتون " پسر جهنمی (کمیک)" اثر مایک میگنولا (Mike Mignola) (-۱۹۹۳ ). شخصیت کارتون راجر(Hellboy)/ Roger the Homunculus به وسیلهٔ کیمیاگری ساخته شده بود.
    " Aidyn Chronicles: The First Mage" بازی ویدئویی. کیمیاگری به عنوان یک مهارت نشان داده شده است.

بازی کامپیوتری برخوردی " Everquest" (-۱۹۹۸) اثر ورانت اینتراکتیو ( Verant Interactive). شخصیت‌های جادویی می‌توانند این مهارت را بیاموزند و آموزش دهند.

    بازی ویدئویی " Golden Sun" اثر نینتندو (Nintendo) Psynergy نیرویی است که جهان را تهدید می‌کند و به عوامل مختلفی ارتباط دارد، Ki (کی)، Chi (میا)، Ply (گری) و البته کیمیاگری.
    کارتون بوسو رنکین (Buso Renkin) (۲۰۰۶-۲۰۰۳) اثر نوبوهایرو واتسوکی.
    کارتون Yu-Gi-Oh! GX (Yu-Gi-Oh!GX) (-۲۰۰۴) اثر کوزوکی تاکاهاشی (Kazuki Takahashi). لی من بنر (دیتکوجی) شخصیت این کارتون روحش را در قالب یک کوتوله حفظ می‌کند.
    مجموعهٔ " فاینال فانتزی اثر اسکوئر انیکس ( Square Enix) کیمیاگر را به عنوان یک طبقه/ شغل شخصیت در چندین بازی نمایش می‌دهد (مثلاً در قالب Dresssphere در "خیال نهایی X-۲")

مجموعهٔ " الدر اسکورولز" ساختهٔ بتزدا آشکارا کیمیاگری را به عنوان شیوهٔ ساخت داروهای مختلف برای استفادهٔ بازیگر مطرح می‌کند.

    در " سایه سرنوشت" ساختهٔ کونامی (Konami) یک کیمیاگر و موجودی که با کیمیاگری خالق شده است شخصیت‌های اصلی هستند.
    بازی کامپیوتری " Indiana Jones and the Emperor's Tomb" (۲۰۰۳). بخش زیادی از بازی بر محور قصری در پراگ است که قبلاً به یک پادشاه کیمیاگر تعلق داشته .
    بازی کامپیوتری " دنیای وارکرافت" (۲۰۰۴). کیمیاگری یکی از حرفه‌های (دنیای حیله‌های جنگی) # کیمیاگری /حرفه است که بازیگر می‌تواند بیاموزد.
    بازی کامپیوتری " Ultima Online" (۱۹۹۷). کیمیاگری یکی از مهارت‌ها و حرفه‌های بازیگر است.
    بازی کامپیوتری " Zork Nemesis" (۱۹۹۶)
    در " Secret of Evermore" (۱۹۹۵) برای سوپر نینتندو هنگامی که بازیگر ذرات را برای استفاده در مبارزه به هم می آمیزد یک سیستم مبارزهٔ کیمیاگری به جای سیستم‌های جادویی معمول مورد استفاده قرار می‌گیرد.
    بازی "RuneScape"، که یک بازی جمعی آن لاین ساختهٔ Jagex است به بازیگر اجازه می‌دهد زمانی که به مرحله دانش خاصی می‌رسد با طلسم اجسام را تبدیل به طلا کند.
    کیمیاگری طرح و بخش مهمی از بازی کارگاه ایریس: نیروی جاودانی Playstation ۲ ساخت RPG می‌باشد.

در MMORPG Ragnarok Online معروف یک گروه شخصیتی که قابل بازی کردن هستند کیمیاگر نام دارند و می‌توانند داروها، مواد منفرجه، گیاهان عظیم‌الجثه و کوتوله هایی خلق کنند که برای آنها بجنگند.

    دربازی ویدئویی " هانتینگ گراند" هانتینگ گراند (۲۰۰۵) کیمیاگری نقش بسیار مهمی دارد و شخصیت اصلی در قصری که متعلق به کیمیاگران قدرتمند است زندانی شده است و مخلوقات آنها او را برای به دست آوردن "جیوهٔ" جادوییشان تعقیب می‌کنند. تعقیب گران همه همزاد کیمیاگر بزرگ از قرون وسطی هستند و کل داستان حول روشنگری و تزکیه می چرخد و پر است از نمادهای عمومی کیمیاگری و آنچه که کیمیاگران به آن اعتقاد داشته اند.
    در " آرتمیس فاول و ماجرای شمال " اشارهٔ مختصری به کمیاگری، و خصوصاً این نکته که با فناوری بزرگ می‌توان به کیمیاگری دست یافت، می‌شود.
    در " Star Ocean: Till the End of Time" ساختهٔ اسکوئر انیکس (Square Enix) کیمیاگری حرفه‌ای است که یک شخصیت می‌تواند در مغازه‌ها بیاموزد.

(لطفاً تاریخ‌ها را ذکر کنید)

    درThe Big O ( The Big O) (۲۰۰۳-۱۹۹۲) پردهٔ ۸ گربهٔ گمشده، یک کیمیاگر امروزی، به نام یوجین، انسان‌ها و حیوانها را به خیماریا (جانوری افسانه‌ای که سر شیر و بدن ببرو دم مار داشته) تبدیل می‌کند.
    بازی‌های Atelier Iris که در آنها ارواح طبیعی (مانا) (Mana) برای بیرون کشیدن عناصر از محیط زیست و تبدیل آنها به مواد مختلف استفاده می‌شوند، حول محور کیمیاگری می چرخند.

در "گروه سه تایی جادوگرسیاه " کیمیاگری هنری است که معلمان آموزش می‌دهند و تازه کاران می‌آموزند.