اس ام اس موزیک / دانلود آهنگ های جدید

اس ام اس موزیک / دانلود آهنگ های جدید

اس ام اس موزیک / دانلود آهنگ های جدید

اس ام اس موزیک / دانلود آهنگ های جدید

کمک داور (فوتبال)

کمک‌داور (به انگلیسی: Assistant Referee) در فوتبال شخصی است که داور وسط را در امر قضاوت یاری می‌کند. فعلاً در هر بازی دو کمک‌داور حضور دارد؛ کمک‌داور اوّل و کمک‌داور‌ دوم.
Clemens Schüttengruber, Fußballschiedsrichter (03).jpg

محتویات

    ۱ وسایل کمک داور
    ۲ وظایف یک کمک داور
    ۳ کمک داوران ایرانی
    ۴ منابع

وسایل کمک داور

مهم ترین وسیله‌ی کمک‌داور پرچم است. که معمولاً به رنگ زرد، قرمز یا مخلوطی از آن‌هاست. از دیگر وسیله‌هایی که به تازگی در بین داوران رواج پیدا کرده است سیستم مخابراتی است که داوران با استفاده از این دستگاه می‌توانند بهتر و سریع‌تر با یکدیگر ارتباط برقرار کنند.
وظایف یک کمک داور

کمک‌داوران وظایف گوناگونی دارند امّا مهم‌ترین آن‌ها آفساید است که کمک داور با بالا بردن پرچم خود اعلام می‌کند. یک کمک‌داور برای گرفتن آفساید باید دقت و تمرکز بالایی داشته باشد. از وظایف دیگر کمک‌داوران اعلام گل است. اعلام خارج شدن توپ از زمین یا اوت شدن هم از وظایف کمک‌داوران است.
کمک داوران ایرانی

این لیست بر اساس لیست کمیته داوران و طبق اولویت فنی در سال ۲۰۱۲ ترتیب (طبقه) بندی شده است:[۱]

    رضا سخندان
    حسن کامرانی فر
    محمدرضا ابوالفضلی
    علی‌رضا کهوری
    داوود رفعتی
    سعید علی‌نژادیان
    محمدرضا منصوری
    رسول فروغی
    بابک داوری

آقای حیدر شکور هم از جمله کمک‌داوران مشهور ایرانی هستند.

داور

داوری ورزشی عبارت است از کنترل یک مسابقه ورزشی از سوی یک یا چند داور. در مسابقات ورزشی، داور به فرد یا افرادی گفته می‌شود که کار داوری یا قضاوت مسابقه ورزشی بین دو تیم را بر عهده دارند.

محتویات

    ۱ فوتبال
        ۱.۱ چند تن از داوران ایرانی فوتبال
        ۱.۲ داوران ایرانی فوتبال حاضر در لیگ های اروپایی
    ۲ جستارهای وابسته
    ۳ منابع

فوتبال

در بازی فوتبال داور فردی است که بر روند اجرای قوانین فوتبال نظارت می‌کند و می‌تواند با افراد خاطی بر اساس قوانین بازی فوتبال برخورد کند. علاوه بر داور وسط دو کمک داور نیز او را در این راه یاری می‌کنند. داور بر پایه قوانین برای جریمهٔ خطای یک بازیکن فوتبال٫ یا یک ضربهٔ خطا به سود حریف می‌دهد و یا یک کارت زرد به بازیکن خاطی می‌دهد و یا یک کارت قرمز که در این صورت بازیکن خاطی باید زمین مسابقه را ترک کند. اگر کسی دو کارت زرد بگیرد داور به او کارت قرمز خواهد داد. داوری فوتبال در ایران قدمتی چندین ساله دارد. محمد فنایی کمک داور ایرانی در فینال جام جهانی سال ۱۹۹۴ آمریکا کمک داور این دیدار بود.[۱] از جمله داوران فوتبال ایران می‌توان مسعود مرادی داور بازنشسته‌ی کرجی را نام برد که از داوران بین‌المللی ایران به شمار می‌رفت و قضاوت‌های بسیاری را در سطح بین‌المللی فوتبال انجام داده‌بود.[۱]
چند تن از داوران ایرانی فوتبال

این لیست بر اساس لیست کمیته داوران و طبق اولویت فنی در سال ۲۰۱۲ ترتیب (طبقه) بندی شده است: [۲]

    محسن ترکی.
    علی‌رضا فغانی.
    هدایت ممبینی.
    سعید مظفری زاده.
    یدالله جهانبازی.
    سعید بخشی زاده.
    محسن قهرمانی.

داوران ایرانی فوتبال حاضر در لیگ های اروپایی

    بابک رفعتی

ضربه آزاد مستقیم

ضربه آزاد مستقیم در بازی فوتبال عبارت است از گونه از شروع مجدد که در آن بازیکن می‌تواند توپ را مستقیم به سمت دروازه تیم رقیب شوت کند و در صورت گل شدن برای داور قابل قبول است. این شروع مجدد اغلب در مواردی اتفاق می‌افتد که در اطراف محوطه جریمه یکی از تیم‌ها، روی بازیکنان تیم رقیب خطایی صورت بگیرد.

جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴

جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ بیستمین دورهٔ جام جهانی فوتبال بود که از ۱۲ ژوئن ۲۰۱۴ تا ۱۳ ژوئیه ۲۰۱۴ در کشور برزیل بر‌گزار شد و در نهایت با قهرمانی تیم ملی فوتبال آلمان پایان گرفت. در دیدار پایانی ژرمن‌ها موفق شدند با یک گل در دقایق پایانی وقت اضافه دوم، تیم ملی آرژانتین را شکست دهند.

برزیل پس از میزبانی در سال ۱۹۵۰ میلادی، برای دومین بار موفق به کسب میزبانی جام جهانی گردید. این کشور پس از مکزیک، ایتالیا، فرانسه و آلمان، پنجمین کشوری است که برای دومین بار میزبان جام جهانی می‌شود. در جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل، طبق ادوار گذشته (از جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه به بعد) ۳۲ تیم حضور داشتند که شامل ۱۳ تیم از اروپا، ۶ تیم از آمریکای جنوبی (همراه با برزیل)، ۵ تیم از آفریقا، ۴ تیم از آسیا و ۴ تیم از منطقه کونکاکاف (آمریکای شمالی، مرکزی و کارائیب) می‌شدند.

در این رقابت‌ها ۶۴ مسابقه در ۱۲ شهر مختلف برزیل بر‌گزار شد..[۴] در این دوره از مسابقات تمامی قهرمانان ادوار قبلی جام جهانی یعنی برزیل، ایتالیا، آلمان، آرژانتین، اروگوئه، اسپانیا و فرانسه حضور داشتند. مدافع عنوان قهرمانی - اسپانیا - در مرحله گروهی همراه با انگلستان و ایتالیا حذف شدند. اروگوئه هم در دور یک شانزدهم نهایی حذف شد. هم چنین، فرانسه در دور یک چهارم نهایی حذف شد. دیدار فینال بین دو قهرمان اسبق جام جهانی، آلمان و آرژانتین، بر‌گزار شد، که نهایتاً آلمان توانست آرژانتین را با یک گل در دقایق آخر وقت اضافی دوم شکست دهد و برای نخستین بار در تاریخ جام جهانی، مبدل به یک تیم اروپایی شود که در قاره آمریکای جنوبی قهرمان جام جهانی فوتبال شده است..[۵] هم چنین، این اولین بار است که قهرمان جام جهانی به صورت پی در پی از قاره اروپا (جام جهانی ۲۰۰۶ آلمان:  ایتالیا؛ جام جهانی ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی:  اسپانیا و جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل:  آلمان) می باشد.[۶][۷]

نشان رسمی این جام، جمعه ۱۸ تیر ۱۳۸۹ با برگزاری مراسمی در ژوهانسبورگ رونمایی شد. در این مراسم علاوه بر سپ بلاتر، داسیلوا رییس جمهوری برزیل ریکاردو تکسریا رییس فدراسیون فوتبال برزیل، کافو، روبرتو کارلوس، روماریو و کارلوس آلبرتر تورس و کارلوس آلبرتو پریه حضور داشتند. نماد جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل، تندیس جام قهرمانی است که ۲ دست سبز رنگ روی آن و یک دست زرد زیر آن قرار دارد.[۸]

طراحی پوستر این جام توسط کارن هایدینگر، طراح برزیلی انجام شده است. این پوستر شامل نقشهٔ برزیل است که از خطوط پاهای بازیکنان تشکیل شده است.

محتویات

    ۱ انتخاب میزبان
    ۲ مرحله مقدماتی
        ۲.۱ تیم‌های انتخاب شده
    ۳ ورزشگاه‌ها
    ۴ داوران
        ۴.۱ داوران اصلی
        ۴.۲ داوران ذخیره
    ۵ سیدبندی
    ۶ قرعه‌کشی و گروه‌بندی
    ۷ ترکیب تیم‌ها
    ۸ مسابقات
        ۸.۱ گروه A
        ۸.۲ گروه B
        ۸.۳ گروه C
        ۸.۴ گروه D
        ۸.۵ گروه E
        ۸.۶ گروه F
        ۸.۷ گروه G
        ۸.۸ گروه H
        ۸.۹ مرحلهٔ حذفی
        ۸.۱۰ مرحلهٔ یک هشتم نهایی
            ۸.۱۰.۱ یک چهارم نهایی
            ۸.۱۰.۲ نیمه‌نهایی
            ۸.۱۰.۳ مسابقه رده‌بندی
            ۸.۱۰.۴ فینال
    ۹ آمار
        ۹.۱ جدول گلزنان
        ۹.۲ جدول پاسورها
    ۱۰ جوایز نقدی
        ۱۰.۱ لباس‌ها
    ۱۱ حاشیه‌های جام جهانی
        ۱۱.۱ خوانندگان جام
        ۱۱.۲ تکنولوژی‌های مورد استفاده در جام جهانی ۲۰۱۴
        ۱۱.۳ نوشیدنی‌ها الکلی
        ۱۱.۴ افشانه داوری
    ۱۲ نگارخانه افتتاحیه
    ۱۳ منابع
    ۱۴ پیوند به بیرون

انتخاب میزبان
اعلام میزبانی برزیل توسط سپ بلاتر

فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا) در ۷ مارس ۲۰۰۳ اعلام کرد که مسابقات جام جهانی فوتبال در آمریکای جنوبی بر‌گزار خواهد شد. این بدین منظور بود که پس از جام جهانی فوتبال ۱۹۷۸ آرژانتین، مسابقات به صورت دوره‌ای در قاره‌های مختلف جهان بر‌گزار شود..[۹][۱۰]

در ۳ ژوئن ۲۰۰۳، کنفدراسیون فوتبال آمریکای جنوبی (کونمبول) در ابتدا اعلام کرد که ۳ کشور آرژانتین، برزیل و کلمبیا خواهان میزبانی جام جهانی ۲۰۱۴ هستند. اما در ماه مارس ۲۰۰۴، کونمبول اعلام کرد که انجمن به اتفاق آراء رأی به میزبانی برزیل داده‌اند. در طول این ماه، کلمبیا تصمیم گرفت که بر پیشنهاد خود مصمم باشد و به طور رسمی در دسامبر ۲۰۰۶ نامزدی خود را اعلام کرد[۱۱]؛ این در حالی بود که برزیل یک هفته پیش نامزدی خود را به طور رسمی اعلام کرده بود. در نهایت، کلمبیا در آوریل ۲۰۰۷ رسماً از پیشنهاد خود عقب نشینی کرد. در نتیجه، فقط برزیل نامزد میزبانی جام جهانی ۲۰۱۴ باقی ماند، که در ۳۰ اکتبر ۲۰۰۷، فیفا پس از جلسهٔ کمیتهٔ اجرایی این فدراسیون، برزیل را به عنوان میزبان رسمی این مسابقات معرفی کرد.[۱۲]

این بار دوم است که برزیل میزبان جام جهانی می‌شود. اولین بار برزیل در سال ۱۹۵۰ میزبان جام جهانی بود. برزیل بعد از مکزیک، ایتالیا، فرانسه و آلمان پنجمین کشوری است که برای دومین بار میزبان جام جهانی می‌شود. در هر چهار دوره قبلی که مسابقات در آمریکای جنوبی بر‌گزار شده تیم‌های این قاره به قهرمانی رسیده‌اند (دو بار آرژانتین و دو بار اروگوئه) اما برزیل تاکنون نتوانسته در کشور یا قاره خود قهرمان رقابت‌ها شود.
مرحله مقدماتی
تیم‌های انتخاب شده
نوشتار اصلی: مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴

از جام جهانی ۲۰۰۶ به بعد فیفا قوانین تعیین تیم‌های شرکت‌کننده را تغییر داد و قرار بر این شد که تنها تیم میزبان بدون شرکت در مسابقات مقدماتی به مرحلهٔ نهایی پاگذارد و قهرمان دورهٔ پیشین جام نیز موظف به شرکت در مسابقات دور مقدماتی باشد. این قانون برای جام‌های آتی هم اجرا می‌شود. مرحله مقدماتی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ برای کسب ۳۱ سهمیه جام جهانی ۲۰۱۴ در سراسر جهان از ۳ مارس ۲۰۱۱ تا ۲۰ نوامبر ۲۰۱۳ بر‌گزار شده است. جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ با حضور ۳۲ تیم از سراسر جهان بر‌گزار خواهد شد. برزیل به عنوان کشور میزبان به صورت مستقیم در این بازی‌ها حضور دارد و ۳۱ تیم دیگر با برگزاری مسابقات مقدماتی در تمامی قاره‌ها انتخاب شده‌اند.

تیم‌های زیر، که براساس کنفدراسیون منطقه خود دسته‌بندی شده‌اند برای دور نهایی انتخاب شدند. عدد داخل قلاب، ردهٔ تیم در آخرین رده بندی فیفا در ۱۳ اکتبر ۲۰۱۳ است.

اروپا (یوفا) (۱۳)

     بلژیک [۵]
     بوسنی و هرزگوین [۱۶] (اولین حضور)
     کرواسی [۱۸]
     انگلستان [۱۰]
     فرانسه [۲۱]
     آلمان [۲]
     یونان [۱۵]
     ایتالیا [۹]
     هلند [۸]
     پرتغال [۱۴]
     روسیه [۱۹]
     اسپانیا [۱]
     سوئیس [۷]

آسیا (ای‌اف‌سی) (۴)

     استرالیا [۵۷]
     ایران [۴۹]
     ژاپن [۴۴]
     کره جنوبی [۵۶]

اقیانوسیه (اواف‌سی) (۰)

    بدون سهمیه

   

آمریکای شمالی، مرکزی و کشورهای حوزهٔ دریای کارائیب (کونکاکاف) (۴)

     کاستاریکا [۳۱]
     هندوراس [۳۴]
     مکزیک [۲۴]
     ایالات متحده آمریکا [۱۳]

آمریکای جنوبی (کونمبول) (۶)

     آرژانتین [۳]
     برزیل [۱۱] (میزبان)
     شیلی [۱۲]
     کلمبیا [۴]
     اکوادور [۲۲]
     اروگوئه [۶]

آفریقا (سی‌ای‌اف) (۵)

     الجزایر [۳۲]
     کامرون [۵۹]
     غنا [۲۳]
     ساحل عاج [۱۷]
     نیجریه [۳۳]

     صعود کرده      بازمانده از صعود      عدم ورود به رقابت انتخابی - عضو فیفا      عدم ورود به رقابت انتخابی - عدم عضویت در فیفا قبل از آغاز رقابت‌ها
ورزشگاه‌ها
نوشتار اصلی: ورزشگاه‌های جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴

۱۲ شهر ریودو ژانیرو، برازیلیا، سائوپائولو، فورتالزا، بلو هوریزونته، پورتو الگره، سالوادور، ریسیف، مانائوس، کوریتیبا، کویابا و ناتال شهرهای میزبان جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ خواهند بود.[۱۳]
ریودو ژانیرو     برازیلیا     سائوپائولو     فورتالزا
ورزشگاه ماراکانا     ورزشگاه ملی مانه گارینشا     ورزشگاه آرنا کورینتیانس     ورزشگاه کاستلو فورتالزا
ظرفیت: ۷۴٬۷۳۸[۱۴]     ظرفیت: ۶۹٬۴۳۲[۱۴]     ظرفیت: ۶۲٬۶۰۱[۱۴]     ظرفیت: ۶۰٬۳۴۸[۱۴]
Maracana Stadium June 2013.jpg     Brasilia Stadium - June 2013.jpg     Arena Corinthians West Building.jpg     Fortaleza Arena on March 2014..jpg
بلو هوریزونته, میناس گرایس    
جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ در برزیل واقع شده‌است
بلو هوریزونته
برازیلیا
فورتالزا
پورتو الگره
سائوپائولو
ریودو ژانیرو
سالوادور
ناتال
کویابا
کوریتیبا
مانائوس
ریسیف
    پورتو الگره, ریو گرانده جنوبی
ورزشگاه مینیرو     ورزشگاه بیرا ریو
ظرفیت: ۵۸٬۲۵۹[۱۴]     ظرفیت: ۴۳٬۳۹۴[۱۴]
Novo mineirão aérea.jpg     Portoalegre aerea arenabeirario.jpg
سالوادور, باهیا     ریسیف, پرنامبوکو[۱۵]
ورزشگاه ایتایپاوا آرنا فونته نوآوا     ورزشگاه ایتایپاوا آرنا پرنامبوکو
ظرفیت: ۵۱٬۷۰۸[۱۴]     ظرفیت: ۴۲٬۵۸۳[۱۴]
Aerea Fontenova.jpg     Itaipava Arena Pernambuco - Recife, Pernambuco, Brasil.jpg
کویابا     مانائوس     ناتال     کوریتیبا
ورزشگاه آرنا پانتانال     ورزشگاه آرنا آمازونیا     ورزشگاه آرنا داس دوناس     ورزشگاه آرنا دا بایشادا
ظرفیت: ۴۱٬۱۱۲[۱۴]     ظرفیت: ۴۰٬۵۴۹[۱۴]     ظرفیت: ۳۹٬۹۷۱[۱۴]     ظرفیت: ۳۹٬۶۳۱[۱۴]
Cuiaba Arena.jpg     Amazonia Arena.jpg     Natal, Brazil - Arena das Dunas.jpg     Arenadabaixada2.jpg
داوران

در ماه مارس ۲۰۱۳ فیفا؛ لیست ۵۲ نفره داوران اولیه همراه با کمک داورها را از هر ۶ کنفدراسیون را منتشر کرد. کمیته داوران فیفا روز ۱۴ ژانویه به ریاست جیم بویس از ایرلند شمالی تشکیل جلسه داد و طی آن اسامی ۲۵ داور و ۸ زوج ذخیره از ۴۳ کشور جهان اعلام شد. تیم ذخیره در صورت نیاز می‌توانند جایگزین شده و در امر قضاوت نقش جدی داشته باشند.
داوران اصلی
کنفدراسیون‌ها     داوران     کمک داورها
آسیا (ای‌اف‌سی)     روشن ایرماتوف  ازبکستان     عبدوکامیدولو رسولف  ازبکستان
بختیار کوچکاروف  قرقیزستان
یوییچی نیشیمورا  ژاپن     تورو ساگارا  ژاپن
توشیوکی ناگی  ژاپن
نواف شکرالله  بحرین     یاسر تلفت  بحرین
ابراهیم صالح  بحرین
بن ویلیامز  استرالیا     متیو کریم  استرالیا
هاکان آناز  استرالیا
آفریقا(سی‌ای‌اف)     نوماندیز دوئه  ساحل عاج     سونگو فیلو یئو  ساحل عاج
ژان کلود بیرموشا  بوروندی
باکاری گاساما  گامبیا     اواریست منکونده  کامرون
فیلیسین کاباندا  رواندا
جمال حیمودی  الجزایر     عبدلحک اتچیالی  الجزایر
رودنه اشیک  مراکش
آمریکای شمالی
مرکزی
و کارائیب(کونکاکاف)     جول آگویلار  السالوادور     ویلیام تورس  السالوادور
خوان زومبا  السالوادور
مارک گایگر  ایالات متحده آمریکا     مارک هورد  ایالات متحده آمریکا
جو فلچر  کانادا
مارکو آنتونیو رودریگز  مکزیک     مروین تورنترا  مکزیک
مارکوس کوینیترو  مکزیک
آمریکای جنوبی(کونمبول)     نستور پیتانا  آرژانتین     هرنان مایدانا  آرژانتین
خوان پابلو بلاتی  آرژانتین
ساندرو ریسی  برزیل     امرسون دی کاروالیو  برزیل
مارسلو فان گاس  برزیل
انریکه اوسز  شیلی     کارلوس آستروزا  شیلی
سرخیو رومن  شیلی
ویلمار رولدان  کلمبیا     هومبرتو کلاویو  کلمبیا
اوارد دیاز  کلمبیا
کارلوس ورا  اکوادور     کریستین لسکانو  اکوادور
بریون رومرو  اکوادور
اقیانوسیه(اواف‌سی)     پیتر اولری  نیوزیلند     یان هندریک هینتس  نیوزیلند
راوانیش کومار  فیجی
اروپا(یوفا)     فلیکس بریچ  آلمان     اشتفان لوپ  آلمان
مارک بورش  آلمان
جونیت چاکیر  ترکیه     ا بهاتین توران  ترکیه
تاریک اونگان  ترکیه
یوناس اریکسون  سوئد     ماتیلاس کلاسنیوس  سوئد
دانیل ورن مارک  سوئد
بیورن کویپرس  هلند     ساندر فان روکل  هلند
اروین زینستارا  هلند
میلوراد ماژیچ  صربستان     میلووان ریستیچ  صربستان
دالیبور چورچویچ  صربستان
پدرو پروئنکا  پرتغال     برتینو میراندا  پرتغال
تیاگو تریگو  پرتغال
نیکولا ریتزولی  ایتالیا     رناتو فاورانی  ایتالیا
آندره استفانی  ایتالیا
کارلوس ولاسکو کاربایو  اسپانیا     روبرتو آلونسو فرناندز  اسپانیا
خوان کارلوس یوسته خیمنس  اسپانیا
هاوارد وب  انگلستان     مایک مولکاری  انگلستان
دارن کان  انگلستان
داوران ذخیره
کنفدراسیون‌ها     داوران     کمک داورها
آسیا (ای‌اف‌سی)     علی رضا فغانی  ایران     حسن کامرانی فر  ایران
آفریقا (سی‌ای‌اف)     نوانت الیوم  کامرون     جبرئیل کامارا  سنگال
دانیل بنت  آفریقای جنوبی     آدن ماروا  کنیا
آمریکای شمالی
مرکزی
و کارائیب(کونکاکاف)     روبرتو مورنو  پاناما     اریک بوریا  ایالات متحده آمریکا
والتر لوپز  گواتمالا     لئونل لئال  کاستاریکا
آمریکای جنوبی (کونمبول)     ویکتور هوگو کاریو  پرو     رودنی آکینو  پاراگوئه
اقیانوسیه (اواف‌سی)     نوربرت هائوتا  پولی‌نزی فرانسه     مارک رول  نیوزیلند
اروپا (یوفا)     اسوین ادوار موئن  نروژ     کیم هاگلوند  نروژ
سیدبندی

سیدبندی جام جهانی ۲۰۱۴ در ۳ دسامبر ۲۰۱۳ توسط فیفا اعلام شده است، ۳۲ تیم انتخاب شده در ۴ سید تقسیم‌بندی شده‌اند که سید اول شامل برزیل به عنوان میزبان رقابت‌ها و ۷ تیم برتر رنکینگ فیفا که در اکتبر ۲۰۱۳ اعلام شده است می‌باشد، دیگر تیم‌ها نیز در ۳ سید دیگر براساس قاره‌ها و کنفدراسیون‌ها جای گرفته‌اند.[۱۶]
سبد ۱     سبد ۲ (آفریقا، آمریکای جنوبی)     سبد ۳ (آسیا، کونکاکاف)     سبد ۴ (اروپا)

 برزیل (میزبان)
 آرژانتین
 کلمبیا
 اروگوئه
 بلژیک
 آلمان
 اسپانیا
 سوئیس
   

 الجزایر
 کامرون
 ساحل عاج
 غنا
 نیجریه
 شیلی
 اکوادور
   

 استرالیا
 ژاپن
ایران ایران
 کره جنوبی
 کاستاریکا
 هندوراس
 مکزیک
 ایالات متحده آمریکا
   

 بوسنی و هرزگوین
 کرواسی
 انگلستان
 فرانسه
 یونان
 ایتالیا (کشیده شد به سید ۲)
 هلند
 پرتغال
 روسیه
قرعه‌کشی و گروه‌بندی

مراسم قرعه کشی مرحله نهایی رقابت‌های جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ برزیل در کوستا دو ساویپه ایالت باهیا، حدود ۹۰ کیلومتری شمال سالوادور در تاریخ ۱۵ آذر ۱۳۹۲ مصادف با روز ۶ دسامبر ۲۰۱۳ در ساعت ۱۳:۰۰ به وقت محلی و ۱۹:۳۰ به وقت تهران انجام شد.[۱۷]

فرناندا لیما و رودریگو هیلبرت مجری‌های اصلی مراسم قرعه کشی هستند، انتخاب این دو بازیگر و مدل باعث شد برخی در شبکه‌های اجتماعی، فیفا را به نژادپرستی متهم کنند، چرا که آن‌ها معقتدند دو مجری سفید پوست این مراسم نماینده اکثریت مردم برزیل نیستند.

به گفته مسولان برگزاری قرعه‌کشی، این مراسم طوری طراحی شده بود که نشانگر زیبایی‌های طبیعی برزیل بود، مارگارت منزس و الودوم وامیسیدا دو خواننده مشهور و سرشناس برزیلی، در این مراسم ترانه‌هایی را اجرا نمودند.

بازیکنان سرشناسی مثل زین الدین زیدان از فرنسه، کافو از برزیل، جف هرست از انگلستان و فابیو کاناوارو از ایتالیا در طول مراسم، قرعه‌کشی را انجام دادند.
گروه A     گروه B     گروه C     گروه D
 برزیل      اسپانیا      کلمبیا      اروگوئه
 کرواسی      هلند      یونان      کاستاریکا
 مکزیک      شیلی      ساحل عاج      انگلستان
 کامرون      استرالیا      ژاپن      ایتالیا
گروه E     گروه F     گروه G     گروه H
 سوئیس      آرژانتین      آلمان      بلژیک
 اکوادور      بوسنی و هرزگوین      پرتغال      الجزایر
 فرانسه      ایران      غنا      روسیه
 هندوراس      نیجریه      ایالات متحده آمریکا      کره جنوبی
ترکیب تیم‌ها
فولکو، نماد حیوانی بین‌المللی جام جهانی ۲۰۱۴
نوشتار اصلی: ترکیب تیم‌های جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴

تیم‌های صعود کرده به جام جهانی ملزم هستند که تا ۱۰ روز قبل از شروع مسابقات فهرست ۲۳ نفره (۳ دروازه‌بان) از بازیکنان خود را به فیفا ارائه کنند. همچنین تیم‌ها مجاز هستند تا ۲۴ ساعت مانده به اولین مسابقه خود در صورت آسیب‌دیدگی بازیکن جدیدی را جایگزین بازیکنان معرفی شده بکنند.[۱۸]
مسابقات
گروه A
تیم     بازی     برد     مساوی     باخت     گل‌زده     گل‌خورده     تفاضل‌گل     امتیاز
 برزیل     ۳     ۲     ۱     ۰     ۷     ۲     ۵+     ۷
 مکزیک     ۳     ۲     ۱     ۰     ۴     ۱     ۳+     ۷
 کرواسی     ۳     ۱     ۰     ۲     ۶     ۶     ۰     ۳
 کامرون     ۳     ۰     ۰     ۳     ۱     ۸     ۴-     ۰
۲۳ خرداد ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
برزیل Flag of Brazil.svg     ۳–۱      کرواسی
نیمار گل '۲۹، '۷۱ (پنالتی)
اسکار گل '۱+۹۰         مارسلو گل '۱۱ (گل‌به‌خودی)
ورزشگاه آرنا کورینتیانس, سائوپائولو
تماشاگران: ۶۲۱۰۳
داور: یوییچی نیشیمورا ژاپن
۲۳ خرداد ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
مکزیک Flag of Mexico.svg     ۱–۰      کامرون
اوریبه پرالتا گل '۶۱        
ورزشگاه آرنا داس دوناس, ناتال
تماشاگران: ۳۹۲۱۶
داور: ویلمار رولدان کلمبیا
۲۷ خرداد ۱۳۹۳
۲۳:۳۰
برزیل Flag of Brazil.svg     ۰-۰      مکزیک
       
ورزشگاه کاستلو فورتالزا, فورتالزا
تماشاگران: ۶۰۳۲۴۲
داور: جونیت چاکیر ترکیه
۲۹ خرداد ۱۳۹۳
۰۲:۳۰
کامرون Flag of Cameroon.svg     ۴-۰      کرواسی
        ایویکا اولیچ گل '۱۱
ایوان پریشیچ گل '۴۸
ماریو ماندژوکیچ گل '۶۱، '۷۳
ورزشگاه آرنا آمازونیا, مانائوس
تماشاگران: ۳۹۹۸۲
داور: پدرو پروئنکا پرتغال
۳ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
کامرون Flag of Cameroon.svg     ۴-۱      برزیل
ژوئل متیپ گل '۲۶         نیمار گل '۳۴، '۱۷
فرد گل '۴۹
فرناندینیو گل '۸۴
ورزشگاه ملی مانه گارینشا, برازیلیا
تماشاگران: ۶۹۱۱۲
داور: یوناس اریکسون سوئد
۳ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
کرواسی Flag of Croatia.svg     ۳-۱      مکزیک
ایوان پریشیچ گل '۸۷         رافائل مارکز گل '۷۲
آندرس گواردادو گل '۷۵
خاویر هرناندز گل '۸۲
ورزشگاه ایتایپاوا آرنا پرنامبوکو, ریسیف
تماشاگران: ۴۱۲۱۲
داور: روشن ایرماتوف ازبکستان
گروه B
تیم     بازی     برد     مساوی     باخت     گل‌زده     گل‌خورده     تفاضل‌گل     امتیاز
 هلند     ۳     ۳     ۰     ۰     ۱۰     ۳     ۷+     ۹
 شیلی     ۳     ۲     ۰     ۱     ۵     ۲     ۲+     ۶
 اسپانیا     ۳     ۱     ۰     ۲     ۴     ۷     ۳-     ۳
 استرالیا     ۳     ۰     ۰     ۳     ۳     ۹     ۶-     ۰
۲۳ خرداد ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
اسپانیا Flag of Spain.svg     ۱–۵      هلند
ژابی آلونسو گل '۲۷ (پنالتی)         روبین فان پرسی گل '۴۴، '۷۲
آرین روبن گل '۵۳، '۸۰
استفان ده فری گل '۶۴
ورزشگاه ایتایپاوا آرنا فونته نوآوا, سالوادور
تماشاگران: ۴۸۱۷۳
داور: نیکولا ریتزولی ایتالیا
۲۴ خرداد ۱۳۹۳
۰۲:۳۰
شیلی Flag of Chile.svg     ۳–۱      استرالیا
الکسیس سانچز گل '۱۲
خورخه والدیویا گل '۱۴
ژان بوسیور گل '۲+۹۰         تیم کیهیل گل '۳۵
ورزشگاه آرنا پانتانال, کویابا
تماشاگران: ۴۰۲۷۵
داور: نوماندیز دوئه ساحل عاج
۲۸ خرداد ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
استرالیا Flag of Australia.svg     ۳−۲      هلند
تیم کیهیل گل '۲۱
مایل جدیناک گل '۵۴ (پنالتی)         آرین روبن گل '۲۰
روبین فان پرسی گل '۵۸
ممفیس دپای گل '۶۸
ورزشگاه بیرا ریو, پورتو الگره
تماشاگران: ۴۲۸۷۷
داور: جمال حیمودی الجزایر
۲۸ خرداد ۱۳۹۳
۲۳:۳۰
اسپانیا Flag of Spain.svg     ۲−۰      شیلی
        ادواردو وارگاس گل '۱۹
چارلز آرانگیوز گل '۴۳
ورزشگاه ماراکانا, ریودو ژانیرو
تماشاگران: ۷۴۱۰۱
داور: مارک گایگر ایالات متحده آمریکا
۲ تیر ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
استرالیا Flag of Australia.svg     ۳−۰      اسپانیا
        داوید ویا گل '۳۶
فرناندو تورس گل '۶۹
خوان ماتا گل '۸۲
ورزشگاه آرنا دا بایشادا, کوریتیبا
تماشاگران: ۳۹۳۷۵
داور: نواف شکرالله بحرین
۲ تیر ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
هلند Flag of the Netherlands.svg     ۰−۲      شیلی
لروی فر گل '۷۷
ممفیس دپای گل '۹۰+۲        
ورزشگاه آرنا کورینتیانس, سائوپائولو
تماشاگران: ۶۲۹۹۶
داور: باکاری گاساما گامبیا
گروه C
تیم     بازی     برد     مساوی     باخت     گل‌زده     گل‌خورده     تفاضل‌گل     امتیاز
 کلمبیا     ۳     ۲     ۰     ۰     ۹     ۲     ۷+     ۹
 یونان     ۳     ۱     ۱     ۱     ۲     ۴     ۱-     ۴
 ساحل عاج     ۳     ۱     ۰     ۲     ۴     ۵     ۲-     ۳
 ژاپن     ۳     ۰     ۱     ۲     ۲     ۶     ۴-     ۱
۲۴ خرداد ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
کلمبیا Flag of Colombia.svg     ۰−۳      یونان
پابلو آرمرو گل '۵
تئوفیلو گوتیرز گل '۵۸
جیمز رودریگز گل '۳+۹۰        
ورزشگاه مینیرو, بلو هوریزونته
تماشاگران: ۵۷۱۷۴
داور: مارک گایگر ایالات متحده آمریکا
۲۵ خرداد ۱۳۹۳
۰۵:۳۰
ساحل عاج Flag of Côte d'Ivoire.svg     ۱−۲      ژاپن
ویلفرید بونی گل '۶۴
جروینیو گل '۶۶         کیسوکه هوندا گل '۱۶
ورزشگاه ایتایپاوا آرنا پرنامبوکو, ریسیف
تماشاگران: ۴۰۲۶۷
داور: انریکه اوسز شیلی
۲۹ خرداد ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
کلمبیا Flag of Colombia.svg     ۱−۲      ساحل عاج
جیمز رودریگز گل '۶۴
خوان فرناندو کینترو گل '۷۰         جروینیو گل '۷۳
ورزشگاه ملی مانه گارینشا, برازیلیا
تماشاگران: ۶۸۷۸۴۸
داور: هاوارد وب انگلستان
۳۰ خرداد ۱۳۹۳
۰۲:۳۰
ژاپن Flag of Japan.svg     ۰−۰      یونان
       
ورزشگاه آرنا داس دوناس, ناتال
تماشاگران: ۳۹۴۸۵
داور: جول آگویلار السالوادور
۴ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
ژاپن Flag of Japan.svg     ۴−۱      کلمبیا
شینجی اوکازاکی گل '۱+۴۵         خوان گیلرمو کوادرادو گل '۱۷
جکسون مارتینز گل '۵۵, ۸۲
جیمز رودریگز گل '۹۰
ورزشگاه آرنا پانتانال, کویابا
تماشاگران: ۴۰۳۴۰
داور: پدرو پروئنکا پرتغال
۴ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
یونان Flag of Greece.svg     ۱−۲      ساحل عاج
آندریاس ساماریس گل '۴۲
جورجوس ساماراس گل '۳+۹۰ (پنالتی)         ویلفرید بونی گل '۷۴
ورزشگاه کاستلو فورتالزا, فورتالزا
تماشاگران: ۵۹۰۹۵
داور: کارلوس ورا اکوادور
گروه D
تیم     بازی     برد     مساوی     باخت     گل‌زده     گل‌خورده     تفاضل‌گل     امتیاز
 کاستاریکا     ۳     ۲     ۱     ۰     ۴     ۱     ۳+     ۷
 اروگوئه     ۳     ۲     ۰     ۱     ۴     ۳     ۱+     ۶
 ایتالیا     ۳     ۱     ۰     ۲     ۲     ۳     ۱-     ۳
 انگلستان     ۳     ۰     ۱     ۲     ۲     ۴     ۲-     ۱
۲۴ خرداد ۱۳۹۳
۲۳:۳۰
اروگوئه Flag of Uruguay.svg     ۳−۱      کاستاریکا
ادینسون کاوانی گل '۲۴ (پنالتی)         جوئل کمپل گل '۵۴
اسکار دوارت گل '۵۷
مارکو اورنا گل '۸۴
ورزشگاه کاستلو فورتالزا, فورتالزا
تماشاگران: ۵۸۶۷۹
داور: فلیکس بریچ آلمان
۲۵ خرداد ۱۳۹۳
۰۲:۳۰
انگلستان Flag of England.svg     ۱–۲      ایتالیا
دنیل استاریج گل '۳۷         کلودیو مارکیزیو گل '۳۵
ماریو بالوتلی گل '۵۰
ورزشگاه آرنا آمازونیا, مانائوس
تماشاگران: ۳۹۸۰۰
داور: بیورن کویپرس هلند
۲۹ خرداد ۱۳۹۳
۲۳:۳۰
اروگوئه Flag of Uruguay.svg     ۱−۲      انگلستان
لوییس سوارز گل '۳۹، '۸۵         وین رونی گل '۷۵
ورزشگاه آرنا کورینتیانس, سائوپائولو
تماشاگران: ۶۲۵۷۵
داور: کارلوس ولاسکو کاربایو اسپانیا
۳۰ خرداد ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
ایتالیا Flag of Italy.svg     ۱-۰      کاستاریکا
        برایان رویز گل '۴۴
ورزشگاه ایتایپاوا آرنا پرنامبوکو, ریسیف
تماشاگران: ۴۰۲۸۵
داور: انریکه اوسز شیلی
۳ تیر ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
ایتالیا Flag of Italy.svg     ۱-۰      اروگوئه
        دیه‌گو گودین گل '۸۱
ورزشگاه آرنا داس دوناس, ناتال
تماشاگران: ۳۹۷۰۶
داور: مارکو آنتونیو رودریگز مکزیک
۳ تیر ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
کاستاریکا Flag of Costa Rica.svg     ۰-۰      انگلستان
       
ورزشگاه مینیرو, بلو هوریزونته
تماشاگران: ۵۷۸۲۳
داور: جمال حیمودی الجزایر
گروه E
تیم     بازی     برد     مساوی     باخت     گل‌زده     گل‌خورده     تفاضل‌گل     امتیاز
 فرانسه     ۳     ۲     ۱     ۰     ۸     ۲     ۶+     ۷
 سوئیس     ۳     ۲     ۰     ۱     ۷     ۶     ۱+     ۶
 اکوادور     ۳     ۱     ۱     ۱     ۳     ۳     ۰     ۴
 هندوراس     ۳     ۰     ۰     ۳     ۱     ۸     ۷-     ۰
۲۵ خرداد ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
سوئیس Flag of Switzerland.svg     ۱−۲      اکوادور
آدمیر مهمدی گل '۴۸
هریس سفروویچ گل '۳+۹۰         انر والنسیا گل '۲۲
ورزشگاه ملی مانه گارینشا, برازیلیا
تماشاگران: ۶۸۳۵۱
داور: روشن ایرماتوف ازبکستان
۲۵ خرداد ۱۳۹۳
۲۳:۳۰
فرانسه Flag of France.svg     ۰−۳      هندوراس
کریم بنزما گل '۴۵ (پنالتی)، '۷۲
نوئل وایادارس گل '۴۸ (گل به خودی)        
ورزشگاه بیرا ریو, پورتو الگره
تماشاگران: ۴۳۰۱۲
داور: ساندرو ریسی برزیل
۳۰ خرداد ۱۳۹۳
۲۳:۳۰
سوئیس Flag of Switzerland.svg     ۵-۲      فرانسه
بلرمی جمایلی گل '۸۱
گرانیت جاکا گل '۸۷         اولیویر ژیرو گل '۱۷
بلیس ماتویدی گل '۴۰
متیو والبوئنا گل '۱۷
کریم بنزما گل '۶۷
موسی سیسوکوگل '۷۳
ورزشگاه ایتایپاوا آرنا فونته نوآوا, سالوادور
تماشاگران: ۵۱۰۰۳
داور: بیورن کویپرس هلند
۳۱ خرداد ۱۳۹۳
۰۲:۳۰
هندوراس Flag of Honduras.svg     ۲-۱      اکوادور
کارلو کوستلی گل '۳۱         انر والنسیا گل '۳۴، '۶۵
ورزشگاه آرنا دا بایشادا, کوریتیبا
تماشاگران: ۳۹۲۲۴
داور: بن ویلیامز استرالیا
۵ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
هندوراس Flag of Honduras.svg     ۳−۰      سوئیس
        جردان شقیری گل '۶ ,۳۱ ,۷۱
ورزشگاه آرنا آمازونیا, مانائوس
تماشاگران: ۴۰۳۲۲
داور: نستور پیتانا آرژانتین
۵ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
اکوادور Flag of Ecuador.svg     ۰−۰      فرانسه
       
ورزشگاه ماراکانا, ریودو ژانیرو
تماشاگران: ۷۳۷۴۹
داور: نوماندیز دوئه ساحل عاج
گروه F
تیم     بازی     برد     مساوی     باخت     گل‌زده     گل‌خورده     تفاضل‌گل     امتیاز
 آرژانتین     ۳     ۳     ۰     ۰     ۶     ۳     ۴+     ۹
 نیجریه     ۳     ۱     ۱     ۱     ۲     ۳     ۰     ۴
 بوسنی و هرزگوین     ۳     ۱     ۰     ۲     ۵     ۴     ۰     ۳
 ایران     ۳     ۰     ۱     ۲     ۱     ۴     ۳-     ۱
۲۶ خرداد ۱۳۹۳
۰۲:۳۰
آرژانتین Flag of Argentina.svg     ۱−۲      بوسنی و هرزگوین
سئاد کولاشیناس گل '۳ (گل به خودی)
لیونل مسی گل '۶۵         وداد ایبیشویچ گل '۸۴
ورزشگاه ماراکانا, ریودو ژانیرو
تماشاگران: ۷۴۷۳۸
داور: جول آگویلار السالوادور
۲۶ خرداد ۱۳۹۳
۲۳:۳۰
ایران Flag of Iran.svg     ۰−۰      نیجریه
       
ورزشگاه آرنا دا بایشادا, کوریتیبا
تماشاگران: ۳۸۰۸۱
داور: کارلوس ورا اکوادور
نوشتار اصلی: ایران ۰-۱ آرژانتین
۳۱ خرداد ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
آرژانتین Flag of Argentina.svg     ۰−۱      ایران
لیونل مسی گل '۱+۹۰        
ورزشگاه مینیرو, بلو هوریزونته
تماشاگران: ۵۷۶۹۸
داور: میلوراد ماژیچ صربستان
۱ تیر ۱۳۹۳
۰۲:۳۰
نیجریه Flag of Nigeria.svg     ۰-۱      بوسنی و هرزگوین
پیتر اودموینجی گل '۲۹        
ورزشگاه آرنا پانتانال, کویابا
تماشاگران: ۴۰۴۹۹
داور: پیتر اولری  نیوزیلند
۴ تیر ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
نیجریه Flag of Nigeria.svg     ۳-۲      آرژانتین
احمد موسی گل '۴, ۴۷         لیونل مسی گل '۳, ۱+۴۵
مارکوس روخو گل '۵۰
ورزشگاه بیرا ریو, پورتو الگره
تماشاگران: ۴۳۲۸۵
داور: نیکولا ریتزولی ایتالیا
۴ تیر ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
بوسنی و هرزگوین Flag of Bosnia and Herzegovina.svg     ۱-۳      ایران
ادین ژکو گل '۲۳
میرالم پیانیچ گل '۵۹
آودیا ورشایویچ گل '۸۳         رضا قوچان‌نژاد گل '۸۲
ورزشگاه ایتایپاوا آرنا فونته نوآوا, سالوادور
تماشاگران: ۴۸۰۱۱
داور: کارلوس ولاسکو کاربایو اسپانیا
گروه G
تیم     بازی     برد     مساوی     باخت     گل‌زده     گل‌خورده     تفاضل‌گل     امتیاز
 آلمان     ۳     ۲     ۱     ۰     ۷     ۲     ۵+     ۷
 ایالات متحده آمریکا     ۳     ۱     ۱     ۱     ۴     ۴     ۰     ۴
 پرتغال     ۳     ۱     ۱     ۱     ۴     ۷     ۳-     ۴
 غنا     ۳     ۰     ۱     ۲     ۴     ۶     ۳-     ۱
۲۶ خرداد ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
آلمان Flag of Germany.svg     ۴–۰      پرتغال
توماس مولر گل '۷۸، '۴۵ (۱۲)، 'پنالتی
ماتس هوملس گل '۳۲        
ورزشگاه ایتایپاوا آرنا فونته نوآوا, سالوادور
تماشاگران: ۵۱۰۸۱
داور: میلوراد ماژیچ صربستان
۲۷ خرداد ۱۳۹۳
۰۲:۳۰
غنا Flag of Ghana.svg     ۲-۱      ایالات متحده آمریکا
آندره آیو گل '۸۲         کلینت دمپسی گل '۱
جان آنتونی بروکس گل '۸۶
ورزشگاه آرنا داس دوناس, ناتال
تماشاگران: ۳۹۷۶۰
داور: یوناس اریکسون سوئد
۳۱ خرداد ۱۳۹۳
۲۳:۳۰
آلمان Flag of Germany.svg     ۲-۲      غنا
آندره آیو گل '۵۴
آساموا ژیان گل '۶۳         ماریو گوتزه گل '۵۱
میروسلاو کلوزه گل '۷۱
ورزشگاه کاستلو فورتالزا, فورتالزا
تماشاگران: ۵۹۶۲۱
داور: ساندرو ریسی برزیل
۲ تیر ۱۳۹۳
۰۲:۳۰
ایالات متحده آمریکا Flag of the United States.svg     ۲−۲      پرتغال
جرمین جونز گل '۶۴
کلینت دمپسی گل '۸۱         نانی گل '۵
سیلوستره وارلا گل '۵+۹۰
ورزشگاه آرنا آمازونیا, مانائوس
تماشاگران: ۴۰۱۲۳
داور: نستور پیتانا آرژانتین
۵ تیر ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
ایالات متحده آمریکا Flag of the United States.svg     ۱-۰      آلمان
        توماس مولر گل '۵۵
ورزشگاه ایتایپاوا آرنا پرنامبوکو, ریسیف
تماشاگران: ۴۱۷۸۶
داور: روشن ایرماتوف ازبکستان
۵ تیر ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
پرتغال Flag of Portugal.svg     ۱-۲      غنا
جان بوی گل '۳۱ (گل به خودی)
کریستیانو رونالدو گل '۸۰         آساموا ژیان گل '۵۷
ورزشگاه ملی مانه گارینشا, برازیلیا
تماشاگران: ۶۷۵۴۰
داور: نواف شکرالله بحرین
گروه H
تیم     بازی     برد     مساوی     باخت     گل‌زده     گل‌خورده     تفاضل‌گل     امتیاز
 بلژیک     ۳     ۳     ۰     ۰     ۴     ۱     ۳+     ۹
 الجزایر     ۳     ۱     ۱     ۱     ۶     ۵     ۱+     ۴
 روسیه     ۳     ۰     ۲     ۱     ۲     ۳     ۱-     ۲
 کره جنوبی     ۳     ۰     ۱     ۲     ۳     ۶     ۳-     ۱
۲۷ خرداد ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
بلژیک Flag of Belgium (civil).svg     ۱-۲      الجزایر
مروان فلاینی گل '۷۰
دریس مرتنز گل '۸۰         سفیان فغولی گل '۲۴
ورزشگاه مینیرو, بلو هوریزونته
تماشاگران: ۵۶۸۰۰
داور: مارکو آنتونیو رودریگز مکزیک
۲۸ خرداد ۱۳۹۳
۰۲:۳۰
روسیه Flag of Russia.svg     ۱-۱      کره جنوبی
آلکساندر کرژاکوف گل '۷۴         لی کئون-هو گل '۶۸
ورزشگاه آرنا پانتانال, کویابا
تماشاگران: ۳۷۶۰۳
داور: نستور پیتانا آرژانتین
۱ تیر ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
بلژیک Flag of Belgium (civil).svg     ۰−۱      روسیه
دیووک اوریجی گل '۸۸        
ورزشگاه ماراکانا, ریودو ژانیرو
تماشاگران: ۷۳۸۱۹
داور: فلیکس بریچ آلمان
۱ تیر ۱۳۹۳
۲۳:۳۰
کره جنوبی Flag of South Korea.svg     ۴−۲      الجزایر
سون هئونگ-مین گل '۵۰
کو جاچئول گل '۷۲         اسلام سلیمانی گل '۲۶
رفیق حلیش گل '۲۸
عبدالمومن جابو گل '۳۸
یاسین ابراهیمی گل '۶۲
ورزشگاه بیرا ریو, پورتو الگره
تماشاگران: ۴۲۷۳۲
داور: ویلمار رولدان کلمبیا
۶ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
کره جنوبی Flag of South Korea.svg     ۱−۰      بلژیک
        یان فرتونگن گل '۷۸
ورزشگاه آرنا کورینتیانس, سائوپائولو
تماشاگران: ۶۱۳۹۷
داور: بن ویلیامز استرالیا
۶ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
الجزایر Flag of Algeria.svg     ۱−۱      روسیه
اسلام سلیمانی گل '۶۰         آلکساندر کوکورین گل '۶
ورزشگاه آرنا دا بایشادا, کوریتیبا
تماشاگران: ۳۹۳۱۱
داور: جونیت چاکیر ترکیه
مرحلهٔ حذفی

مرحلهٔ حذفی جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ مرحله دوم و نهایی مسابقات جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ است که بعد از مرحلهٔ گروهی و راهیابی ۱۶ تیم به مرحله یک هشتم نهایی ادامه می‌یابد.

در این مرحله اگر بازی‌ها در ۹۰ دقیقه معمول مساوی شد بازی به وقت اضافه کشیده می‌شود که در دو نیمه ۱۵ دقیقه‌ای بازی بر‌گزار می‌شود و اگر در وقت اضافه هم نتیجه مساوی شد برنده در ضربات پنالتی مشخص می‌شود.[۱۸]
    یک هشتم نهایی         یک چهارم نهایی         نیمه نهایی         فینال
                                                                                   
    ۲۸ ژوئن – ورزشگاه مینیرو                                                
      برزیل(پنالتی)      ۱(۳)
    ۴ ژوئیه – ورزشگاه کاستلو فورتالزا
      شیلی      ۱(۲)      
      برزیل      ۲
    ۳۰ ژوئن – ورزشگاه ماراکانا
            کلمبیا      ۱      
      اروگوئه      ۰
        ۸ ژوئیه – ورزشگاه مینیرو (همچنین ببینید:برزیل ۱–۷ آلمان)
      کلمبیا      ۲      
      برزیل       ۱
    ۳۰ ژوئن – ورزشگاه ملی مانه گارینشا
            آلمان      ۷      
      فرانسه      ۲
    ۴ ژوئیه – ورزشگاه ماراکانا    
      نیجریه      ۰      
      فرانسه      ۰
    ۳۰ ژوئن – ورزشگاه بیرا ریو
            آلمان      ۱      
      آلمان      ۲
        ۱۳ ژوئیه – ورزشگاه ماراکانا
      الجزایر      ۱      
      آرژانتین      ۰
    ۳۰ ژوئن – ورزشگاه کاستلو فورتالزا
            آلمان      ۱
      هلند      ۲
    ۵ ژوئیه – ورزشگاه ایتایپاوا آرنا فونته نوآوا    
      مکزیک      ۱      
      کاستاریکا       ۰(۳)
    ۳۰ ژوئن – ورزشگاه ایتایپاوا آرنا پرنامبوکو
            هلند       ۰(۴)      
      کاستاریکا(پنالتی)      ۱(۵)
        ۹ ژوئیه – ورزشگاه آرنا کورینتیانس
      یونان      ۱(۳)      
       هلند      ۰(۲)
    ۱ ژوئیه – ورزشگاه آرنا کورینتیانس
             آرژانتین       ۰(۴)           رده‌بندی
      آرژانتین       ۱
    ۵ ژوئیه – ورزشگاه ملی مانه گارینشا         ۱۲ ژوئیه – ورزشگاه ملی مانه گارینشا
      سوئیس      ۰      
      آرژانتین      ۱        برزیل       ۰
    ۱ ژوئیه – ورزشگاه ایتایپاوا آرنا فونته نوآوا
             بلژیک      ۰              هلند       ۳
      بلژیک       ۲
       
      ایالات متحده آمریکا      ۱      
مرحلهٔ یک هشتم نهایی
۷ تیر ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
برزیل Flag of Brazil.svg     ۱-۱      شیلی
دیوید لوییز گل '۱۸         الکسیس سانچز گل '۳۲
      پنالتی‌ها      
لوییز Scored
ویلیان از دست دادن پنالتی
مارسلو Scored
هالک از دست دادن پنالتی
نیمار Scored     ۲-۳     از دست دادن پنالتی پینیلا
از دست دادن پنالتی سانچز
Scored آرانگیوز
Scored دیاز
از دست دادن پنالتی خارا
ورزشگاه مینیرو, بلو هوریزونته
تماشاگران: ۵۷۷۱۴
داور: هاوارد وب انگلستان
۸ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
کلمبیا Flag of Colombia.svg     ۰-۲      اروگوئه
جیمز رودریگز گل '۲۸٬۵۰        
ورزشگاه ماراکانا, ریودو ژانیرو
تماشاگران: ۷۰۳۸۰۴
داور: بیورن کویپرس هلند
۸ تیر ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
هلند Flag of the Netherlands.svg     ۱-۲      مکزیک
وسلی اسنایدر گل '۸۸
کلاس یان هونتلارگل '۲+۹۰ (پنالتی)         جیووانی دوس سانتوس گل '۴۸
ورزشگاه کاستلو فورتالزا, فورتالزا
تماشاگران: ۵۸۸۱۷
داور: پدرو پروئنکا پرتغال
۹ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
کاستاریکا Flag of Costa Rica.svg     ۱-۱      یونان
برایان رویز گل '۳۲         سوکراتیس پاپاستاتوپولوس گل '۱+۹۰
      پنالتی‌ها      
بورخس Scored
رویز Scored
گونزالس Scored
جوئل کمپل Scored
اومانیا Scored     ۳-۵     Scored میتروغلو
Scored لازاروس
Scored هولباس
از دست دادن پنالتی گکاس
ورزشگاه ایتایپاوا آرنا پرنامبوکو, ریسیف
تماشاگران: ۴۱۲۴۲
داور: بن ویلیامز استرالیا
۹ تیر ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
فرانسه Flag of France.svg     ۰-۲      نیجریه
پل پوگبا گل '۷۹
جوزف یوبو گل '۹۰ (گل به خودی)        
ورزشگاه ملی مانه گارینشا, برازیلیا
تماشاگران: ۶۷۸۸۲
داور: مارک گایگر ایالات متحده آمریکا
۱۰ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
آلمان Flag of Germany.svg     ۱-۲      الجزایر
آندره شورله گل '۹۲
مسعود اوزیل گل '۱۲۰         عبدالمومن جابو گل '۲+۱۲۰
ورزشگاه بیرا ریو, پورتو الگره
تماشاگران: ۴۳۰۶۳
داور: ساندرو ریسی برزیل
۱۰ تیر ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
آرژانتین Flag of Argentina.svg     ۰−۱      سوئیس
آنخل دی‌ماریا گل '۱۱۸ (وقت اضافه)        
ورزشگاه آرنا کورینتیانس, سائوپائولو
تماشاگران: ۶۳۲۲۵
داور: یوناس اریکسون سوئد
۱۱ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
بلژیک Flag of Belgium (civil).svg     ۱-۲      ایالات متحده آمریکا
کوین ده بروین گل '۹۳
روملو لوکاکو گل '۱۰۵         جولیان گرین گل '۱۰۷
ورزشگاه ایتایپاوا آرنا فونته نوآوا, سالوادور
تماشاگران: ۵۱۲۲۷
داور: جمال حیمودی الجزایر
یک چهارم نهایی
۱۳ تیر ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
فرانسه Flag of France.svg     ۱-۰     آلمان Flag of Germany.svg
        ماتس هوملس گل '۱۳
ورزشگاه ماراکانا, ریودو ژانیرو
تماشاگران: ۷۴۲۴۰
داور: نستور پیتانا آرژانتین
۱۴ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
برزیل Flag of Brazil.svg     ۱-۲     کلمبیا Flag of Colombia.svg
تیاگو سیلوا گل '۷
دیوید لوییز گل '۶۹         جیمز رودریگزگل '۸۰ (پنالتی)
ورزشگاه کاستلو فورتالزا, فورتالزا
تماشاگران: ۶۰۳۴۲
داور: کارلوس ولاسکو کاربایو اسپانیا
۱۴ تیر ۱۳۹۳
۲۰:۳۰
آرژانتین Flag of Argentina.svg     ۰-۱     بلژیک Flag of Belgium (civil).svg
گونسالو ایگواین گل '۱۰        
ورزشگاه ملی مانه گارینشا, برازیلیا
تماشاگران: ۶۸۵۵۵۱
داور: نیکولا ریتزولی ایتالیا
۱۵ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
هلند Flag of the Netherlands.svg     ۰-۰     کاستاریکا Flag of Costa Rica.svg
       
      پنالتی‌ها      
فان پرسی Scored
روبنScored
وسلی اسنایدر Scored
درک کویت Scored     ۳-۴     از دست دادن پنالتی بورخسScored
از دست دادن پنالتی رویز
Scored گونزالس
Scored بولانیوس
از دست دادن پنالتی اومانیا
ورزشگاه ایتایپاوا آرنا فونته نوآوا, سالوادور
تماشاگران: ۵۱۱۷۹
داور: روشن ایرماتوف ازبکستان
نیمه‌نهایی
۱۸ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
برزیل Flag of Brazil.svg     ۷-۱     آلمان Flag of Germany.svg
اسکار گل '۹۰         توماس مولر گل '۱۱
میروسلاو کلوزهگل '۲۳
تونی کروس گل '۲۴، '۲۸
سامی خدیرا گل '۲۹
آندره شورله گل '۶۹، '۷۹
ورزشگاه مینیرو, بلو هوریزونته
تماشاگران: ۵۸۱۴۱
داور: مارکو آنتونیو رودریگز مکزیک
۱۹ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
آرژانتین Flag of Argentina.svg     ۰-۰     هلند Flag of the Netherlands.svg
       
      پنالتی‌ها      
مسی Scored
گارایScored
آگروScored
ماکسی Scored     ۲-۴     ولار از دست دادن پنالتی
روبنScored
وسلی اسنایدر از دست دادن پنالتی
درک کویت Scored
ورزشگاه آرنا کورینتیانس, سائوپائولو
تماشاگران: ۶۳۲۶۷
داور: جونیت چاکیر ترکیه
مسابقه رده‌بندی
۲۲ تیر ۱۳۹۳
۰۰:۳۰
برزیل Flag of Brazil.svg     ۳-۰     هلند Flag of the Netherlands.svg
        رابین فان پرسیگل '۳ (پنالتی)
دالی بلیند گل '۱۷
گئورگینیو وینادوم گل '۱+۹۰
ورزشگاه ملی مانه گارینشا, برازیلیا
تماشاگران: ۶۸۰۳۴
داور: جمال حیمودی الجزایر
فینال
۲۲ تیر ۱۳۹۳
۲۳:۳۰
آلمان Flag of Germany.svg     ۰-۱     آرژانتین Flag of Argentina.svg
ماریو گوتزه گل '۱۱۳        
ورزشگاه ماراکانا, ریودو ژانیرو
تماشاگران: ۷۴۷۳۸
داور: نیکولا ریتزولی ایتالیا
آمار
نوشتار اصلی: آمار فیفا در جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴
جدول گلزنان

۶ گل

    کلمبیا خامس رودریگز

۵ گل

    آلمان توماس مولر

۴ گل

    آرژانتین لیونل مسی

   

    برزیل نیمار

   

    هلند روبین فان پرسی

۳ گل

    آلمان آندره شورله
    اکوادور انر والنسیا

   

    فرانسه کریم بنزما
    سوئیس جردان شقیری

   

    هلند آرین روبن

۲ گل

    آلمان تونی کروس
    آلمان ماتس هوملس
    آلمان ماریو گوتزه
    آلمان میروسلاو کلوزه
    ایالات متحده آمریکا کلینت دمپسی
    استرالیا تیم کیهیل
    اروگوئه لوییز سوارز

   

    الجزایر عبدالمومن جابو
    الجزایر اسلام سلیمانی
    برزیل اسکار
    برزیل دیوید لوییز
    ساحل عاج ژروینیو
    ساحل عاج ویلفرید بونی
    شیلی الکسیس سانچز

   

    کاستاریکا برایان رویز
    کلمبیا جکسون مارتینز
    کرواسی ایوان پریشیچ
    کرواسی ماریو ماندژوکیچ
    غنا آساموا ژیان
    غنا آندره آیو
    هلند ممفیس دپای
    نیجریه احمد موسی

۱ گل

    آلمان سامی خدیرا
    ایالات متحده آمریکا جان آنتونی بروکس
    ایالات متحده آمریکا جرمین جونز
    ایالات متحده آمریکا جولیان گرین
    اروگوئه ادینسون کاوانی
    اروگوئه دیه گو گودین
    اسپانیا خوان ماتا
    اسپانیا داوید ویا
    اسپانیا ژابی آلونسو
    اسپانیا فرناندو تورس
    استرالیا مایل جدیناک
    الجزایر رفیق حلیش
    الجزایر سفیان فغولی
    الجزایر یاسین براهیمی
    آرژانتین آنخل دی ماریا
    آرژانتین مارکوس روخو
    آرژانتین هیگواین
    انگلستان دنیل استاریج
    انگلستان وین رونی
    ایتالیا کلودیو مارکیزیو
    ایتالیا ماریو بالوتلی
    ایران رضا قوچان نژاد
    برزیل تیاگو سیلوا
    برزیل فرد
    برزیل فرناندینیو
    بلژیک دریس مرتنز
    بلژیک دیووک اوریجی
    بلژیک روملو لوکاکو

   

    بلژیک کوین ده بروین
    بلژیک مروان فلاینی
    بلژیک یان فرتونگن
    بوسنی و هرزگوین آودیا ورشایویچ
    بوسنی و هرزگوین ادین ژکو
    بوسنی و هرزگوین میرالم پیانیچ
    بوسنی و هرزگوین وداد ایبیشویچ
    پرتغال سیلوستره وارلا
    پرتغال کریستیانو رونالدو
    پرتغال نانی
    روسیه آلکساندر کرژاکوف
    روسیه آلکساندر کوکورین
    ژاپن شینجی اوکازاکی
    ژاپن کیسوکه هوندا
    سوئیس آدمیر مهمدی
    سوئیس بلرمی جمایلی
    سوئیس گرانیت جاکا
    سوئیس هریس سفروویچ
    شیلی ادواردو وارگاس
    شیلی چارلز آرانگیوز
    شیلی خورخه والدیویا
    شیلی ژان بوسیور
    فرانسه اولیویر ژیرو
    فرانسه بلیس ماتویدی
    فرانسه پل پوگبا
    فرانسه متیو والبوئنا
    فرانسه موسی سیسوکو

   

    کاستاریکا اسکار دوارت
    کاستاریکا جوئل کمپل
    کاستاریکا مارکو اورنا
    کامرون ژوئل متیپ
    کره جنوبی سون هئونگ-مین
    کره جنوبی کو جاچئول
    کره جنوبی لی کئون-هو
    کرواسی ایویکا اولیچ
    کلمبیا پابلو آرمرو
    کلمبیا تئوفیلو گوتیرز
    کلمبیا خوان فرناندو کینترو
    کلمبیا خوان گیلرمو کوادرادو
    غنا آساموا ژیان
    مکزیک آندرس گواردادو
    مکزیک اوریبه پرالتا
    مکزیک جیووانی دوس سانتوس
    مکزیک خاویر هرناندز
    مکزیک رافائل مارکز
    نیجریه پیتر اودموینجی
    هلند استفان ده فری
    هلند دالی بلیند
    هلند لروی فر
    هلند کلاس یان هونتلار
    هلند گئورگینیو وینادوم
    هلند وسلی اسنایدر
    هندوراس کارلو کوستلی
    یونان آندریاس ساماریس
    یونان جورجوس ساماراس
    یونان سوکراتیس پاپاستاتوپولوس

گل به خودی

    برزیل مارسلو (برای کرواسی)
    هندوراس نوئل وایادارس (برای فرانسه)
    بوسنی و هرزگوین سئاد کولاشیناس (برای آرژانتین)
    غنا جان بوی (برای پرتغال)
    نیجریه جوزف یوبو (برای فرانسه)

منبع: FIFA[۱۹]
جدول پاسورها

۴ پاس‌گل

    کلمبیا کوادرادو

   

    آلمان تونی کروس

۳ پاس‌گل

    فرانسه کریم بنزما

   

    آلمان آندره شورله

۲ پاس‌گل

    بلژیک کوین ده بروین
    بلژیک ادن آزار
    شیلی الکسیس سانچز
    کلمبیا ابل آگویلار
    کلمبیا خامس رودریگز
    کاستاریکا کریستین بولانوس
    اکوادور والتر آیووی
    فرانسه متیو والبوئنا
    آلمان فلیپ لام
    آلمان توماس مولر
    آلمان مسوت اوزیل
    ساحل عاج سرژ اوریر
    هلند دیلی بلیند
    هلند داریل یانمات
    سوئیس یوسیپ درمیچ
    ایالات متحده آمریکا گراهام زوسی

۱ پاس گل

    الجزایر یاسین براهیمی
    الجزایر عبدالمومن جابو
    الجزایر سفیان فغولی
    الجزایر کارل مجانی
    الجزایر اسلام سلیمانی
    آرژانتین آنخل دی‌ماریا
    آرژانتین ازکوئیل گارای
    آرژانتین گنزالو هیگواین
    آرژانتین لیونل مسی
    آرژانتین مارکوس روخو
    استرالیا رایان مک‌گوان
    استرالیا تامی اور
    بلژیک روملو لوکاکو
    بلژیک دیووک اوریجی
    بوسنی و هرزگوین ادین ژکو
    بوسنی و هرزگوین سناد لولیچ
    بوسنی و هرزگوین میرالم پیانیچ
    بوسنی و هرزگوین تینو اسون سوشیچ
    برزیل دانته
    برزیل دیوید لوییز
    برزیل لوئیز گوستاوو
    برزیل مارسلو
    برزیل نیمار
    برزیل اوسکار
    برزیل تیاگو سیلوا
    کامرون آلن انیوم
    شیلی چارلز آرانگیوز
    شیلی ماوریسیو پینیلا
    شیلی خورخه والدیویا
    شیلی ادواردو وارگاس
    کلمبیا تئوفیلو گوتیرز
    کلمبیا آدریان راموس
    کاستاریکا جوئل کمپل
    کاستاریکا جونیور دیاز
    کاستاریکا کریستین گامبوا
    کرواسی ادواردو دا سیلوا
    کرواسی نیکیسا یلاویچ
    کرواسی ایوان پریشیچ
    کرواسی دانیل پرانیچ
    کرواسی ایوان راکیتیچ
    اکوادور خوان کارلوس پاردز
    انگلستان گلن جانسون
    انگلستان وین رونی
    فرانسه متیو دبوشی
    فرانسه پل پوگبا
    آلمان بندیکت هوودس
    آلمان سامی خدیرا
    غنا کوادوو آساموا
    غنا جان بوی
    غنا آساموا ژیان
    غنا سولی مونتاری
    یونان تئوفانیس گکاس
    یونان جورجوس ساماراس
    هندوراس برایان بکلز
    ایران جواد نکونام
    ایتالیا آنتونیو کاندرئوا
    ایتالیا آندره‌ا پیرلو
    ساحل عاج جروینیو
    ژاپن کیسوکه هوندا
    ژاپن یوتو ناگاتومو
    مکزیک جیووانی دوس سانتوس
    مکزیک هکتور میگل هررا
    مکزیک رافائل مارکز
    هلند ممفیس دپای
    هلند کلاس یان هونتلار
    هلند آرین روبن
    هلند وسلی اسنایدر
    نیجریه مایکل باباتونده
    نیجریه امانوئل امنیکه
    پرتغال رونالدو
    پرتغال میگل ولوسو
    روسیه دیمیتری کومباروف
    کره جنوبی لی کئون-هو
    کره جنوبی یان سوک-یونگ
    اسپانیا سسک فابرگاس
    اسپانیا آندرس اینیستا
    اسپانیا خوان‌فران
    سوئیس گوکان اینلر
    سوئیس آدمیر مهمدی
    سوئیس ریکاردو رودریگز
    ایالات متحده آمریکا مایکل بردلی
    اروگوئه ادینسون کاوانی
    اروگوئه فرناندو موسلرا
    اروگوئه گاستون رامیرس

Source: UEFA[۲۰][۲۱]
جوایز نقدی

فدراسیون بین‌المللی فوتبال (فیفا) مبلغ جوایز نقدی مسابقات جام جهانی ۲۰۱۴ برزیل را ۵۷۶ میلیون دلار تعیین کرد که افزایش دست کم یک سوم را نسبت به جام جهانی ۲۰۱۰ نشان می‌دهد. جوایز نقدی جام جهانی ۲۰۱۰ در آفریقای جنوبی ۱۴۰ میلیون دلار کمتر و مبلغ ۴۲۰ میلیون دلار بود. جوایز نقدی جام جهانی ۲۰۱۴ افزایش حداقل ۳۷ درصدی را نسبت به دوره گذشته نشان می‌دهد. علاوه بر این ۷۰ میلیون دلار هم از طریق فدارسیون‌های کشورها، بین باشگاه‌هایی که بازیکنان آن‌ها در ماه ژوئن ۲۰۱۴ در جام جهانی شرکت می‌کنند، توزیع خواهد کرد، این مبلغ هم نسبت به دوره گذشته افزایش یافته است. فیفا ۱۰۰ میلیون دلار دیگر هم تحت عنوان "برنامه حمایت از باشگاه" برای حمایت از باشگاه‌هایی که بازیکنانانشان در جام جهانی شرکت دارند در نظر گرفته است. این برنامه که در سال ۲۰۱۲ راه‌اندازی شده، همه بازی‌ها در هر سطحی که در تقویم بین‌المللی فوتبال درج شده، از تاریخ اول سپتامبر ۲۰۱۲ تا ۳۱ دسامبر ۲۰۱۴، را در بر می‌گیرد. تمامی تیم‌ها مبلغ ۱٫۵ میلیون یورو برای آماده‌سازی تیم و خرج‌های اولیه دریافت می‌کنند.

میزان پاداش‌های نقدی اختصاص داده شده در جام جهانی ۲۰۱۴ به شرح زیر است[۲۲]:

    ۸ میلیون دلار - برای هر یک از ۱۶ تیمی که در مرحله گروهی جام جهانی حذف می‌شوند؛
    ۹ میلیون دلار - برای ۸ تیمی که در اولین مرحله حذفی حذف می‌شوند؛
    ۱۴ میلیون دلار - برای ۴ تیمی که در مرحله یک هشتم نهایی حذف می‌شوند؛
    ۲۰ میلیون دلار - برای تیم چهارم؛
    ۲۲ میلیون دلار - برای تیم سوم جام جهانی؛
    ۲۵ میلیون دلار - برای نایب قهرمان جام قهرمانی؛
    ۳۵ میلیون دلار - برای قهرمان جام جهانی.

لباس‌ها

چهار تولیدکنندهٔ لباس، در مسابقات حضور دارند:
سازندهٔ لباس     تیم‌ها
آدیداس     آلمان, مکزیک, کلمبیا, اسپانیا , روسیه, ژاپن, آرژانتین, بوسنی و هرزگوین , نیجریه
نایک     کرواسی, هلند, پرتغال, انگلستان , فرانسه, ایالات متحده آمریکا, کره جنوبی, یونان, استرالیا , برزیل
پوما     اروگوئه, شیلی, ایتالیا, الجزایر, سوئیس, کامرون, ساحل عاج, غنا
اول اشپورت     ایران
لوتو اسپورت     کاستاریکا
جوما     هندوراس
ماراتن     اکوادور
بوردا     بلژیک
حاشیه‌های جام جهانی
خوانندگان جام
کاور رسمی آهنگ ما یکی هستیم (اوله اولاً)

در ۲۴ ژانویه ۲۰۱۴، فیفا و سونی میوزیک اعلام کردند که آواز رسمی این دور از مسابقات به نام «We Are One (Ole Ola)» (ما یکی هستیم (اوله اولاً)) است که به خوانندگی پیت‌بول خواننده رپ آمریکایی است که شامل صدای دو خواننده مهمان، یعنی جنیفر لوپز و کلودیا لیت (خواننده برزیلی) اجرا خواهد شد.[۲۳]

این آواز «We Are One (Ole Ola)» نام دارد قرار است به دو زبان انگلیسی و پرتغالی خوانده شود. پیت بول ترانه آن را نوشته و تهیه خواهد کرد. گفتنی است؛ آواز جام جهانی فوتبال ۲۰۱۰ آفریقای جنوبی را شکیرا اجرا کرد. از انتقادات وارده به آن نیز می‌توان به این اشاره کرد که تقریباً بخش عمده آهنگ توسط پیت‌بول اجرا شده و دو خواننده دیگر نقش بسیار کوتاهی دارند. ه مچنین این آهنگ را نسخه جدیدتر آهنگ واکا واکا (این بار نوبت آفریقاست) می‌دانند که برای جام جهانی ۲۰۱۰ توسط شکیرا اجرا شده بود.

موزیک ویدئوی این آهنگ در ماه فوریه ضبط و در نهایت در ۱۶ مه ۲۰۱۴ منتشر شد.
تکنولوژی‌های مورد استفاده در جام جهانی ۲۰۱۴

شرکت آلمانی GoalControl در زمینه تجزیه و تحلیل بی‌درنگ (real time) تصویر در رویدادهای ورزشی فعالیت می‌کند. توسعه و به‌کارگیری سیستم‌های بینایی مبتنی‌بر دوربین که در زمینه شناسایی و ردیابی سه بعدی اشیای متحرک در صحنه‌های پیچیده‌ای نظیر رقابت‌های فوتبال قابل استفاده هستند، از تخصص‌های این شرکت است. این شرکت دو محصول دارد که هر دو را می‌توان در فوتبال مورد استفاده قرار داد. یکی از این محصولات، سیستم GoalControl-4D است که مورد تأیید فیفا قرار گرفته و با نصب در دوازده استادیوم میزبان بازی‌های جام جهانی برزیل، GLT را برای نخستین‌بار در جام جهانی به کمک داوران می‌آورد. سیستم GoalControl-4D به ۱۴ دوربین پرسرعت مجهز است که روی سقف و گرداگرد زمین فوتبال نصب می‌شوند. از این میان، هفت دوربین برای هر دروازه در نظر گرفته شده است که هر دوربین در هر ثانیه ۵۰۰ فریم 3d ایجاد می‌کند. دوربین‌ها به یک سیستم کامپیوتری پردازش تصویر قدرتمند متصل هستند که حرکات همه اشیای موجود در زمین را ردیابی کرده و بازیکنان، داوران و موارد اضافی را حذف و فقط توپ را باقی می‌گذارد و با دقت میلی‌متری موقعیت سه بعدی توپ را محاسبه می‌کند. از طرفی همه تصاویر مربوط به گل‌ها و توپ‌هایی که به احتمال گل خواهند شد را ذخیره می‌کند و در نتیجه هر زمان که لازم بود می‌توان آن‌ها را بازپخش کرد. موقعیت توپ، پیوسته و خودکار و به‌طور سه بعدی ثبت می‌شود و گل با دقت تا ۵ میلی‌متر شناسایی می‌شود. اگر توپ از خط دروازه عبور کند، واحد پردازش مرکزی در کمتر از یک ثانیه به‌طور خودکار سیگنال رادیویی رمزگذاری شده‌ای را به ساعت داور ارسال می‌کند.[۲۴]
نوشیدنی‌ها الکلی

پس از مرگ چند نفر در ورزشگاه‌های برزیل که با نوشیدن الکل ارتباط داشتند، در سال ۲۰۰۳ فدراسیون فوتبال برزیل تصمیم گرفت که فروش نوشیدنی‌های الکلی در ورزشگاه‌ها را ممنوع اعلام کند. فیفا از برزیل خواست تا این ممنوعیت را بردارد چرا که یکی از حامیان اصلی بازی‌های جام جهانی بادوایزر است. با موافقت با این درخواست فیفا، برزیل قانون ممنوعیت فروش الکل در ورزشگاه‌ها را برطرف کرد.[۲۵]
افشانه داوری

در این دوره جام جهانی در جهت تسهیل کار داوران و بالابردن کیفیت داوری مسابقات، برای نخستین بار از یک افشانه مخصوص بهره گرفته شد که داوران با آن می‌توانستند بر روی چمن خط بکشند تا محل دقیق تشکیل دیوار دفاعی و قرارگیری توپ در ضربات آزاد را مشخص کنند. این افشانه پس از مدت اندکی که روی چمن باقی می‌ماند محو می‌شد. مخترع این افشانه فردی به نام "هاینه آلماگنیه" اهل برزیل بود.

یوزپلنگ آسیایی

یوزپلنگ آسیایی یا یوزپلنگ ایرانی (نام علمی: Acinonyx jubatus venaticus) یک زیرگونهٔ به‌شدّت در معرض خطر انقراض از یوزپلنگ است که اکنون تنها چند ده قلاده از آن در ایران یافت می‌شود.

این جانور در مناطق بیابانی در سطح منطقه زندگی می‌کرد و سال‌هاست که نسل آن در معرض نابودی کلی قرار دارد. نتایج جدیدترین تحقیقات نشان می‌دهد که بین ۷۰ تا ۱۰۰ یوز پلنگ در چهار منطقه خوارتوران در شهرستان شاهرود، نای‌بندان در طبس و دره‌انجیر در اردکان وجود داشته باشد. شهرستان‌های زرند، نائین و جاجرم نیز نقاط دیگری است که احتمال حضور یوز در آنان می‌رود. این تخمین نتیجه نقشه برداری زمینی است که توسط بیش از ۱۲۰۰۰ دوربین دید در شب که در مکانهای مختلف کار گذاشته شده بود.[۱] همچنین در خرداد ماه سال ۱۳۹۱ در منطقه حفاظت شده درونه شهرستان بردسکن یک قلاده یوزپلنگ آسیایی مشاهده و تصویربرداری شد.[۲][۳] ایران در دو دهه اخیر به عنوان تنها زیستگاه یوزپلنگ‌های آسیایی (ایرانی) شناخته شده است. یوزپلنگ ایرانی تنها نژاد این جانور است که یال دارد.[۴]

محتویات

    ۱ زیستگاه
    ۲ نام
    ۳ شکل ظاهری
    ۴ تغذیه
    ۵ سیر تاریخ تکامل
    ۶ نگهداری
        ۶.۱ تهدیدات
    ۷ تلاش برای حفظ یوزپلنگ آسیایی
        ۷.۱ بیمه
        ۷.۲ کتاب‌های درسی
    ۸ آمار موجود از یوز آسیایی
    ۹ نصب گردنبند ردیاب برروی یوز
    ۱۰ در تاریخ
    ۱۱ نماد
    ۱۲ پانویس
    ۱۳ منابع
    ۱۴ پیوند به بیرون

زیستگاه
توله‌های یوز در سال ۱۸۹۷ در هند همراه با یک سگ

در حدود ۲۰۰۰ سال پیش یوزها در اکثر نقاط آسیا حضور داشتند اما الان منحصر به نواحی دور افتاده‌ای در بیابان‌های ایران شده‌اند. یوزها در سرزمینهای باز و علفزارها، دشتهای کوچک، مناطق نیمه بیابانی و سایر مناطقی که می‌توان در آن شکار یافت زندگی می‌کنند. یوزپلنگ‌ها را در ایران می‌توان در مناطق کویری پیدا کرد که شامل قسمتهایی از استان‌های کرمان، خراسان شمالی رضوی جنوبی، سمنان، یزد و تهران و مرکزی می‌شود. همچنین احتمالاً یوزپلنگ‌ها در مناطق خشک بلوچستان پاکستان که هنوز شکار یافت می‌شود وجود دارند. زیستگاه‌های یوز در ایران به علت پیشروی بیابان‌ها و تبدیل شدن بخشی از زمینهای زیستگاه به زمینهای کشاورزی و مسکونی شدن بخشی دیگر و همچنین از بین رفتن مراتع توسط دامهای اهلی و در نتیجه کاهش تعداد آهو و گوزن که از منابع غذایی یوزها هستند کاهش یافته‌است.

یوز ماده مانند یوز نر محدوده خاصی را تصرف نمی‌کند و این به آن علت است که ماده‌ها در میان زیستگاههای مختلف در حرکت می‌باشند و این اهمیت حفظ زیستگاهها را گوشزد می‌کند. در ایران یوزها پیشتر در کویرها بودند اما به خاطر اینکه در بیابان توسط شکارچیان بسیار راحت شکار می‌شدند به مناطق مرتفع تر و نیمه کوهستانی پناه بردند و اکنون بیشتر در این نواحی و درهای خشک میان کوهها دیده می‌شوند.

سازمان حفاظت محیط زیست ایران با همکاری برنامه توسعه سازمان ملل متحد بعضی از این زیستگاه‌ها را تحت نظارت قرار داده‌است. به این ترتیب دوربین‌های تله‌ای نصب شد که به حرکت این حیوانات حساسند و با مشاهده آنها عکس می‌اندازند.
نام

یوز کلمه‌ای‌ست زبان فارسی که از دیرباز در اشاره به این حیوان به‌کار می‌رفته‌است. یوز از بن مضارع یوزیدن به معنای جستن آمده‌است و به‌جهت شباهت ظاهری این حیوان با پلنگ امروزه بیشتر با نام یوزپلنگ شناخته می‌شود.

چیتا واژه‌ای‌ست هندی که از واژه سانسکریت چیتراکا به معنی «خال‌خالی» وارد انگلیسی شده و گاهی در فارسی نیز به‌کار می‌رود.

در زبانهای دیگر نامهای گوناگونی برای این حیوان به‌کار رفته‌است. در زبان عربی یوز را "فهد" می‌نامند درحالیکه در افغانستان به آن "تازی پرنگ" (فارسی دری) و "تازی پلنگ" (پشتو) گفته می‌شود. در پاکستان نیز در زبان براهوئی به آن "یوز" گفته می‌شود. در زبان سواحیلی نیز که در شرق آفریقا رایج است نام "دوما" را برای این جانور بکار می‌برند.[۵]
شکل ظاهری
چیتا

یوزپلنگ سریعترین حیوان روی خشکی است و سرعتش می‌تواند به ۱۰۰ کیلومتر در ساعت برسد اما تا چند صد متری بیشتر نمی‌تواند با این سرعت بدود. پوستی نخودی رنگ و با خالهای سیاه و گرد و کوچک دارد، و موهایش زبر و کوتاه‌است. این حیوان اندامی کشیده دارد و اندازه بدن یک یوز بالغ ۱۱۲ تا ۱۳۵ سانتیمتر با دمی به اندازه ۶۶ تا ۸۴ سانتیمتر است و وزنش می‌تواند از ۳۴ تا ۵۴ کیلوگرم باشد. کلاً نرها بزرگتر از ماده‌ها هستند. خطی به نام خط اشک از گوشه چشم این حیوان تا گوشه لبش امتداد یافته‌است که این خط در نوع ایرانی ضخیم تر از نوع آفریقایی است.همچنین جمجمه ای کشیده داشته که در شکار هایش کمکش می کند.
تغذیه

یوزها، غزالها و گوزنهای کوچک را شکار می‌کنند. در ایران بیشتر شکارشان آهو و جبیر و قوچ و میش، بز و کل و حتی خیلی وقتها خرگوش و دیگران حیوانات از قبیل حتی روباهها و شغال را شکار می‌کنند کلاً هر حیوانی را در بیابان بیابند می‌توانند شکار کنند. دیده شده که یوز پلنگ بز و گوسفند را نیز شکار کرده‌است اما به ندرت پیش می‌آید که به حیوانات اهلی حمله کند و معروف نیست که به انسانها نیز حمله کرده باشد. یوز پلنگها در ایران به فلات مرکزی محدود شده‌اند. مهمترین علتی که باعث کاهش شکارهای اصلی این حیوان از قبیل قوچ و میش شده از بین رفتن چراگاهها به علت چرا بیش از اندازه حیوانات اهلی می‌باشد. همچنین از دیگر علل تهدید کننده جمعیت این حیوان در ایان استخراج معادن در زیستگاههای این جانور است.

روش شکار کردن یوزها به این صورت است که ابتدا با احتیاط به طعمه نزدیک می‌شوند و یک فاصله ۱۰۰ تا ۲۰۰ متری را با آن حفظ می‌کنند٬و پشت ناهمواری‌های زمین ٬بوته‌ها یا دیگر پوششها خود را پنهان می‌کنند و ناگهان حمله می‌کنند. سرعت یوز در مسافت کوتاه بسیار قابل توجه‌است و از هر شکار یا حتی حیوان شکارچی سیعتر است. حتی یوز از یک سگ شکاری و یک کانگورو بسیار سریعتر است. اما این سرعت را نمی‌تواند در مسافت طولانی حفظ کند. یک سگ شکاری نمی‌تواند از یک گوزن هندی سبقت بگیرد اما ژنرال مک آلیستر دیده‌است که یک یوز یک گوزن نر سیاه را در حالی که از فاصله ۳۶۰ متری به سمتش دویده شکار کرده‌است.
یوز ایرانی یک گوزن را شکار کرده نقاشی از جیمز فوربس در هند ۱۸۱۲

اما در ایران چون یوزها طعمه‌هایشان بیشتر در مناطق نیمه کوهستانی زندگی می‌کنند دیگر به این صورت شکار نمی‌کنند بلکه در آبشخورها کمین کرده تا از غفلت طعمه استفاده کنند. در ایران به علاوه حیوانات بومی که شکار یوز می‌شوند دیده شده در شمال کشور حتی از گیاهان مانند انجیر وحشی نیز تغذیه کرده‌اند.
سیر تاریخ تکامل
شکارگاه اکبر شاه در هند ۱۶۰۲ گفته می‌شد وی در یک زمان ۱۰۰۰ یوز داشته که از آنها برای شکار استفاده می‌کرده

یوزپلنگ زمانی در عربستان و هند و تمام ایران و مرکز آسیا و افغانستان و پاکستان محدود بود و در ایران و شبه قاره هند که بسیار زیاد بود. یوزپلنگها تنها گربه سانانی هستند که می‌توانند اهلی شده و برای شکار آموزش بینند. گفته شده امپراتور مغول هندوستان ٬اکبر شاه، حدود ۱۰۰۰ قلاده یوزپلنگ در یک زمان داشته‌است. چیزی که در بسیاری از نقاشی‌ها و مینیاتورهای ایرانی و هندی نشان داده شده‌است، محدوده‌هایی برای نگهداری یوز پلنگ در تعداد زیاد است. نگهداری این حیوان بسیار پیچیده‌است: به طور مثال میزان باروری این حیوان در اسارت بسیار پایین است و نرخ مرگ و میر در میان توله‌های این حیوان به علل ژنتیکی بسیار زیاد است و همچنین این حقیقت که ماده در این حیوان انتخاب کننده جفت است و نمی‌توان دو یوز نر و ماده را در کنار هم گذاشت تا خودشان جفت شوند چون ممکن است با هم جفت گیری نکنند و ماده، نر را نپسندد. و این عوامل باعث شده میزان تولید مثل این حیوان در اسارت بسیار پایین باشد. دانشمندان به یک حقیقتی در باره یوزها پی برده‌اند و آن این است که بدن تمام یوزها از یک سیستم ایمنی کاملاً مشابه بهره می‌برد و در واقع یک بیماری کشنده می‌تواند همه یوزها را به طور مشابه از پای در آورد و هیچ یوزی ار آن جان سالم به در نبرد. و این مشابهت در زنهای ایمنی بدن به خاطر پیوند خوردن یوزها در ۱۲۰۰۰ سال پیش است که باعث شباهت ژنی آنها به همدیگر گردیده‌است. در واقع بوجود آمدن یک نمونه قوی در آینده غیرقابل پیش بینی است.

در گذشته، زیستگاه یوز پراکندگی وسیعی از شبه جزیره عربستان تا هندوستان و ترکمنستان داشته‌است. اما در قرن اخیر بر اساس اطلاعات موجود نسل یوز آسیایی جز در ایران در سایر کشورها منقرض شده‌است: عراق ۱۹۲۹، کویت ۱۹۴۲، هند ۱۹۴۷، قزاقستان ۱۹۷۰، پاکستان ۱۹۷۲، ترکمنستان ۱۹۷۳، عربستان ۱۹۷۳، عمان ۱۹۷۷.[۶]

در ابتدای قرن ۲۰ یوز در بسیاری از نواحی در آستانه انقراض قرار داشت و آخرین ادله عینی از یوز در هندوستان مربوط به سه عکس است که در سال ۱۹۴۷ گرفته شده‌است. در سال ۱۹۹۰ به نظر می‌رسد که یوز تنها در ایران باقی‌مانده باشد. در سال ۱۹۷۰ برآورد شده بود که ۲۰۰ یوزپلنگ در ایران وجود دارند. اما اخیراً زیست‌شناس ایرانی هرمز اسدی تخمین زده‌است که تعداد یوزها در ایران بین ۵۰ تا ۶۰ قلاده باشد و از این تعداد نیز بیشترشان در بیابانهای مرکزی ایران و بقیه در نواحی خشک بین مرز ایران و پاکستان هستند. در مناطقی که یوزها زندگی می‌کنند محلی‌ها گفته‌اند که بیش از ۱۵ سال است که آنها را ندیده‌اند.
نگهداری

بعد از انقلاب حفظ حیات وحش در ایران اهمیت خود را از دست داد و یوزپلنگ‌ها همراه غزال‌ها شکار می‌شدند و در نتیجه تعدادشان به سرعت رو به افول نهاد. و در نتیجه اقدامات بعد از انقلاب در ایران اکنون این جانور در لیست جانوران در معرض خطر انقراض قرار گرفته‌است. بعضی بررسی‌های آقای اسدی در سال ۱۹۹۷ نشان داده‌است اگر می‌خواهیم نسل یوز در ایران هم منقرض نشود باید یک اقدام عاجل در مورد افزایش جمعیت غزالها و حفظ زیستگاه آنها انجام دهیم.

دشمن طبیعی یوز، سگ گله و پلنگ است. برخلاف تصور اکثر مردم، یوزها حیوانات آرامی هستند و هرگز به دام‌های اهلی حمله نمی‌کنند. ورود دام به زیستگاه یوز از تهدیدات اصلی زندگی یوزپلنگ است، علاوه بر این‌که سگ گله ممکن است به یوز حمله کند، چوپانان هم به محض رویارویی با این حیوان با تصویر احتمال حمله یوز به دام‌ها، حیوان را با تیر یا سنگ می‌زنند.

از سوی دیگر، با توجه به اینکه وجود آب در زیستگاه اصلی یوز که دشت‌های باز و تپه ماهورهای واقع در مناطق استپی و بیابانی است، یک موهبت محسوب می‌شود، دام و بخصوص شتر وقتی سر آبشخور یا چشمه می‌آیند، آن را اشغال می‌کنند و دیگر نه یوز و نه طعمه‌هایش به آنجا نمی‌روند. در نتیجه طعمه‌های یوز مهاجرت می‌کنند یا می‌میرند و به دنبال آن زندگی یوز هم تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

گفتنی است که غذای اصلی این حیوان را آهو، جبیر، قوچ و میش، کل و بز و خرگوش تشکیل می‌دهد که امروزه به دلیل شکار بی‌رویه شکارچیان غیرمجاز مجهز به خودروها و موتورسیکلت‌های قدرتمند صحرایی، جمعیت آنها نیز به شدت در حال کاهش است.
تهدیدات

تعغیرات زمینی تأثیرگذارترین عامل در اکوسیستم یوزپلنگ می‌باشد. آزار اذیت از طرف انسان، کاهش زیستگاهها و پراکنده شدن زیستگاهها، گسترش بیابانها و شکار منابع غذایی یوزپلنگها مثل غزالها و مخصوصا شکار حیوانات برای سرگرمی یا برای تجارت از علل کاهش نسل این حیوان بوده‌است. بر طبق گزارش سازمان محیط زیست کشور این کاهش مخصوصا در بین سالهای ۱۹۸۸ تا ۱۹۹۱ بوده‌است.

اکنون یوزپلنگ‌ها در تعداد بسیار کم و در نواحی پراکنه زیست می‌کنند و این غلظت کم جمعیتی به خاطر کاهش جمعیت قوچ و آهو به علت از بین رفتن مراتع و همزمان با آن آزار و ادیت یوزها از سوی انسان می‌باشد.

از جمله دیگر عوامل تهدید کننده زیستگاه یوزپلنگ‌ها در ایران، احداث جاده از وسط منطقه حفاظت شده کوه بافق است که به رغم تلاش‌ها هنوز این پروژه متوقف نشده است.[۷]

زغال سنگ، مواد مخدر و یوز پلنگ: زغال سنگ، آهن و مس سه فلزی هستند که در سه استان در ایران و میان زیستگاههای یوز پلنگ یافت شده‌اند. تخمین زده می‌شود در دو منطقه زغال سنگ بافق و آهن نایبند بیشتر جمعیت یوزپلنگ‌ها بیرون از منطقه حفاظت شده باشند. خود استخراج معدن تهدیدی برای یوزها نیست. بلکه خطر اصلی به خاطر احداث جاده برای این معدن و رفت‌وآمد انسان در این جاده باعث نزدیکی بین انسان و یوز می‌شود و دسترسی انسانها را به یوز در مخصوصا بیرون از مناطق حفاظت شده افزایش می‌دهد. در مرز ایران و افغانستان و پاکستان هنوز گذرگاههایی وجود دارد که تبهکاران مسلح و قاچاقچیان مواد مخدر از آن طریق مواد مخدر را در مرکز و غرب ایران پخش می‌کنند٬آنها باید باید برای این کار از میان زیستگاههای یوز گذر کنند و یوزها مخصوصا در بیون از مناطق حفاظت شده تلفات بسیاری می‌دهند. سه کشور ایران ٬افغانستان و پاکستان نمی‌توانند کاری اساسی ترتیب دهند. این اطلاعات بر طبق تحقیقات آقای اسدی در سال ۱۹۹۷ بوده‌است اما اکنون اطلاعات موثقی در دسترس نیست.
تلاش برای حفظ یوزپلنگ آسیایی

پروژه حفاظت از یوزپلنگ آسیایی، با همکاری برنامه توسعه سازمان ملل و سازمان حفاظت ازمحیط زیست در سال ۲۰۰۱ شروع به کار کرد. برای کار مطالعاتی و حفاظتی، ۵ منطقه انتخاب شد که گمان می‌رفت ۸۰ درصد یوزهای ایران در آن مناطق پراکنده‌اند. پارک ملی توران، پارک ملی کویر در استان سمنان، منطقه حفاظت شده بافق و پناهگاه‌های حیات‌وحش دره انجیر و نایبندان در استان یزد.

به مردم محلی آموزش داده شده است با توجه به کمبود شکار برای یوزپلنگ اگر احیانا یوزی به آغل گوسفندان آنها حمله کرد، آنها اجازه بدهند یوز شکارش را انجام دهد و هیچ مقاومتی نکنند، یوزپلنگ مثل گرگ نیست که همه گوسفندان آنها را خفه کند و از بین ببرد؛ یوز تنها یک بره یا گوسفند را شکار می‌کند.[۸]
بیمه

برای نخستین بار در جهان، محیط‌بانان و پرسنل زیستگاه‌های یوزپلنگ و خود یوزپلنگ آسیایی زیر پوشش بیمه تکمیلی برده شد که از اسفند ۱۳۹۲ بمدت پنج سال و بصورت رایگان انجام می‌شود. اگر یوز به هر دلیلی در منطقه تلف شود به میزان ۵۰ میلیون تومان برای هر قلاده یوز هزینه همان زیستگاه خواهد شد و در سال تا ۵ قلاده این موضوع اجرا خواهد شد. اگر یوز آسیبی به دام دامداران وارد کند نیز بیمه موظف خواهد بود زیان دامدار را بپردازد.[۹]
کتاب‌های درسی

با توجه به وجود زیستگاه یوزپلنگ ایرانی در مناطق حفاظت شده استان های یزد، سمنان، اصفهان، کرمان، خراسان‌های شمالی، جنوبی و رضوی در کتاب استان‌شناسی پایه دبیرستان این استان‌ها خصوصیات زیستگاهی، جانوری و نحوه زندگی یوز ایرانی تبیین شده است که از مهر ماه سال ۱۳۹۳ در این کتاب‌ها شاهد آن خواهیم بود. همچنین اصلاح و بازنگری کتاب‌های درسی علوم تجربی، مطالعات اجتماعی و جغرافیا از نقطه نظر محیط زیستی در دستور کار وزارت آموزش و پرورش ایران قرار گرفت.[۱۰]
آمار موجود از یوز آسیایی

با اینکه آمار یوز آسیایی را در ایران گاهی بین ۵۰ تا ۶۰ قلاده و در کل، کمتر از ۱۰۰ قلاده عنوان کرده‌اند، این اعداد را "حدس کارشناسی" می دانند. چرا که یوزپلنگ حیوانی به شدت مخفی کار و فراری از انسان است، به راحتی خود را در طبیعت استتار می‌کند و گستره زیستگاهش بسیار وسیع است. همه این عوامل دست به دست هم می‌دهند تا آمارگیری از این گونه کاری بسیار مشکل شود. بهترین روش آمارگیری از یوز در ایران را استفاده از دوربین تله‌ای عنوان می‌کند. دوربین‌های تله‌ای نوعی از دوربین‌های اتوماتیک هستند که با عبور حیوان از جلوی چشمی دوربین، فاصله‌ای ۱۵ متری را عکس می‌گیرند. در واقع این دوربین‌ها حضور حیوان را هم بواسطه تغییر شدت نور دریافتی در لحظه عبور درمی‌یابند و هم از روی درجه حرارت بدن حیوان. ابتدا گذرگاه‌های یوز را از روی ردپای حیوان مشخص کرده، سپس دوربین‌های تله‌ای را در آنجا کار گذاشته می‌شود. خال‌های روی بدن یوز، مانند اثر انگشت انسان، منحصربه‌فرد است. بنابراین از روی عکس‌ها، تعداد یوزها را در آن فاصله، مشخص کرده و با انجام کارهای آماری جمعیت یوز آن ناحیه را تخمین می‌زنند.

کار آماری انجام شده بر اساس تعداد یوزهای ثبت شده در زیستگاه‌های استان یزد برآورد ۸ تا ۱۲ یوز در این ایستگاه‌ها را نشان می‌دهد و می‌توان با حدود اطمینان ۹۵٪ از حضور ۹ تا ۱۸ یوز در این منطقه سخن گفت. برآوردهای پیشین جمعیت ۳۳ تا ۴۸ پوزپلنگ را برای استان یزد تخمین می‌زد. جمعیت کل یوزپلنگ ایرانی نیز در برآوردهای قبلی در سال ۱۳۷۶، تعداد ۵۰ تا ۱۰۰، در سال ۱۳۸۳ جمعیت ۵۰ تا ۶۰، و در سال ۱۳۸۷ تعداد ۷۰ تا ۱۰۰ یوزپلنگ ایرانی تخمین زده شده بود.[۱۱]

پروژه برآورد جمعیت یوزپلنگ ایرانی در استان یزد از دی ماه ۱۳۹۰ تا فروردین ماه ۱۳۹۱ به همت پروژه حافظت از یوزپلنگ ایرانی، انجمن یوزپلنگ ایرانی، و انجمن پنترا انجام شده و طی آن جمعاً ۱۰۰ دستگاه دوربین تله‌ای در زیستگاه‌های بافق، دره انجیر، آریز و سیاه‌کوه در این استان کار گذاشته شد و برای رسیدن به نتایج نهایی باید کار در زیستگاه‌های میاندشت، عباس‌آباد، نای‌بندان، راور، خارتوران و پارک ملی کویر نیز انجام شده و مجموع نتایج گردآوری شود.[۱۲]
نصب گردنبند ردیاب برروی یوز

ژانویه سال ۲۰۰۷، پروژه رادیوتله متری و نصب گردنبندهای ردیاب روی یوزآسیایی برای نخستین بار به صورت عملی آغاز شد. طرف ایرانی این پروژه سازمان حفاظت محیط زیست، دفتر برنامه توسعه سازمان ملل (یو ان دی پی) در ایران و پروژه حفاظت از یوز آسیایی و طرف خارجی آن هم انجمن حفاظت از حیات وحش آمریکا (دبلیو سی اس) است. گردنبند ردیاب (جی. پی. اس کولار) شامل یک فرستنده و گیرنده رادیویی و قطعه‌ای برای تنظیم زمان بازشدن قلاده است. هدف از نصب این ردیاب بدست آوردن اطلاعاتی در مورد زیستگاه، توقف گاه، مسیرهای رفت‌وآمد و مهاجرت یوز است. این گردنبندها، آنتن زمینی دیگری دارد که اگر از یک فاصله‌ای به گونه نزدیک تر شویم، بدون دسترسی مستقیم به گردنبند، اطلاعات توسط امواج (یو. اچ. اف) به دستگاهی زمینی منتقل می‌شود و از کل این اطلاعات، می‌توان به رفتارشناسی این حیوان پی برد. وزن این گردنبدها ۲۸۰ گرم است. محدودیت زمانی این گردنبند باتری آن است که جی پی اس آن تا دوسال می‌تواند فعال بماند. گردنبندها طوری تنظیم می‌شوند که بعد از گذشت ۱۸ ماه، خودبه‌خود باز می‌شوند و از روی سیگنال‌هایی که می‌فرستد، جای آنها شناسایی می‌شود. برای گرفتن یوز در محل گذر آنها، تله‌هایی گذشته می‌شود که مجهز به فرستنده سیگنال هستند. به محض این‌که حیوان در این تله‌ها می‌افتد، تیم به محل مورد نظر رفته و دامپزشک تیم اقدام به بیهوش کردن یوز می‌کند. نمونه برداری از خون و بافت حیوان، نصب گردنبند و جاگذاری میکروچیپی در پشت گردن یوز از اقدامات بعدی است. بعد از آن از دارویی برای به هوش آوردن حیوان استفاده می‌شود تا حیوان، بیهوش در طبیعت نماند و خطراتی تهدیدش نکند.
در تاریخ

یوزپلنگ آسیایی از دیرباز مورد توجه انسان‌ها بوده است و از آنجا که به سادگی اهلی می‌شود، در شکار طعمه‌هایی چون غزال به انسان‌ها کمک می کرده است. در میان آثار باستانی، مهری مربوط به هزاره سوم پیش از میلاد در میان‌رودان این جانور را در حالی که قلاده‌ای بر گردن دارد در کنار مربیش به تصویر می‌کشد. شاهان آشوری از یوزها برای شکار بهره می‌گرفتند. در سوریه و فلسطین، جنگجویان صلیبی از شکار آهو توسط یوز سخن به میان آورده‌اند. گزارش شده است که یکی از شاهان سده پانزدهم میلادی در ارمنستان گله‌ای از یوزها به شمار صد عدد از این جانوران داشت.[۱۳]
نماد

قرار است طرح یوزپلنگ ایرانی بر روی لباس تیم ملی فوتبال ایران در جام جهانی فوتبال ۲۰۱۴ برزیل به عنوان نماد کشور ایران نقش ببندد، این طرح از سوی فیفا تایید شد.[۱۴] این ایده برای نخستین بار از سوی آرش نورآقایی مطرح شد و توسط آقای محمد درویش و سایر دوستداران یوزپلنگ ایرانی گسترش پیدا کرد.

گونه در معرض انقراض

xدر معرض انقراض یا در معرض نابودی گونه‌ای بالاترین درجه ریسک برای جانوران زمین در سیاهه قرمز است که توسط اتحادیه بین‌المللی حفاظت از محیط زیست (IUCN) به گونه‌ها، با توجه به وضعیت بقایشان، داده می‌شود. در معرض انقراض به این معنا است که جمعیت گونه کاهش یافته و یا در طی سه نسل آینده به زیر ۸۰٪ جمعیت کنونی برسد.[۱][۲]

ار آنجا که IUCN تا هنگامی که بررسی‌های فراگیر و دقیق درباره منقرض شدن یک گونه انجام ندهد آن گونه را در شمار گونه‌های در معرض انقراض نگه می‌دارد، تعدادی از گونه‌هایی که احتمالن منقرض هستند هنوز در این رده قرار دارند.
نمونه‌هایی از گونه‌های در معرض انقراض

    میمون سیاه کاکل‌دار[۳]
    اکسولوتل
    پلنگ آمور (میان ۳۰ تا ۳۵)
    سمندر اندرسون
    فیل‌ماهی
    کاکاپو
    کرکس کالیفرنیا (کمتر از ۳۵۰)
    کرگدن جاوه‌ای
    گوریل کراس‌ریور
    گرگ سرخ
    لاک‌پشت پوزه‌عقابی
    ماکائو گلوآبی
    ماهی غارزی آلاباما (کمتر از ۱۰۰ عدد باقی مانده)
    یوزپلنگ آسیایی (کمتر از ۱۰۰ عدد)

بز کوهی (سرده)

بز کوهی بصورت دسته‌های کوچک در کوهستان‌ها زندگی می‌کند.

در کوه‌های ایران از این حیوان بسیار دیده می‌شود. در کوهستانهای آسیای کوچک و کوههای هیمالیا و هندوکش فراوان است و توسط شکارچیان شکار می‌شود.

محتویات

    ۱ ویژگی‌های ظاهری
    ۲ پراکندگی جهانی
    ۳ زیرگونه‌ها
    ۴ چگونگی زندگی
    ۵ جفت‌گیری و زاد و ولد
    ۶ منابع

ویژگی‌های ظاهری

موهای بدن بطور کلی زبر و کوتاه هستند و در نرها در پایین چانه دسته‌ای از موهای بلند ریش مانند روئیده‌است. همچنین در پشت بدن در طول خط طولی تیره پشت از شانه تا حدود دم موها بلند شده و به صورت تیغه‌ای درآمده‌اند. دم کوتاه است و طول آن با موهای انتهایی کمی بیشتر از طول گوش است. پاها قوی و سم نسبتاً پهن است. ماده‌ها بدون ریش هستند و شاخ در آنها کوتاه است و طول آن معمولاً کمتر از ۲۰ سانتیمتر است. نرها شاخ بلند و زیبایی دارند که مانند شمشیر خمیده به طرف عقب متمایل شده‌اند. قاعده شاخها در روی جمجمه خیلی بهم نزدیک شده‌اند ولی بقیه شاخ به تدریج از هم دور شده و در نوک کاملاً از هم فاصل بیشتری پیدا می‌کنند.

رنگ بدن در پایین گونه‌ها و پهلوهای گردن و پهلوهای بدن نخودی خاکستری که در روی رانها و پاهای جلو تیره‌تر متمایل به قهوه‌ای می‌شود. ریش بلند و سیاهرنگ و یک خط قهوه‌ای تیره رنگ در خط میانی پشت در عقب سرازبین گوش‌ها تا نزدیک دم وجود دارد و همچنین نوار عرضی تیره‌ای به همین رنگ در روی شانه به طرف پهلوها و پایین سینه ادامه دارد. پوزه در بالای سوراخ‌های بینی خاکستری تیره و پیشانی قهوه‌ای روشن که در جلوی قاعده شاخ‌ها تیره می‌شود. جمجمه حجیم و از استخوانهای ضخیم تشکیل شده و پهنای آن در ناحیه برجستگیهای حدقه خیلی زیاد و پوزه برعکس دراز و باریک است. استخوان‌های بینی کوتاه است.
پراکندگی جهانی

یونان، ترکیه، شبه جزیره عربستان، قفقاز، ایران، پاکستان، هند و افغانستان محل زندگی بزهای کوهی می‌باشد.
زیرگونه‌ها

کل‌وبز در دنیـا شامل ۹ گـونه زیر است:

    بز کوهی اسپانیایی (به انگلیسی: Spanish ibex): خود دارای چهار گونه است:۱-C. p. pyrenaica ۲-C. p. lusitanica ۳-C. p. hispanica ۴-C. p. victoriae
    بز کوهی آلپ (به انگلیسی: Alpine ibex): این گونه در ارتفاعات آلپ اروپا زندگی کرده واز بستگان نزدیک بز کوهی اسپانیائی و حبشه‌ای می‌باشد. این گونه در شیبهای تند و اراضی خشن در ارتفاع ۲۰۰۰ تا۴۶۰۰ متری زیست می‌کند.
    بز کوهی نوبیا (به انگلیسی: Nubian ibex): این گونه در اسرائیل، عربستان، اردن، مصر، یمن و سودان دیده می‌شود. بعضی‌ها این گونه را یکی از زیرگونه های بز کوهی آلپی معرفی کرده‌اند و بعضی آنرا یک گونه مجزا می‌دانند. رنگ این گونه نسبت به سایرگونه‌ها روشن‌تر و زیرشکمش سفید است. احتمالاً برخی گونه‌های بز کوهی درایران از این گونه باشند.
    بز کوهی سیبری (به انگلیسی: Siberian ibex): این گونه که بز معمولی نیز شهرت دارد در مرکز و شمال آسیا دیده می‌شود. بزکوهی سیبری از بزرگترین و سنگین‌ترین بزها بوده که جثه‌اش ۱۱۰ سانتی‌متر طول و۱۳۰ کیلوگرم وزن می‌رسد.
    بز کوهی والیا (به انگلیسی: Wallia ibex): این گونه درمعرض انقراض بوده و تنها ۵۰۰ رأس از آن در ارتفاعات اتیوپی وجوددارد.
    بز قفقاز غربی (به انگلیسی: West Caucasian tur): درنیمه غربی کوههای قفقاز دیده می‌شود. طول آن به ۱ متر و وزنش به ۶۵ کیلوگرم بالغ می‌شود. دارای روتنهٔ خرمائی، زیر شکمی زرد و پاهایی تیره است.
    بز قفقاز شرقی (به انگلیسی: East Caucasian tur): درارتفاعات نیمه شرقی کوههای قفقاز دیده می‌شود. گونه‌ای بزرگ ولی بدنی باریک و پاهای کوتاهی دارند. در زمستان روتنهٔ خرمائی تیره و در تابستان خرمائی روشن دارند. درنواحی از ارتفاع ۸۰۰ تا ۴۰۰۰ متر دیده می‌شوند.
    کل‌وبز (به انگلیسی: Wild goat): این گونه از گسترده‌ترین گونه‌هاست که دراکثر مناطق کوهستانی ایران دیده می‌شود. پراکنش این گونه در آسیای صغیر، خاورمیانه، اروپا و آسیای میانه است.
    مارخور (به انگلیسی: Markhor): این بز یکی از بزرگترین بزها است که در شمال شرقی افغانستان، شمال و مرکز پاکستان و قسمتهائی ازهند، جنوب تاجیکستان وازبکستان دیده می‌شود. این گونه در معرض انقراض بوده وحیوان ملی پاکستان می‌باشد. شمار آن‌ها کم‌تر از ۲٬۵۰۰ رأس است.[۱]

چگونگی زندگی

بز کوهی معمولاً به صورت دسته جمعی زندگی می‌کنند. بیشتر گله‌های ده تا بیست راسی تشکیل می‌دهند. ولی گاهی گله‌های بزرگ بیش از ۷۰ راس از آنها دیده می‌شود. معمولاً گله به‌وسیله یک نر مسن و قوی رهبری می‌شود. گاهی نرهای جوان گله‌های جداگانه تشکیل می‌دهند. از گیاهان کوهستانی و جوانه درختچه‌ها و درختها تغذیه می‌کنند. بیشتر ارتفاعات زیاد را ترجیح می‌دهند ولی ممکن است تا کوهپایه پایین بیایند. از توانایی زیاد برای برای جست و خیز و دویدن روی صخره‌ها و پرتگاهها برخوردارند. معمولاً در صبح زود و عصرها می‌چرند و ساعات گرم روز را در سایه سنگها و صخره‌ها و بوته‌ها می‌خوابند.
جفت‌گیری و زاد و ولد

در پاییز جفت‌گیری می‌کنند و دوران آبستنی آنها ۵ تا ۵٫۵ ماه است. هنگام جفت‌گیری میان نرها نزاع می‌شود. نرهای مسن و قوی نرهای ضعیف و جوان را از گله رانده و با چند ماده جفت‌گیری می‌کنند. زایش در بهار صورت می‌گیرد. بچه‌ها یکی و گاهی دوقلو هستند. بچه‌ها چند ساعت بعد از تولد به دنبال مادرشان راه می‌افتند و پس از چند روز می‌توانند به سرعت بدوند.

در داخل معده کل‌وبز جسم سختی وجود دارد که به پادزهر معروف است که در قدیم برای درمان مارگزیدگی و بعضی بیماریها بکار برده می‌شده‌است.

تکوک طلایی بز کوهی هگمتانه

تکوک طلایی بز کوهی هگمتانه از آثار باستانی دوره هخامنشی است که در هگمتانه کشف شده است. این ریتون به شکل سر یک بز کوهی ساخته شده است. تکوک طلایی بز کوهی هگمتانه در موزه ایران باستان نگهداری می شود.

هخامنشیان

شاهنشاهی هخامنشی و یا هخامنشیان (۳۳۰ - ۵۵۰ پیش از میلاد، «۲۲۰ سال») نام دودمانی و یک سلسله پادشاهی در ایران دوره باستان است. پادشاهان این دودمان از پارسیان بودند و تبار خود را به «هخامنش» می‌رساندند که سرکردهٔ خاندان پاسارگاد از خاندان‌های پارسیان بوده‌است.

هخامنشیان، در آغاز پادشاهان بومی پارس و سپس انشان بودند ولی با شکستی که کوروش بزرگ بر ایشتوویگو واپسین پادشاه ماد وارد آورد و سپس گرفتن لیدیه و بابل، پادشاهی هخامنشیان تبدیل به شاهنشاهی بزرگی شد. از این رو کوروش بزرگ از نوادگان (شاه انشان، کوروش یکم، کمبوجیه یکم) را بنیانگذار شاهنشاهی هخامنشی می‌دانند.

به پادشاهی رسیدن پارسی‌ها و دودمان هخامنشی یکی از رخدادهای برجستهٔ تاریخ باستان است. اینان دولتی ساختند که دنیای باستان را به استثنای دو سوم یونان زیر فرمان خود در آورد. شاهنشاهی هخامنشی را نخستین امپراتوری تاریخ جهان می‌دانند. پذیرش و بردباری دینی از ویژگی‌های شاهنشاهی هخامنشی به شمار می‌رفت.[۳]

شاهنشاهی هخامنشیان به عنوان بزرگترین امپراتوری جهان از نظر گستردگی و جمعیت نام برده شده است. بیش از ۴۹ میلیون نفر از ۱۱۲ میلیون جمعیت جهان آن زمان در این سرزمین زندگی می‌کردند.[۴] در دوران هخامنشیان سی قوم مختلف تحت لوای این امپراتوری بودند.[۵]

خاویر آلوارز عیلام شناس معتقد است که آثار و نقش‌برجسته‌های موجود نشان می‌دهد که هخامنشیان هنر خود را در بخش معماری و نقش‌برجسته از عیلامی‌ها آموخته‌اند.[۶]

قلمرو هخامنشیان بسیار گسترده بود به طوری که از دره سند در هند تا رود نیل در مصر و ناحیه بنغازی در لیبی امروز و از رود دانوب در اروپا تا آسیای مرکزی را در بر می‌گرفت. در این کشور پهناور اقوام بسیاری با آداب و رسوم خاص خود زندگی می‌کردند و فرهنگ ایالتی و قومی خود را پاس می‌داشتند. در حقیقت مشخصه مهم این دولت احترام به آزادی فردی و قومی و بزرگراشت نظم و قانون و تشویق هنرها و فرهنگ بومی و همچنین ترویج بازرگانی و هنر بود.[۷]

شاهان هخامنشی در خلال سال و با تغییر فصل کوچ می‌کردند و معمولاً تمام سال را در یک جا به سر نمی‌بردند بلکه بر حسب اقتضای آب و هوا هر فصلی را در یکی از پایتخت‌های خود سر می‌کردند در فصل زمستان در بابل و شوش اقامت داشتند ودر فصل تابستان به همدان می‌رفتند که در دامنه کوه الوند بود و هوایی خنک داشت. این سه شهر پایتخت سیاسی و اداری و اقتصادی بودند ولی دو شهر دیگر هم بودند که پایتخت آیینی هخامنشیان به شمار می‌رفتند یکی پاسارگاد که در آنجا آیین و تشریفات تاجگذاری شاهان هخامنشی برگزار می‌شد و دیگری پارسه که برای دیگر تشریفات به کار می‌آمد. این دو شهر زادگاه و پرورشگاه و به اصطلاح گهواره پارسیان به شمار می‌رفت البته تخت جمشید ازاین دو بیشتر اهمیت داشت به همین دلیل اسکند ر مقدونی آن را عمدا آتش زد تا گهواره و تکیه گاه دولت هخامنشی را از میان ببرد و به ایرانیان بفهماند که دیگر دوره فرمانروایی آنان به سر آمده است.[۸]

در سال ۵۵۸ پیش از میلاد پادشاهی کوروش بزرگ (کوروش دوم) در انشان (فارس) و خوزستان آغاز شد و پایتخت هخامنشیان به شوش منتقل شد.[۹]

در سال ۵۲۵ پیش از میلاد سپاه ایران تحت فرماندهی کمبوجیه دوم دومین شاه هخامنشی، سرزمین مصر را کاملاً ضمیمه قلمرو پادشاهی این دودمان کرد.[۱۰]

در سال ۴۹۰ پیش از میلاد جنگی به نام ماراتن بین ایران و یونان در محلی به نام ماراتن در یونان کنونی رخ می دهد و ارتش هخامنشی از یونان شکست می خورد. این نبرد نخستین پیروزی یونان بر ایران در خشکی بود.[۱۱]

محتویات

    ۱ کشور و سرزمین
    ۲ مردم و خاندان‌ها
    ۳ شاهنشاهان هخامنشی
    ۴ پادشاهی کورش بزرگ
        ۴.۱ گسترش کشور و سرزمین
        ۴.۲ مرگ کورش بزرگ
    ۵ پادشاهی کمبوجیه
    ۶ پادشاهی داریوش بزرگ
    ۷ وضع اجتماعی و اقتصادی در دوره هخامنشی
        ۷.۱ اوزان و مقادیر
    ۸ هنر هخامنشی
        ۸.۱ موسیقی
    ۹ دادگستری و دیوان قضایی
    ۱۰ منابع پژوهش درباره هخامنشیان
    ۱۱ برافتادن شاهنشاهی هخامنشی
    ۱۲ اشیاء و کتیبه‌های باستانی
    ۱۳ نگارخانه
    ۱۴ پانویس
    ۱۵ جستارهای وابسته
    ۱۶ منابع
    ۱۷ پیوند به بیرون

کشور و سرزمین

پارس‌ها مردمانی از اقوام آریایی هستند که نزدیک به سه هزار سال پیش از میلاد مسیح به فلات ایران آمده‌اند. پارسیان باستان از قوم آریایی پارس یا پارسواش بودند که در سنگ‌نوشته‌های آشوری از سده نهم پیش از زادروز مسیح، نام آنان دیده می‌شود. پارس‌ها هم‌زمان با مادها به بخش‌های باختری ایران سرازیر شدند و پیرامون دریاچه ارومیه و کرمانشاهان جای گرفتند. با ناتوانی دولت ایلام، نفوذ خاندان پارس به خوزستان و بخش‌های مرکزی فلات ایران گسترش یافت.

برای نخستین بار در سالنامه‌های آشوری سلمانسر سوم در سال ۸۳۷ پ. م، نام خاندان «پارسوا» در جنوب و جنوب باختری دریاچه ارومیه برده شده‌است. برخی از پژوهش‌گران مانند راولین‌سن بر این ایده هستند که مردم پارسواش همان پارسی‌ها بوده‌اند. تصور می‌شود خاندان‌های پارسی پیش از این که از میان دره‌های کوه‌های زاگرس به سوی جنوب و جنوب خاوری ایران بروند، در این سرزمین، ایست کوتاهی نمودند و در حدود ۷۰۰ سال پیش از زادروز در بخش پارسوماش، روی دامنه‌های کوه‌های بختیاری در جنوب خاوری شوش در سرزمینی که بخشی از کشور ایلام بود، جای گرفتند. از سنگ‌نوشته‌های آشوری چنین بر می‌آید که در زمان شلمنسر (۷۱۳-۷۲۱ پ. م) تا زمان پادشاهی آسارهادون (۶۶۳ پ. م)، پادشاهان یا فرمانروایان پارسوا، پیرو آشور بوده‌اند. پس از آن در زمان فرورتیش (۶۳۲-۶۵۵ پ. م) پادشاهی ماد به پارس چیرگی یافت و این دولت را پیرو دولت ماد نمود.
مردم و خاندان‌ها

هرودوت می‌گوید: پارس‌ها به شش خاندان شهری و ده‌نشین و چهار خاندان چادرنشین بخش شده‌اند. شش خاندان نخست عبارت‌اند از: پاسارگادیان، رفیان، ماسپیان، پانتالیان، دژوسیان و گرمانیان. چهار خاندان دومی عبارت‌اند از: دایی‌ها، مردها، دروپیک‌ها و ساگارتی‌ها. از خاندان‌های نام‌برده، سه خاندان نخست بر خاندان‌های دیگر، برتری داشته‌اند و دیگران پیرو آنها بوده‌اند.

بر اساس بن‌مایه‌های یونانی در سرزمین کمنداندازان ساگارتی (زاکروتی، ساگرتی) (همان استان کرمانشاه کنونی) مادی‌های ساگارتی می‌زیسته‌اند که گونهٔ بابلی - یونانی شده نام خود یعنی زاگرس (زاکروتی، ساگرتی) را به کوهستان باختر فلات ایران داده‌اند. نام همین خاندان است که در پیوند خاندان‌های پارس نیز باشنده (موجود) است و خط پیوند خونی خاندان‌های ماد و پارس از سرچشمهٔ همین خاندان ساگارتی‌ها (زاکروتی، ساگرتی) است. خاندان پارس پیش از حرکت به سوی جنوب، دورانی دراز را در سرزمین‌های ماد می‌زیستند و بعدها با ناتوانی دولت ایلام، نفوذ خاندان‌های پارس به خوزستان و بخش‌های مرکزی فلات ایران گسترش یافت و رو به جنوب رفته‌اند.

بر اساس نوشته‌های هرودوت، هخامنشیان از خاندان پاسارگادیان بوده‌اند که در پارس جای داشته‌اند و سر دودمان آنها هخامنش بوده‌است. پس از نابودی دولت ایلامیان به دست آشور بنی پال، چون سرزمین ایلام ناتوان شده بود، پارسی‌ها از دشمنی‌های آشوری‌ها و مادی‌ها استفاده کرده و انزان یا انشان را گرفتند.

این رخداد تاریخی در زمان چیش‌پش دوم شاه انشان پارس کیمن روی داده‌است. با توجه به بیانیه کوروش بزرگ در بابل، می‌بینیم او نسب خود را به شاه انشان پارس کیمن می‌رساند و او را شاه انزان می‌خواند.

پس از مرگ چیش‌پش(شاه انشان پارس)، کشورش میان دو پسرش «آریارمنه»، پادشاه پارس و کوروش که بعدها عنوان پادشاه پارسوماش، به او داده شد، بخش گردید. چون در آن زمان کشور ماد در اوج پیشرفت بود و هووخشتره در آن فرمانروایی می‌کرد، دو کشور کوچک تازه، ناچار زیر فرمان پیروز نینوا بودند. کمبوجیه فرزند کوروش یکم، دو کشور نام‌برده را زیر فرمانروایی یگانه‌ای در آورد و پایتخت خود را از انزان به پاسارگاد منتقل کرد. کوروش بزرگ ترین پادشاه هخامنشی است.
شاهنشاهان هخامنشی
نوشتار(های) وابسته: گاه‌شمار هخامنشیان

مهم‌ترین سنگ‌نوشته هخامنشی از دید تاریخی و نیز بلندترین آنها، سنگ‌نبشته بیستون بر دیواره کوه بیستون است. سنگ‌نوشته بیستون بسیاری از رویدادها و کارهای داریوش یکم را در نخستین سال‌های فرمانروایی‌اش که سخت‌ترین سال‌های پادشاهی وی نیز بود، به گونه‌ای دقیق بازگو می‌کند. این سنگ‌نوشته عناصر تاریخی کافی برای بازسازی تاریخ هخامنشیان را داراست؛ و از آن می‌توان استفاده‌های زیادی کرد.
تاریخ ایران
تاریخ ایران
دوران باستان
نیا-ایلامی ۳۲۰۰–۲۷۰۰ پ.م.
عیلام ۲۷۰۰–۵۳۹ پ.م.
منائیان ۸۵۰–۶۱۶ پ.م.
شاهنشاهی
ماد ۶۷۸–۵۵۰ پ.م.
  (سکاها ۶۵۲–۶۲۵ پ.م.)
هخامنشیان ۵۵۰–۳۳۰ پ.م.
سلوکیان ۳۱۲–۶۳ پ.م.
اشکانیان ۲۴۷ پ.م.–۲۲۴ پس از میلاد
ساسانیان ۲۲۴–۶۵۱
سده‌های میانه
امویان ۶۶۱–۷۵۰
خلافت عباسیان ۷۵۰–۱۲۵۸
زیاریان
۹۲۸–۱۰۴۳     صفاریان
۸۶۷–۱۰۰۲
آل بویه
۹۳۴–۱۰۵۵     سامانیان
۸۷۵–۹۹۹
غزنویان ۹۶۳–۱۱۸۶
سلجوقیان ۱۰۳۷–۱۱۹۴
خوارزمشاهیان ۱۰۷۷–۱۲۳۱
ایلخانان ۱۲۵۶–۱۳۳۵
چوپانیان
۱۳۳۵–۱۳۵۷     مظفریان
۱۳۳۵–۱۳۹۳
جلایریان
۱۳۳۶–۱۴۳۲     سربداران
۱۳۳۷–۱۳۷۶
تیموریان ۱۳۷۰–۱۴۰۵
قراقویونلو
۱۴۰۶–۱۴۶۸     تیموریان
۱۴۰۵–۱۵۰۷
آق‌قویونلو
۱۴۶۸–۱۵۰۸
معاصر اولیه
صفویان ۱۵۰۱–۱۷۳۶
افشاریان ۱۷۳۶–۱۷۴۷
زندیان
۱۷۵۰–۱۷۹۴     افشاریان
۱۷۴۷–۱۷۹۶
قاجاریان ۱۷۹۶–۱۹۲۵
معاصر
دودمان پهلوی ۱۹۲۵–۱۹۷۹
دولت موقت ایران ۱۹۷۹–۱۹۸۰
جمهوری اسلامی ۱۹۸۰–امروز
نوشتارهای مرتبط [نمایش]
این جعبه:

    نمایش
    بحث
    ویرایش

سرستون گاو دوسر کاخ آپادانا شوش، کاخ داریوش بزرگ

به درستی که با باشندگی (وجود) فراوانی بن‌مایه‌های میان‌رودانی، مصری، یونانی و لاتین نمی‌توان با تکیه بر آنها تبارشناسی درستی از خاندان هخامنشی، از هخامنش تا داریوش را به دست آورد. برای همین نوشتار سنگ‌نوشته بیستون زمان مناسبی را در اختیار تاریخ‌نگار می‌گذارد که در آن شاه شاهان، نوشته بلند خود را با تایید دوبارهٔ خویشاوندی‌ش با خاندان شاهنشاهی پارسیان آغاز می‌کند و به آرامی پیشینیان خود را نام می‌برد: ویشتاسپ، آرشام، آریارمنه، چیش‌پش و هخامنش. این تبارشناسی به شوندهای (دلایل) گوناگون زمان‌های درازی نادرست دانسته شده بود. زیرا در این سیاهه (فهرست) نام دو نفر از شاهان هخامنشی که پیش از داریوش فرمانروایی می‌کردند، یعنی کوروش بزرگ و کمبوجیه یکم به چشم نمی‌خورد.

همین جریان موجب شده‌است که مفسران سنگ‌نوشته نسبت به نوشتارهای سنگ‌نوشته داریوش با شک و دو دلی نگاه کنند و او را غاصب پادشاهی هخامنشیان بدانند که با نوشتن این سنگ‌نوشته تلاش داشته‌است برای مشروعیت بخشیدن به پادشاهی خود از نگاه آیندگان، تبارنامه‌ی خود را دست‌کاری کند.

بر اساس نوشته‌های هرودوت، گل‌نوشتهٔ نبونید، پادشاه بابل، بیانیهٔ کورش بزرگ (استوانه کورش)، کتیبه بیستون داریوش یکم، و سنگ‌نوشته‌های اردشیر دوم و اردشیر سوم هخامنشی، ترتیب شاهان این دودمان تا داریوش یکم، چنین بوده‌است: (لازم به گفتن است درستی این جدول از هخامنش تا کوروش بزرگ و نیز در شاخه فرعی جای تردید است).

    هخامنش
    ۱ چیش‌پش یکم
    ۲ کمبوجیه یکم
    ۳ کورش یکم
    ۴ کمبوجیه یکم
    شاخه اصلی:
    ۵ کوروش بزرگ (دوم)
    ۶ کمبوجیه دوم (فاتح مصر)
    ۷بردیا
    ۸ کوروش سوم
    ۹ کمبوجیه سوم
    شاخه فرعی:
    آریارمن (فرزند هخامنش)
    ارشام
    ویشتاسپ
    داریوش بزرگ (یکم)

با بررسی کلی همهٔ بن‌مایه‌ها می‌توان به این گونه نتیجه گرفت. در یک‌چهارم نخست سده ششم پ. م، چیش‌پش، پسر هخامنش فرمانروایی پارس را به پسر بزرگ‌ترش آریارامنه داد، در حالی که پسر کوچک‌ترش، کوروش یکم به فرمانروایی انشان گماشته شد. پس از مرگ آریارامنه، پسر وی آرشام جایگزین وی شد ولی پس از کوروش یکم، پسرش کمبوجیه یکم و پس از او نیز پسر وی کوروش دوم جانشین او شد. این رویدادها در میانهٔ سده ششم پیش از زادروز به رخ داد.

در این دوران، کوروش بزرگ توانست مادها را به پیروی خود در آورد و به افتخار و ثروت دست یابد. چندی پس، کوروش بزرگ بخش‌های بزرگی از سرزمین‌های خاورمیانه را به تصرف خود در آورد. پس از او نیز کمبوجیه راه پیروزی‌های پدرش را ادامه داد و بر گستره شاهنشاهی هخامنشی افزود.

پس از مرگ کمبوجیه تاج شاهنشاهی به داریوش از شاخه فرعی هخامنشی می‌رسد. آنچه به دیده راستین می‌رسد، این است که داریوش در زمان زندگی پدر و پدربزرگش (آرشام پدربزرگش یا پسرش ویشتاسب، پدر داریوش)، و با هم‌رایی آنها، پادشاهی را به دست گرفت. چرا که در زمان ساخت کاخ داریوش در شوش در آغاز فرمانروایی وی، بر اساس آگاهی‌های گل‌نوشته‌های یافته از پی ساختمان‌ها، این دو زنده بودند.

    کوروش بزرگ
    کمبوجیه
    بردیای دروغین (گوماته مغ)
    داریوش بزرگ (۵۲۲ تا ۴۸۶ پیش از میلاد) - ۳۶ سال حکومت
    خشایارشا (۴۸۶ تا ۴۶۶ پیش از میلاد) - ۲۰ سال حکومت
    اردشیر یکم (۴۶۶ تا ۴۲۳ پیش از میلاد) - ۴۳ سال حکومت
    خشایارشای دوم چهل و پنج روز حکومت
    سغدیانوس ۶ ماه حکومت
    داریوش دوم (۴۲۳ تا ۴۰۳ پیش از میلاد) - ۲۰ سال حکومت
    اردشیر دوم (۴۰۳ تا ۳۵۹ پیش از میلاد) - ۴۴ سال حکومت
    اردشیر سوم (۳۵۹ تا ۳۳۸ پیش از میلاد) - ۲۱ سال حکومت
    ارشک (شاه هخامنشی) (آرسس) (۳۳۸ تا ۳۳۶ پیش از میلاد) - ۲ سال حکومت
    داریوش سوم (۳۳۶ تا ۳۳۰ پیش از میلاد) - ۶ سال حکومت

 
   
 
   
 
    هخامنش
شاه انشان
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
 
    آریارمنه
* فرماندار پارس
   
 
    کوروش یکم
* شاه انشان
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
    آرشام
* فرماندار پارس
   
 
    کمبوجیه یکم
* شاه انشان
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
    ویشتاسپ
شاهزاده
   
 
    کوروش دوم
شاه ایران
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
 
    داریوش یکم
شاه ایران
   
 
    کمبوجیه دوم
شاه ایران
   
 
    گئومات
بردیای دروغین
   
 
    آرتیستون
شاهدخت
   
 
    آتوسا
شاهدخت
   
 
   
 
   
 
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
    خشایارشا
شاه ایران
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
    اردشیر یکم
شاه ایران
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
خشایارشای دوم
شاه ایران
   
 
    سغدیانوس
شاه ایران
   
 
    داریوش دوم
شاه ایران
   
 
    آرسیتس
شاهزاده
   
 
    پروشات
شاهدخت
   
 
    بغابوخش
شاهزاده
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
 
    اردشیر دوم
شاه ایران
   
 
    آمستریس
شاهدخت
   
 
    کوروش کوچک
شاهزاده
   
 
    کوروش چهارم
شاهزاده
   
 
    اوستن
شاهزاده
   
 
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
اردشیر سوم
شاه ایران
   
 
    اچا
شاهزاده
   
 
    رودوگونه
شاهزاده
   
 
    آپاما
شاهزاده
   
 
    سیسیگامبیس‏
شاهدخت
   
 
   
 
    آرشام
شاهزاده
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
ارشک
شاه ایران
   
 
    پروشات دوم
شاهدخت
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
    اخاشتره
شاهزاده
   
 
   
 
    داریوش سوم
شاه ایران
   
 
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
   
 
    اسکندر مقدونی
شاه مقدونیه و ایران
   
 
    استاتیرای سوم
شاهدخت
   
 
 
پادشاهی کورش بزرگ
درفش هخامنشیان در زمان کوروش بزرگ

هرودوت و کتزیاس، افسانه‌های باورنکردنی درباره زادن و پرورش کورش بزرگ (۵۳۹-۵۹۹ پ. م) بازگو کرده‌اند. اما آنچه از دیدگاه تاریخی پذیرفتنی است، این است که کورش پسر فرمانروای انشان، کمبوجیه اول و مادر او ماندانا، دختر ایشتوویگو پادشاه ماد می‌باشد.

در سال ۵۵۳ پ. م. کوروش بزرگ، همهٔ پارس‌ها را علیه ماد برانگیخت. در جنگ بین لشکریان کوروش و ماد، چندی از سپاهیان ماد به کورش پیوستند و در نتیجه سپاه ماد شکست خورد. پس از شکست مادها، کورش در پاسارگاد شاهنشاهی پارس را پایه‌گذاری کرد، پادشاهی او از ۵۳۹-۵۵۹ پ. م. است.

کورش بزرگ که پادشاهی ماد را به دست آورد و برخی از استان‌ها را به وسیله نیروی نظامی پیرو خود ساخت، همان سیاست کشورگشایی را که هووخشتره آغاز نموده بود، ادامه داد.

کورش بزرگ دارای دو هدف مهم بود: در باختر تصرف آسیای صغیر و ساحل دریای مدیترانه که همهٔ جاده‌های بزرگی که از ایران می‌گذشت به بندرهای آن می‌رسید و از سوی خاور، تأمین امنیت.

در سال ۵۳۸ پ. م. کورش بزرگ پادشاه ایران، بابل را شکست داد و آن سرزمین را تصرف کرد و برای نخستین بار در تاریخ جهان فرمان داد که هر کس در باورهای دینی خود و انجام آیین دینی خویش آزاد است، و بدین‌سان کورش بزرگ قانون سازگاری بین دین‌ها و باورها را پایه‌گذاری کرد و منشور حقوق بشر را بنیان نهاد. کورش به یهودیان دربند در بابل، امکان داد به سرزمین یهودیه باز گردند که شماری از آنان به ایران کوچ کردند.
گسترش کشور و سرزمین

در جنگی که بین کورش بزرگ و کرزوس پادشاه لیدیه در گرفت، کورش در «کاپادوکیه» به کرزوس پیشنهاد کرد که پیرو پارس شود. کرزوس این پیشنهاد را نپذیرفت و جنگ بین‌شان آغاز گردید. در نخستین برخورد، پیروزی با کرزوس بود. سرانجام در جنگ سختی که در «پتریوم» پایتخت هیتی‌ها روی داد، کرزوس به سمت سارد فرار کرد و در آنجا بست نشست. کورش شهر را دوره کرد و کرزوس را دستگیر نمود. لیدیه گرفته شد و به عنوان یکی از استان‌های ایران به شمار آمد. کرزوس از این پس مشاور بزرگ هخامنشیان شد. پس از گرفتن لیدی، کورش متوجه شهرهای یونانی شد و از آنها نیز، تسلیم بی اما و اگر را خواست که یونانیان نپذیرفتند. در نتیجه شهرهای یونانی یکی پس از دیگری گرفته شدند. رفتار کوروش با شکست‌خوردگان در مردم آسیای صغیر اثر گذاشت. کورش، گرفتن آسیای صغیر را به پایان رساند و سپس متوجه مرزهای خاوری شد. زرنگ، رخج، مرو و بلخ، یکی پس از دیگری در زمره استان‌های تازه درآمدند. کورش از جیحون گذر کرد و به سیحون که مرز شمال خاوری کشور بود، رسید و در آنجا شهرهایی سخت‌بنیاد، برای جلوگیری از یورش‌های مردم آسیای مرکزی ساخت. کورش در بازگشت از مرزهای خاوری، عملیاتی در درازای مرزهای باختری انجام داد. ناتوانی بابل، به واسطه بی‌کفایتی نبونید، پادشاه بابل و فشارهای مالیاتی، کورش را متوجه آنجا کرد. بابل بدون جنگ شکست خورد و پادشاه آن دستگیر شد. کورش در همان نخستین سال پادشاهی خود بر بابل، فرمانی بر اساس آزادی یهودیان از بند و بازگشت به کشور و دوباره‌سازی پرستش‌گاه خود در بیت‌المقدس پخش کرد. او دیگر بردگان را هم آزاد کرد، و به گونه‌ای برده‌داری را از میان برداشت.

نام سرزمین‌های وابسته، در سنگ‌نوشته‌ای در آرامگاه داریوش که در نقش رستم می‌باشد، به تفصیل این گونه آمده‌است: ماد، خووج (خوزستان)، پرثوه (پارت)، هریوا (هرات)، باختر، سغد، خوارزم، زرنگ، آراخوزیا (رخج، افغانستان جنوبی تا قندهار)، ثته‌گوش (پنجاب)، گنداره (گندهارا) (کابل، پیشاور)، هندوش (سند)، سکاهوم ورکه (سکاهای فرای جیحون)، سگاتیگره خود (سکاهای تیزخود، فرای سیحون)، بابل، آشور، عربستان، مودرایه (مصر)، ارمینه (ارمن)، کته‌په‌توک (کاپادوکیه، بخش خاوری آسیای صغیر)، سپرد (سارد، لیدیه در باختر آسیای صغیر)، یئونه (ایونیا، یونانیان آسیای صغیر)، سکایه تردریا (سکاهای آن سوی دریا: کریمه، دانوب)، سکودر (مقدونیه)، یئونه‌تک‌برا (یونانیان سپردار: تراکیه، تراس)، پوتیه (سومالی)، کوشیا (کوش، حبشه)، مکیه (طرابلس باختر، برقه)، کرخا (کارتاژ، قرطاجنه یا کاریه در آسیای صغیر).
مرگ کورش بزرگ

در اثر یورش ماساژت‌ها که یک ایل ایرانی‌تبار و نیمه‌بیابان‌گرد و تیره‌ای از سکاهای آن سوی رودخانه سیردریا بودند، به شهرهای شمال شرقی ایران، مرزهای شمال خاوری شاهنشاهی ایران مورد تهدید قرار گرفت. کورش بزرگ، کمبوجیه را به عنوان شاه بابل برگزید و به جنگ رفت و در آغاز پیروزی‌هایی به دست آورد. تاریخ‌نویسان یونانی در داستان‌های خود مدعی شده‌اند که ملکه ایرانی‌تبار ماساژت‌ها، تهم‌رییش[۱۲] او را به درون سرزمین خود کشاند و کورش در نبردی سخت، شکست خورد و زخم برداشت و بعد از سه روز درگذشت و این‌که پیکر وی را به پاسارگاد آوردند و به خاک سپردند. پس از مرگ کوروش بزرگ، فرزند بزرگ‌تر او کمبوجیه به شاهنشاهی رسید. امپراطوری بزرگ هخامنشیان که بنیانگذار آن کوروش بزرگ از نواده شاه انشان کیمن-کوروش یکم-کمبوجیه یکم بود در سازمان جهانی یونسکو به بزرگترین و اولین امپراطوری جهان طبق اسناد به ثبت رسیده است.
البته گزنفون در کتاب خود مرگ کورش را طبیعی آن هم در پاسارگاد بیان می‌کند، همچنین تاریخ در مورد حجم این شورش اطلاعاتی به ما نمی‌دهد در ضمن باید توجه داشت که کورش در این زمان در سن بالایی قرار داشته و نیازی نبوده که پادشاه بزرگی چون کورش خود به میدان جنگ برود همانطور که در ۱۰ سال پایانی امپراطوری خود در هیچ جنگی حضور نداشته پس می‌توان این احتمال را در نظر گرفت که کورش سرکوبی این شورش را به یکی از سرداران خود سپرده باشد و خود به میدان جنگ نرفته باشد.[۱۳]
پادشاهی کمبوجیه
تمدن‌های باستانی آسیای غربی
میان‌رودان، سومر، اکد، آشور، بابل
حتیان، هیتی‌ها، لیدیه
ایلام، اورارتو، منائیان، ماد، هخامنشی
امپراتوری‌ها / شهرها
سومر: اوروک – اور – اریدو
کیش – لاگاش – نیپور – اکد
بابل – ایسین – اموری - کلدانی
آشور: آسور، نینوا، نوزی، نمرود
ایلامیان – شوش
هوری‌ها – میتانی
کاسی‌ها – اورارتو
گاهشماری
شاهان سومر
شاهان ایلام
شاهان آشور
شاهان بابل
شاهان ماد
شاهان هخامنشی
زبان
خط میخی
آرامی – هوری
سومری – اکدی
زبان مادی
ایلامی
اساطیر میان‌رودان
انوما الیش
گیل گمش – مردوخ
نیبیرو

بر اساس یکی از داستان‌ها، کمبوجیه، هنگامی که قصد لشکرکشی به سوی مصر را داشت، از ترس توطئه، دستور کشتن برادرش بردیا را داد. در راه بازگشت کمبوجیه از مصر، یکی از موبدان دربار به نام گئومات مغ، که به بردیا مانند بود، خود را به جای بردیا گذاشته و پادشاه خواند. بر اساس یکی دیگر از داستان‌ها، گئومات مغ با آگاهی از این که بردیا کیست، وی را کشته و سپس چون هم‌مانند بردیا بود، به تخت پادشاهی نشست.
کتیبه سه زبانی خشایارشاه بر جرز غربی ایوان جنوبی کاخ تچر

کمبوجیه با شنیدن این خبر در هنگام بازگشت، یک شب و به هنگام باده‌نوشی خود را با خنجر زخمی کرد که بر اثر همین زخم نیز درگذشت (۵۲۱ پ. م).

کمبوجیه در بازگشت از مصر مرد؛ ولی برخی دلیل مرگ وی را بیماری و برخی دیگر توطئه خویشاوندان می‌دانند اما روشن است که وی در راه بازگشت از مصر مرده‌است ولی شوند (دلیل) آن تا کنون ناگفته به جای مانده‌است. پس از مرگ کمبوجیه کسی وارث پادشاهی هخامنشیان نبود.

بر اساس گفته‌ای کوروش بزرگ، در بستر مرگ، بردیا را به فرماندهی استان‌های خاوری شاهنشاهی ایران گماشت. کمبوجیه دوم، پیش از رفتن به مصر، از آنجا که از احتمال شورش برادرش می‌ترسید، دستور کشتن بردیا را داد. مردم از کشته شدن او خبر نداشتند و در سال ۵۲۲ پ. م. شخصی به نام گوماته مغ خود را به دروغ بردیا و شاه ایران نامید. چون مردم بردیا دوست داشتند و به پادشاهی او راضی بودند و از سویی هیچ‌کس از راز کشتن بردیا آگاه نبود، دل از پادشاهی کمبوجیه برداشتند و پادشاهی بردیا (گئوماتا) را با جان و دل پذیره شدند و این همان خبرهایی بود که در سوریه به گوش کمبوجیه رسید و سبب خودکشی او شد. برخی از تاریخ‌نگاران نیز، کشته شدن بردیا را کار گئومات می‌دانند.

در نوشتارهای تاریخی از وی به عنوان بردیای دروغین یاد شده‌است. در کتیبه بیستون نزدیک کرمانشاه، گوماته‌ی مغ زیر پای داریوش بزرگ نشان داده شده‌است. داریوش شاه که از سوی کورش بزرگ به فرمانداری مصر برگزیده شده بود، پس از دریافتن این رخداد به ایران می‌آید و بردیای دروغین را از پای درآورده، به تخت می‌نشیند.

کارهای گوماته مغ سبب سوءظن درباریان هخامنشی شد که سرکردهٔ آنان داریوش، پسر ویشتاسب هخامنشی بود. هفت تن از بزرگان ایران که داریوش بزرگ نیز در شمار آنان بود، توسط یکی از زنان حرم‌سرای گئوماتا که دختر یکی از هفت سردار بزرگ ایران و موفق به دیدن گوش‌های بریده او شده بود، پرده از کارش برکشیدند و روزی به کاخ شاهی رفتند و نقاب از چهره‌اش برگرفتند و با این خیانت بزرگ، او، برادرش و دوستان او را که به دربار راه یافته بودند، نابود کردند و به فرمانروایی هفت‌ماهه او پایان بخشیدند.
پادشاهی داریوش بزرگ
سنگ‌نبشته بیستون در کرمانشاه مهمترین متن تاریخی در دوران هخامنشیان
کتیبه داریوش بزرگ در کاخ آپادانای شوش
کتیبه سه زبانه خشایارشا در ترکیه

داریوش بزرگ (داریوش یکم) (۵۴۹-۴۸۶ پ. م) سومین پادشاه هخامنشی (پادشاهی از ۵۲۱ تا ۴۸۶ پ. م). فرزند ویشتاسپ (گشتاسپ) بود. ویشتاسپ، فرزند ارشام و ارشام پسر آریارمنا بود.

ویشتاسپ پدر او در زمان کورش، ساتراپ (استان‌دار) پارس بود. داریوش در آغاز پادشاهی با دردسرهای بسیاری روبرو شد. دوری کمبوجیه از ایران چهار سال به درازا کشیده بود. گئومات مغ هفت ماه خود را به عنوان بردیا، برادر کمبوجیه بر تخت نشانده و بی‌نظمی و هرج و مرج را در کشور گسترش داده بود. در بخش‌های دیگر کشور هم کسان دیگر به دعوی این که از دودمان شاهان پیشین هستند، پرچم استقلال برافراشته بودند. گفتاری که از زبان داریوش در کتیبه بیستون از این رویدادها آمده، جالب است و سرانجام همه به کام او پایان یافت. داریوش این پیروزی‌ها را در همه جا نتیجهٔ خواست اهورامزدا می‌داند، می‌گوید:

«هرچه کردم به هر گونه، به خواست اهورامزدا بود. از زمانی که شاه شدم، نوزده جنگ کردم. به خواست اهورامزدا لشکرشان را درهم شکستم و ۹ شاه را گرفتم... سرزمین‌هایی که شوریدند، دروغ آن‌ها را شوراند. زیرا به مردم دروغ گفتند. پس از آن اهورامزدا این کسان را به دست من داد و با آن‌ها چنان که می‌خواستم، رفتار کردم. ای آن که پس از این شاه خواهی بود، با تمام نیرو از دروغ بپرهیز. اگر اندیشه کنی: چه کنم تا کشور من سالم بماند، دروغگو را نابود کن...».

پزشکی به نام دموک دس که در دستگاه اری‌تس بود و دربند به زندان داریوش افتاده بود، هنگامی که زخم پستان آتوسا دختر کورش و زن داریوش را درمان می‌کرد، او را واداشت که داریوش را به لشکرکشی به سرزمین یونان ترغیب کند. باید خاطرنشان ساخت که این پزشک، یونانی بود و داریوش او را از بازگشت به کشورش محروم کرده بود. دموک‌دس به ملکه گفته بود که خود او را به‌عنوان راهنمای گرفتن یونان به داریوش بشناساند و بگوید که شاه با داشتن چنین راهنمایی، به خوبی می‌تواند بر یونان چیره شود. این پزشک یونانی خود را به همراه گروهی از پارسیان به یونان رساند و در آن جا به خلاف خواستهٔ داریوش، در شهر کرتن که میهن راستین او بود، ماند و دیگر به ایران نیامد و گروه پارسی که برای آشنا شدن با روزگار یونان و فراهم کردن زمینهٔ گرفتن آن دیار رفته بود، بی‌نتیجه به میهن بازگشت.

داریوش پس از فرو نشاندن شورش‌های درونی و سرکوبی شورشیان، دستگاه‌های کشوری و دیوانی منظمی درست کرد که براساس آن همهٔ کشورها و استان‌های پیرو شاهنشاهی او بتوانند با یکدیگر و با مرکز شاهنشاهی مربوط و از دیدگاه سازمان اداری هماهنگ باشند.

لشکرکشی داریوش به اروپا: در زمان‌های گوناگون تاریخی ایل‌های آریایی سکاها در بخش‌های گوناگون سرزمین پهناوری که از ترکستان تا کنارهٔ دانوب، در مرکز اروپا امتداد داشت، جای گرفته بودند. به طور کلی از دید شهرنشینی در پایهٔ پایینی بوده‌اند.

هرودت در گفتار یورش داریوش به سکاییه نوشته‌است که سکاها از جنگ با او دوری کردند و به درون سرزمین خود پس کشیدند و چون بیابان پهناوری در پیش پای آنها بود، آن قدر داریوش را به‌دنبال خود کشیدند که او از ترس پایان خوراک بر آن شد به ایران برگردد. اما با اینکه در این یورش، پیروزی شاهانه‌ای به دست نیاورد، سکاها را برای همیشه از یورش به ایران و ایجاد دردسر برای مردم شمال این آب و خاک منصرف ساخت.

گرفتن هند: داریوش متوجه پنجاب و سند شد. در سال ۵۱۲ پ. م. ایرانیان از رود سند گذشتند و بخشی از سرزمین هند را گرفتند. داریوش فرمان داد تا کشتی‌هایی بسازند و از راه دریای عمان به پنجاب و سند بروند. این دو سرزمین زرخیز و پرثروت برای ایران آن روز بسیار مهم بود. این چیرگی پارسیان در تاریخ هند، آغاز دوران تازه‌ای گردید و سرنوشت هند را دگرگون ساخت.

داریوش جانشین خود را برگزید و هنگامی که آخرین زمینه چینی‌های خود را برای جنگ مصر و یونان می‌دید پس از ۳۶ سال پادشاهی درگذشت. این رویداد در سال ۴۸۶ پ. م. بوده‌است. آرامگاه داریوش یکم در چهار هزار و پانصد متری پارسه، در نقش رستم است.

در زمان او مرزهای سرزمین‌های شاهنشاهی ایران از یک سو به چین و از سوی دیگر به درون اروپا و آفریقا می‌رسید.
وضع اجتماعی و اقتصادی در دوره هخامنشی

اقتصاد هخامنشیان با توجه به موقعیت جغرافیایی آنها و کمبود آب در ایران بیشتر بر پایهٔ اقتصاد تجاری بود. سرزمین هخامنشیان به عنوان واسطه کالاهای ترانزیتی بین سه قارهٔ آسیا، اروپا و افریقا عمل می‌نمود و از این راه درآمد سرشاری نصیب شاهنشاهان هخامنشی می‌شد. در دورهٔ هخامنشیان تجارت اهمیت به سزایی دشت. جنبهٔ محلی تجارت عبارت بود از مبادلهٔ کالا بین مردم ده نشین و کوچ نشین. ضمنأ بین ایالات مترقی حکومت و کشورهای همسایه نیز تجارت اشیای زینتی و همچنین منسوجات و بعضی از فراورده‌های کشاورزی، از قبیل غلات و خرما رواج داشت. این تجارت در شاهراه‌های بزرگی که در جهات متفاوت کشور با یکدیگر تقاطع داشتند انجام می‌شد.[۱۴]

در عهد هخامنشی نخستین قدم‌ها در تنظیم اقتصاد ملی برداشته شد. دولت مالیاتی وضع کرد که از املاک، مزارع، باغ‌ها، احشام و معادن گرفته می‌شد. نوعی مالیات متعلق به زمین وجود داشت که کاملأ شبیه مالیات بر مصنوعات صنعتی بود. عوارضی بر رصیف‌های بنادر وضع کرده بودند. مالیاتی که توسط عمال جمع‌آوری می‌شد، در صندوق ایالات گرد می‌آمد و سپس به خزانه ارسال می‌شد. از زمان ایجاد شاهنشاهی هخامنشی، جهان در عصر اقتصادی مساعدی قدم گذاشته بود. روابط تجارتی بین نواحی که سابقاً وجود نداشته – مثلاً بین بابل و یونان- ایجاد شد و توسعه یافت. بر اثر احتیاج به محصول، نرخ منافع (بهره)، مانند بهای جنس افزوده شد، به استثنای اجناسی که حمل آنها مشکل بود مانند گاو، به عکس بهای زمین در ایران و یونان پائین آمد.[۱۵]

در زمینه مناسبات ارضی اسناد موجود نشان می‌دهند که نظام مالیاتی براساس مسّاحی دقیق زمین‌ها تعیین می‌شد و به نسبت پر آبی و کم آبی منطقه و حاصل‌خیزی زمین، تغییر می‌کرد. چنان که متذکر شدیم، آبیاری مصنوعی چه به وسیله ایجاد قنات‌ها یا بستن آب‌بندها- و به اصطلاح امروز سدها- در بالا بردن سطح درآمد کشاورزان به ویژه دولت اهمیت داشت. مالکان زمین‌ها، اگر صاحبان قنات‌ها نبودند می‌توانستند با دادن آب‌بها از آن استفاده کنند و در مواقع کم بارانی و پائین رفتن سفرهٔ آب‌های زیرزمینی و در نتیجه کم شدن آب قنات‌ها و حتی خشک شدن موقتی آنها، از میزان مالیات زمین کاسته می‌شد. در سراسر متصرفات آسیایی هخامنشیان سد و قنات دو عامل عمده کشاورزی بود که اولی، یعنی سدها را، جز در مناطق کنار رودخانه‌های کوچک محلی، دولت می‌ساخت و در اختیار داشت و احتمال دارد که در دوره مورد بحث ما کمک‌هایی نیز به کشاورزان در جهت ایجاد قنوات و آب‌بندهای محلی صورت می‌گرفت.

در همه ممالک به کارهای عام‌المنفعه- که استعداد تولیدی را افزون می‌کرد- اقدام نمودند. حفر قنوات زیرزمینی، که در ایران و بعضی نواحی کم آب دارای اهمیت اساسی است، کاری است که در زمان شاهان هخامنشی تحقق یافت. باید قبول کرد که در آن زمان، در شاهنشاهی هخامنشی به خشک کردن باتلاق‌ها می‌پرداختند، زیرا یونانیان این کار را در همان عصر انجام می‌دادند. کشاورزی توسعه یافت، و بر اثر جنگها، خارجیان نباتات سودمند و ایران را شناختند و در کشور خود کاشتند. در درجه اول آنها اسپست قرار داشت که به وفور در دره‌های ماد به عمل می‌آمد، و خوراک عالی اسبان به شمار می‌رفت. جنگهای مادی آن را برای تغذیه سواره نظام پارس به یونان برد، و مردم آن کشور کاشت آنرا اقتباس کردند. در نتیجه همان جنگها خروس، کبوتر سفید و طاوس- که بومی آسیا هستند- به اروپا حمل شدند.[۱۶]

کورش در دوران زمامداری خود، از سیاست اقتصادی و اجتماعی عاقلانه‌ای که کمابیش بر اساس خواسته‌های کشورهای وابسته بود، پیروی می‌کرد او تمامی زمین‌های قابل کشت را دقیقأ مساحی نمود و در اختیار مردمان تهیدست قرار داد، حفر قنوات زیرزمینی نیز از دیگر اقدامات اساسی او و جانشینانش بود. از این سخن او که می‌گوید: «رفتار پادشاه با رفتار شبان تفاوت ندارد، چنانکه شبان نمی‌تواند از گله‌اش بیش از آنچه به آنها خدمت می‌کند، بردارد. همچنان پادشاه از شهرها و مردم همان‌قدر می‌تواند استفاده کند که آنها را خوشبخت می‌دارد.» و نیز از رفتار و سیاست همگانی او، به خوبی پیداست که وی تحکیم و تثبیت پادشاهی خود را در تأمین خوشبختی مردم می‌دانست و کمتر به دنبال زراندوزی و تحمیل مالیات بر کشورهای وابستهٔ خود بود. او در دوران کشورگشایی نه تنها از کشتن و کشتارهای وحشتناک خودداری کرد بلکه به باورهای مردم احترام گذاشت و آنچه را که از کشورهای شکست‌خورده ربوده بودند، پس داد. «بر اساس تورات، پنج هزار و چهار سد ظرف طلا و سیم را به بنی‌اسراییل می‌بخشد، پرستش‌گاه‌های مردم شکست‌خورده را می‌سازد و می‌آراید.» و به گفتهٔ گزنفون، رفتار او به گونه‌ای بوده که «همه می‌خواستند جز خواستهٔ او چیزی بر آنها حکومت نکند.» کمبوجیه با آنکه از کیاست کورش بهره‌ای نداشت و از سیاست آزادهٔ وی پیروی نمی‌کرد، در دوران توانمندی خود به گرفتن مالیات از مردم شکست‌خورده نپرداخت، بلکه مانند کورش بزرگ به گرفتن هدیه‌هایی چند قانع بود.[۱۷]

اما از دورهٔ خشایارشا به بعد به واسطهٔ عدم لیاقت شاهنشاهان هخامنشی وضع اقتصادی هخامنشیان دچار رکود شد و مالیات بومیان ساکن ایران را خرد می کردفزونی پی در پی خراج و آزمندی مأموران هخامنشی که دو عامل برجسته بودند، مانع پیشرفت و گسترش کشاورزی و آبیاری، داد و ستد و بازرگانی و تولید فرآورده‌های دست ساخته می‌شد که همه از ویژگی‌های روزگار آغازین و پر آرامش شاهنشاهی هخامنشی از دورهٔ کورش تا خشایارشا بودند و مایهٔ رونق و بهره جویی بسیاری از مردم می‌شدند.[۱۸][۱۹]
اوزان و مقادیر

هنگامی که پارس‌ها در حدود سال ۷۰۰ پیش از میلاد به انزان آمدند، اوزان و مقدیر ایلامیان بومی را گرفتند، که این‌ها بیشتر آن را از بین‌النهرین به ارث برده بودند. پارس‌ها به اوزان و مقادیر ایلامی‌ها نامی پارسی دادند و واحدهای تازه‌ای به آن افزودند. سپس داریوش آن‌ها را تبدیل به معیارهای هخامنشی کرد. از ادارهٔ اوزان و مقادیر داریوش چند وزنه از دیوریت سبز بر جای مانده است.[۲۰]

اطلاعات مربوط به وزن، بر همهٔ وزنه‌ها در سطر اول می‌آید و مربوط می‌شود به واحد پارسی، کرشَه، که در واقع به معنی وزن است. کرشَه به وزن ۸۳ و یک سوم گرم در سراسر فرمانروایی تا به مصر رواج داشت. کرشَه برابر با ده شِکِل (۸ و یک سوم گرم) بابلی بود. بزرگترین واحد، تالان، برابر با ۶۰ مینه یا پوند (۱/۳۰ کیلوگرم) بود. اصطلاح پارسی آن بر جای نمانده است.

پارس‌ها برای اندازه‌گیری طول از ذراع ایلامی استفاده می‌کردند که به فارسی باستان اَرَشنیش (فارسی جدید اَرَش) خوانده می‌شد و با واژه روسی arshinهم خانواده است. فریدریش کرفتر این واحد اندازه‌گیری را بر پایهٔ اندازه‌های کاخ‌های تخت جمشید دقیقأ ۳۶/۵۱ سانتی‌متر محاسبه کرده است. با این همه، پارس‌ها یک واحد اندازه‌گیری خودی نیز پدیدآوردند که ارش شاهی نامیده می‌شد و احتمالأ به داریوش باز می‌گردد. ارش شاهی دو پا طول داشت، یعنی ۴۸/۶۸ سانتی‌متر.

پیمانه (کِیل) در زندگی اقتصادی هخامنشی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود، چون در آن روزگار بیش تر مواد خوراکی را به جای وزن کردن، اندازه می‌گرفتند. پیمانهٔ پایه، پیمانهٔ بسیار کهن بین‌النهرینی قَه بود، که تورو-دانژَن ۹۷/۰ لیتر محاسبه کرده است. واژهٔ فارسی باستان برای آن دَثویَه به معنی یک دهم بود. یعنی یک دهم پیمانهٔ ایرانی گریوَه (جریب) که معادل بار بین‌النهرینی و ایلامی بود؛ یعنی ۷/۹ لیتر. پیمانه‌ای که یونانیان ارتابه می‌نامند اختراعی پارسی است. در فارسی باستان به آن ردبهَه می‌گویند که لفظأ به معنای کشیده و راست است و ظاهرأ منظور از آن یک کیل یهودی بوده است. ارتبه ۳۰ پیمانه بود، برابر با ۱/۲۹ لیتر. در مصر این پیمانه با نام اِردَب یک قرن بعد هم بدون دگرگونی بر جای بود.

پیمانه پایهٔ ۹۷/۰ لیتری برای مایعات نیز به کار می‌رفت. ده پیمانه، یعنی۷/۹ لیتر، یک کوزه بود. پارس‌ها برای کوزه واژهٔ بازیش را به کار می‌بردند، که باج هم‌معنی می‌دهد.[۲۱]
هنر هخامنشی

نخستین کانون امپراتوری هخامنشی در پاسارگاد است. آنچه که بعدها از شوش به مجموعه معماری هخامنشی راه پیدا کرد در قالب یک کاخ بزرگ بود با دیوارهای منقوش به حیوانات اساطیری و نگهبانان، که با خود هنر بین‌الملل آن دوره را هم به ارمغان آورد. در دوره هخامنشی شاهد ترکیب عناصر فراوانی از هنر ایرانی، آشوری، مصری، یونانی و سکایی هستیم.[۲۲]

پارس‌ها بر خلاف یونانیان، پیش از آنکه به تندیس سازی علاقه داشته باشند، شیفتهٔ نگاره‌های مسطح بودند. ممکن است یک علت آن از میان رفتن تندیس‌ها و کمبود کشفیات باشد. چون می‌دانیم که سپاهیان اسکندر هنگام تسخیر تخت جمشید تندیسی از خشایارشا را بر زمین افکنده بودند.

دستاورد اصلی و بزرگ پارس‌ها در زمینهٔ پیکر تراشی، نگاره‌های مسطح بوده است. در اینجا نیز پای میراثی ایلامی در کار است. اما این بار نیز پارس‌ها از روی الگوی بیگانه هنری کاملأ مستقل پدید آوردند که با دیگر هنرها اشتباه نمی‌شود.[۲۳]

ظرف‌های سیمین و زرین ایران باستان در دوره هخامنشیان بی نظیرند. در میان ظرف‌های فلزی هخامنشیان به وفور به دسته‌های زینتی پر نقش و نگاری بر می‌خوریم به شکل قوچ کوهی. این نماد خورنه هستند. در تصویرهای تخت جمشید به عطردان‌های رخامی، عود سوزهای زرین، سطل زرین کندر، و حوله‌های ظریف کتان در دست جامه دار و خواجگان شاهنشاه بر می‌خوریم. در زمان هخامنشیان حتی قالی بافی هم ارج و قرب بسیار داشت.[۲۴]
موسیقی

به طوری که از منابع متأخر بر می‌آید، موسیقی در پارس باستان هنری ظریف و به کمال بود، و قواعد آن از نظر دقت قابل قیاس است با «کُنترپوان» غربی. ظاهرأ رایج ترین ساز در دربار چنگ بوده است. شواهد دیگری نیز مبنی بر استفاده از رباب، بربط، تنبور، قانون، نی و نیز دف و دهل موجود است. در دوره هخامنشیان به استادان موسیقی در دربار احترام بسیار گذاشته می‌شد. به طوری که اینان در میان ملازمان دربار از بلند پایگان بودند. خوانندگان و نوازندگان به سه طبقه تقسیم می‌شدند. هیچ خواننده‌ای نمی‌توانست با نوازنده‌ای بخواند که در طبقهٔ او نبود. اگر شاهنشاه ضیافتی می‌داد، در سکوتی که نفس‌های مهمانان در سینه‌ها حبس بود، پرده‌ای که شهریار را از چشم درباریان او پنهان نگه می‌داشت کنار می‌رفت. سپس رییس تشریفات که عنوان پر معنی «شادباش» را داشت، استاد آواز را به خواندن ترانه‌ای معین ندا می‌داد یا از یکی از نوازندگان دربار می‌خواست تا قطعه‌ای را که با دقت گزیده شده است بنوازد.[۲۵]
دادگستری و دیوان قضایی

دیوان عالی کشور که عبارت بود از هفت «قاضی شاهی»، شاهنشاه را در مقام عالی ترین مرجع قضایی یاری می‌کرد. این‌ها کهنسالانی بودند که تا پایان عمر خود در این منصب می‌ماندند. ریاست دیوان با بلند مرتبه ترین آن‌ها، قاضی اعظم دربار بود. او احتمالأ، همانگونه که در فصل پیش اشاره شد، عضو شورای شاهنشاهی بوده است، یعنی یکی از هفت مرد بزرگی که شهریار برای رایزنی در کنار خود داشت.[۲۶]

هرودوت می‌نویسد: قضات شاهی با توجه به قوانینی که از پدرانشان به ارث می‌برند، قضاوت می‌کنند. قدرت در دست آن هاست. اگر قاضی‌های شاهی رشوه می‌گرفتند، چنان تنبیه می‌شدند که در یادها بماند. به دستور کمبوجیه قاضی چیسَمَنه را، که با گرفتن پول حق را پایمال کرده بود، پوست کندند و با آن بندهایی چرمی درست کردند و بر صندلی قضاوت او کشیدند و کمبوجیه پسر چیسَمَنه به نام هوتانه را برای مقام قاضی شاهی به جانشینی او گمارد تا به یاد داشته باشد که برای داوری بر روی کدام صندلی نشسته است. همچنین هرودوت در چند جای کتاب خود از «داوران شاهی» نام برده است.[۲۷]

به احتمال زیاد در دوران هخامنشیان منابع کتبی حقوقی نیز وجود داشته است و قوانین فقط شفاهی نبوده است.[۲۸]
منابع پژوهش درباره هخامنشیان

درباره دوره هخامنشیان سه گروه منبع کتبی که از نظر اعتبار، حجم و نحوه بیان بسیار متفاوت است، در دست است. این منابع عبارت است از: سنگ نبشته‌های شاهان، گزارش‌های کم و بیش مفصل نویسندگان یونانی و رومی و لوح‌های بی شمار گلی با متن‌های کوتاه و به ویژه لوح‌های دیوانی تخت جمشید به زبان عیلامی.[۲۹]
برافتادن شاهنشاهی هخامنشی
نبرد ایسوس (۳۳۳ پ. م) اولین نبرد مستقیم اسکندر است با سپاه داریوش سوم. داریوش و اسکندر در نزدیکی شهر ایسوس با یکدیگر رو به رو شدند.

شناخت تمدن ایران دوران هخامنشیان که تأثیری بنیادین بر دوران‌های پسین گذارده‌است، برای شناخت جامع فرهنگ ایران گریزناپذیر می‌باشد. از نظر نام و عنوان، این درست است که شاهنشاهی بزرگ ماد دورانی دراز پایید و سپس جای خود را به شاهنشاهی هخامنشی سپرد، ولی نکته بسیار مهم آنکه شاهنشاهی هخامنشی چیزی جز تداوم دولت و تمدن ماد نبود. همان خاندان‌ها و همان مردم، روندی را که برگزیده بودند با پویایی و رشد بیشتر تداوم بخشیدند و در پهنه‌ای بسیار پهناور، آن را تا پایه بزرگ‌ترین شاهنشاهی شناخته شده جهان، گسترش دادند.

زمان ماندگاری شاهنشاهی هخامنشی، ۲۲۰ سال بود. فرمانروایی آنان در قلمرو شاهنشاهی – به خصوص در آغاز – موجب گسترش کشاورزی، تامین بازرگانی و حتی تشویق پژوهش‌های علمی و جغرافیایی نیز بوده‌است. پایه‌های اخلاقی این شاهنشاهی نیز به ویژه در دورهٔ کسانی مانند کورش و داریوش بزرگ متضمن احترام به باورهای مردم پیرو و پشتیبانی از ناتوانان در برابر نیرومندان بوده‌است، از دیدگاه تاریخی جالب توجه‌است. بیانیه نام‌ور (معروف) کوروش در هنگام پیروزی بر بابل را، پژوهشگران یک نمونه از پایه‌های حقوق مردم در دوران باستان برشمرده‌اند.

هخامنشیان ۲۲۰ سال (از ۵۵۰ پیش از زادروز تا ۳۳۰ پیش از زادروز) بر بخش بزرگی از جهان شناخته‌شده آن روز از رود سند تا دانوب در اروپا و از آسیای میانه تا شمال خاوری آفریقا فرمان راندند. شاهنشاهی هخامنشی به دست اسکندر مقدونی برافتاد. امپراطوری بزرگ هخامنشیان که بنیانگذار آن کوروش بزرگ از نواده شاه انشان کیمن-کوروش یکم-کمبوجیه یکم بود در سازمان جهانییونسکو به بزرگترین و اولین امپراطوری جهان طبق اسناد به ثبت رسیده است.
اشیاء و کتیبه‌های باستانی

    کتیبه داریوش بزرگ در کاخ آپادانای شوش
    کتیبه سه زبانه خشایارشا در ترکیه
    نقش برجسته سه سرباز کمان‌دار سپاه جاویدان
    نگاره نبرد ایسوس
    سردیس سنگی آتوسا
    تکوک شیر غران
    کاسه طلایی با حکاکی خط میخی
    سنگ‌نگاره پیشکش‌آوران تخت جمشید
    ارابه طلایی چهار اسب
    بازوبند طلایی بز و پرنده هما
    منشور حقوق بشر کوروش
    سرستون گاو دوسر کاخ آپادانا شوش
    نقش برجسته آجری شیر کاخ آپادانا شوش
    تکوک طلایی بز کوهی هگمتانه


قاره آمریکا

قاره آمریکا (به انگلیسی: Americas) یکی از قاره‌های کره زمین است. این قاره ۸٫۳٪ از مساحت زمین و ۲۸٫۴٪ از مساحت خشکی‌ها را در بر می‌گیرد. همچنین ۱۴٪ از جمعیت جهان برابر با ۹۰۰ میلیون نفر در این قاره زندگی می‌کنند. این قاره به سه بخش آمریکای شمالی، آمریکای مرکزی و آمریکای جنوبی بخش می‌شود.

محتویات

    ۱ کشورها
    ۲ اقتصاد
    ۳ جغرافیای طبیعی
    ۴ کشف قارهٔ آمریکا

کشورها

قاره آمریکا شامل ۳۵ کشور مستقل است. علاوه بر این کشورها، بیش از ۲۰ جزیره مستعمره در آمریکای مرکزی وجود دارند. همچنین منطقهٔ گویان فرانسه، در آمریکای جنوبی نیز در استعمار کشور فرانسه می‌باشد.

از جمله کشورهای مستقل این قاره: ایالات متحده آمریکا - کانادا - مکزیک - برزیل - آرژانتین - کلمبیا - ونزوئلا - پرو - کوبا - شیلی - گواتمالا - نیکاراگوئه - اروگوئه - اکوادور - پاناما - دومینیکن - جامائیکا - کاستاریکا - بولیوی - هندوراس - السالوادور - پاراگوئه - ترینیداد و توباگو - هائی تی و......

برخی کشورهای غیرمستقل (مستعمره) قاره آمریکا: گویان فرانسه - پورتوریکو (ایالات متحده) - آنتیل (هلند) - گوادلوپ (فرانسه) - برمودا (بریتانیا) - مارتینیک (فرانسه) - ویرجین (آمریکا و انگلیس) - مونتسرات (بریتانیا) - آروبا (هلند) و......
اقتصاد
نقشه سیاسی قاره آمریکا

برخلاف کشورهای آمریکای شمالی که وضعیت اقتصادی خوبی دارند، بیشتر کشورهای آمریکای لاتین(شامل آمریکای جنوبی و مرکزی) اوضاع اقتصادی چندان خوبی ندارند. تنها برزیل، آرژانتین، ونزوئلا و کلمبیا هستند که اقتصاد نسبتاً بهتری دارند. تقریبا همه کشورهای آمریکای مرکزی (که اکثرا جزیره‌ای هستند) از صنعت توریسم کسب درآمد می‌کنند. در سرتاسر قاره آمریکا، فقط دو کشور بولیوی و پاراگوئه هستند که به دریاهای آزاد راه ندارند و فاقد سواحل و بنادر می‌باشند که این دو کشور (خصوصاً بولیوی) فقیرترین کشورهای آمریکایی هستند.
جغرافیای طبیعی

از ساختارهای طبیعی این قاره می‌توان به موارد زیر اشاره نمود: رشته کوه‌های راکی - رشته کوه‌های آند - خلیج مکزیک - دریای کارائیب - جنگلهای آمازون - بیابان آتاکاما (شیلی) - کوه‌های گویان - رودخانه می‌سی سی پی - دریاچه سوپریور و.....
کشف قارهٔ آمریکا

در سال ۱۴۹۲ میلادی کریستف کلمب دریانورد اهل اسپانیا، قارهٔ آمریکا را به صورت رسمی کشف کرد اما او تصور می‌کرد که به سرزمین هند رسیده است. به همین دلیل مردم آن منطقه را هندی نامید.

همچنین حمید شفیع زاده نویسنده کتاب «تاریخ حضور ایرانیان و مسلمانان در قاره آمریکا پیش از کریستف کلمب» در گفت و گو با خبرگزاری مهر در فروردین ماه ۱۳۹۳ مدعی شد با مطالعه و پژوهش در اسناد و مدارک تاریخی موجود در کشورهای غربی، بیش از ۵۰۰ سند از حضور تمدن ایران در دوران هخامنشیان و بعد از آن، در سراسر قاره آمریکا بدست آورده است. وی همچنین وجود آداب و رسوم مشترک بین ایرانیان و ساکنین کشورهای آمریکای لاتین را یکی دیگر از نشانه های درستی ادعای خود دانست.

جدال قدیم و جدید (کتاب)

جدال قدیم و جدید: از نوزایش تا انقلاب فرانسه، نخستین بخش از جلد نخست پژوهش‌های جواد طباطبایی دربارهٔ تاریخ اندیشهٔ سیاسی جدید در اروپاست، که قرار است در سه جلد - احتمالاً در نه مجلد - منتشر شود. دیگر جلدهای این مجموعه که در دست تهیه می‌باشد، عبارتند از:

    اندیشهٔ سیاسی جدید در اروپا، بخش دوم از جلد نخست: ۱۷۸۹–۱۵۰۰، مفاهیم نوآیین در اندیشهٔ سیاسی.
    اندیشهٔ سیاسی جدید در اروپا، بخش نخست از جلد دوم: ۱۹۱۴–۱۷۸۹، فلسفهٔ انقلاب فرانسه از کانت تا مارکس.

وی این مجموعه را هم‌چون مقدمه‌ای بر مجموعهٔ تأملی دربارهٔ ایران می‌داند که در جریان پژوهش و نوشتن تفصیل پیدا کرد و به ناچار به عنوان کتابی مستقل درآمد.

محتویات

    ۱ مباحث کتاب
    ۲ فهرست کتاب
    ۳ نقدها
    ۴ منبع‌ها

مباحث کتاب

عمده بحث‌های طباطبایی در این کتاب، بحث سنت و تجدد و فرایندهای دیالکتیکی بین آن‌ها و تحول آن طی دوران نوزایش تا انقلاب فرانسه است.[۱] وی معتقد است: «در تمدن اسلامی، در سده‌های متاخر، سنت چنان تصلبی پیدا کرده است که تذکر سنت با تکیه بر امکانات نظری خود سنت امکان‌پذیر نیست و چنان که نتوان با منطق نقادی از سنت، به عنوان آغاز اندیشیدن نوآیین و امکان طرح پرسش دوران جدید، رخنه‌ای در سد سکندر تصلب سنت ایجاد کرد، بیرون آمدن از چنبر سنت که دیری است تا عمل و نظر ایرانیان را غیرممکن کرده است، امکان‌پذیر نخواهد بود... به دنبال بیش از چهار سده تعطیل اندیشیدن، در ایران، زمان نقادی از سنت از درون برای همیشه سپری شده است و در شرایط کنونی وضع اندیشیدن، ابزارهای مفهومی این نقادی را، ناچار، باید از دستگاه مفاهیم اروپایی وام گرفت.»[۲]
فهرست کتاب

    درآمد
    فصل نخست: جدال قدما و متاخرین دربارهٔ سنت
    فصل دوم: مناقشهٔ متاخران بر سنت
    فصل سوم: سیاست در محدودهٔ شریعت
    فصل چهارم: اندیشهٔ سیاسی اصلاح دینی و مخالفان آن
    فصل پنجم: نظریهٔ جمهوری‌خواهی جدید
    خاتمه: برخی ملاحظات پایانی

نقدها

شاید مهم‌ترین انتقاد به روی‌کرد هلگی و انتزاعی مؤلف کتاب که در دیگر آثار او نیز هویدا است، نادیده گرفتن تحولات اقتصادی و اجتماعی است. در واقع طباطبایی رابطه ذهن و عین را برخلاف روی‌کرد جامعه‌شناختی، مستقل می‌داند. به نظر وی اگر قرار شود که اتفاقی بیفتد ابتدا در ذهن و اندیشه است و آن گاه به مناسبات جامعه منتقل می‌شود.[۳]

جواد طباطبایی در جواب انتقاداتی که او را ایده‌آلیست و هگلی می‌خوانند، در دفاع از سنت فلسفی ایده‌آلیسم آلمان برآمده و از این منظر، روی‌کرد هگلی را نه تنها رد نمی‌کند، بلکه معتقد است آثار وی زمینه‌های تدوین پدیدارشناسی وجدان نگون‌بخت ایرانی را فراهم می‌کند. وی هم‌چنین در جواب انتقاداتی که وی را به نادیده گرفتن زمینه‌های اقتصادی و اجتماعی متهم می‌کنند، خود را پژوهش‌گر تاریخ اندیشه می‌داند و نه جامعه‌شناس. به عنوان مثال در بحث از تحولاتی که زمینه‌ساز نوزایش شدند می‌گوید: «سدهٔ شانزدهم نزدیک به یک دهه پیش از پایان سدهٔ پانزدهم، با کشف امریکا و جنگ‌های ایتالیا، آغاز شده بود، اما در قلمرو اندیشه و از دیدگاهی که ما در این‌جا دنبال می‌کنیم، دگرگونی‌هایی که در حوزهٔ دیانت و اندیشهٔ دینی پدیدار شد، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود.»