باشگاه فوتبال پرسپولیس تهران یک باشگاه فوتبال ایرانی است که در سال ۱۳۴۲ در شهر تهران، پایتخت ایران بنیادگذاری شده[۷] و از باشگاههای زیر مجموعه باشگاه فرهنگی ورزشی پرسپولیس تهران است.
پرسپولیس در جام خلیج فارس بازی می‌کند و پس از سال ۱۳۴۷، در تمامی ادوار برگزارشده در بالاترین سطح لیگ فوتبال ایران حضور داشته‌است.[۸] این باشگاه پرافتخارترین[۹][۱۰] و پرهوادارترین[۱۱] باشگاه فوتبال در ایران است و شهرآورد این تیم با استقلال، مهمترین بازی باشگاهی در ایران است. همچنین طبق گزارش کنفدراسیون فوتبال آسیا، پرسپولیس به عنوان پرهوادارترین تیم فوتبال آسیا شناخته شده است و پس از آن دالیان چین و الهلال عربستان در رتبه‌های بعدی قرار دارند.[۱۲][۱۳] شبکه ورزشی "ای‌اس‌پی‌ان" در سال ۲۰۱۲ ، نیز در گزارشی از باشگاههای پرهوادار آسیا، این باشگاه را بالاتر از دیگر باشگاههای آسیایی، پرهوادارترین باشگاه فوتبال آسیا معرفی کرد.[۱۴]
پرسپولیس از آغاز تاریخ خود، ۹ بار در بالاترین دسته لیگ فوتبال ایران به قهرمانی رسیده (یک جام منطقه‌ای، ۲ جام تخت جمشید، ۴ جام آزادگان و ۲ جام خلیج فارس) و از این جهت رکورددار است. ۵ بار قهرمانی در جام حذفی ایران و یک قهرمانی در جام برندگان جام آسیا از دیگر قهرمانی‌های مهم پرسپولیس‌اند.
فدراسیون بین‌المللی تاریخ و آمار فوتبال این باشگاه را در رده چهارم برترین باشگاههای فوتبال آسیا در قرن بیستم اعلام کرده‌است.[۱۵]
محتویات
۱ تاریخچه
۱.۱ پیش از انقلاب
۱.۱.۱ دهه ۱۳۴۰
۱.۱.۲ دهه ۱۳۵۰ تا انقلاب
۱.۲ پس از انقلاب
۱.۲.۱ انقلاب و دهه ۱۳۶۰
۱.۲.۲ دهه ۱۳۷۰
۱.۲.۳ دهه ۱۳۸۰
۲ نام، نماد و رنگ
۳ پرسپولیس در فرهنگ عامه و رسانه‌ها
۴ پرسپولیس و سیاست
۴.۱ در دوران پهلوی
۴.۱.۱ پیشزمینهها (پیش از ۱۳۴۷)
۴.۱.۲ رابطه پرسپولیس و دربار (۱۳۵۷-۱۳۴۷)
۴.۲ در دوران جمهوری اسلامی
۴.۲.۱ اوایل انقلاب و دهه ۶۰ (۱۳۷۰-۱۳۵۷)
۴.۲.۲ دهه ۷۰ و آغاز ورود سیاسیون (۱۳۸۰-۱۳۷۰)
۴.۲.۳ دهه ۸۰ (۱۳۹۰-۱۳۸۰)
۵ ورزشگاه و زمین تمرین
۵.۱ ورزشگاه خانگی
۵.۲ زمین تمرین
۶ هواداران و هماوردان
۶.۱ هواداران
۶.۲ هماوردان
۶.۲.۱ استقلال تهران
۶.۲.۲ سپاهان اصفهان
۷ عملکرد فصل‌های اخیر
۸ تیمهای دیگر
۸.۱ تیمهای پایه
۸.۲ تیم زنان
۸.۳ تیم دوم
۹ بازیکنان
۹.۱ بازیکنان کنونی
۹.۲ بازیکنان پیشین
۹.۳ چهره‌های ماندگار
۹.۴ کاپیتان‌ها
۱۰ مربیان
۱۰.۱ مربیان کنونی
۱۰.۲ مربیان پیشین
۱۱ چارت مدیریتی باشگاه
۱۲ دست‌آوردها
۱۲.۱ کشوری
۱۲.۲ آسیایی
۱۳ آمار و ترین‌ها
۱۴ مسائل اقتصادی و حقوقی
۱۴.۱ درآمدزایی
۱۴.۱.۱ حامیان مالی
۱۴.۲ دارایی‌ها
۱۴.۳ مالکیت
۱۴.۴ اختلاف حقوقی بر سر برند پرسپولیس
۱۴.۵ خصوصی‌سازی
۱۵ منابع و مآخذ
۱۵.۱ عمومی
۱۵.۲ ویژه
۱۶ پیوند به بیرون
تاریخچه
نوشتار اصلی: تاریخچه باشگاه فوتبال پرسپولیس تهران
پیش از انقلاب
دهه ۱۳۴۰
Soccer.Field Transparant.png
طاووسی
آشتیانی
ب.وطنخواه
جاسمیان
ر.وطنخواه
کاشانی
رحیمی
ممبینی
ادیبی
بهزادی
گنجاپور
بازیکنان آغازگر نخستین بازی رسمی باشگاه پرسپولیس (پس از پیوستن شاهینی‌ها) برابر تاج در روز ۱۶ فروردین ۱۳۴۷ در ورزشگاه امجدیه.[۱۶] مربی پرسپولیس پرویز دهداری بود.[۱۷]
پیوستن بازیکنان تیم فوتبال منحل شده شاهین تهران به پرسپولیس، باعث محبوبیت این تیم شد.[۱۸]
باشگاه ورزشی پرسپولیس متعلق به «شرکت سی. آر. سی» در دی ماه سال ۱۳۴۲ به دست علی عبدُه در اوین و جاده قدیم شمیرانات بنیانگذاری شد. باشگاه اصلاً در بولینگ و چند ورزش دیگر فعال بود (بولینگ عبده) و یک تیم فوتبال در دسته دوم تهران داشت.[۱۹][۱۲][۲۰][۲۱] در آن سو، و در تاریخ ۱۸ تیر ۱۳۴۶؛ باشگاه شاهین که در دهه ۱۳۴۰ بازیکنان زیادی در تیم ملی ایران داشت و در میان مردم محبوب بود، به دستور سازمان ورزش و تفریحات ایران رسماً منحل شد.[۲۲][۲۳] با رایزنی‌های عبده با پرویز دهداری (مربی شاهین) و مسعود برومند (سرپرست شاهین)، بیشتر بازیکنان باشگاه شاهین به پرسپولیس پیوستند و باعث شهرت و محبوبیت آن شدند.[۱۲][۲۰][۲۳][۲۴] دهداری مربی و برومند سرپرست پرسپولیس شدند و باشگاه توانست در مسابقات رده‌بندی دسته‌های کشور در گروه خود اول شود و به بالاترین دسته لیگ فوتبال ایران راه یابد.[۱۲] آنها در مسابقات قهرمانی آسیا (مسابقاتی که میان تیمهای ایرانی برای شرکت در جام باشگاههای آسیا برگزار شد) نیز قهرمان شدند و به عنوان نخستین نماینده ایران به جام باشگاههای آسیا رفتند.[۱۲][۲۵][۲۶]
در سال ۱۳۴۸، محمود خیامی، مدیر کارخانه ایران ناسیونال که از هواداران شاهین بود تصمیم گرفت برای تبلیغ خودروی تازه‌تولید پیکان از بازیکنان پرسپولیس استفاده کند[۱۲] و پس از امضای پروتکل همکاری با عبده[۲۴] بازیکنان پرسپولیس به شکل دسته‌جمعی به باشگاه پیکان کوچیدند[۲۰] و با این تیم موفق به کسب مقام قهرمانی در جام جام باشگاههای تهران ۱۳۴۸ شدند، در حالی که پرسپولیس در جایگاه یازدهم قرار گرفت.[۲۷] یک سال بعد بازیکنان به پرسپولیس بازگشتند و تحت رهبری حسین فکری،[۲۴] پس از تاج در جای دوم جام باشگاههای تهران ۱۳۴۹ قرار گرفتند.[۲۸] در همین سال دست پرسپولیس از جام منطقه‌ای هم کوتاه ماند.[۲۹]
دهه ۱۳۵۰ تا انقلاب
پرسپولیس نخستین قهرمان جام تخت جمشید
در سال ۱۳۵۰، پرسپولیس تحت مربیگری آلن راجرز[۲۴] در دومین دوره جام منطقه‌ای به قهرمانی رسید. یک سال بعد، عبده اعلام کرد باشگاه پرسپولیس حرفه‌ای است[۲۴][۲۰] و بازیکنانش فقط در بازیهای حرفه‌ای شرکت خواهند کرد. بنابراین بازیکنان به دو دسته تقسیم شدند و عده‌ای در تیم حرفه‌ای و عده‌ای در تیم آماتور عضویت یافتند.[۳۰] در آن سال مسابقات فوتبال کشوری در ایران برگزار نگردید، و پرسپولیس که در جام باشگاههای تهران ۱۳۵۱ با تیم آماتورهایش شرکت کرده‌بود، در میان ۱۶ تیم در جای یازدهم قرار گرفت.[۳۱] در آن دوره پرسپولیس در ورزشگاه اختصاصی خود موسوم به ورزشگاه آپادانا[۳۲] تمرین می‌کرد و عبده برای فعال نگهداشتن تیم اصلی، باشگاههای صاحب‌نامی همچون سائوپائولو و چلسی را برای بازی دوستانه به تهران آورد.[۳۰] اما در سال ۱۳۵۲ به دلیل عدم وجود زیرساختهای فوتبال حرفه‌ای در ایران[۱۲] و اعتراض خسروانی به آتابای، رئیس وقت فدراسیون فوتبال ایران[۳۰] عبده پس از فروش ورزشگاه باشگاه فعالیت حرفه‌ای پرسپولیس را منحل کرد.[۲۴][۲۰][۳۲]
پرسپولیس در این سال‌ها، کمکم از مکتب شاهین فاصله گرفت.[۱۲]
جام تخت جمشید در سال ۱۳۵۲ بازگشایی شد. در ۵ دوره‌ای که از این جام برگزار شد، پرسپولیس همواره از بهترین تیم‌ها بود و به ۲ قهرمانی (۱۳۵۲ و ۱۳۵۴) و ۳ نایب‌قهرمانی (۱۳۵۳، ۱۳۵۵ و ۱۳۵۶) رسید.[۱۲][۳۳][۲۴] جام تخت جمشید ۱۳۵۷ نیز در حال انجام بود که با روی‌دادن انقلاب نیمه‌کاره ماند. پرسپولیس در این جام با یک امتیاز کمتر از شهباز دوم بود.[۳۴] پرسپولیس تا پایان جام تخت جمشید پرافتخارترین باشگاه فوتبال ایران بود.[۱۲]
پس از انقلاب
انقلاب و دهه ۱۳۶۰
علی پروین ملقب به «سلطان» که از بهترین بازیکنان تاریخ فوتبال ایران است، در دهه ۶۰ مربی–بازیکن تیم فوتبال پرسپولیس بود.[۷]
پس از انقلاب، باشگاه تحت تاثیر آن قرار گرفت و لیگ کشوری فوتبال ایران منحل شد.[۱۸] بسیاری از بازیکنان تیم عوض شدند،[۱۲][۳۵] اما توانستند در جام شهید اسپندی (۱۳۵۸) قهرمان شوند.[۲۴] با آغاز جنگ ایران و عراق و دهه ۱۳۶۰، لیگ فوتبال سراسری ایران همچنان تعطیل بود (تا سال ۱۳۶۸ که جام قدس برگزار گردید) و پرسپولیس تنها در جام باشگاههای تهران شرکت می‌کرد.[۲۰] این باشگاه در ۱۰ دوره برگزاری این جام در دهه ۶۰، به ۷ قهرمانی و ۲ نایب‌قهرمانی دست یافت.[۲۴][۳۶] در سال ۱۳۶۶، پرسپولیس در کنار قهرمانی در جام حذفی تهران و جام باشگاههای تهران، موفق به کسب اولین قهرمانی خود در جام حذفی ایران هم شد تا در یک سال ۳ جام بگیرد.[۲۴]
دهه ۱۳۷۰
دهه ۱۳۷۰، برای باشگاه موفقیت‌آمیز بود و با یک قهرمانی در جام برندگان جام آسیا[۳۷] آغاز شد. پرسپولیس در ۱۰ دوره جام آزادگان شرکت کرد و به ۴ قهرمانی و ۳ نایب‌قهرمانی دست‌یافت.[۲۴][۳۸] این باشگاه در این سال‌ها از پایه‌های اصلی تیم ملی فوتبال ایران بود،[۳۹] تا جایی که در جام جهانی ۱۹۹۸ فرانسه ۹ نفر از ۲۲ بازیکن ایران در آن زمان عضو این تیم بودند.[۴۰] پرسپولیس در این دهه به ۲ قهرمانی جام حذفی و ۳ بار سومی جام باشگاههای آسیا نیز دست یافت.[۲۴][۲۵]
دهه ۱۳۸۰
با آغاز دهه ۱۳۸۰، لیگ برتر فوتبال ایران راه‌اندازی شد و پرسپولیس در نخستین دوره آن قهرمان شد.[۴۱][۴۲] فصل بعد، پرسپولیس از نخستین دوره لیگ قهرمانان آسیا حذف شد[۴۳] و در لیگ نتایج خوبی نگرفت. این سال‌ها آغاز دورانی بود که سالنامه رسمی باشگاه آن را «دوران جدال با بحران» نامیده‌است، تا جایی که پرسپولیس حتی مقام ۹ام لیگ را هم تجربه کرد.[۲۴] دو فصل بعد، پرسپولیس پس از ۶ سال دوری از جام در جام خلیج فارس ۸۷-۱۳۸۶ به قهرمانی رسید[۴۴] و این دهه را با دو قهرمانی متوالی در جام حذفی (۸۹-۱۳۸۸ و ۹۰-۱۳۸۹) به پایان برد.[۴۵]
نام، نماد و رنگ
پیراهن پرسپولیس در فصل ۸۷-۱۳۸۶
پرسپولیس یک واژهٔ یونانی به معنای شهر پارسی است که از دو واژهٔ «پرسه» (به یونانی: Πέρσης) به معنای پارسی و «پولیس» (به یونانی: Πόλις) به معنای شهر تشکیل شده‌است. یونانیان باستان به پارسه یا تخت جمشید، پایتخت دودمان هخامنشیان، پرسپولیس می‌گفتند.[۴۶]
در سال ۱۳۶۰، سازمان تربیت بدنی نام بولینگ عبده را به مجموعه ورزشی شهید چمران تغییر داد و قرار شد پرسپولیس از سال ۱۳۶۱، با نام دیگری فعالیت کند.[۴۷] بازیکنان در اعتراض به این تصمیم، در بازی با هما در جام باشگاههای تهران حاضر نشدند و قهرمانی این مسابقات را از دست دادند.[۳۵][۴۷] در دی ۱۳۶۵، پرسپولیس تحت پوشش بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی قرار گرفت. بنیاد مستضعفان تصمیم گرفت نام تیم را به «آزادی» تغییر دهد. بازیکنان با این تغییر نام موافق نبودند.[۴۷] در ۲۷ بهمن ۱۳۶۵، نام باشگاه رسماً به «پیروزی» تغییر یافت. اداره کل تربیت بدنی استان تهران در اطلاعیه‌ای اعلام کرد که «این تغییر نام به پیشنهاد بازیکنان صورت گرفته‌است.»[۴۸] با این وجود، رسانه‌ها و مردم ایران بیشتر نام پرسپولیس را به کار می‌بردند.[۴۷]
مدت‌ها بر سر قانونی بودن استفاده از نام پرسپولیس یا پیروزی بحث‌هایی بر سر زبانها بود تا اینکه سرانجام در ۲۲ فروردین ۱۳۹۱، محمد رویانیان، مدیرعامل وقت باشگاه پرسپولیس، از رأی قطعی دادگاه برای بازگشت برند پرسپولیس خبر داد. از این رو برای همیشه نام پیروزی از داخل پرانتز جلوی نام پرسپولیس برداشته شد.[۴۹]
در آگهی ثبت نمادی که شرکت فرهنگی ورزشی پرسپولیس در سال ۱۳۷۰ به ثبت رسانده، این توضیح آمده‌است: «کلمه پرسپولیس و علامت فانتزی. تصویر جامی که از دو طرف با دو سر اسب هخامنشی تلاقی دارد.»[۵۰]
رنگ قرمز یکی از مهمترین نمادهای باشگاه فوتبال پرسپولیس به شمار می‌آید. به جز فصل ۸۶-۱۳۸۵ و چند بازی لیگ قهرمانان آسیا ۲۰۰۹ که بازیکنان پرسپولیس لباس‌های راه‌راه سفید و قرمز پوشیدند،[۵۱][۵۲] از آغاز همواره رنگ اصلی پیراهن پرسپولیس قرمز بوده‌است. از این رو آنان را «ارتش سرخ»[۱] و «سرخپوشان»[۲] می‌نامند.
نماد پیش از انقلاب
نماد قدیمی
در دهه ۷۰ و دهه ۸۰ تا ۱۳۸۳
۱۳۹۰–۱۳۸۳
نماد کنونی (از ۱۳۹۰)
پرسپولیس در فرهنگ عامه و رسانه‌ها
پرسپولیس به عنوان یک باشگاه فوتبال، کاملاً در میان مردم ایران شناخته‌شده‌است.[۱۹] عادل فردوسی‌پور در مجله ورلدساکر در این باره می‌نویسد: «نخستین پرسشی که هواداران فوتبال در ایران از یکدیگر می‌پرسند این است که قرمز هستی یا آبی؟»[۷] رسانه‌های ایران به شدت اخبار این باشگاه را پوشش می‌دهند و «حاشیه»های زیادی پیرامون افراد حاضر در باشگاه‌است.[۵۳] افکار عمومی ایران امروز نیز همانند دیگر جوامع،[۵۳][۵۴] تحت تاثیر این رسانه‌های ورزشی قرار دارند.[۵۵][۵۶] در چند سال اخیر بیش از ۵۰ وبگاه در فضای اینترنت با نام پرسپولیس وجودداشته‌است. برخی از این وبگاهای هواداری و خبری، خود را «سایت کانون هواداران پرسپولیس» و یا «سایتی رسمی» معرفی میکنند. دستهای از این وبگاه‌ها که خط مشی حمایتی یا مخالفتی با گروه یا اشخاص خاصی دارند، منتسب به لیدرها و افراد نزدیک به اشخاص مرتبط با باشگاه دانسته می‌شوند.[۵۷]
در پی پوشش گسترده اخبار باشگاه و شعارهای خاص روی سکوهای ورزشگاه،[۵۸] در سالهای اخیر امنیت شغلی مدیران عامل و مربیان این باشگاه همواره در خطر قرار داشته‌است.[۵۳] جان دیوردن، نویسنده وبگاه گل در گزارشی با نام «تردید آسیا: آیا مربیگری پرسپولیس بزرگترین و دشوارترین کار در فوتبال آسیا است؟»، جو رسانه‌ها را «جانوری ترسناک» و مربیگری این تیم را «شغلی پرفشار» توصیف می‌کند.[۵۳]
در فصل ۸۷-۱۳۸۶ که به قهرمانی پرسپولیس در جام خلیج فارس منتهی شد، فیلم مستندی با نام مردان پرسپولیس درباره این باشگاه ساخته‌شد. قرار بود قسمت دوم این فیلم در سال بعد ساخته شود که با مخالفت داریوش مصطفوی، مدیرعامل آن زمان پرسپولیس این فیلم ساخته‌نشد.[۵۹] سانسور و کیفیت پائین ساخت این فیلم با انتقادهایی همراه بود.[۶۰]
همچنین در دهه‌های ۱۳۴۰، (عزیز اصلی) ۱۳۵۰ (محراب شاهرخی) و ۱۳۷۰ (احمدرضا عابدزاده، علی پروین، حمید استیلی و افشین پیروانی) نیز شماری از بازیکنان این باشگاه در فیلم‌های سینمای ایران به بازیگری پرداختند.[۶۱]
در سال ۱۳۸۸، پرسپولیس به عنوان نخستین باشگاه ایرانی ساخت سرود رسمی‌اش را با همکاری داریوش خواجه‌نوری، خواننده و گیتاریست ایرانی آغاز کرد.[۶۲] این ترانه «آهنگ سرخ» نام دارد و بازیکنان سابق باشگاه آن را خواندهاند.[۶۳] پیش از این نیز خوانندگانی مانند فرزین برای پرسپولیس خوانده‌بودند.[۶۲] قاسم افشار نیز در دهه ۷۰ آلبومی با نام «قرمزته» منتشر کرده‌بود.[۶۴]
پرسپولیس و سیاست
یکی از گزارش‌های ساواک با مهر «خیلی محرمانه» درباره هواداران پرسپولیس به تاریخ ۲ بهمن ۱۳۴۹: «... و طرفداران پرسپولیس فریاد می‌زدند مرگ بر این دولت قانون‌شکن و عده‌ای هم در حالی که فرار می‌کردند شعار می‌دادند مرگ بر این دیکتاتور».
در دوران پهلوی
پیشزمینهها (پیش از ۱۳۴۷)
نوشتار اصلی: باشگاه فوتبال شاهین تهران#شاهین و سیاست
پیش از شکلگیری پرسپولیس، خاستگاه آن یعنی شاهین درگیر جریانات سیاسی شده‌بود و سیاست میراث پرسپولیس از شاهین بود.[۲۳] مردم کوچه و خیابان، شاهین را مرکز جریان ضدشاهنشاهی می‌دانستند[۲۳] و اکثر هواداران شاهین از مخالفان شاه بودند.[۶۵] جریانات سیاسی و نفوذ پرویز خسروانی باعث انحلال شاهین شد.[۲۳][۱۸]
رابطه پرسپولیس و دربار (۱۳۵۷-۱۳۴۷)
پس از انحلال شاهین، هوادارانش به جهت حضور بازیکنان شاهین در پرسپولیس، از سال ۱۳۴۷ به این تیم گرویدند و تا سال ۱۳۵۷، سکوهای پرسپولیس، کمابیش جایگاه مخالفان شاه محسوب می‌شد.[۲۳] تاج که نماد حکومت شاهنشاهی محسوب می‌شد[۲۳] نیز در تقابل و رقابت با این پرسپولیس قرار گرفت.[۱۸]
به جز علی عبده، ارتشبد محمد خاتم(فرمانده نیروی هوایی شاهنشاهی ایران) و فاطمه پهلوی، عضوی از خانواده سلطنتی ایران نیز به پرسپولیس نزدیک بودند و کماکان رابطه خوبی با پرویز خسروانی نداشتند.[۲۳] بنابراین پرسپولیس جایگاه مناسبی برای مخالفان بود چرا که مانند شاهین «ظاهر مخالف» نداشت.[۲۳] عبده نزد خانواده شاه محبوبیت داشت، چنانچه افتتاح طبقه دوم بولینگ عبده توسط محمدرضا و فرح پهلوی انجام شد؛ اما پس از سال ۱۳۵۴ و درگذشت خاتم، روابط عبده با فاطمه پهلوی و دربار رو به تیرگی گرایید.[۲۳]
در دوران جمهوری اسلامی
اوایل انقلاب و دهه ۶۰ (۱۳۷۰-۱۳۵۷)
پس از انقلاب، پرسپولیس به مانند تاج، در دست انقلابیون قرار گرفت، ملی شد و تغییر نام داد؛[۱۸] و سپس تحت نظر بنیاد مستضعفان قرار گرفت.[۲۳] به نوشته هوشنگ شهابی در دانشنامه ایرانیکا، حکومت جدید پس از انقلاب دل خوشی از فوتبال نداشت و مخالفان شاه معتقد بودند که او برای دور نگهداشتن جوانان از سیاست، تب فوتبال را در جامعه رواج میدادهاست.[۱۸] در دهه ۶۰ تقابل فوتبال و سیاست بارها منجر به تحریک تماشاگران و سکوهای پرسپولیس شد[۲۳][۱۸] و این مهر تائیدی بود بر دیدگاه حکومت که تب فوتبال بر ضد انقلاب است.[۱۸] در این دهه محمد دادکان و محمدحسن انصاری‌فرد از جمله بازیکنان پرسپولیس بودند که در دوران بازیگری خود وارد جریانات سیاسی شدند.[۲۳]
دهه ۷۰ و آغاز ورود سیاسیون (۱۳۸۰-۱۳۷۰)
نامه حسن غفوری‌فرد (معاون رئیس‌جمهور ایران و رئیس سازمان تربیت بدنی) به سازمان ثبت اسناد کشور برای معرفی عباس انصاری‌فرد به عنوان نماینده تام‌الاختیار سازمان در باشگاه به تاریخ ۳۱ فروردین ۱۳۷۰
به طور کلی (و به شکل خاص در باشگاه استقلال) اولین جرقه ورود سیاسیون و سیاست به فوتبال در سال ۱۳۶۹ زدهشد.[۲۳] سیاست در قبال فوتبال آرام‌تر شد و پوشش تلویزیونی مسابقات افزایش یافت.[۱۸] پرسپولیس و استقلال در این دهه درگیر جناحبندیهای سیاسی شدند اما تا پیش از دوم خرداد جناحبندیهای آنان تقریباً نامشخص بود.[۲۳]
در سال ۱۳۷۲ به اصرار حسن غفوری‌فرد، پرسپولیس زیر نظر فردی از کابینه هاشمی رفسنجانی (حسین محلوجی) قرار گرفت.[۲۳]
در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۷۶ علی‌رغم انتظارات، امیر عابدینی، مدیرعامل وقت پرسپولیس و جمعی از بازیکنان در اقدامی از علی‌اکبر ناطق‌نوری حمایت کردند و در آن سو علی فتحاللهزاده، مدیرعامل وقت استقلال به همراه بازیکنان و مربیان در نامهای سرگشاده به حمایت از محمد خاتمی پرداختند. این آخرین باری بود که دو باشگاه بدین شکل علنی و صریح موضعگیری سیاسی کردند.[۲۳]
دو سال بعد، در ۲۰ تیر ۱۳۷۸ یعنی دو روز پس از واقعه کوی دانشگاه، در حالی که جامعه هنوز دچار التهاب بود و «با وجود شایعات و مشکلات، در فضایی نهچندان دلچسب و گرم»،[۶۶] بازی سنتی پرسپولیس–استقلال در فینال جام حذفی با آرامش برگزار شد و علی‌رغم تلاش‌های انجامشده برای تحریک تماشاگران، هیچ شعار سیاسی شنیده نشد.[۲۳]
دهه ۸۰ (۱۳۹۰-۱۳۸۰)
پس از آن که در سال ۱۳۸۰، رای دادگاه به تعلق پرسپولیس به دولت صادر شد، محسن مهرعلیزاده، رئیس وقت سازمان تربیت بدنی تلاش کرد که در ترکیب هیئت مدیره پرسپولیس از افراد متمایل به اصلاح‌طلبی استفاده نماید.[۲۳] پس از آغاز دوران ریاست جمهوری محمود احمدی‌نژاد و برگزاری انتخابات شورای اسلامی شهر تهران، یاران احمدی‌نژاد توافق کردند تا پرسپولیس زیر نظر شهرداری تهران به کار خود ادامه دهد.[۲۳]
ورزشگاه و زمین تمرین
ورزشگاه خانگی
ورزشگاه آزادی تهران
باشگاه پرسپولیس ورزشگاه خانگی اختصاصی ندارد و برای بازیهای خانگی خود ورزشگاه آزادی تهران را اجاره می‌کند.[۶۷][۶۸] تیم ملی فوتبال ایران و استقلال تهران نیز در همین ورزشگاه به میدان می‌روند.
در پی بازسازی چمن ورزشگاه آزادی در فصل ۸۲-۸۱، پرسپولیس بازیهای خانگی خود را در ورزشگاه تختی برگزار کرد.[۶۹]
پرسپولیس پیش از ساخته شدن ورزشگاه آزادی، بازیهای خود را در ورزشگاه امجدیه برگزار می‌کرد و در آغاز بنیادگذاری ورزشگاهی مجهز به استخر، زمین ژیمناستیک و بولینگ در مجموعه بولینگ عبده در اختیار داشت. این مجموعه در مرداد ۱۳۵۷ دچار آتش‌سوزی شد.[۳۵]
البته پرسپولیس پیشتر ورزشگاه اختصاصی در اختیار داشته‌است. در اوایل دهه ۱۳۵۰، عبده در شهرک اکباتان زمینی را خریداری کرده‌بود و در آن یک ورزشگاه فوتبال با نام ورزشگاه آپادانا بر پا کرد. پرسپولیس به دلیل کمبود امکانات برای هوادارانش و همکاری نکردن دیگر باشگاه‌ها، تنها یک بازی در ورزشگاه آپادانا انجام داد و پس از آن، از آپادانا به عنوان زمین تمرین بهره گرفت. همچنین به دلیل نبود پشتیبانی دیگر باشگاههای فوتبال ایران از حرفه‌ای شدن باشگاه پرسپولیس، عبده در سال ۱۳۵۲ ورزشگاه آپادانا را به ارزش ۲۰۰٬۰۰۰ تومان به باشگاه راه‌آهن فروخت. ورزشگاه آپادانا امروز ورزشگاه راه‌آهن نامیده می‌شود و در همسایگی ورزشگاه شهید دستگردی جای دارد. پس از انقلاب، در سال ۱۳۵۹ بنیاد مستضعفان و جانبازان دارایی‌های این باشگاه را به سود خود مصادره کرد.[۳۲][۳۵]
در روزهای پایانی سال ۱۳۸۴، وبگاه رسمی باشگاه خبرهایی دربارهٔ این که پرسپولیس «ورزشگاه شهر قدس» را خریده‌است، منتشر کرد؛[۷۰] اما این ماجرا به علت مشکلات مالی و حقوقی باشگاه پایان یافت و به ثمر نرسید.[۷۱]
زمین تمرین
پیش از انقلاب، زمینهای تمرین پرسپولیس ورزشگاه آپادانا[۳۲] و بولینگ عبده[۳۵] بود. وقتی بولینگ عبده مصادره شد پرسپولیس در تپه‌های داوودیه تمرین می‌کرد.[۳۵]
در سالیان اخیر، تمرینات تیم اصلی بیشتر در ورزشگاه کارگران انجام می‌شد.[۷۲] در شهریور ۱۳۸۷، پس از انتقال باشگاه راه‌آهن به شهرری، پرسپولیس ورزشگاه راه‌آهن را به ارزش ۱۵۰ میلیون تومان برای یک سال اجاره کرد و پس از ۳۵ سال به ورزشگاه خانگی دیرین خود در شهرک اکباتان بازگشت.[۷۳][۷۴] هم‌اکنون تیم اصلی پرسپولیس در ورزشگاه شهید درفشی‌فر تمرین می‌کند.[۷۵] تیمهای پایه نیز در ورزشگاه امام رضا تمرین و بازی میکنند.[۲۴][۷۶] در تیر ۱۳۹۲ آکادمی باشگاه پرسپولیس نیز در ورزشگاه امام رضا راه‌اندازی شد.[۷۷]
هواداران و هماوردان
هواداران
هجوم هواداران پرسپولیس به زمین چمن ورزشگاه آزادی پس از قهرمانی در لیگ برتر ۸۷-۸۶
پرسپولیس باشگاه پرهواداری است.[۱۹][۷] بر پایه نظرسنجی‌های انجام شده باشگاه پرسپولیس به عنوان پرهوادارترین باشگاه فوتبال ایران معرفی شده‌است.[۱۱] و بنا بر اعلام وبگاه رسمی، باشگاه برای هوادارانش ارزش بسیاری قائل است.[۷۸] با این که باشگاه پرسپولیس در تهران قرار دارد، در سراسر ایران هوادار دارد و در بازیهای خارج از خانه نیز عده زیادی برای تشویق آنها به ورزشگاه می‌روند.[۱۹][۷] این باشگاه در امارات متحده عربی[۷۹] و قطر[۸۰] نیز هوادارانی دارد. عادل فردوسی‌پور در مجله ورلدساکر می‌نویسد: «پرسپولیس با بیش از ۳۰ میلیون هوادار به عنوان محبوب‌ترین باشگاه آسیا شناخته می‌شود.»[۷] بنا بر نوشته همشهری‌آنلاین، کنفدراسیون فوتبال آسیا در فهرستی پرسپولیس را بالاتر از الهلال عربستان و دالیان چین پرهوادارترین باشگاه آسیا معرفی کرده‌بود.[۱۲] همچنین، این باشگاه رکورد پرتماشاگرترین بازی لیگ قهرمانان آسیا را با ۹۶٫۲۰۰ نفر تماشاگر در سال ۲۰۱۲ و در بازی با الغرافه قطر، در اختیار دارد.[۸۱]رکورد قبلی پرتماشاگرترین بازی لیگ قهرمانان آسیا نیز مربوط به بازی پرسپولیس و بنیادکار ازبکستان با حضور ۹۵،۲۲۵ نفر در سال ۲۰۰۹ می‌باشد که در اختیار پرسپولیس بوده است.
هماوردان
استقلال تهران
نوشتار اصلی: شهرآورد تهران
بازی میان پرسپولیس و استقلال، دو باشگاه پرهوادار و پرافتخار ایران، مهمترین مسابقهٔ باشگاهی فوتبال در ایران است.[۷] رکورد بیشترین گل زده و شکست ناپذیری (شش بازی رسمی) در داربی تهران در اختیار تیم پرسپولیس تهران است. همچنین نخستین بازی دو تیم در روز ۱۶ فروردین ۱۳۴۷، نخستین بازی رسمی پرسپولیس بود که با نتیجهٔ بدون گل پایان یافت.[۸۲] فردای آن روز، روزنامه کیهان ورزشی (مهمترین روزنامه ورزشی آن زمان) روی جلد خود هیچ چیز از بازی ننوشت و تیتری از فوتبال دخترها داشت.[۸۳] بر خلاف گذشته، امروزه این بازی همواره با حساسیت بالا و تماشاگران زیاد همراه‌است و برگزاری آن بازتاب‌های زیادی در ایران دارد.[۷][۸۴] معمولاً این بازی را حدود ۱۰۰٫۰۰۰ نفر در ورزشگاه آزادی تهران تماشا میکنند.[۷] این شهرآورد گاهی به خشونت میان بازیکنان، و درگیری میان هواداران می‌انجامد و هولیگان‌ها به ناوگان حمل و نقل عمومی از جمله اتوبوس‌ها آسیب می‌زنند.[۸۴][۸۵] مجله ورلدساکر در شماره ژوئیه ۲۰۰۸ خود، فهرستی از ۵۰ شهرآورد دنیا منتشر کرد؛ و شهرآورد تهران را در رتبه ۱ام آسیا و ۲۲وم جهان قرار داد.[۸۶]
سپاهان اصفهان
نوشتار اصلی: هماوردی پرسپولیس و سپاهان
با این که پرسپولیس و سپاهان هر دو ریشه در باشگاه فوتبال شاهین دارند، در گذشته بازی این دو هماوردی محسوب نمی‌شد. با آغاز جام خلیج فارس و قهرمانی باشگاههای اصفهانی در جام‌های فوتبال ایران، به اهمیت بازیهای رودرروی باشگاههای اصفهان و تهران افزوده‌شد. پس از نبرد قهرمانی پرسپولیس و سپاهان در جام حذفی ۸۵-۱۳۸۴ و لیگ برتر ۸۷-۱۳۸۶، این حساسیت و اهمیت دوچندان شد، به گونه‌ای که هم‌اکنون این هماوردی از مهمترین بازیهای دو باشگاه در هر فصل است.[۸۷][۸۸]
عملکرد فصل‌های اخیر
نوشتار اصلی: فهرست فصل‌های باشگاه فوتبال پرسپولیس
جدول زیر عملکرد کلی پرسپولیس از آغاز لیگ برتر را نشان می‌دهد.
نمودار رتبه‌های پرسپولیس در لیگ از ۱۳۴۷
فصل رتبه در لیگ جام حذفی لیگ قهرمانان آسیا
۱۳۸۰-۸۱ ۱ ۱/۴ پایانی —
۱۳۸۱-۸۲ ۳ ۱/۸ پایانی دور گروهی
۱۳۸۲-۸۳ ۵ ۱/۸ پایانی —
۱۳۸۳-۸۴ ۴ ۱/۸ پایانی
۱۳۸۴-۸۵ ۹ نایب‌قهرمان
۱۳۸۵-۸۶ ۳ نیمه‌پایانی
۱۳۸۶-۸۷ ۱ ۱/۸ پایانی
۱۳۸۷-۸۸ ۵
۱/۴ پایانی
۱/۱۶ پایانی
۱۳۸۸-۸۹ ۴ قهرمان دور گروهی
۱۳۸۹-۹۰ ۴ قهرمان
۱۳۹۰-۹۱ ۱۲
۱/۴ نهایی
۱/۱۶ پایانی
۱۳۹۱-۹۲ ۷ نایب‌قهرمان —
۱۳۹۲-۹۳ ۲
۱/۴ پایانی
تیمهای دیگر
نوشتار(های) وابسته: تیمهای پایه و تیم ب فوتبال باشگاه پرسپولیس
تیمهای پایه
پرسپولیس در رده‌های سنی امید، جوانان، نوجوانان و نونهالان تیم دارد.[۲۴][۸۹]
تیم زنان
تیم فوتبال دختران پرسپولیس در سال ۱۳۵۵
پرسپولیس پیش از انقلاب تیم زنان داشت. آنها پس از تاج و به همراه دیهیم و عقاب از پیشگامان فوتبال زنان در ایران بودند.[۹۰] در تابستان ۱۳۸۷، رئیس کمیته بانوان فدراسیون فوتبال ایران از این باشگاه درخواست کرد تا در لیگ شرکت کند.[۹۱] در اواخر همان سال، پرسپولیس امتیاز تیم زنان پیکان را در اختیار گرفت و در لیگ شرکت کرد.[۹۲]
تیم دوم
نوشتار(های) وابسته: باشگاه فوتبال سرخپوشان دلوار افزار
پرسپولیس پیش از انقلاب تیم آماتورها داشت. در جام باشگاههای تهران ۱۳۵۱، پرسپولیس رسماً با تیم آماتورهایش در جام شرکت کرد.[۳۱] مهدی عسگرخانی، دروازبان آماتورهای پرسپولیس برجسته‌ترین بازیکن آن تیم بود که بعداً به تیم اصلی رسید، به ابومسلم فروخته‌شد و به تیم ملی ایران نیز دعوت شد.[۲۴] در روز ۲۸ شهریور ۱۳۸۵، محمدحسن انصاری‌فرد مدیرعامل وقت پرسپولیس با مدیرعامل باشگاه فوتبال سرخپوشان دلوار افزار توافقنامه‌ای امضا کرد که بنابر آن، تیم فوتبال سرخپوشان تیم دوم پرسپولیس می‌شد.[۲۴][۹۳] پس از پایان آن فصل بهادر عبدی[۹۴] و فرهاد خیرخواه،[۹۵] (آقای‌گل دسته یک) که در سرخپوشان بازی می‌کردند به پرسپولیس پیوستند. پس از تغییر مدیرعامل پرسپولیس رابطهٔ دو باشگاه کمرنگ شد و باشگاه پرسپولیس به برخی تعهدات خود عمل نکرد.[۹۶] در آبان ۱۳۸۷ امتیاز باشگاه سرخپوشان به باشگاه دیهیم اهواز واگذار شد.[۹۷] پس از آن پرسپولیس تا حدود یک سال تیم دومی نداشت،[۹۸] اما در آبان ۱۳۸۸ تیم ب پرسپولیس راه‌اندازی شد.[۹۹][۱۰۰] این تیم در روزهای پایانی سال ۱۳۹۰ قهرمان مسابقات حذفی باشگاههای تهران شد.[۱۰۱]
بازیکنان
بازیکنان کنونی
نوشتار(های) وابسته: باشگاه فوتبال پرسپولیس در فصل ۹۴–۱۳۹۳
فهرست زیر بازیکنان کنونی پرسپولیس را نشان می‌دهد. بازیکنانی که سهمیه زیر ۲۳ سال هستند با علامت «*» و بازیکنانی که سهمیه زیر ۲۱ سال هستند، با «**» مشخص شده‌اند.
تا تاریخ ۴ مرداد ۱۳۹۳
منبع:سایت رسمی فدراسیون فوتبال ایران
شماره نقش بازیکن
۱ ایران دروازه‌بان سوشا مکانی
۲ ایران هافبک امید عالیشاه*
۳ ایران مدافع محمدرضا خانزاده
۴ کاستاریکا مدافع مایکل اومانیا
۵ ایران مدافع مهدی جعفرپور
۶ ایران مدافع محسن بنگر
۸ ایران مهاجم مهدی دغاغله
۹ ایران هافبک رضا حقیقی
۱۰ ایران مهاجم رضا نوروزی
۱۱ ایران هافبک پیام صادقیان*
۱۲ ایران مدافع سید میثم حسینی
۱۴ ایران هافبک محمد نوری (کاپیتان)
۱۵ ایران هافبک افشین اسماعیل‌زاده*
۱۷ ایران مهاجم مهدی طارمی*
شماره نقش بازیکن
۱۸ ایران هافبک مهرداد کفشگری
۱۹ ایران هافبک میلاد کمندانی**
۲۰ ایران مدافع علیرضا نورمحمدی
۲۱ ایران مدافع علی آستانی**
۲۴ ایران مهاجم هادی نوروزی
۲۵ ایران مدافع فرشاد قاسمی*
۲۶ ایران هافبک حمیدرضا علی‌عسگری
۲۷ ایران مهاجم سید علی فاطمی*
۲۸ ایران هافبک احمد نوراللهی*
۲۹ ایران مدافع نوید صبوری**
۳۳ ایران مهاجم محمد عباس‌زاده
۴۰ برزیل دروازه‌بان نیلسون
بازیکنان پیشین
نوشتار(های) وابسته: فهرست بازیکنان باشگاه فوتبال پرسپولیس و فهرست بازیکنان خارجی باشگاه فوتبال پرسپولیس
برای دیدن نام تمام بازیکنان باشگاه که در ویکی‌پدیای فارسی مقاله دارند، رده:بازیکنان باشگاه پرسپولیس را ببینید.
چهره‌های ماندگار
نوشتار اصلی: چهره‌های ماندگار پرسپولیس
کاپیتان‌ها
کاپیتان کشور سال
حمید جاسمیان ایران ۱۳۴۸–۱۳۴۷
عزیز اصلی ایران ۱۳۴۸
بیوک وطنخواه ایران ۱۳۵۲–۱۳۴۸
همایون بهزادی ایران ۱۳۵۳–۱۳۴۸
جعفر کاشانی ایران ۱۳۵۳–۱۳۵۲
ابراهیم آشتیانی ایران ۱۳۵۵–۱۳۵۳
علی پروین ایران ۱۳۶۶–۱۳۵۵
کاپیتان کشور سال
محمد مایلی کهن ایران ۱۳۶۸–۱۳۶۶
محمد پنجعلی ایران ۱۳۷۲–۱۳۶۸
فرشاد پیوس ایران ۱۳۷۶–۱۳۷۳
حسین عبدی ایران ۱۳۷۹–۱۳۷۴
مجتبی محرمی ایران ۱۳۷۶–۱۳۷۴
احمدرضا عابدزاده ایران ۱۳۸۰–۱۳۷۵
افشین پیروانی ایران ۱۳۸۳–۱۳۷۸
کاپیتان کشور سال
علی دایی ایران ۱۳۸۳–۱۳۸۲
کریم باقری ایران ۱۳۸۹–۱۳۸۳
سپهر حیدری ایران ۱۳۹۰–۱۳۸۹
علی کریمی ایران ۱۳۹۲–۱۳۹۰
مهدی مهدوی‌کیا ایران ۱۳۹۲–۱۳۹۰
محمد نوری ایران ۱۳۹۳–۱۳۹۲
یادکرد [۲۰]
مربیان
نوشتار اصلی: فهرست مربیان باشگاه فوتبال پرسپولیس
مربیان کنونی
از تاریخ ۲ مرداد ۱۳۹۳
منبع:سایت رسمی فدراسیون فوتبال ایران
ایران حمید درخشان سرمربی
ایران حسین عبدی مربی
ایران علیرضا امامی‌فر مربی
ایران نادر باقری مربی دروازبان‌ها
ایران مسعود مومنی مربی بدنسازی
ایران محمود خوردبین سرپرست
مربیان پیشین
مربی کشور سال
رجبعلی فرامرزی ایران ۱۳۴۷–۱۳۴۲
پرویز دهداری ایران ۱۳۴۸–۱۳۴۷
رجبعلی فرامرزی ایران ۱۳۴۸
حسین فکری ایران ۱۳۵۰–۱۳۴۹
آلن راجرز انگلستان ۱۳۵۳–۱۳۵۰
همایون بهزادی ایران ۱۳۵۴–۱۳۵۳
بیوک وطنخواه ایران ۱۳۵۴
ایوان کونوف اتحاد جماهیر شوروی ۱۳۵۵
منصور امیرآصفی ایران ۱۳۵۶–۱۳۵۵
پرویز قلیچ‌خانی ایران ۱۳۵۶
محراب شاهرخی ایران ۱۳۶۰–۱۳۵۶
علی پروین ایران ۱۳۶۷–۱۳۶۰
مسعود معینی ایران ۱۳۶۷
مربی کشور سال
علی پروین ایران ۱۳۷۲–۱۳۶۷
محمود خوردبین ایران ۱۳۷۲
محمد پنجعلی ایران ۱۳۷۲
ولادیسلاو بگوویچ کرواسی ۱۳۷۳
حمید درخشان ایران ۱۳۷۳
هانس یورگن گده آلمان ۱۳۷۴
استانکو پوکله‌پوویچ کرواسی ۱۳۷۶–۱۳۷۴
حمید درخشان ایران ۱۳۷۶
ایوان متکوویچ کرواسی ۱۳۷۷–۱۳۷۶
علی پروین ایران ۱۳۸۲–۱۳۷۷
وینگو بگوویچ کرواسی ۱۳۸۳–۱۳۸۲
راینر زوبل آلمان ۱۳۸۴–۱۳۸۳
علی پروین ایران ۱۳۸۴
مربی کشور سال
آری هان هلند ۱۳۸۵–۱۳۸۴
مصطفی دنیزلی ترکیه ۱۳۸۶–۱۳۸۵
افشین قطبی ایرانایالات متحده آمریکا ۱۳۸۷–۱۳۸۶
افشین پیروانی ایران ۱۳۸۷
نلو وینگادا پرتغال ۱۳۸۸–۱۳۸۷
زلاتکو کرانچار کرواسی ۱۳۸۸
علی دایی ایران ۱۳۹۰–۱۳۸۸
حمید استیلی ایران ۱۳۹۰
محسن عاشوری ایران ۱۳۹۰
مصطفی دنیزلی ترکیه ۱۳۹۱–۱۳۹۰
مانوئل ژوزه پرتغال ۱۳۹۱
یحیی گل‌محمدی ایران ۱۳۹۲–۱۳۹۱
علی دایی ایران ۱۳۹۲-شهریور ۱۳۹۳
حمید درخشان ایران شهریور ۱۳۹۳ - تاکنون
چارت مدیریتی باشگاه
از تاریخ ۴ آذر ۱۳۹۳
حمیدرضا سیاسی عضو هیئت‌مدیره و مدیرعامل
جعفر کاشانی عضو و رئیس هیئت‌مدیره
حسین کلانی عضو و دبیر هیئت‌مدیره
محمدرضا زادمهر عضو هیئت‌مدیره
مصطفی سلیمی عضو هیئت‌مدیره
علی‌اصغر مونسان عضو هیئت‌مدیره
علی‌اکبر طاهری عضو هیئت‌مدیره
منابع:
اعضای هیأت مدیره باشگاه پرسپولیس منصوب شدند
رئیس، نایب رئیس، سخنگو و دبیر هیات مدیره پرسپولیس انتخاب شدند
دست‌آوردها
نوشتار اصلی: فهرست افتخارات باشگاه فوتبال پرسپولیس
قهرمانی پرسپولیس در جام حذفی ۱۳۸۹-۱۳۹۰
کشوری
لیگ فوتبال ایران (۹ بار)[۲۴][۱۰۲][۱۰۳]
جام منطقه‌ای، جام تخت جمشید، جام آزادگان، جام خلیج فارس
۱۳۸۶-۱۳۸۷، ۱۳۸۰-۱۳۸۱، ۱۳۷۸-۱۳۷۹، *۱۳۷۷-۱۳۷۸، ۱۳۷۵، ۱۳۷۴، ۱۳۵۴، ۱۳۵۲، ۱۳۵۰
جام حذفی (۵ بار)[۲۴][۱۰۴][۱۰۵]
۱۳۸۹-۱۳۹۰، ۱۳۸۸-۱۳۸۹، *۱۳۷۷-۱۳۷۸، ۱۳۷۰، ۱۳۶۶
* قهرمانی دوگانه: لیگ و جام حذفی
آسیایی
نوشتار(های) وابسته: باشگاه فوتبال پرسپولیس در آسیا
جام برندگان جام آسیا (۱ بار)[۲۵][۳۷][۱۰۶]
۱۹۹۰-۱۹۹۱
آمار و ترین‌ها
نوشتار اصلی: آمار و ترین‌های باشگاه پرسپولیس
تیم فوتبال پرسپولیس تهران پرطرفدارترین تیم ایران[۱۱] و آسیا است.[۱۲][۱۳]
پرسپولیس چهارمین تیم برتر آسیا در قرن بیستم می‌باشد.[۱۵]
تیم فوتبال پرسپولیس در میان تیمهای باشگاهی ایران با ۹ عنوان قهرمانی در لیگ و پنج عنوان قهرمانی جام حذفی و در مجموع با ۱۴ عنوان قهرمانی، پرافتخارترین تیم باشگاهی تاریخ ایران می‌باشد.[۹][۱۰۷]
مسائل اقتصادی و حقوقی
درآمدزایی
شرح درآمدها و مخارج تیم فوتبال پرسپولیس از ۱ فروردین تا ۲۹ آذر ۱۳۵۲. حاصل تفریق درآمدها و هزینه‌ها، ۱٬۳۴۸٬۷۷۴ ریال زیان نشان می‌دهد.
باشگاههای فوتبال ایران، از جمله پرسپولیس در درآمدزایی حرفه‌ای نیستند.[۱۰۸] هم‌اکنون بیشتر منابع مالی باشگاه پرسپولیس توسط مالک باشگاه، سازمان تربیت بدنی تامین می‌شود.[۱۰۹] کمکهای بلاعوض هواداران ثروتمند،[۲۴][۱۱۰] فروش بازیکن،[۲۴] بازیهای بین‌المللی[۲۴][۱۱۱] و حامیان مالی[۲۴] از دیگر منابع مالی مهم باشگاه هستند. به طور مثال، مبلغ قرارداد پرسپولیس با ماری براون، ۳ میلیارد تومان بوده‌است.[۱۱۲] در سال ۱۳۸۳، باشگاه پرسپولیس با مشارکت شرکت اتریشی آسپا در تولید نوشابه «پرس پاور» با برند خود به فعالیت اقتصادی پرداخت.[۱۱۳][۱۱۴] پرسپولیس همچنین توانسته به عنوان نخستین باشگاه ایرانی بابت حق‌پخش تلویزیونی[۱۱۵] و فروش فیلم[۵۹] درآمدزایی کند. با این وجود تلاش‌های باشگاه برای درآمدزایی از فروش بلیت (که از مهمترین منابع درآمد باشگاههای فوتبال حرفه‌ای است)[۱۰۸] تاکنون بی‌نتیجه مانده‌است.[۱۱۶]
وبگاه گل در گزارشی تحلیلی از تاثیر بحران اقتصادی جهان بر فوتبال کشورهای مختلف، به دلیل دولتی بودن این باشگاه وقوع این بحران را بر مسائل مالی آن کاملاً بی‌تاثیر دانسته‌است.[۱۱۷]
حامیان مالی
حامیان پیراهن پرسپولیس فصل تامینکننده لباس حامی
۱۳۷۵ شکاری شرکت ملی فولاد ایران
۱۳۷۶ نهنگی آیوا
۱۳۷۷-۷۸
۱۳۷۸-۷۹ جورابان
۱۳۷۹-۸۰ سامسونگ
۱۳۸۰-۸۱ ان‌ای‌سی تیدی
۱۳۸۱-۸۲ سامسونگ
۱۳۸۲-۸۳ جورابان دایی تلویزیون پارس
۱۳۸۳-۸۴ نهنگی پرس پاور جگوار
۱۳۸۴-۸۵ بمبا هتل داریوش شهر آفتاب جیوردانو
۱۳۸۵-۸۶ حصاری ایرتویا ایکات ایرانسل
۱۳۸۶-۸۷ آل‌اشپورت تعاونی اعتباری شهر شهروند
۱۳۸۷-۸۸ — ماری براون
۱۳۸۸-۸۹ حصاری آل‌اشپورت بهگل شهرداری تهران
۱۳۸۹-۹۰ آل‌اشپورت بانک شهر
۱۳۹۰-۹۱ بانک شهر اوپل و آئودی (تأمین خودرو صدرا)
۱۳۹۱-۹۲ مؤسسه کاوش صدرا پاسارگاد دهکده گلف
۱۳۹۲-۹۳ بانک گردشگری
پرسپولیس نخستین باشگاه فوتبال ایرانی است که پای حامیان مالی را به فوتبال ایران باز کرد.[۱۱۸] نخستین بار در اواخر دهه ۶۰ کارخانه‌های الکترونیکی خارجی مانند گلدستار، ال‌جی و تویوتا قراردادهای کوتاه‌مدتی با پرسپولیس بستند.[۱۱۸] مبلیران نیز به عنوان یکی از نخستین حامیان ایرانی پرسپولیس، در میانه دهه ۷۰ تنها برای دو بازی ۵ میلیون تومان به پرسپولیس پرداخت.[۱۱۸] در دهه ۸۰، پیراهن پرسپولیس حامیان متعددی به خود دید که بیشترشان مدت کوتاهی حامی باشگاه بودند.[۱۱۹]
بر اساس پژوهشی که دو عضو هیئت علمی و یک دانشجوی دانشکده مدیریت و کارآفرینی دانشگاه تهران در سال ۱۳۸۸ با عنوان «بررسی اثربخشی حمایت‌های مالی ورزشی در میان هواداران ورزش فوتبال در ایران» انجام دادند؛ میزان علاقه‌مندی شرکت‌ها به حمایت مالی از این باشگاه در سالیان گذشته سیر صعودی داشته‌است و اگرچه بیشتر حامیان به نتایج دلخواه خود از تبلیغ رو پیراهن این تیم نرسیدهاند، مدت حمایت مالی این شرکت‌ها معمولاً کوتاه بوده‌است.[۱۱۹] حامیانی که مدت بیشتری نامشان روی پیراهن تیم درج شده، بیشتر در ذهن هواداران ماندگار بوده‌اند. در پرسشنامهای که از پرسششوندگان میپرسد «اولین حامی مالی که به نظرتان می‌رسد چیست؟»، نام آیوا که بیش از یک دهه پیش حامی مالی این تیم بوده، از ماری براون که در زمان انجام پژوهش حامی مالی باشگاه بوده‌است، بیشتر ذکر شده‌است.[۱۱۹]
با آغاز دوران مدیریت حبیب کاشانی (که عضو شورای شهر تهران بود) در سال ۱۳۸۶، سازمان نیمه‌دولتی شهرداری تهران با زیرمجموعه‌های خود از حامیان اصلی این باشگاه به شمار می‌رفت[۱۱۸][۱۲۰] که پس از فسخ یکجانبه قرارداد از سوی پرسپولیس در سال ۱۳۹۰، از باشگاه شکایت کرد.[۱۲۱] پرسپولیس پیشتر با حامیان دیگر خود مانند بهگل و جگوار نیز به مشکل خورده بود.[۱۲۲][۱۲۳]
شرکت اول‌اشپورت نیز از سال ۱۳۸۶،[۱۲۴] تامین لباس‌های این باشگاه را بر عهده دارد.[۱۲۵] از تامینکنندگان پیشین لباس باشگاه می‌توان جورابان، حصاری و دایی را نام برد.[۱۲۶] تامینکنندگان از محل فروش لباس‌ها به باشگاه پول پرداخت میکنند؛[۱۲۴] به طور مثال، جورابان در قرارداد خود با باشگاه ۳۰٪ از عواید فروش لباس‌ها را به پرسپولیس می‌داد.[۱۲۶] البته بر خلاف روال معمول در فوتبال جهان و همانند دیگر باشگاههای ایرانی، تامینکنندگان لباس پولی بابت حمایتشان به پرسپولیس پرداخت نمی‌کنند.[۱۱۸] نقض مکرر رعایت کپی رایت در ایران به عنوان مانع اصلی این امر قلمداد می‌شود؛ چرا که تولیدی‌های کوچک، لباس‌های ارزان و بی کیفیت مشابه را تولید میکنند و شرکتی که حامی است (با قیمت‌های بالاتر لباسش) نمی‌تواند آن طور که باید بازار داشته باشد و سود ببرد.[۱۲۴]
دارایی‌ها
باشگاه پرسپولیس مالک یک ساختمان ۵ طبقه در خیابان شیخ‌بهایی تهران است. این ساختمان در زمین اهدایی فدراسیون فوتبال ایران ساخته‌شده و دفتر باشگاه‌است.[۱۲۷] در سال ۱۳۸۷ قرار بود موزه پرسپولیس در این مکان راه‌اندازی شود.[۱۲۸]
در تیر ۱۳۸۸، سازمان تربیت بدنی با پرداخت ۲ میلیارد تومان ۱٪ از سهام بانک تات را برای باشگاه پرسپولیس خرید.[۱۲۹] این باشگاه یک کلینیک پزشکی با نام «بیمارستان پرسپولیس» در خیابان گاندی تهران دارد که در خرداد ۱۳۸۹ آغاز به کار کرد.[۱۳۰][۱۳۱] در سال ۱۳۸۴ نیز خبری درباره خرید ورزشگاه و راه‌اندازی شرکت هواپیمایی توسط باشگاه منتشر شده‌بود که انجام نگرفت.[۱۳۲]
این باشگاه پیشتر مالک ورزشگاه راه‌آهن[۳۲] و مجموعه فرهنگی ورزشی شهید چمران[۳۵] نیز بوده‌است. باشگاه پرسپولیس اولین و تنها باشگاه ایرانی است که هواپیمای اختصاصی دارد.[۱۳۳]
مالکیت
مالکان باشگاه پرسپولیس مالک دوران مالکیت
از تا
شرکت سهامی سی‌آرسی ۱۳۴۲ ۱۳۵۷
سازمان تربیت بدنی ۱۳۵۸ ۱۳۶۵
بنیاد مستضعفان ۱۳۶۵ بهمن ۱۳۶۵
سازمان تربیت بدنی ۱۳۶۵ ۱۳۷۲
وزارت فلزات و معادن ۱۳۷۲ ۱۳۷۶
سازمان تربیت بدنی ۱۳۷۶ ۱۳۹۰
وزارت ورزش و جوانان ۱۳۹۰ اکنون
پیش از انقلاب، مالک باشگاه «شرکت سهامی سی‌آرسی» بود. در شرکت سی‌آرسی به جز علی عبده، فاطمه پهلوی و همسرش محمد خاتم از سهامداران عمده بودند.[۲۰][۲۱][۲۳] پس از انقلاب، اموال باشگاه مصادره شد[۳۵] و تحت پوشش بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی و سازمان تربیت بدنی رفت. (دهه ۱۳۶۰)[۲۰][۲۴] از سال ۱۳۷۲ تا ۱۳۷۶، باشگاه تحت مدیریت وزارت معادن و فلزات بود و از لحاظ منابع مالی دگرگون شد.[۲۴] پرسپولیس از سال ۱۳۷۶ تحت تملک سازمان تربیت بدنی قرار گرفت.[۲۴] در دی ۱۳۸۹، با مصوبه مجلس شورای اسلامی وظایف سازمان تربیت بدنی رسماً به وزارت ورزش و جوانان ایران محول شد و با چند ماه تاخیر،[۱۳۴] پرسپولیس تحت نظر این وزارتخانه قرار گرفت.[۱۳۵]
اختلاف حقوقی بر سر برند پرسپولیس
بنابر نوشته سالنامه و فرهنگ رسمی باشگاه چاپ سال ۱۳۸۶، با پایان دوران زمامداری وزارت معادن بر باشگاه، اختلاف و بحران مالی–مدیریتی ایجاد شد و میان سالهای ۱۳۷۹ تا ۱۳۸۱ یک «جنگ سهام آغاز شد که با پیروزی سازمان تربیت بدنی با پایان رسید.»[۲۴]
ماجرا از این قرار بود بنیاد مستضعفان در اداره باشگاه ناتوان بود و آن را به تربیت بدنی واگذار کرد و تربیت بدنی نیز قرار بود باشگاه را به بخش خصوصی واگذار کند. در راستای این اقدام؛ در تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۷۰، شرکتی با نام «شرکت فرهنگی ورزشی پرسپولیس سهامی خاص» با شماره ۸۳۳۳۲ به ثبت رسید.[۱۳۶] (سهامداران: سازمان تربیت بدنی به نمایندگی عباس انصاری‌فرد ۵۰٫۵٪، اسماعیل وفایی ۴۹٪ و مهدی منظرموعود ۰٫۵٪) اما در ۲۷ بهمن، امتیاز باشگاه به جای شرکت پرسپولیس، به «موسسه فرهنگی ورزشی پیروزی» انتقال یافت. سازمان تربیت بدنی این شرکت را به حسین محلوجی، امیر عابدینی و عباس انصاری‌فرد هبه داد. (در سال ۱۳۸۰ سهام از آنان گرفته‌شد)[۱۳۷] پس از این مدت عابدینی نیز به مالکان شرکت پرسپولیس اضافه شد.[۱۳۸] (یعنی عابدینی هم در شرکت پرسپولیس و هم در شرکت پیروزی سهام‌دار شده‌بود.)
مالکان شرکت پرسپولیس خود را «مالک اصلی» باشگاه می‌دانستند[۱۳۹] و به دادگاه شکایت کردند، اما دادگاه در تاریخ ۲۲ اسفند ۱۳۸۰ رأی به مالکیت سازمان تربیت بدنی داد. دادگاه تجدیدنظر نیز در تاریخ ۸ تیر ۱۳۸۳ این رأی را تائید کرد.[۱۴۰] سرانجام در مرداد ۱۳۹۰؛ در پی دعوی باشگاه علیه شرکت فرهنگی ورزشی پرسپولیس سهامی خاص، قاضی شعبه ششم دادگاه عمومی مجتمع قضایی شهید بهشتی رای قطعی به تعلق برند پرسپولیس به باشگاه، و حذف نام پرسپولیس از شرکت پرسپولیس سهامی خاص داد.[۱۴۱] درتاریخ ۲۲ فروردین ۱۳۹۰ محمد رویانیان مدیر عامل وقت تیم پیروزی اعلام کرد که نام اصلی باشگاه به این باشگاه عودت داده شد.[۱۴۲]
خصوصی‌سازی
پس از آن؛ اعلام شد در راستای انجام اصل ۴۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، باشگاه باید به بخش خصوصی واگذار شود. در سالهای اخیر خبرهایی درباره ورود باشگاه به سازمان بورس اوراق بهادار تهران و فروش آن به افراد حقیقی منتشرشده‌است.[۳۰][۱۴۳][۱۴۴][۱۴۵] در سال ۱۳۸۸، محمود احمدی‌نژاد در نامهای به رئیس سازمان تربیت بدنی اعلام کرد که پرسپولیس و استقلال باید به هواداران واگذار شوند.[۱۴۶][۱۴۷] پرسپولیس همچنان در تملک سازمان تربیت بدنی قرار دارد. بنا بر گفته کنفدراسیون فوتبال آسیا، نحوه مالکیت کنونی این باشگاه در آینده مشکلاتی برای حضور در لیگ قهرمانان آسیا ایجاد می‌کند.