تابع‌های مثلثاتی

تابع مثلثاتی، در ریاضیات، به شش تابع سینوس (ریاضیات)، کسینوس، تانژانت، کتانژانت، سکانت و کسکانت، که هر متغیر را به اندازه مقادیر مذکور می‌برد، گفته می‌شود. به عنوان مثال تابع \sin x، تابعی است که به ازای هر متغیر بعنوان مقدار زاویه x، مقداری بعنوان \sin x=A ارائه می‌دهد. به مانند توابع دیگر، بررسی خواص و رفتار توابع مثلاً تعیین برد و دامنه، پیوستگی، مشتق‌پذیری، دیفرانسیل و انتگرال در مورد توابع مثلثاتی نیز برقرار است.

محتویات

    ۱ سینوس
    ۲ کسینوس
    ۳ پانویس
    ۴ منابع

سینوس

تابع سینوس را با نماد sin نشان می‌دهند. طبق تعریف، زاویه t بر حسب رادیان که یک عدد حقیقی است، دامنه تابع \sin(t) = y است. برد این تابع (مقادیر y) همواره در بازه [۱و۱-] قرار دارد. تابع سینوس برابر است با نسبت ضلع مقابل یک زاویه در مثلثی قائم الزاویه به وتر همان مثلث.[۱]
کسینوس

تابع کسینوس را با نماد cos نشان می‌دهند. طبق تعریف، زاویه t بر حسب رادیان که یک عدد حقیقی است، دامنه تابع \cos(t) = x است. برد این تابع (مقادیر x) همواره در بازه [۱و۱-] قرار دارد. تابع کسینوس برابر است با نسبت ضلع مجاور یک زاویه در مثلثی قائم الزاویه به وتر همان مثلث.

زاویه

زاویه یا گوشه یکی از مفاهیم هندسه است و به ناحیه‌ای از صفحه گفته می‌شود که بین دو نیم‌خط که سر مشترک دارند محصور شده‌است. به سر مشترک این دو نیم‌خط راس زاویه یا گوشه می‌گویند. بزرگی یک زاویه «مقدار چرخشی» (دورانی) است که دو نیم‌خط از گوشهٔ زاویه نسبت به یکدیگر دارند، با بدست آوردن طول کمانی تولید شده در اثر چرخش می‌توان اندازهٔ زاویه را بدست آورد.

در انگلیسی واژهٔ angle از واژهٔ لاتین angulus به معنی گوشه گرفته شده‌است.

محتویات

    ۱ اندازه‌گیری
        ۱.۱ یکاها
    ۲ انواع زاویه
    ۳ منابع

اندازه‌گیری
The angle θ is the quotient of s and r.

برای اندازه‌گیری زاویهٔ θ باید کمانی از دایره، که مرکز دایره بر روی راس زاویه می‌افتد را رسم کرد، برای نمونه می‌توان بوسیلهٔ پرگاری که سوزن آن بر روی راس زاویه قرار دارد یک کمان کشید، اگر طول این کمان را s بنامیم، شعاع دایرهٔ یادشده برابر با r خواهد بود و k یک عدد ثابت است که بسته به یکایی که برای اندازه‌گیری در نظر گرفته‌ایم مقدار آن تعیین می‌شود.
پرونده:Nagaleh
تصویر نقاله

برای اندازه‌گیری زاویه از وسیله‌ای بنام نقاله استفاده می‌شود. توجه داشته باشید با تغییر اندازه ضلع هر زاویه اندازه آن تغییر نمی‌کند

    \theta = k \frac{s}{r}.

مقدار زاویه θ مستقل از بزرگی کمان دایره‌ای است که کشیده‌ایم چون به همان اندازه که کمان دایره بزرگ یا کوچک شود شعاع دایره نیز با همان نسبت بزرگ یا کوچک می‌شود درنتیجه s/r نسبتی همواره ثابت است.
یکاها

روش‌های گوناگونی برای اندازه‌گیری زاویه وجود دارد که پراستفاده ترین آن‌ها رادیان و درجه است. به جز رادیان، دیگر یکاهای اندازه‌گیری زاویه همگی نسبتی از یک دایرهٔ کامل اند (مانند یک دور). به این ترتیب یک دایره به n قسمت تقسیم شده‌است تنها در یکاهای مختلف مقدار n با دیگری فرق می‌کند. برای نمونه در یکای درجه n = ۳۶۰ است. مقدار k که در رابطهٔ بالا گفته شد برابر است با k = \frac{n}{2 \pi}. . (اثبات: رابطهٔ بالا را می‌توان به صورت k = \frac{\theta r}{s}. بازنویسی کرد. در یک دور که در آن θ برابر با n یکا است (کل یک دایره با همهٔ n قسمتش) کمانی که به آن متناظر می‌شود کل دایره‌است پس طول کمان یا s برابر با محیط دایره یا ۲πr است. با جایگذاری n برای θ و ۲πr برای s خواهیم داشت که: k = \frac{nr}{2 \pi r} = \frac{n}{2 \pi} است.)

    دور (یا یک دایرهٔ کامل، یک چرخش یا یک گردش یا یک دایره) یک دایرهٔ کامل است. یک دور را می‌توان به صورت یکاهای صدم دور و هزارم دور نیز بیان کرد. بسته به کاربرد یک دور را با \tau یا rev یا rot نیز نمایش می‌دهند. ولی در عبارت rpm (دور بر دقیقه) تنها حرف r نماد یک دور است. یک دور = °۳۶۰ = ۲π رادیان = چهار زاویهٔ راست‌گوشه
    چارک (به انگلیسی: quadrant) برابر است با یک چهارم دور برای نمونه زاویهٔ راست یکایی است که در کتاب اصول اقلیدوس از آن استفاده شده‌است. یک چارک = °۹۰ = π/۲ rad = یک چهارم دور = ۱۰۰ gon است. در زبان آلمانی از نماد ∟ برای نشان دادن چارک استفاده می‌کنند.
    زاویهٔ مثلث متساوی الاضلاع برابر با ۱/۶ دور است. این یکا در گذشتهٔ دور در تمدن بابل کاربرد داشت. یکاهای درجه، دقیقهٔ یک کمان و ثانیهٔ یک کمان زیریکاهای یکای بابِلی اند. یک یکای بابلی = °۶۰ = π/۳ رادیان ≈ تقریباً ۱٫۰۴۷۱۹۷۵۵۱ رادیان

θ = s/r rad = 1 rad.

    یک رادیان، زاویه‌ای است که منطبق است با کمان دایره‌ای که طول کمان با شعاع دایره برابر است (یعنی در رابطه‌ای که پیش‌تر در بالا بیان شد k = ۱ است.). یک دور برابر است با ۲π رادیان و یک رادیان خود ۵۷٫۲۹۵۸ درجه یا \frac{180}{\pi}. درجه‌است. رادیان را برای کوتاه تر نوشت به صورت rad نشان می‌دهند. رادیان، بی بُعد است. در بیشتر کاربردهای ریاضی بویژه در تابع‌های مثلثاتی از رادیان استفاده می‌شود. همچنین در سامانهٔ استاندارد بین‌المللی یکاها رادیان برای نشان دادن اندازهٔ زاویه انتخاب شده‌است.
    در اندازه‌گیری زاویه، بویژه در ستاره‌شناسی یک زاویه ساعت (به انگلیسی: hour angle) برابر با ۱/۲۴ دور در نظر گرفته می‌شود. این یکا جوابگوی نیازهای ستاره‌شناسی برای یافتن محل جرم‌های آسمانی است که می‌گردند و تنها یک بار در روز از جلوی دید رد می‌شوند (مانند جای نسبی ستاره‌ها) زیریکاهای زاویه ساعت عبارتند از دقیقهٔ زمان (به انگلیسی: minute of time) و ثانیهٔ زمان (به انگلیسی: second of time). یادآوری می‌شود که این یکاها متفاوت از یکای دقیقه و ثانیهٔ کمان اند (به انگلیسی: minutes of arc) و (به انگلیسی: seconds of arc) و مقدار این زیریکاها تقریباً ۱۵ بار بزرگتر از دقیقه و ثانیهٔ کمان است. ۱ ساعت = °۱۵ = π/۱۲ رادیان = ۱/۶ چارک = ۱/۲۴ دور ≈ 16.667 gon

انواع زاویه

زاویه‌ها را با توجه به مقدارشان به این صورت طبقه بندی می‌کنند:

    زاویه تند:(acute angle) زاویه را تند یا حاده می‌گوییم هرگاه اندازه اش کمتر از ۹۰ در جه باشد.
    زاویه راست:(right angle) زاویه را راست یا قائم می‌گوییم هرگاه اندازه آن برابر ۹۰ در جه باشد.
    زاویه باز:(obtuse angle) زاویه را باز یا منفرجه می‌گوییم هرگاه بزرگتر از ۹۰ درجه و کمتر از ۱۸۰ درجه باشد.
    زاویه نیم صفحه:(straight angle) زاویه را نیم صفحه می‌گوییم هرگاه برابر ۱۸۰ درجه باشد.
    زاویه بازتاب:(reflex angle) زاویه را زاویه بازتاب می‌گوییم هرگاه بزرگتر از ۱۸۰ درجه و کمتر از ۳۶۰ درجه باشد.
    زاویه کامل:(full angle) زاویه را کامل یا تمام صفحه می‌گوییم هرگاه برابر ۳۶۰ درجه باشد.

ثانیه (زاویه)

ثانیه یکی از واحدهای اندازه‌گیری زاویه است. و مقدار آن برابر است با یک شصتم دقیقه.

درجه (زاویه)

درجه در ریاضیات یکی از واحدهای زاویه است و عبارتست از ۱⁄۹۰ زاویه قائمه و ۱⁄۳۶۰ محیط دایره که بانماد ° نشان داده می‌شود. اجزا، آن عبارت‌اند از دقیقه که ۱⁄۶۰ درجه‌است و با نماد ' نشان داده می‌شود و ثانیه ۱⁄۶۰ دقیقه بوده و با نماد '' نشان داده می‌شود.

دقیقه قوسی

دقیقه قوسی واحدی است در زاویه که معادل یک شصتم یک درجه است.[۱] دقیقه قوسی یک برروی ۲۱۶۰۰م یک دایره بسته‌است. مقادیر کمتر همچون ثانیه قوسی و میلی‌ثانیه قوسی بسیار کم کاربرد هستند و فقط در ستاره‌شناسی استفاده می‌شوند.
نمادها

نماد استاندارد این واحد پریم است (′) (U+۲۰۳۲)

پایین‌تر از دقیقه قوسی ثانیه قوسی وجود دارد که یک شصتم دقیقه و ۱/۱۲۹۶۰۰۰ یک دایره است،. نماد ثانیه قوسی گزون است (″) (U+۲۰۳۳). حالت پایین‌تر میلی‌ثانیه قوسی یا به اختصار mas قرار دارد که یک هزارم ثانیه قوسی است.
سیستم شصت‌تایی در زاویه واحد     مقدار     نماد     اختصار     تبدیل
درجه     ۱/۳۶۰ دایره     °     deg     ۱۷٫۴۵۳۲۹۲۵ mrad
دقیقه قوسی     ۱/۶۰ degree     ′ (پریم)     arcmin، amin، \hat{'}، MOA     ۲۹۰٫۸۸۸۲۰۸۷ µrad
ثانیه قوسی     ۱/۶۰ دقیقه قوسی     ″ (گزون)     arcsec     ۴٫۸۴۸۱۳۶۸ µrad
میلی‌ثانیه قوسی     ۱/۱۰۰۰ arcsecond         mas     ۴٫۸۴۸۱۳۶۸ nrad

زانوزده

زانوزَده یا هرکول (معادل عربی جاثی، معادل انگلیسی Hercules) یکی از صورت‌های فلکی است.

زانوزده پیکر آسمانی بسیار بزرگی است که شکل خاصی ندارد و پیدا کردن آن دشوار است.[۱]

محتویات

    ۱ افسانه
    ۲ ستاره‌ها
    ۳ اجرام عمقی آسمان
    ۴ منابع

افسانه

هرکول یکی از صورت‌های فلکی آغازین است که احتمالاً نام‌گذاری آن در ارتباط با قهرمانان و پهلوانانی مانند گیل گمش سومری می‌باشد.
ستاره‌ها

نام ستاره آلفای هرکول، رأس جاثی است که در عربی به معنای «سر زانو زده» است. این ستاره از قدر سوم برای چشمان غیر مسلح است و در تلسکوپ‌های کوچک آماتوری به یک جفت ستاره زیبا قابل تفکیک می‌باشد. ستاره درخشان‌تر دارای طیف M۵ II به رنگ سرخ و همدم آن از قدر ۵ با طیف G۵ III با رنگی متفاوت یعنی سبز می‌باشد و فاصله آن‌ها تا زمین ۶۳۰ سال نوری است.
اجرام عمقی آسمان

ام۱۳ یکی از مشخص‌ترین خوشه‌های کروی قابل رویت در نیمکره شمالی است در شب‌های صاف این مجموعه با قدر ۶ همانند ستاره‌ای مات به نظر می‌رسد. قطر آن حدود ۱۰ دقیقه قوسی و شامل حدود ۳۰۰٬۰۰۰ ستاره و به فاصله حدود ۲۳٬۰۰۰ سال نوری تا زمین است. M۹۲ از دیگر خوشه‌های کروی است که در خشندگی آن در حد M۱۳ است.

مسیه ۱۳

مسیه ۱۳(به انگلیسی: Messier 13) یا ان‌جی‌سی ۶۲۰۵ یک خوشه ستاره‌ای کروی در صورت فلکی هرکول است که فاصله آن از زمین بیست و دو هزار سال نوری و قدر ظاهری آن ۵.۸ است.

خوشه ستاره‌ای

خوشهٔ ستاره‌ای مجموعه‌ای از ستارگان است که با نیروی گرانشی دوجانبه به یکدیگر پیوسته‌اند.

ستارگان هر خوشه، هم‌زمان و از یک ابر غبار و گاز زاده شده‌اند و بنابر این سن و ترکیبشان مشابه‌است، ولی نوع این ستارگان متفاوت است چون جرم‌های متفاوتی دارند. چرخه حیاتی ستاره را جرم آن تعیین می‌کند. دو نوع خوشه وجود دارند: خوشه کروی و خوشه باز. خوشه‌های کروی پیرترند و در هاله‌ای کروی پیرامون هسته کهکشان راه شیری قرار دارند ولی خوشه‌های جوانتر باز، در قرص کهکشان قرار گرفته‌اند.

محتویات

    ۱ خوشه‌های باز
    ۲ خوشه‌های کروی
    ۳ نمونه‌هایی از خوشه‌ها
    ۴ منابع

خوشه‌های باز
نوشتار اصلی: خوشه ستاره‌ای باز

خوشه باز مجموعه‌ای از ستارگان سست‌پیوند است که تعدادشان از کمتر از صد ستاره تا بیش از چند هزار متغیر است. تقریباً ۱۲۰۰ خوشه باز شناخته شده در کهکشانمان وجود دارند که همگی در قرص کهکشان واقعند. معمولاً آنها چند سال نوری پهنا دارند و شامل ستارگان گروه اول اند که جوان و فوق العاده درخشان هستند. سرانجام ستارگان خوشه‌های باز بخاطر اختلالات گرانشی ناشی از سایر اجرام موجود در کهکشان از یکدیگر دور می‌شوند.
خوشه‌های کروی
نوشتار اصلی: خوشه ستاره‌ای کروی

خوشهٔ کروی مجموعه‌ای از ستارگان فشرده به یکدیگر است که تعدادشان از دهها هزار تا صدها هزار ستاره متغیر است. خوشه‌های کروی معمولاً دایره‌ای شکل بوده و تقریباً ۱۰۰ سال نوری پهنا دارد. ستارگانشان در مرکز خوشه متمرکز شده‌اند. تقریباً ۱۵۰ خوشه کروی شناخته شده در کهکشان ما وجود دارد، که اکثرشان در هاله پیرامون هسته کهکشان قرار دارند. ستارگان خوشه‌های کروی، پیر و از ستارگان گروه دوم هستند.

خوشه‌های کروی زمانی تشکیل شدند که کهکشان ابری کروی بود. هنگامی که کهکشان ما به شکل قرص درآمد، خوشه‌های کروی درون‌هاله‌ای، پیرامون هسته باقی‌ماندند سپس خوشه‌های باز در داخل قرص تشکیل شدند. این خوشه‌ها سوژه‌های مناسبی برای عکاسی نجومی می‌باشد.
نمونه‌هایی از خوشه‌ها

    خوشه ستاره‌ای پروین (هفت خواهران): قدمت این خوشه باز ۵۰ میلیون سال است. با چشم غیر مسلح، بصورت مجموعه‌ای از ۶ یا۷ ستاره به نظر می‌آید. تلسکوپ آشکار می‌کند که آن شامل صدها ستاره‌است.
    مسیه ۱۳ در صورت فلکی هرکول: عرض این خوشه ۱۶۰ سال نوری است، شامل صدها هزار ستاره‌است که با جاذبه در کنار همدیگر نگه داشته شده‌اند. دیرینگی بسیاری از ستارگانش به ۱۰ م. می‌رسد.

طالع‌بینی

طالع‌بینی به روش هایی گفته می‌شود که برخی باور دارند به یاری آنها می‌توان از آینده و سرنوشت هرکس آگاه شد. علم اخترگویی یا طالع‌بینی یعنی تعبیر و تفسیر آینده با توجه به وضعیت ستارگان، و علم اخترشناسی یعنی پژوهش علمی ستارگان و علم کائنات، نخست از سده هفدهم میلادی از یکدیگر جدا شدند. امروز طالع بینی یا ستاره خوانی مورد تایید مجامع علمی نیست، و بسیاری از مردم آن را خرافات و موهوم پرستی می دانند.

طالع بینی را می توان زیرمجموعه ستاره‌بینی دانست که معمولاً با توجه به تطبیق وضعیت سماوی با تولد فرد مربوط می‌شود؛ ولی طالع‌بینی اعداد، اسامی، رنگ (علاقه به رنگ خاص) و امور دیگر نیز گفته می‌شود.

محتویات

    ۱ تاریخچه
    ۲ طالع‌بینی در بابل
    ۳ طالع بینی در مصر
    ۴ طالع‌بینی در یونان و روم
    ۵ طالع‌بینی در ایران
    ۶ تاثیرات طالع بینی
    ۷ منابع
    ۸ پیوند به بیرون

تاریخچه

هزاران سال پیش آسمان شب برای مردم نسبت به امروز اهمیت بسیار بیشتری داشت. آنها نقوش درهم و برهم ستارگان را به عنوان تصویری از جهان زمینی می پنداشتند و نام اشیا، قهرمانان افسانه‌ای و بیش از هر چیز جانوران مورد علاقه و احترام خود را به این نقوش آسمانی می‌دادند. آنها در گروه معینی از ستارگان درخشان نقش ثور (گاو)، حمل (بره)، حوت (ماهی) و جدی (بز) و بسیاری از صورت های دیگر را می‌دیدند.

علاوه بر آنها به فرایندهایی که در آسمان نقش می گرفتند، قبل از هر چیز توجه می‌کردند: آنها مشاهده می‌کردند که چگونه ماه به طور منظم و به تناوب تغییر شکل می‌دهد. آنها این نکته را دریافتند که تعدادی از ستاره‌های درخشان متفاوت از اغلب ستارگان دیگر حرکت می‌کنند و آنها را ستاره‌های مهاجر یا سیاره‌ها نامیدند. و آنها با اشتیاق می‌خواستند بدانند که این بازی های آسمانی منحصربه‌فرد چه معنا و مفهومی برای آنها می‌تواند داشته باشد. آیا خورشید، ماه و سیاره‌ها شاید خدایانی بودند، که در ارتفاعی غیر قابل دسترس و بالاتر از همه چیز این سو و آن سو می‌رفتند؟ یا این که خدایان به این طریق خواسته‌ها و اخطارهای خود را به آدمیان منتقل می‌کردند؟ بنابراین کم و بیش به این ترتیب بود که طالع بینی (اخترگویی یا تنجیم) به وجود آمد، علمی که در آن انسان بر اساس وضعیت ستارگان به ظاهر می‌تواند آینده را پیشگویی کند.
طالع‌بینی در بابل
    این بخش نوشتار نیازمند گسترش است.

آنچه ما امروز به عنوان طالع بینی (اخترگویی) یا علم ستاره خوانی می شناسیم و برحسب آن عمل می کنیم ریشه تاریخی اش به راهبان بابلی در دوران باستان برمی گردد.
طالع بینی در مصر
    این بخش نوشتار نیازمند گسترش است.

مصریان از خیلی خیلی قدیم رابطه قابل اعتمادی میان پدیده‌های آسمانی و فرایندهای زمینی یافته بودند: هنگامی که در تابستان ستاره نورانی سیروس (شعرای یمانی) برای نخستین بار در آسمان غروب ظاهر می‌شد، خیلی زود پس از آن رود نیل از بستر خود طغیان می‌کرد.
طالع‌بینی در یونان و روم
    این بخش نوشتار نیازمند گسترش است.

یونانیان و سپس رومیان دانش و آگاهی خود را در این باره از بابلی‌ها به دست آوردند و آن را توسعه دادند. ما امروزه هم سیاره‌های دستگاه خورشیدی را به نام خدایان روم باستان می نامیم (نام لاتین). اغلب خصوصیات سیاره‌ها برای نام گذاری آنها تعیین کننده بود. رنگ قرمز رنگ خون است. بنابراین سیاره سرخ‌فام مریخ (Mars) به نام خدای جنگ نامیده شد. سیاره چالاک و سریع مهاجر آسمان، به نام سفیر خدایان، تیر (Mercury)، سیاره درخشان و زیبای زهره (Venus) به نام الهه عشق و باروری، سیاره درخشان آرام و موقر مشتری (Jupiter) به نام خدای خدایان روم، ژوپیتر نام گرفت.
طالع‌بینی در ایران

از وضع طالع‌بینی در ایران به دلیل هجوم اقوام وحشی در زمان هایی که ایران به اوج شکوفایی علمی و فرهنگی رسیده بود و آنان با از بین بردن مراکز علمی و فرهنگی ایران (مانند گندی شاپور) و سوزاندن کتاب ها بخش مهمی از کیستی ایرانیان را نابود کردند تنها اطلاعاتی که در دست داریم به اواخر دوره ساسانیان بازمی گردد.

برای نمونه طالع بینان دربار ساسانی به خسروپرویز گفتند که پسری از تو زاده می شود که در بدنش علامت هایی دارد و این پسر کسی است که قلمرو تو را از بین می برد و به دست اقوام بیگانه می اندازد. خسروپرویز چون این علامت ها را در بدن یزدگرد سوم دید دستور داد او را به اصطخر تبعید کنند تا پادشاه نشود. چند سال بعد یزدگرد سوم بر تخت نشست و در همین زمان عرب ها به ایران حمله کردند و ایران را تسخیر کردند.

همین طور رستم فرخزاد فرمانده بزرگ ارتش ساسانیان که از علم طالع بینی سررشته داشت با دیدن صورت های فلکی فهمید که آن سال سال نحسی برای ساسانیان و ایران خواهد بود و همین طور نیز شد؛ عرب ها با یورش به ایران قسمت بزرگی از کیستی، تاریخ، فرهنگ و هنر ایرانیان را نابود کردند و موفق به تسخیر کشور شدند.
تاثیرات طالع بینی

تمام تمدن های بزرگ قدیمی در آسیا، آفریقا، آمریکا منجم هایی، اغلب از فرقه راهبان و عالمان، در دربار و بارگاه خود داشتند که به طور مرتب فرایندهای آسمانی را مشاهده و نظاره می‌کردند، مشاهدات خود را در دفاتری ثبت می کردند و تلاش می کردند این فرایندها را تعبیر و تفسیر کنند. طالع بینان یا منجمان به پیشگویی سرنوشت شاهان یا قلمرو پادشاهی آنان می پرداختند. در همه جا حکمرانان تصمیم‌های خود را با توجه به رای و نظر منجمان دربار خود اتخاذ می کردند. برای نمونه آنها مسائلی را ازقبیل این که چه موقع باید ازدواج کنند، یا به لشکرکشی و جنگ بپردازند و یا به ساخت یک کشتی اقدام کنند، همیشه از منجمان خود می پرسیدند.

از حدود دو هزار سال پیش ستاره خوان ها یا طالع گویان به تعبیر و تفسیر آینده مردم عادی نیز پرداختند. آنها برای این کار آنچه را اصطلاح ((طالع نما)) نامیده می شود، و در آن وضعیت سیاره‌ها در لحظه تولد شخص کشیده شده است، تهیه می کنند. یکی از طالع بینان معروف قدیمی ((کلادیوس بطلمیوس)) (تولد ۸۷، وفات ۱۶۸ میلادی) که در شهر اسکندریه (در مصر) زندگی می کرد، در سال ۱۵۰ میلادی آگاهی های طالع‌شناسی آن زمان خود را در کتابش به نام ((تترابیبلوس)) گردآوری کرد و انتشار داد که طالع بینی یا اخترگویی یا ستاره خوانی امروز هنوز هم بر اساس و مبنای این کتاب قرار دارد.

زیج

در ستاره‌شناسی قدیم، مجموعه‌ای از جدول‌ها که مقادیر کمیت‌هایی که برای تعیین موضع سیاره‌ها به کار می‌رفته، در آن درج می‌شده است زیج یا زیگ می‌گفتند.[۱] واژه زیج، معرب واژه فارسی زیگ است که در پارسی میانه به معنای جدول اختری و یا سالنامه است.

این کتاب‌ها شامل اطلاعاتی در مورد زمان طلوع و غروب خورشید، ماه و سیارات و ستاره‌های مشهور در روزهای مختلف سال و برای یک محل خاص بوده است که در قالب جدول‌هایی تنظیم می‌شده است. از جداول زیج، برای دانستن موقعیت و رصد کردن اجرام سماوی، تعیین طول روز و شب، تهیه تقویم‌ها، جهت‌یابی و دیگر مقاصد اخترشناسی و نیز در طالع‌بینی استفاده می‌شده است.

در قدیم هر کدام از اخترشناسان برجسته یا هر رصدخانه، یک زیج ویژه به خود می‌نوشتند و زیج‌های پیشینیان را تصحیح می‌کردند که تعدادی از این زیج‌های قدیمی به نام شاهان و فرمانروایان نوشته شده است. در حال حاضر نسخه‌هایی از چنین زیج‌هایی در موزه‌ها موجود می‌باشد.

امروزه، هنوز هم برای کاربردهای علمی و اخترشناختی، کتاب‌ها و جدول‌های مشابه با زیج‌های قدیمی تهیه می‌شود که البته از دقت بسیار بالاتری برخوردار هستند.

ستاره‌شناس

ستاره‌شناس یا اخترشناس یا منجم، دانشمندی است که روی اجرام آسمانی مانند ستارگان، سیارات و کهکشان‌ها مطالعه می‌کند.

ستاره‌شناسان کنونی معمولاً تا مقطع پسادکترا در رشته فیزیک یا ستاره‌شناسی ادامه تحصیل می‌دهند و سپس در مراکز تحقیقاتی یا دانشگاه‌ها استخدام می‌شوند.[۱]

از ستاره‌شناسان مشهور ایرانی دوران طلایی اسلام می‌توان به ابوریحان بیرونی و حاسب آملی و خواجه نصیرالدین توسی(سازنده زیج توسی) اشاره کرد.