سید مصطفی تاجزاده (زاده آذر ۱۳۳۵ در تهران) عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران و زندانی سیاسی است. او در دولت محمد خاتمی معاون وزیر کشور (عبدالله نوری) و سرپرست این وزارتخانه پس از استیضاح عبدالله نوری بود. او در دولت میرحسین موسوی (۱۳۶۳ تا ۱۳۶۷) معاون امور بین‌الملل وزیر ارشاد (محمد خاتمی) بود.
محتویات
۱ زندگی
۲ فعالیت‌های سیاسی پیش از انتخابات ۱۳۸۸
۲.۱ تظاهرات خرم‌آباد
۲.۲ انتخابات شوراهای شهر و روستا ۱۳۸۱
۳ فعالیت‌های سیاسی پس از انتخابات ۱۳۸۸
۳.۱ بازداشت و زندان
۳.۲ مناظره مکتوب با حسین شریعتمداری
۳.۳ نامه سرگشاده در سالروز دستگیری
۳.۴ گفتمان نوفل لوشاتو
۳.۵ نامه سرگشاده به سید علی خامنه‌ای
۳.۶ پیشنهاد طرح دوشنبه‌های اعتراض
۴ انتخابات ریاست‌جمهوری (۱۳۹۲)
۵ ۱۳۹۳
۶ پانویس
۷ منابع
زندگی
تاجزاده آذر ۱۳۳۵ در تهران متولد شد. پدر و مادرش اصالتاً اهل هرند اصفهان بودند. خانواده او چه از سمت پدر و چه از سمت مادر همه به علمای معروف منتسب بودند. آیت‌الله هرندی یکی از روسای حوزه علمیه قم دایی او بود.
مصطفی در سال ۵۴ دیپلم متوسطه خود را اخذ کرد و در امتحان اعزام به خارج از کشور قبول شد. وی با ورود به آمریکا ضمن تحصیل در رشته مهندسی مکانیک، فعالیت‌های خود را در مسیر مبارزات سیاسی علیه حکومت پهلوی از طریق انجمن اسلامی کالیفرنیا پی گرفت و به همراهی تعدادی دیگر گروه فلق را تشکیل دادند. تاج زاده ۸ مهر ۱۳۵۷ پس از دیداری با روح‌الله خمینی در پاریس، تحصیل را رها کرد و به ایران بازگشت. وی به عنوان نماینده ویژه گروه فلق در کمیته ویژه استقبال از روح الله خمینی انتخاب شد. پس از انقلاب گروه فلق با پیوستن به شش گروه دیگر سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی را ایجاد کردند. تاج زاده پس از آن به مدیریت کل مطبوعات و نشریات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی منصوب شد. با آمدن سید محمد خاتمی به وزارت ارشاد، وی جای خود را به محسن آرمین داد و در سال‌های ۶۳ تا ۶۷ به عنوان معاون بین‌الملل خاتمی در وزارت ارشاد فعالیت کرد.
پس از استعفای خاتمی و با آمدن میرسلیم به وزارت ارشاد، تاج زاده هم به همراه خاتمی به کتابخانه ملی رفت. وی پس از مدتی به روزنامه همشهری رفت و تا انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۷۶) در این موسسه فرهنگی باقی ماند. وی پس از استعفا از وزارت ارشاد برای تحصیل در رشته علوم سیاسی وارد دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران شد. در کنکور سراسری کارشناسی ارشد سال ۷۱ حائز رتبه اول کشور شد و با سر رسیدن دوم خرداد فرصت آن را نیافت تا از پایان نامه اش برای اخذ دکترا دفاع کند. او از سال ۱۳۷۵ در ستاد انتخابات خاتمی فعالیت کرد و همزمان عضو تحریریه عصر ما نشریه ارگان سازمان مجاهدین انقلاب بود. با پیروزی خاتمی در کنار عبدالله نوری در وزارت کشور به عنوان معاون سیاسی مشغول شد و اولین انتخابات شوراهای شهر وروستا را برگزار نمود. همچنین با تشکیل جبهه مشارکت ایران اسلامی از ابتدا به عضویت دفتر سیاسی و شورای مرکزی حزب در آمد. وی پس از استیضاح عبدالله نوری و تا آمدن عبدالواحد موسوی لاری، سرپرست وزارت کشور شد و با آمدن موسوی لاری مجدداً به معاونت سیاسی بازگشت.
او که در کوران انتخابات مجلس ششم حاضر به تن دادن به خواسته‌های شورای نگهبان نشده بود با شکایت جنتی از کلیه مناصب دولتی عزل شد و با پایان مدت محکومیت مجدداً به عنوان مشاور سید محمد خاتمی به دولت بازگشت. لازم به ذکر است که او نیز همزمان به عنوان رئیس ستاد انتخابات کشور از جنتی به دلیل تخلف در انتخابات وتغیر در نتیجه آرا به قوه قضاییه شکایت کرد اما تا کنون به شکایتش رسیدگی نشده‌است.[۱]
همسر وی فخرالسادات محتشمی‌پور دخترعموی علی اکبر محتشمی پور (وزیر کشور سابق) و از اعضای شورای مرکزی جبهه مشارکت است.
او از تاریخ دهم اسفند ماه ۱۳۸۹ در زندان بسر میبرد که در ادامه به آن پرداخته شده است.
فعالیت‌های سیاسی پیش از انتخابات ۱۳۸۸
تظاهرات خرم‌آباد
تاجزاده در جریان هفتمین اجلاس دفتر تحکیم وحدت در مرداد ماه سال ۱۳۷۹ و تظاهرات خرم‌آباد، پس از آنکه فرودگاه خرم‌آباد توسط نیروهای لباس شخصی محاصره و از حضور عبدالکریم سروش و محسن کدیور در اردوی دفتر تحکیم وحدت خرم‌آباد جلوگیری به عمل آمد محاصره کنندگان را فاشیست خواند و به اتهام توهین و تحریک در دادگاه محاکمه شد.[۲]
انتخابات شوراهای شهر و روستا ۱۳۸۱
وی در انتخابات شوراهای شهر و روستا در سال ۱۳۸۱ در شهر تهران که با پیروزی مطلق اصولگرایان همراه بود، (همه‌ی ۱۵ نفر لیست انتخاباتی اصولگرایان انتخاب شدند) نامزد شده بود که در نهایت شکست خورد.[۳]
فعالیت‌های سیاسی پس از انتخابات ۱۳۸۸
بازداشت و زندان
او در جریان رویدادهای پس از اعلام نتایج انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) یک روز پس از انتخابات بازداشت شد.[۴] و پس از تحمل نه ماه زندان، که چهار ماه آن انفرادی بوده‌است، بدون دریافت حکم از دادگاه و یا پرداخت وثیقه آزاد گردید.[۵] او در تاریخ بیست و ششم خردادماه هشتاد و نه نامه‌ای خطاب به مردم نوشت و اعلام کرد که برخی از همراهی‌هایش با انقلابیون در دهه شصت خطا بوده‌است. وی در دوران کوتاه آزادی خود به نگاشتن مقالات تحلیلی پیرامون مسایل اخیر و افشاگری در خصوص کودتای انتخاباتی پرداخت. مصطفی تاج زاده به همراه شش تن دیگر از اعضای ارشد جبهه مشارکت و سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی اقدام به شکایت از سردار مشفق و دیگر فرماندهان سپاه نمود و بر اساس اعترافات صریح سردار مشفق در سخنرانی خود، از نقش سپاه در زمینه سازی و اجرای کودتای انتخاباتی پرده برداشت. قوه قضاییه به جای رسیدگی به شکایت این هفت نفر مجدداً وی را به زندان فراخواند. وی پس از بازگشت به زندان در اقدامی نامتعارف به قرنطینه زندان اوین منتقل شد و تا کنون در این مکان نگهداری می‌شود.
همسر وی، فخرالسادات محتشمی پور، که با نگاشتن عریضه‌ها و نامه‌های سرگشاده خود نقش مهمی در اطلاع‌رسانی در خصوص وضعیت زندانیان سیاسی و خانواده‌های آنها داشت در روز دهم اسفند ماه ۱۳۸۹ دستگیر شد. اتهام وی اطلاع رسانی و پیگیری وضعیت زندانیان سیاسی اعلام شده‌است.
مناظره مکتوب با حسین شریعتمداری
در اردیبهشت ۱۳۹۰ سید مصطفی تاج زاده که در زندان اوین به سر میبرد در نامه سرگشاده‌ای خطاب به حسین شریعتمداری، نماینده ولی فقیه در موسسه کیهان، برای مناظره با وی اعلام آمادگی کرد. وی در این نامه، که می‌توان آن را آغازی برای یک مناظره مکتوب دانست، با اشاره به اینکه حسین شریعتمداری تاکنون حاضر نشده‌است به پیشنهادهایش برای مناظره پاسخ دهد، تاکید کرد که در طول بازجویی‌های خود نیز بارها از بازجوها خواسته‌است تا امکان مناظره بین او و حسین شریعتمداری را فراهم کنند. وی با ارسال اولین نامه [۶] و تقاضا برای انتشار بدون سانسور آن در کیهان، عملاً مناظره را یک جانبه آغاز نمود و اعلام کرد نامه‌های بعدی وی در خصوص مباحث مطرح شده در این نامه به عنوان محورهای پیشنهادی مناظره به تدریج منتشر خواهد شد. او در پبام خود به کیهان نوشت:
پیشنهاد دارم که مناظره مکتوب آغاز شود و یک مقاله من بنویسم، و کیهان شش روز فرصت برای نقدآن داشته باشد. بعد مقاله دوم و دوباره شش روز فرصت برای نویسندگان آن روزنامه محترم. به این ترتیب علاقه‌مندان با مطالعه مقالات و نقدها به قضاوت بهتری درباره ادعاهای ما و شما دست خواهند یافت.
وی در دومین نامه سرگشاده خود به حسین شریعتمداری به نقش حیاتی “دشمن” در ادبیات کیهانیان و همفکرانشان پرداخت. وی منطق کیهانیان با جنگ طلبان آمریکایی را یکسان خواند و نوشت که اعتقاد کیهانیان به دوگانه “معصوم – شیطان” باعث شده‌است تا شرط بهره‌مندی ایرانیان از حقوق قانونی خود، نه التزام به قانون اساسی بلکه ایمان به شخص رهبر نامیده شود و حمایت از یک نامزد را در برابر نامزد مطلوب رهبری، مخالفت با ایشان و در نهایت مخالفت با پیغمبر و خدا به حساب آید. وی همچنین سرکوب شدید تظاهرات آرام میلیونها ایرانی را به شدت محکوم کرد.[۷] در بخشی از این نامه این پرسش را از شریعتمداری مطرح نمود که:
چرا شما و همفکرانتان، صرفاً برای حفظ موقعیت و حاکمیت خویش، به روش‌های غیر انسانی و سرکوبگری متوسل می‌شوید و چهره‌ای طالبانی – پادگانی از اسلام و نظام و روحانیت شیعه به نمایش می‌گذارید؟
وی در سومین نامه سرگشاده خود به حسین شریعتمداری به بررسی ابعاد مختلف به قول خود کودتای انتخاباتی سال ۸۸ پرداخت. وی ضمن طرح سوالاتی در خصوص عملکرد حاکمیت در این انتخابات ضمن اعتراض به برخوردهای صورت گرفته و مقایسه این رویداد با کودتای ۲۸ مرداد به مسائل بعد از انتخابات پرداخت.[۸] در بخشی از این نامه وی سوالات زیر را مطرح می‌کند:
آنچه جنابعالی و همفکرانتان پس از انتخابات مهندسی شده ۸۸ انجام دادید، واقعاً با رفتار رژیم سابق پس از کودتای ۲۸ مرداد ۳۲ چه تفاوتی دارد؟ مگر رژیم کودتا روزنامه‌های مخالف را بعد از ۲۸ مرداد به تدریج توقیف نکرد؟ آیا شما غیر از این عمل کردید؟ آیا دست به انحلال احزاب منتقد نزدید؟ آیا معترضان را سرکوب نکردید و تعداد زیادی را به زندان نینداختید؟ آیا کوی دانشگاه تهران را به خاک و خون نکشیدید؟ آیا لباس شخصی‌ها را به جان مردم بی‌دفاع، از جمله در مجتمع مسکونی سبحان نینداختید؟ و سرانجام آیا به بهانه مقابله با دشمن، انتخابات آزاد را منتفی نکرده‌اید؟ به نظر جنابعالی کودتا و حکومت نظامی شاخ و دم دارد؟
در بخش دیگری از این نامه تاج زاده ضمن اعتراض به عملکرد رهبری در مواجهه با اعتراضات رخ داده با اشاره به خطبه‌های نماز جمعه رهبری در تاریخ ۲۹ خرداد ۱۳۸۸ بیان کرد که برداشت عموم ایرانیان مخالف یا موافق نتیجه انتخابات، از خطبه‌های مذکور حمایت قاطع رهبر از آقای احمدی‌نژاد بود.
نامه سرگشاده در سالروز دستگیری
وی در تاریخ ۲۳ خرداد ماه سال ۱۳۸۹ در سالروز دستگیری خود پس از انتخابات سال ۱۳۸۸ در نوشته‌ای با عنوان پدر، مادر، ما باز هم متهمیم! به تحلیل برداشت خود از شرایط زندان، اتهامات، کیفرخواست و مسائل دیگر پرداخت و نوشته خود را به ندا آقاسلطان از کشته‌شدگان جنبش سبز تقدیم کرد.[۹]
گفتمان نوفل لوشاتو
تاجزاده پس از انتشار نامه پدر، مادر، ما باز هم متهمیم! و شکایت از سردار مشفق دوباره به زندان فراخوانده شد. وی پیش از بازگشت مجدد به زندان مجموعه یادداشتهایی با عنوان گفتمان نوفل لوشاتو انقلاب اسلامی نگاشت. وی این یادداشت‌ها را به گاندی، مارتین لوتر کینگ و نلسون ماندلا، آموزگاران نهضت عدم خشونت در قرن بیستم، تقدیم کرده‌است. یکی از مشهورترین این یادداشت‌ها گفتمان نوفل لوشاتو و سه فرض! بود که پس از رفتن وی به زندان منتشر شد.[۱۰]
نامه سرگشاده به سید علی خامنه‌ای
مصطفی تاجزاده در نامه سرگشاده‌ای که در تاریخ ۲۵ مهرماه ۱۳۹۰ در زندان اوین نوشت و در سایت‌های اصلاح طلب منتشر شد به آزار و اذیت خانواده زندانیان سیاسی ایران اعتراض کرد. وی در این نامه به موارد زیر اشاره کرد:
حمله ماموران امنیتی جمهوری اسلامی به خانواده زندانیان سیاسی و مراسم آنها مانند افطار و دعای کمیل
عدم اجازه به فرزندان زندانیان سیاسی برای ادامه تحصیل در ایران یا کشورهای دیگر
اخراج منتقدان جمهوری اسلامی و خانواده و بستگان آنها از کار و عدم اجازه کسب درآمد جهت گذران زندگی
تهدید و ترساندن خانواده زندانیان سیاسی و دخالت در امور خصوصی آنها
دستگیری کسانی که به خانواده زندانیان سیاسی منتقد جمهوری اسلامی کمک مالی می‌کنند
وی همچنین در این نامه خطاب به رهبر جمهوری اسلامی ایران، به دستگیری و محاکمه فخرالسادات محتشمی‌پور همسرش به قصد وادار کردن او به عدم اظهار نظر در باره امور کشور اعتراض کرد. در این نامه وی حکومت ایران را در سراشیبی سقوط اخلاقی و معنوی دانسته و قصد خود از نامه نگاری به رهبر ایران را یادآوری اصول و ارزش‌های انقلاب ایران خواند که به عقیده او در نظام تحت رهبری علی خامنه‌ای آشکارا نفی و نقض می‌شود. وی در نامه خود خطاب به آیت‌الله خامنه‌ای نوشت که مخاطب قرار دادن وی به آن معنی نیست که امید دارد رهبر جمهوری اسلامی به ظلم آشکار دستگاه قضایی رسیدگی کند.[۱۱] در بخشی از نامه آمده‌است که:
من حدود دو سال و نیم است که در زندان به سر می‌برم و در تمام این مدت تنها به علت این که نظرات خود را در باره مسائل کشور به صورت کاملاً قانونی منتشر ساخته‌ام، برخلاف قانون در شرایط انفرادی نگهداری می‌شوم. از شما می‌پرسم برمبنای کدام معیار اخلاقی و انسانی مقامات قضایی مطیع اوامر حضرت عالی حق دارند به منظور اعمال فشار و وادار کردن من به سکوت و عدم اظهار نظر در باره امور کشور، همسرم را دستگیر و محاکمه کنند؟
پیشنهاد طرح دوشنبه‌های اعتراض
در روز اول آبان ۱۳۹۰ تاجزاده در مصاحبه‌ای در زندان اوین پیشنهاد کرد که ایرانیان برای نشان دادن اعتراض خود به حبس خانگی میرحسین موسوی، زهرا رهنورد و مهدی کروبی و نیز محکومیت احکام غیرقانونی و غیرعادلانه علیه فعالان سیاسی، انتخاباتی، مطبوعاتی، فرهنگی و هنری و اعلام هم بستگی با همه زندانیان سیاسی و عقیدتی و آمادگی برای تحریم انتخابات مجلس در اسفند ۱۳۹۰ ، اولین دوشنبه هر ماه دست به اعتراضات مدنی بزنند.[۱۲] بعضی از روش‌هایی که وی در این مصاحبه پیشنهاد داد:
تشکیل اجتماعات مدنی به هر روش ممکن
نامگزاری دوشنبه‌های اول هر ماه به نام یک کشته جنبش سبز
اعتصاب غذا یا روزه در اولین دوشنبه هر ماه
تجمع در هنگام غروب در هر محل و مرکز در دسترس، مانند خوابگاه‌ها، کوی دانشگاه٬مسجد، تکیه، رستوران، دفترهای کار و خانه‌ها
تبادل اخبار و گفتگو درباره اوضاع ایران، منطقه و جهان و انعکاس گزارش آن در شبکه‌های اینترنتی با رعایت جنبه‌های احتیاطی و امنیتی
انتخابات ریاست‌جمهوری (۱۳۹۲)
مصطفی تاجزاده در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۲) در نامه‌ای که از زندان اوین منتشر کرده بود نوشت:
محافظه‌کاران حاکم در حال تبدیل شعار "میزان رای ملت است" به شعار "میزان رای رهبر است" هستند و شورای نگهبان راه برای پیروزی نامزد موردنظر رهبر هموار گردد و ساختار نظام سیاسی ایران را سلطنت مطلقه فقیه نامیده است و اذعان داشته که راهی جز عدم شرکت نداریم.[۱۳]
اما پس از کناره گیری محمدرضا عارف از نامزدی انتخابات ریاست جمهوری٬ با انتشار بیانیه سید محمد خاتمی و آیت‌اله هاشمی‌رفسنجانی مبنی بر حمایت از حسن روحانی٬ در حالی که تنها تا آغاز رای گیری چند روز مانده بود احتمال این می رفت که بسیاری از گروه‌های اصلاح طلب و اپوزسیون‌ها و زندانیان سیاسی پس از انتخابات ٬۸۸ در یازدهمین دوره اتخابات ریاست جمهوری شرکت کنند. مصطفی تاجزاده علاوه بر گفته‌های پیشینش از این قاعده مستثنی نبود و به نقل از سهراب سلیمانی٬ رئیس سازمان زندان‌های تهران٬ او در انتخابات ریاست‌جمهوری در زندان اوین شرکت کرد. [۱۴] همچنین همسر او٬ فخرالسادات محتشمی‌پور نیز با حضور در حسینیه ارشاد در یازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری و چهارمین دوره انتخابات شوراهای اسلامی شهر و روستا شرکت کرد.[۱۵]
۱۳۹۳
تاجزاده که در سال ۱۳۸۸ به شش سال حبس محکوم شده بود، در اوایل سال ۱۳۹۳ به علت نوشتن نامه‌ای از درون زندان به سیدعلی خامنه‌ای، مدت حبسش یک سال افزایش یافت. در شهریور ۱۳۹۳ تاجزاده در نامه‌ای خبر از ضرب و شتم خودش توسط مأموران بازجویی و تلاش آنها برای اعتراف‌گرفتن از او علیه اکبر هاشمی رفسنجانی، میرحسین موسوی و محمد خاتمی داد. تاجزاده در آذر ۱۳۹۳، در حالی که حدود چهار سال در روزهٔ سیاسی بوده است یک مرخصی سه‌روز گرفت که به گفتهٔ وب‌سایت کلمه این مرخصی درمانی بوده است.