اولین برنامه که جهت نمایش یک متن استفاده میشود.

متن زیر را کپی و در notepad آن را paste کنید.

(در نوت پد شکل ظاهری آن به حالت اصلی در خواهد آمد الآن کمی به هم ریخته است , پس حتما آن را کپی کنید)

using System;
class xx
{
    static void Main()
    {
    Console.WriteLine("AX");
    Console.Write("press any key to exit...");
    Console.ReadKey();
    }
}

بجای AX متن مورد نظر را بنویسید.

ساخت برنامه ای که از کار بر نامش را به عنوان ورودی میگیرد و در عوض به کاربر خوش آمد میگوید

using System;
class xx
{
    static void Main()
    {
    string name;
    Console.Write("Enter your name:");
    name=Console.ReadLine();
    Console.WriteLine(" ");
    Console.WriteLine("Welcome "+name+".");
    Console.WriteLine(" ");
    Console.Write("press any key to exit...");
    Console.ReadKey();
    }
}

نام class میتواند دلخواه باشد پس بجای xx یک نام دلخواه وارد کنید

(در همه حال تمامی کد هایی را که در این وبلاگ میبینید را باید کپی کنید چون همونطور که گفتم شکلشان بهم ریخته است)

لینک دانلود:

http://www.uplooder.net/cgi-bin/dl.cgi?key=461e2d9a216cb543e4af1f53f9ecdcac

ساخت برنامه ای که از کاربر نام و فامیلش را به عنوان ورودی میگیرد و در عوض به کاربر سلام میکند

using System;
class xx
{
    static void Main()
    {
    string name,family;
    Console.Write("Enter your name:");
    name=Console.ReadLine();
    Console.Write("Enter your family:");
    family = Console.ReadLine();
    Console.WriteLine(" ");
    Console.WriteLine("Hello "+name+" "+family+".");
    Console.WriteLine(" ");
    Console.Write("press any key to exit...");
    Console.ReadKey();
    }
}

لینک دانلود:

http://www.uplooder.net/cgi-bin/dl.cgi?key=f73e1463f2b92b94e6e2a18a4738e5bf

ساخت یک ماشین حساب چهار کاره!

using System;
class calc
{
static void Main()
{
string s, d;
int x, c;
Console.Write("enter a number:");
s = Console.ReadLine();
x = int.Parse(s);
Console.Write("enter enother number:");
d = Console.ReadLine();
c = int.Parse(d);
Console.WriteLine(" ");
Console.WriteLine("x+y=" + (x + c));
Console.WriteLine(" ");
Console.WriteLine("x-y=" + (x - c));
Console.WriteLine(" ");
Console.WriteLine("x*y=" + (x * c));
Console.WriteLine(" ");
Console.WriteLine("x/y=" + (x / c));
Console.WriteLine(" ");
Console.Write("Press any key to exit...");
Console.ReadKey();
}
}

لینک دانلود:

http://www.uplooder.net/cgi-bin/dl.cgi?key=dc4f1071ca6ef24d07456a7ab17f99f2

ساخت یک برنامه پسورد

using System;
class Login
{
static void Main()
{
string password;
Console.Write("Enter password:");
password=Console.ReadLine();
if(password=="xx")
{
Console.Beep(500,400);
Console.Beep(700,300);
Console.WriteLine("aa");
}
else
{
Console.WriteLine("zz");
Console.Beep(1000,400);
}
Console.WriteLine("Press any key to exit...");
Console.ReadKey();
}
}

به جای xx پسورد ; به جای aa متنی که میخواهید هنگام درست بودن پسورد نمایش داده شود را بنویسید ;

 به جای zz  متنی که میخواهید هنگام غلط بودن پسورد نمایش داده شود را بنویسید ;

لینک دانلود:

http://www.uplooder.net/cgi-bin/dl.cgi?key=9e52ec2a707c0f0a87b69dde9958afe7

دوتا آموزش CMD براتون گزاشتم برید حالشو ببرید!

از لینک زیر میتونید دانلودش کنید:

:DOS Learning

http://www.uplooder.net/cgi-bin/dl.cgi?key=b82f9ba31619d1d28941bb04bab866be

 :Amozesh-Jame-CMD

http://www.uplooder.net/cgi-bin/dl.cgi?key=7c821c6a9c1556aab4dad4fc69dafcbe

اثرات تغذیه وورزش در بیماران دیابتی

پروفسور محمد حسین سلطان زاده

استاددانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

طی دوره بالینی عفونی از میوکلینیک آمریکا

www.professorsoltanzadeh.com

اثرات " تغذیه " و  "ورزش" در بیماران دیابتی 2 و 1

امروز دیگر اثرات مفید و موثر ورزش اصولی برای سنین مختلف بر هیچکس پوشیده نیست و به خصوص تأثیر سودبخش " ورزش علمی " را در بیماران نمی توان منکر شد.

اما زمانی که یک بیمار دیابتی ( نوع 2 ) وارد یک برنامه ی تمرینی می شود ، باید سطح گلوکز خون در طول فعالیت بدنی و پس از فعالیت با آگاهی از پاسخ بدن به مقدارفعالیت ، اندازه گیری شود. چنانچه مورد خاص و حادی مشاهده نشد ، میزان مصرف " انسولین " یا داروهای خوراکی ضد دیابت را می توان کاهش داد.

انسولین ، چنانچه مورد نیاز باشد ، باید به ناحیه ای تزریق شود که در طول فعالیت بدنی فعال نیست . 1 اجرای فعالیت بدنی بلافاصله پس از مصرف انسولین توصیه نمی شود.

بسیاری از بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 به عوارض مزمن در دستگاه حرکتی و کم خونی در دستگاه قلبی عروقی مبتلا هستند. چنانچه فردی مبتلا به نوروپاتی بود، قبل از شروع برنامه فعالیت ورزشی استفاده از کفش های مخصوص توصیه می شود. بنابراین با توجه به وضع فرد توصیه ها و تجویز ها متفاوت است و برای هر فرد باید توصیه ای متناسب با شرایط او ارائه شود. همچین هر دو شکل تمرین استقامتی و تمرین با وزنه به صورت ترکیبی یا به طور جداگانه توصیه می شود.

 

هدف نهایی این است که فرد حداقل 30 دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط ( مقیاس بورگ 13 _12 با دوره های کوتاه مدت 16_ 15 ) به طور روزانه یا 4_3 ساعت در هفته به شکل راه رفتن سریع ، دوچرخه سواری ، دوی نرم و آهسته ، شنا کردن ، پاروزنی ، گلف  و غیره انجام دهد . افزایش شدت فعالیت بدنی احتمالاً اثرات سودمندی دارد ، ولی قبل از ارائه این پیشنهاد باید تحقیقات بیشتری صورت گیرد تا میزان مناسب فعالیت بدنی با مقدار و شدت مناسب مشخص شود.

 

زمانیکه بیمار مبتلا به نفروپاتی سیستم عصبی اتونومیک است ، برای ارزیابی شدت تمرین ، مقیاس بورگ از اثربخشی بیشتری در مقایسه با ضربات قلب برخوردار است . همچنین باید توجه داشت که تمرینات قدرتی باید شامل تکرار زیاد باشد. برنامه تمرین در کل باید شامل 10 _ 5 دقیقه گرم کردن در ابتدای تمرین و 10 _ 5 دقیقه سرد کردن در پایان تمرین و مصرف کربوهیدرات باشد.

موارد منع فعالیت بدنی

به طور کلی گفته می شود که خطرات ورزش نکردن بیشتر از خطرات ورزش کردن است ، اگر چه اقدامات پیشگیرانه نیز ضرورت دارند. اگر سطح گلوکز خون بیشتر از 17 میلی مول در لیتر باشد ، فعالت ورزشی را باید به تأخیر انداخت تا گلوکز خون به سطح مناسب بازگردد؛همچنین اگر گلوکز خون  کمتر از 7 میلی مول در لیتر باشد ، باید همین کار را انجام داد.

بیماران مبتلا به پر فشاری خونی و دیابت نوع 2 پیشرونده فعال ، باید از انجام تمرینات با شدت بالا اجتناب کنند . تمرین با وزنه باید تنها با وزنه های سبک و با آهنگ و سرعت  انقباض پائین انجام شود. بیمارانی مبتلا به نوروپاتی و زخم های پا باید از فعالیت هایی که مستلزم تحمل وزن بدن هستند ، دوری کنند . فشارهای مکرر بر پای بیماران مبتلا به نورپاتی می تواند منجر به زخم و شکستگی شود. پیشنهاد شده است که فعالیت های بدنی بر روی نوار گردان ، راه رفتن های طولانی مدت یا دویدن نرم به مدت طولانی را این بیماران انجام ندهند، در حالی که فعالیت های ورزشی بدون تحمل وزن بدن همچون دوچرخه سواری ، شنا کردن و قایق سواری مفید تشخیص داده شده است.

توصیه های غذایی

خوردن ماهی ممکن است احتمال ابتلا به دیابت نوع دوم را 50 درصد کاهش دهد ، یعنی اشخاصی که رژیم غذایی آنها ماهی وجود دارد ، حدود 50 درصد کمتر از آن ها یی که ماهی نمی خورند احتمال ابتلا به ناراحتی تحمل نکردن قند را دارند.

 

ماهی سرشار از اسیدهای چرب امگا - 3 است ، بنابراین مصرف ماهی به میزان حداقل دو بار در هفته و هر بار 90 گرم بسار توصیه می شود. البته بیماران دیابتی نباید از کپسول های روغن ماهی جز با تجویز پزشک استفاده کنند، زیرا تنظیم قند خون آنها را مختل می کند.

 

پیاز و سیر ( در صورت نداشتن مشکلات گوارشی در رابطه با مصرف سیر ) از قدیمی ترین

مواد غذایی هستند که از نظر کنترل بیماری دیابت مورد توجه بوده و تحقیقات جدید این موارد  را تأیید کرده است  ( خام و پخته آنها تفاوتی ندارد).پیازممکن است با تأثیر بر سوخت و ساز گلوکز در کبد و یا افزایش سطح انسولین و یا بالاخره افزایش اثر کیفی انسولین برای کاهش قند خون مفید باشد.

کباب کردن ، بخار پز کردن و روش های پخت سریع را بر سرخ کردن در روغن ارجحیت بدهید. آب گوشت را بعد از پخت ، سرد کنید و چربی سطح آنها را بگیرید و سپس مصرف کنید.

کلم بروکلی از سبزی های بسیار مفید است که منبع غنی کروم است و به تنظیم قند خون در محدوده مطلوب بسیار کمک می کند ، جو نیز از نظر کروم غنی است. از دیگر مواد غذایی حاوی کروم می توان به مغز ها ، قارچ خوراکی ، سبوس غلات ، ریواس و مخمر اشاره کرد.

لبنیات مصرفی شما باید از نوع کم چرب باشد. ماست و شیر پر چرب، خامه پنیرهای پر چرب ( گودا، پیتزا و... ) سر شیر و کره را از رژیم غذایی خود حذف کنید.

آنتی اکسیدان ها شامل ویتامین های  E، C  و بتا کاروتن از مواد بسیار مهم برای حفاظت از سلول های بتا ( سلول های تولید کننده انسولین ) هستند ، بنابراین از منابع حاوی این ویتامین استفاده کنید. ویتامین C   در سبزیجات و میوه های تازه و بیشتر در مرکبات ( پرتقال ، گریپ فروت ، انواع لیمو و نارنگی ، کیوی ، انواع توت، گوجه فرنگی ، فلفل دلمه ای ، هندوانه ، طالبی ، توت فرنگی ، سیب زمینی و سبزیجات برگ سبز وجود است. بهترین منبع ویتامین E   آجیل و روغن های گیاهی مثل مثل : روغن جوانه گندم ، آفتابگردان ، بادام ، گردو ، فندق ، ذرت و زیتون است. بتا کاروتن ( پیش ساز ویتامین A ) در میوه های رنگی به خصوص زرد و نارنجی و سبزی های سبز تیره وجود دارد؛ اسفناج ، کدو حلوائیی ، طالبی ، زرد آلو ، کلم بروکلی ، و گیپ فروت قرمز از آن جمله اند.

پس میوه ها و سبزی های خام ( اگر مشکل گوارشی ندارید ) بهتر از انواع پخته آنها و انواع پخته بهتر از انواع منجمد و بخارپزی که بخار آن خارج می شود یا آب آن دور ریخته می شود،است.

خوردن میوه ها با پوست باعث افزایش تدریجی قند خون می شود. جالب است بدانید که بیشتر ویتامین ها و مواد معدنی در لایه های نزدیک به پوست میوه ها قرار دارد، پس میوه هایی را که می شود با پوست خورد ، با پوست میل کنید و از مصرف میوه های بسیار شیرین پرهیز و یا بسیار کم میل کنید؛ مثل موز ، انجیر ، خربزه و انگوروانبه .

غذایی که آهسته تر هضم می شود ، قند را آهسته تر وارد خون می کند و آن را خیلی  افزایش نمی دهد . غذایی که به صورت قطعات بزرگتر باشد، خیلی آهسته تر از غذاهای نرم ( پوره شده ) هضم می شوند . غذای پخته سریع تر از غذای خام هضم می شود.

سعی کنید تخم مرغ مصرفی شما بیشتر از سه عدد در هفته نباشد ، ولی مصرف سفیده تخم مرغ به شرط آنکه کاملاً پخته باشد اشکالی ندارد_ با توجه به تأکید فراوان در مورد کاهش مصرف نمک توصیه می شود نمکدان را سر سفره نیاورید. بر چسب ماده غذایی را از نظر مقدار نمک بخوانید و برای طعم دهی به غذا ها از چاشنی های سالم استفاده کنید. پنیرها را در آب بگذارید و مصرف مواد غذایی فرآوری شده نظیر سوسیس و کالباس را بسیار محدود یا حذف کنید.

فعالیت های ورزشی بدون تحمل وزن بدن مانند دوچرخه سواری ، شناکردن ، و قایق سواری مفید تشخیص داده شده است.

خوردن ماهی ممکن است احتمال ابتلا به دیابت نوع دوم را 50 درصد کاهش دهد.

سایر سبزی های مفید برای شما شامل : مرزه ، کلم ، کدو سبز ، شلغم خام و تره است.

سویا ماده غذایی مفید و موثری است که علاوه بر قند خون ، بر چربی های خون هم اثر شگفت انگیزی دارد ، پس از مصرف آن غافل نشوید.

در حبوبات مصرف عدس را توصیه می کنیم ولی در مصرف لوبیا بهتر است که جانب احتیاط رعایت شود.

مصرف سیب زمینی ، هویج ، آردهای سفید و جوانه گندم آرد شده ممنوع است به خصوص سیب زمینی که ضریب گلیسمی ( سرعت ورود قند به خون ) بالایی داشته و به سرعت قند خون را افزایش می دهد.

تا جایی که ممکن است از مصرف کربوهیدرات های ساده مانند : قند ، شکر ، شیرینی ، مربا ، آرد سفید ، ژله ، آب نبات و... ) پرهیز کنید.

بهترین شکل مصرف نان ، استفاده از نان سبوس دار است و بهترین گزینه استفاده از نان سنگک و نان جو است.

از مصرف چربی زیاد باید پرهیز کرد ، زیرا چربی زیاد سرعت سقوط بدن به طرف بیماری دیابت را تسریع می کند، به خصوص چربی های اشباع شده ( جامد ) که بر توانایی تأثیر انسولین بر متابولیسم قند تأثیر منفی می گذارد. بنابراین توصیه به شما  این است که چربی های قابل رویت گوشت ها و پوست مرغ را حتماً جدا کنید و مصرف سینه مرغ را به ران مرغ و سایر قسمت ها ارجحیت دهید.

استفاده از فیبرهای محلول ، زمان لازم برای جذب قند خون را افزایش می دهد و از افزایش ناگهانی قند خون پس از مصرف وعده غذایی جلوگیری می کند. پس مصرف یک عدد سیب با پوست ، حبوبات و سبزی های سرشار از فیبر به شما در کنترل قند خون کمک بزرگی می کند. منابع غنی از فیبر محلول عبارتند از: سیب ، مرکبات مثل پرتقال؛ لیمو و گریپ فروت ، توت فرنگی و غلات سبوس دار.

مهمترین نکته در مورد افراد مبتلا به دیابت نوع اول این است که باید یک میان وعده در پیک ( اوج ) اثر انسولین مصرف کنند ، زیرا به فاصله 30 تا 45 دقیقه بعد از مصرف انسولین ، قند خون افت خواهد کرد که با علامت ضعف خود را نشان می دهد. از این رو مصرف یک میان وعده مثل نان و پنیر ، یک لیوان شیر یا یک عدد میوه را به آنها توصیه می کنیم.

اکثر کارشناسان تغذیه ، برای بیماران قندی رژیمی را توصیه می کنند که برای پیشگیری از بیماری های قلب و عروق هم کارآمد است و در آن چربی به خصوص چربی حیوانی خیلی محدود می شود و مقدار مواد کربوهیدراتی نیز کم است، ولی مواد غذایی سرشار از فیبر مثل حبوبات و سبزیجات ، دانه های غلات کامل ( سبوس دار) و مغزها در این رژیم وجود دارد.

در نهایت متعادل نگه داشتن وزن ، نرمش و ورزش ( حداقل سه بار در هفته ) به موازات اجرای رژیم غذایی مناسب و توجه خاص به پیاده روی روزانه برای تأمین سلامتی و آرامش اعصاب بسیار توصیه می شود.

دیابتی ها چقدر میوه بخورند ؟

 

آقای دکتر ! به نظر شما این نظر صحیح است که میوه ها به دلیل میزان قند بالا از رژیم غذایی فرد مبتلا به دیابت حذف شوند ؟

ببینید به طور کلی هر انسان باید 50 تا 60 درصد انرژی خود را از مواد کربوهیدراتی ( مواد قندی و نشاسته ) تأمین کند. افراد مبتلا به دیابت هم مانند سایر افراد باید کالری مورد نیاز خود را از کربوهیدرات ها تأمین کنند و به دلیل اینکه قندهای ساده مثل قند ، شکر ، عسل ، مربا ، نوشابه ، و... حتی الامکان از رژیم غذایی این افراد حذف می شود ، این انرژی باید از طریق موادی مثل نان ، برنج ، ماکارونی و میوه ها تأمین شود . از سوی دیگر میوه ها به دلیل دارا بودن ویتامین هایی مثل ویتامین C  و ویتامین A ، فیبر ، آنتی اکسیدان ها و ترکیبات آنتوسیانین نقش مهمی در سلامت افراد دارند و از رژیم غذایی قابل حذف نیستند. در واقع میوه ها در تغذیه بیماران دیابتی جایگاه ویژه ای دارند.

پس این باور غلط از کجا آمده ؟

این مساله که افراد خود را در مقابل ممنوعیت مصرف میوه ها قرار می دهند، از اینجا ناشی می شود که عده ای از مردم گمان می کنند برخی از میوه ها قند خون را به سرعت افزایش می دهند . البته ما هم این موضوع را قبول داریم که میوه ها از نظر نمایه گلیسمی ( سرعت بالا بردن قند خون ) با هم تفاوت دارند ولی این تفاوت به گونه ای نیست که ما هم بخواهیم این میوه ها را از رژیم غذایی فرد حذف کنیم . به طور قطع مصرف میوه هایی مثل گیلاس و سیب که نمایه ( اندیس ) گلیسمی پایین تری نسبت به سایر میوه ها دارند بهتراست ولی این دلیل نمی شود که مصرف میوه هایی مثل خرما و انگور که نمایه گلیسمی بالاتری دارند ، ممنوع شود. ما به بیماران توصیه نمی کنیم. می تواند حتی به 5 واحد هم برسد.

دیابتی ها بر حسب سلایق و علایق شان می توانند روزانه بین 3 تا 4 واحد میوه بخورند.

جدول اندیس ( نمایه ) گلیسمی برخی میوه های پر مصرف
گیلاس	22	گلابی	38	کیوی	53
گریپ فروت	25	آلو	39	کشمش	64
زردآلو	31	انگور	46	طالبی	65
سیب	38	پرتقال	48	هندوانه	72

اندیس گلیسمی به میزان و سرعت بالا برندگی قند خون گفته می شود.

میوه های با اندیس گلیسمی کمتر از 50 برای مصرف مناسب ترند.

میزان اندیس گلیسمی حداکثر 100 است که مربوط به قند خوراکی است.

مقادیر اندیس گلیسمی در منابع مختلف اندکی با هم متفاوت است.

شما گفتید که بیماران می توانند از میوه های مختلف استفاده کنند ولی بسیاری از بیماران دیابتی ، توسط پزشک از خوردن میوه هایی مثل خربزه و هندوانه منع می شوند.

به نکته جالبی اشاره کردید . این دو میوه ( هندوانه و خربزه ) میوه هایی هستند که مردم و به خصوص مبتلایان به دیابت ، خیلی از آنها می ترسند. وهمان طور که گفتید ، برخی پزشکان ، بیماران خود را از خوردن آنها منع می کنند . البته این مساله قابل توضیح است. در واقع نمایه ( اندیس ) گلیسمی هندوانه و خربزه تفاوت چندانی با بسیاری از میوه ها ندارد ولی مشکل این دو میوه در این است حد مصرف آنها توسط بیمار چندان مشخص نیست. مثلاً اگر به فردی ، سیب داده شود ، بعد از خوردن آن ، به دنبال دومی نیست ولی همان فرد اگر دو قاچ هندوانه بخورد ، دنبال دو قاچ دیگر خواهد بود. در واقع اگر بیماری بتواند خود را به خوردن همان دو قاچ هندوانه یا خربزه محدود کند ، می تواند آنها را نیز جزو واحد های میوه خود قرار دهد ، یعنی یک فرد مبتلا به دیابت می تواند حدود 250 گرم هندوانه ، طالبی یا خربزه را به عنوان یکی از واحد های میوه روزانه خود در نظر بگیرد.

فرد مبتلا به دیابت چه طور باید این 3 تا 4 واحد میوه را در طول روز مصرف کند ؟

مهم ترین نکته ای که فرد باید در این مورد به آن توجه کند این است که هیچ گاه توصیه نمی شود فرد، تمام واحد های روزانه میوه خود را در یک نشست مصرف کند و ترجیح بر این است که این مقدار بین ساعت های روز تقسیم شود. مثلاً اگر فردی 3 عدد خرما را به عنوان یک واحد از میوه های مصرفی روزانه در نظر گرفته است ، بهتر است این سه خرما را با فاصله های زمانی مناسب مصرف کند.

اگر میزان میوه مصرف شده توسط بیمار، به اندازه 3 تا 4 واحد میوه تعیین شده باشد ، دیگر چه نیازی به رعایت این فواصل وجود دارد؟

نه تنها در مورد میوه ها که در مورد تمام مواد غذایی مورد مصرف بیماران دیابتی ، یکی از نکات بسیار اساسی این است که مقدار قند در خون فرد، در یک زمان کوتاه افزایش زیاد پیدا نکند . شاید بتوان این مساله را با زمان اوج مصرف برق مقایسه کرد. در ساعت های خاصی در روز وقتی بیشترین کاربری از برق در منازل وجود دارد ، توصیه می شود که برخی از کارهایی که با مصرف برق همراه است، به ساعت کم مصرف منتقل شود زیرا قدرت تولید برق در یک شهر یا منطقه محدود است و اگر تمام موارد مصرف در یک بازه کوتاه محدود می شود ، مولد ها توان تأمین را نخواهد داشت . در بدن هم همین طور است. وقتی در یک ساعت خاص میزان ورود قند به بدن بیش از حد توان تولید انسولین در بدن باشد ، تعادل فیزیولوژیکی بدن دچار اختلال می شود، پس ما ترجیح می دهیم زمان اوج مصرف قند و ترکیبات قندی را دربین تمام ساعت های روز تقسیم کنیم.

اگر شخصی علاقه زیادی به میوه ها داشته باشد چگونه می تواند تعداد واحد های مصرفی میوه را در طول روز افزایش دهد؟

آنچه در تغذیه افراد مبتلا به دیابت مهم است کل میزان انرژی و کالری دریافتی است که نباید از مقادیر تعیین شده فراتر برود. رژیم هایی که معمولاً برای تغذیه این افراد تنظیم می شود، ( 3 تا 4 واحد میوه ، 6 تا 11 واحد نان و غلات ) ، بر مبنای نیازهای یک فرد عادی است ولی می توان با کم کردن از میزان یک گروه از مواد غذایی ، به همان میزان بر میزان گروه دیگر افزود. البته این تغییرات از جهات دیگر هم اهمیت دارند. مثلاً باید به این نکته نیز توجه داشت که قند میوه زودتر از قند غلات جذب می شود و ترجیح در مورد بیماران دیابتیک بر این است که قند به صورت تدریجی جذب شود و افزایش میوه و کاهش غلات در رژیم  غذایی می تواند تعادل آن را به هم بزند. بنابراین توصیه ما به افراد این است که حتی المقدور از رژیم غذایی  متعادل پیروی کنند. ما در مورد بیماران دیابتی میوه ای به نام میوه ممنوعه نداریم. میزان مصرف را محدود می کنیم ولی ممنوعیت مصرف آن را به دلیل اینکه هم از لحاظ فیزیولوژیک و هم از لحاظ روانی بر بیمار تأثیر منفی می گذارد ، رد می کنیم

نمونه ای از رژیم دیابتی برای یک شخص مبتلا به دیابت

رژیم....................................... کیلو کالری

صبحانه

صبحانه

سهم نان سبوس دار ..... 2..... واحد نان سنگک یا جو، هر واحد به اندازه کف دست باشد.

شیر کم چرب .......1...... لیوان پروبیوتیک

پنیر کم چرب و کم نمک .......30....... گرم به اندازه یک قوطی کبریت

سایر مواد غذایی .... 1 عدد خیار+ 1 عدد گوجه فرنگی + 1 عدد گردو + سه روز در هفته سفیده تخم مرغ آب پز.

اسنک ساعت 10 صبح:

میوه .... 1 .... واحد 1 عدد سیب بزرگ.

سایرموادغذایی

ناهار :

نان سبوس دار ....... 2......... واحد که معادل با مصرف....... 10_8 ........ ق.غ خوری برنج می باشد.

گوشت کم چرب ........3........ واحد ( معادل با مصرف یکی از موارد زیر می باشد )

..........90گرم ............. مرغ آب پز

..........4_3 ............. تکه ماهی ( هر کدام برابر با یک نوار کاست می باشد )

.........90 .......... گرم گوشت چرخ شده بدون چربی

سالاد بدون سس مایونز

ماست کم چرب .......1....... لیوان

اسنک بعد از ظهر :

میوه ........ 2 ........ واحد   6 عدد توت فرنگی + 1 عدد هلو یا گلابی

شام :

نان سبوس دار .......2....... واحد نان سنگک هر واحد به اندازه کف دست می باشد.

انواع گوشت کم چرب ..... 60 ...... گرم

سالاد آزاد

ماست یا دوغ کم چرب .......1 ........ لیوان

قبل از خواب :

میوه ...... 1 ........ واحد 1 عدد پرتقال یا کیوی

سایر مواد غذایی ........... 1 لیوان شیر پروبیوتیک بدون چربی...............

توصیه های لازم :

عرق شنبلیله

چای سبز

کدو سبز

دارچین در صورت عدم فشار خون

روزانه 8_6 لیوان آب بنوشید.

خوراک حبوبات و سوپ ساده سبزیجات برای وعده شام حتماً در نظر بگیرید.

رژیم غذایی و دیابت

پرتغال دارای حداقل درصد مواد قندی است.

هلو با اینکه شیرین است برای مبتلایان به مرض قند هیچ گونه ضرری ندارد.

خوردن توت فرنگی ، سیب ، گلابی ، تمشک ، آلو و گیلاس برای افرادی که مبتلا به مرض قند هستند مضر نیست.

گلابی برای بیماران مبتلا به مرض قند میوه مناسبی است.

گریپ فروت باعث کاهش گلوکز در خون می شود و خوردن آن قبل از غذا قند را تا 30% کاهش می دهد.

زغال اخته گلوکز کم دارد و مصرف آن برای دیابتی ها اشکالی ندارد.

کیوی به علت ویتامین C که دارد باعث کاهش کلسترول قند شده و خوردن آن سفارش می شود.

مصرف کرفس مقدار قند دیابتی ها را پایین می آورد.

عصاره گوجه فرنگی اگر برای سه هفته خورده شود باعث رقیق تر شدن خون افراد شده و در نتیجه کاهش قند خون می شود.

دم کرده تخم شنبلیله و مصرف آن در کنترل قند و دیابت بسیار موثر است.

مصرف آلبالو،انار ، آلوورا   ، زیتون ، اسفناج ، کاهو ، تره فرنگی ، شاهی و فلفل دلمه ای برای بیماران دیابتی بسیار سودمند است.

تذکر:

افراد مبتلا به دیابت، باید از خوردن   آلو خشک ، انجیر ، گرمک ، طالبی ، خربزه ، انگور ، شلغم  ، چغندر ، سیب زمینی پرهیز کنیم.

توجه : آب شلغم خام دارای انسولین گیاهی که با پختن ازبین میرود ومیتوان جهت بیماری دیابت ، آب شلغم خام را گرفت وبا مایعات دیگر نوشید ،

نوروپاتی دیابتی

پروفسورمحمدحسین سلطان زاده

استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

متخصص کودکان ونوزادان

طی دوره بالینی عفونی از میوکلینیک آمریکا

این کلمه از دو واژه نورون به معنی سلول عصبی و پاتی در مفهوم بیمار شدن و آسیب دیدن تشکیل شده است. آسیب دیدن اعصاب بدن در اثر بالا بودن قند خون را نوروپاتی دیابتی می نامند. این مشکل یکی دیگر از عوارض کنترل نکردن قند خون در بیماران دیابتی است.

شاید دیده باشید دیابتی ها از سوزن سوزن شدن و گرفتگی در دست ها و پاها شکایت دارند که موقتی بوده و متناوباً رخ می دهد. این اولین مرحله آسیب به اعصاب است ( شاخه های حسی اعصاب محیطی اولین گروه اند که آسیب می بینند ).

به مرور دردها بیشتر و شدیدتر و طولانی تر می شود تا فقدان حس در پاها که فرد به طور مکرر به پاهای اش آسیب و ضربه می زند و متوجه نمی شوند و فرد دچار پای دیابتی می شود . به طور متوسط بیماران دیابتی 10، 20 سال بعد از شروع بیماری دچار آسیب اعصاب می شوند، البته بعضی بیماران بسیار سریع تر دچار علایم عصبی می شوند و بعضی دیگر اصلاً گرفتار نمی شوند.

هر چه مدت ابتلا به بیماری دیابت بیشتر باشد و هر چه بیماری دیابت ضعیف تر کنترل شود ، احتمال آسیب اعصاب و شدت آسیب بیشتر خواهد بود . در اثر بیماری دیابت هر قسمتی از اعصاب محیطی و اعصاب خودکار ( سمپاتیک ها و پاراسمپاتیک ها ) می تواند آسیب ببیند.

اعصاب خودکار به جاهایی عصب دهی می کنند که عملکرد غیر ارادی دارند. مثل قلب ، عضلات صاف احشا و ارگان های داخلی و غدد . اعصاب محیطی هم به اعصابی اطلاق می شود که از جمجمه یا نخاع بیرون می آیند. اعصابی که از جمجمه بیرون می آیند به چشم ها، زبان ، صورت ، گوش ها و ... می روند و اعصابی که از نخاع بیرون می آیند به عضلات ارادی بدن عصب دهی می کنند . اعصاب نخاعی شاخه های حسی نیز دارند که حس های لمس ، حرارت ، درد و.. را انتقال می دهند.

در اثر دیابت عروق بدن دچار مشکل می شوند و در وظیفه خود که خون رسانی و تغذیه سلول های مختلف است ناموفق عمل می کنند و به خاطر این نارسایی ، اعصاب آسیب می بینند . به علاوه سطح بالای گلوکز ( قند خون ) در آسیب اعصاب دخالت دارد.

کار اعصاب که مختل شود همه چیز به هم می ریزد . مثلاً معده دچار بی حرکتی و تأخیر در تخلیه شده و فرد دچار درد شکم و احساس سنگینی ، تهوع و استفراغ  می شود. بروز یبوست یا اسهال در دیابتی ها ، حتی اختلال ریتم طبیعی قلب و بروز علایم قلبی یا بی اختیاری یا احتباس ادرار به دنبال آسیب اعصاب مثانه و در نهایت در مردان اختلال نعوظی به دلیل بیماری دیابت ممکن است رخ دهد. قطعاً جایی برای شک وجود ندارد که کنترل دقیق قند خون از ایجاد آسیب اعصاب در بیماران دیابتی جلوگیری می کند

 

دیابتی ها چقدر میوه بخورند ؟

  

آقای دکتر ! به نظر شما این نظر صحیح است که میوه ها به دلیل میزان قند بالا از رژیم غذایی فرد مبتلا به دیابت حذف شوند ؟

ببینید به طور کلی هر انسان باید 50 تا 60 درصد انرژی خود را از مواد کربوهیدراتی ( مواد قندی و نشاسته ) تأمین کند. افراد مبتلا به دیابت هم مانند سایر افراد باید کالری مورد نیاز خود را از کربوهیدرات ها تأمین کنند و به دلیل اینکه قندهای ساده مثل قند ، شکر ، عسل ، مربا ، نوشابه ، و... حتی الامکان از رژیم غذایی این افراد حذف می شود ، این انرژی باید از طریق موادی مثل نان ، برنج ، ماکارونی و میوه ها تأمین شود . از سوی دیگر میوه ها به دلیل دارا بودن ویتامین هایی مثل ویتامین C  و ویتامین A ، فیبر ، آنتی اکسیدان ها و ترکیبات آنتوسیانین نقش مهمی در سلامت افراد دارند و از رژیم غذایی قابل حذف نیستند. در واقع میوه ها در تغذیه بیماران دیابتی جایگاه ویژه ای دارند.

پس این باور غلط از کجا آمده ؟

این مساله که افراد خود را در مقابل ممنوعیت مصرف میوه ها قرار می دهند، از اینجا ناشی می شود که عده ای از مردم گمان می کنند برخی از میوه ها قند خون را به سرعت افزایش می دهند . البته ما هم این موضوع را قبول داریم که میوه ها از نظر نمایه گلیسمی ( سرعت بالا بردن قند خون ) با هم تفاوت دارند ولی این تفاوت به گونه ای نیست که ما هم بخواهیم این میوه ها را از رژیم غذایی فرد حذف کنیم . به طور قطع مصرف میوه هایی مثل گیلاس و سیب که نمایه ( اندیس ) گلیسمی پایین تری نسبت به سایر میوه ها دارند بهتراست ولی این دلیل نمی شود که مصرف میوه هایی مثل خرما و انگور که نمایه گلیسمی بالاتری دارند ، ممنوع شود. ما به بیماران توصیه نمی کنیم. می تواند حتی به 5 واحد هم برسد.

دیابتی ها بر حسب سلایق و علایق شان می توانند روزانه بین 3 تا 4 واحد میوه بخورند.

جدول اندیس ( نمایه ) گلیسمی برخی میوه های پر مصرف
گیلاس	22	گلابی	38	کیوی	53
گریپ فروت	25	آلو	39	کشمش	64
زردآلو	31	انگور	46	طالبی	65
سیب	38	پرتقال	48	هندوانه	72

      اندیس گلیسمی به میزان و سرعت بالا برندگی قند خون گفته می شود.

      میوه های با اندیس گلیسمی کمتر از 50 برای مصرف مناسب ترند.

      میزان اندیس گلیسمی حداکثر 100 است که مربوط به قند خوراکی است.

      مقادیر اندیس گلیسمی در منابع مختلف اندکی با هم متفاوت است.

شما گفتید که بیماران می توانند از میوه های مختلف استفاده کنند ولی بسیاری از بیماران دیابتی ، توسط پزشک از خوردن میوه هایی مثل خربزه و هندوانه منع می شوند.

به نکته جالبی اشاره کردید . این دو میوه ( هندوانه و خربزه ) میوه هایی هستند که مردم و به خصوص مبتلایان به دیابت ، خیلی از آنها می ترسند. وهمان طور که گفتید ، برخی پزشکان ، بیماران خود را از خوردن آنها منع می کنند . البته این مساله قابل توضیح است. در واقع نمایه ( اندیس ) گلیسمی هندوانه و خربزه تفاوت چندانی با بسیاری از میوه ها ندارد ولی مشکل این دو میوه در این است حد مصرف آنها توسط بیمار چندان مشخص نیست. مثلاً اگر به فردی ، سیب داده شود ، بعد از خوردن آن ، به دنبال دومی نیست ولی همان فرد اگر دو قاچ هندوانه بخورد ، دنبال دو قاچ دیگر خواهد بود. در واقع اگر بیماری بتواند خود را به خوردن همان دو قاچ هندوانه یا خربزه محدود کند ، می تواند آنها را نیز جزو واحد های میوه خود قرار دهد ، یعنی یک فرد مبتلا به دیابت می تواند حدود 250 گرم هندوانه ، طالبی یا خربزه را به عنوان یکی از واحد های میوه روزانه خود در نظر بگیرد.

فرد مبتلا به دیابت چه طور باید این 3 تا 4 واحد میوه را در طول روز مصرف کند ؟

مهم ترین نکته ای که فرد باید در این مورد به آن توجه کند این است که هیچ گاه توصیه نمی شود فرد، تمام واحد های روزانه میوه خود را در یک نشست مصرف کند و ترجیح بر این است که این مقدار بین ساعت های روز تقسیم شود. مثلاً اگر فردی 3 عدد خرما را به عنوان یک واحد از میوه های مصرفی روزانه در نظر گرفته است ، بهتر است این سه خرما را با فاصله های زمانی مناسب مصرف کند.

اگر میزان میوه مصرف شده توسط بیمار، به اندازه 3 تا 4 واحد میوه تعیین شده باشد ، دیگر چه نیازی به رعایت این فواصل وجود دارد؟

نه تنها در مورد میوه ها که در مورد تمام مواد غذایی مورد مصرف بیماران دیابتی ، یکی از نکات بسیار اساسی این است که مقدار قند در خون فرد، در یک زمان کوتاه افزایش زیاد پیدا نکند . شاید بتوان این مساله را با زمان اوج مصرف برق مقایسه کرد. در ساعت های خاصی در روز وقتی بیشترین کاربری از برق در منازل وجود دارد ، توصیه می شود که برخی از کارهایی که با مصرف برق همراه است، به ساعت کم مصرف منتقل شود زیرا قدرت تولید برق در یک شهر یا منطقه محدود است و اگر تمام موارد مصرف در یک بازه کوتاه محدود می شود ، مولد ها توان تأمین را نخواهد داشت . در بدن هم همین طور است. وقتی در یک ساعت خاص میزان ورود قند به بدن بیش از حد توان تولید انسولین در بدن باشد ، تعادل فیزیولوژیکی بدن دچار اختلال می شود، پس ما ترجیح می دهیم زمان اوج مصرف قند و ترکیبات قندی را دربین تمام ساعت های روز تقسیم کنیم.

اگر شخصی علاقه زیادی به میوه ها داشته باشد چگونه می تواند تعداد واحد های مصرفی میوه را در طول روز افزایش دهد؟

آنچه در تغذیه افراد مبتلا به دیابت مهم است کل میزان انرژی و کالری دریافتی است که نباید از مقادیر تعیین شده فراتر برود. رژیم هایی که معمولاً برای تغذیه این افراد تنظیم می شود، ( 3 تا 4 واحد میوه ، 6 تا 11 واحد نان و غلات ) ، بر مبنای نیازهای یک فرد عادی است ولی می توان با کم کردن از میزان یک گروه از مواد غذایی ، به همان میزان بر میزان گروه دیگر افزود. البته این تغییرات از جهات دیگر هم اهمیت دارند. مثلاً باید به این نکته نیز توجه داشت که قند میوه زودتر از قند غلات جذب می شود و ترجیح در مورد بیماران دیابتیک بر این است که قند به صورت تدریجی جذب شود و افزایش میوه و کاهش غلات در رژیم  غذایی می تواند تعادل آن را به هم بزند. بنابراین توصیه ما به افراد این است که حتی المقدور از رژیم غذایی  متعادل پیروی کنند. ما در مورد بیماران دیابتی میوه ای به نام میوه ممنوعه نداریم. میزان مصرف را محدود می کنیم ولی ممنوعیت مصرف آن را به دلیل اینکه هم از لحاظ فیزیولوژیک و هم از لحاظ روانی بر بیمار تأثیر منفی می گذارد ، رد می کنیم.

مولوسکوم کنتاژیوزوم

پروفسور محمد حسین سلطان زاده

استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

متخصص کودکان ونوزادان،

طی دوره بالینی عفونی از میوکلینیک آمریکا

 www.ProfessorSoltanzadeh.com

مولوسکوم کنتاژیوزوم یک عفونت ویروسی مسری پوست ، خوش خیم ، معمولا اسیمتوماتیک ، عفونت ویروسی پوست بدون تظاهرات سیستمیک میباشد.

ضایعه معمولا در کودکان برروی صورت  ،تنه ، اندام ها ندرتا ژنرالیزه میباشد  ،ودر بزرگسالان در روی قسمت داخلی ران  وبدن واعضاء تناسلی بروز می کند ، ضایعات گنبدی وگرد ودر داخل آنها ماده ای ژله مانند که تماس این ماده بانقاط مختلف باعث سرایت بیماری به دیگر نقاط بدن است. ضایعات به رنگ پوست ویا سفید مرواریدی هستند ، بر روی نوک ضایعات نقطه ای فرورفته وناف مانند وجود دارد اندازه پاپول ها 1-5 میلی متر قطر دارند 2تا 20 مجزا ودر وسط ناف مانند است ، گاهی  ضایعات قرمز وملتهب  ودارای ظاهری چرکی می شوند این حالت نشانه رو به بهبود رفتن بیماری است ونشانه عفونت نیست ، در کودکان مبتلا به اگزمای آتوپیک مولوسکوم می تواند بسیار منتشر و گسترده گردد ودر حدود 10 درصد بیماران ممکن است رخ دهد .

اتیولوژی

علت بیماری ویروسی است از گروه پاکس ویروس  

اپیدمیولوژی  : تنها  انسان منبع ویروس می باشد وبا تماس مستقیم وتماس جنسی انتقال می یابد معمولا گروه گروه بروز کرده وخودبخود پس از چند ماه  بهبود می یابد واسکار بجا نمی گذارد اما سیر بیماری ممکن است چند سال طول بکشد . ضایعات خارش وسوزش ندارند .باید افراد مبتلا به علت سرایت بیماری حوله وحمام خود را جدا نمایند ممکن است دوره بیماری 6-9 ماه طول بکشد وگاهی ممکن است تا یک سال طول بکشد وندرتا بیش از یک سال ادامه دارد

دوره کمون بیماری 2 تا 7 هفته وممکن است در مدت 6 ماه باشد.

تشخیص بیماری: معمولا مبتنی  با علائم ونشانه های کلینیکی است ،اما با روش رایت وگیمسا میتوان انکلوزیون های اینتراپلاسمیک را ملاحظه نمود ، با میکرسکوپ الکترونیک میتوان پاکس ویروس تیپیک مشخص نمود .

درمان :  ضایعات معمولا خود بخود بهبود می یابند ، اما روش های برداشتن هسته مرکزی ضایعات با استفاده  ( کورتاژ ) از مرکز ضایعات سریع تر بهبودی می یابد واز درمان های انتخابی است وبیحسی با محلول (املا)  احتمال ایجاد   اسکاروجود دارد ،بنابراین درصورت باید با احتیاط  استفاده شود ،  کرایوتراپی کنسرواتیو   (انجماد درمانی ) با نیتروژن مایع  ، روش های مکانیکی ساده مثل فشردن ضایعات وخارج کردن محتوی آن وسپس ضد عفونی کردن محل با الکل وبتادین ممکن است موثر باشد ولی نیاز به همکاری بیمار دارد ، درمان طبی با حذف پاپول ها با نیتروژن مایع ، عوامل سیتوتوکسیک مثل محلول 10 تا 25 درصد پودوفیلین در تنتور بنژوان ونیز کانتاریموین با غلظت 6/0 تا 7/0 درصد موثر وبی درد است  واسید تری کلرواستیک نیترات نقره ، محلول هیدروکسید پتاسیم روزی دو بار به مدت 3 تا 4 هفته در محل ضایعات گاه با بهبودی کامل همراه است. از کرم های موضعی محرک سیستم ایمنی مثل ایمی کوئی مد 5 درصد روزانه به مدت 12 هفته  به شکل پماد وکرم نیزاستفاده می شود ، نوار چسب های جراحی هیپوآلرژن هر روز بر روی ضایعات چسبانده می شوند وبعداز حمام کردن تعویض می شوند درمان ممکن است چند هفته طول بکشد   ، به ناچار گاهی با لیزر میتوان ضایعات را تخریب کرد ، مصرف سایمتیدین   با دوز 40 میلی گرم به ازاء هرکیلوگرم وزن به مدت 2-3 ماه موجب  تکثیر لنفوسیت ها و تقویت سیستم ایمنی شود بهبودی ضایعات در بعضی بیماران به خصوص در کودکان موثر است .

از درمان های سیستمیمک درمان با گریزوفولوین بی خطر میباشد ودر تحقیقی که در درمانگاه پوست فقیهی شیراز انجام  شده ودر دوگروه یک گروه با کریوتراپی وگروه دیگر با گریزوفولوین ودر هردو مورد نتیجه بخش بوده است .

 سیدوفوویر داخل وریدی در بزرگسالان ایمونوکامپرومایزد وبا ضایعات شدید گزارش شده که در درمان به کار رود .Cidofovir

چون مولوسکوم خوش خیم بوده وغالبا خودبخود بهبود می یابد بهتر است  تاحد امکان از متد های تهاجمی درمانی وداروهای  با عوارض جانبی بپرهیزیم.

 

 

کوروناویروس

پروفسور محمد حسین سلطان زاده

استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی

متخصص کودکان ونوزادان

طی دوره بالینی عفونی از میوکلینیک آمریکا

  ویروس کشنده جدیدی  از خانواده سارس که برای اولین بار از خاور میانه گزارش شد Middle East  Respiratory Syndrom

(عربستان واردن ) این ویروس که به نام کوروناویروس نامیده می شود 3 گروه اصلی به نام های   آلفا ، بتا ، گاما که گروه چهارمی هم به تازگی به آن اضافه شده به نام دلتا ،  به تدریج به قاره اروپا وافریقا راه یافت از جمله عربستان ، اردن ، تونس ، قطر ، امارات متحده عربی ، انگلستان ، فرانسه  وایتالیا . احتمال ابتلاء کودکان بیشتر است ، ویروس از را هوا ، به وسیله عطسه وسرفه تماس فردی مانند لمس کردن یا دست دادن  ، بوسیدن انتقال می یابد

توصیه جدی به حجاج ، شستن مداوم دست ها ورعایت بهداشت فردی ، تنها راه مبارزه با ویروس مرگ آوری است که تا کنون تلفات زیادی در جهان وبرخی از کشور های منطقه خاورمیانه بر جای گذاشته است ، ویروسی است که تا کنون نه واکسن دارد نه داروإإإإ

علائم بیماری:  ویروس به سیستم تنفسی حمله میکند وکم کم  این سیستم را از کار می اندازد  از علائم بیماری سرفه ، تب شدید ، که به التهاب ریه ونارسائی کلیه وعارضه در افراد قلبی یا ضعف سیستم ایمنی وافراد مسن منجر به بیماریهای شدید  منجر می شود

کورونا ویروس همچنین عامل سنندرم حاد تنفسی به نام سارس که تقریبا باعث مرگ بیش از 800 نفر در سال 2003 گردید ، ویروس مرس کورونا اولین مرتبه در سپتامبر 2012 در عربستان سعودی پیدا شد وتا می 2014مرکز کنترل بیماری های عفونی آمریکا 401 مورد تائید شده در 12 کشور گزارش گردید . اکثر بیماران گرفتار بیماری حاد تنفسی همراه با تب ، سرفه وکوتاهی تنفس و93 بیمار فوت نمودند .ومرگ ومیر در گروهی که علائم سیمپتوماتیک داشتند 30 در صد گزارش شده بود ،    در 24 آپریل 2014سازمان بهداشت جهانی شتر را منبع اصلی بیماری تشخیص دادند اما راه حقیقی مستقیم وغیر مستقیم هنوز مشخص نشد ، دوم می 2014 اولین کیس ثابت شده مرس- کوروناویروس در امریکا گزارش گردید . عفونت انسان با کورونا ویروس مرس بعد از تماس با شتر آلوده بوده است ، دومین کیس در آمریکا 12 می 2014 در بیمارستان فلوریدا بود ،  فرد آلوده از عربستان سعودی به فلوریدا آمده بود ، متوسط سن آلوده 51 سال ودر کودکان کمتر از دو سال هم گزارش شده است .24 آپریل 2014  هفتاد وپنج درصد کیس های جدید به طور ثانوی از فرد آلوده مبتلا شده است . افرادی که علائم تنفسی شدید ، تنفس کوتاه ، سرفه دارند ودر ظرف 14 روز گذشته به یکی از کشور های عربی مثل بحرین ، ایران ، عراق ، اسرائیل ، جردن ، کویت ، لبنان ، فلسطین ، عمان ، قطر ، عربستان سعودی ، سوریه ، امارات متحده عربی ، یمن ، انگلستان ،فرانسه ، تونس ، ایتالیا ، مالزی ، ترکیه ، یونان ، مصر ، آمریکا  وهمچنین با بیمارانی که علائم تنفسی وتب  دارند وبا افرادی که اخیرا مسافرت کرده وعلائم دارند باید مورد بررسی قرار گیرند . برای تشخیص می توان از مولکولار دیاگنوستیک استفاده نمود ، نمونه از ترشحات تنفسی تحتانی وهمچنین نمونه های نازوفارنگال واوروفارنکوال هم میتوان برداشت ایزوله کردن ویروس در کشت سلولی ، آزمایش پی سی آر ، آزمایش سرم شناسی برای بررسی آنتی بادی ها ، فرد آلوده باید کاملا ایزوله گردد وکسانی که تماس دارند باید از گان ، ماسک وکلاه ومحافظ چشم   وماسک ان 95 ضرورت دارد تمامی ترشحات حیوان مبتلا حتی شیر وگوشت می تواند باعث آلودگی شود،  تماس نزدیک با شتر ، استفاده از لبنیات پاستوریزه نشده شتر  به خصوص شیر شتر،  وخوردن گوشت خوب پخته نشده  شتر باعث ابتلاء بیماری شده است  یک گونه شدیدتر ویروس که تصور می شود از خفاش ناشی شده باشد،از سپتامبر 2012 تاکنون تعداد مبتلایان به ویروس کورونا – مرس  496 نفر گزارش شده است ، تلفات ویروس کورونا یا سیندرم تنفسی خاور میانه به 142 نفر رسیده است .در عربستان 689 مورد مبتلا و283 نفر فوت نموده اند دونفر از دانشمندان سوئد وبرن ماده ای به نام کا22 برای ویروس کورونا کشف کرده اند که به نظر میرسد موثر است واین ماده تنها در مراحل آزمایشگاهی موفق بوده است

دوره کمون :  2-14 روز

انتقال فرد به فرد است واز فرد بیمار به دیگران منتقل می شود .

تعریف بیمار مشکوک به کوروناویروس: هر فرد بیمار که به دلیل بیماری تنفسی تب دار نیاز به بستری دربیمارستان دارد ، وسابقه سفر حج اخیرا داشته باشند ، یا سابقه سفر به کشور های خاور میانه داشته باشد ،  یا با زائر یا مسافر باز گشته از این کشور ها در دوهفته اخیر تماس داشته است  ، یا سابقه مسافرت به کشور هائی که موارد مثبت کورونا ویروس جدید در آن ها گزارش شده داشته باشد مشکوک است.

پیشگیری ودرمان : رعایت موازین بهداشتی فردی شامل شستشوی مکرر دست ها  ، رعایت آداب تنفسی ( پوشاندن دهان با دستمال یا به ناچار با آستین هنگام سرفه وعطسه نمودن  )  ، خودداری ازدست دادن وروبوسی کردن ، در حال حاضر واکسن ندارد  ، عموما نیاز به بستری دارد ، توجه :  در صورت بروز علائم فوق از آغاز سفر تا 10 روز بعد از بازگشت سفر حج حتما به نزدیک ترین مرکز درمانی و یا پزشک معالج خود مراجعه نماید.

 

اصول و روش های کاربردی در فرزند پروری ( 2 ) ( دوران پیش از دبستان و دبستان )

برگرفته شده از کتاب اصول و روش های کاربردی در فرزند پروری ( 2 ) ( دوران پیش از دبستان و دبستان ) پروفسور محمد حسین سلطان زاده استاد دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی متخصص کودکان ونوزادان طی دوره بالینی عفونی از میوکلینیک آمریکا www.ProfessorSoltanzadeh.com تقدیم به پدر و مادر عزیز یک ساعت یادش می آید وقتی که کوچک بود روزی پدرش خسته و عصبانی از سر کار به خانه آمد. او دم در به انتظار نشسته بود. گفت بابا ، یک سوال بپرسم ؟ پدرش گفت : بپرس پسرم ، چه سوالی ؟ پرسید : شما برای هر ساعت کار چقدر پول می گیرید ؟ پدرش پاسخ داد: چرا چنین سوالی می کنی ؟ فقط می خواهم بدانم. بگویید برای هر ساعت کار چقدر پول می گیرید ؟ پدرش گفت : اگر باید بدانی خوب می گویم . ساعتی 20 دلار. پسرک در حالی که سرش پایین بود آه کشید ، بعد به پدرش نگاه کرد و گفت : می شود لطفاً 10 دلار به من بدهید؟ پدر عصبانی شد و گفت : اگر دلیلت برای پرسیدن این سوال فقط این بود که برای خریدن یک اسباب بازی مزخرف از من پول بگیری ، سریع به اتاقت برو و فکر کن که چرا این قدر خودخواه هستی ! من خیلی خسته ام و برای چنین رفتارهای بچه گانه ای وقت ندارم. پسرک آرام به اتاقش رفت و در را بست. پدر نشست و باز هم عصبانی تر شد. پیش خودش گفت : چطور به خودش اجازه می دهد فقط برای گرفتن پول از من چیزی بپرسد ؟ بعد از حدود یک ساعت آرام تر شد و فکر کرد که شاید با پسر کوچکش خیلی تند و خشن رفتار کرده . شاید واقعاً چیزی بوده که او برای خرید ش به 10 دلار نیاز داشته . به خصوص این که خیلی کم پیش می آمد پسرک از او درخواست پول کند. پدر به سمت اتاق پسر رفت و در را باز کرد و گفت : با تو بد رفتار کردم. امروز کارم سخت و طولانی بود و همه ناراحتی هایم را سر تو خالی کردم. بیا این 10 دلاری که خواسته بودی بگیر. پسرک خندید و فریاد زد : متشکرم بابا . بعد دستش را زیر بالشش برد و از آن زیر دو اسکناس 5 دلاری مچاله شده در آورد. پدر وقتی دید خودش پول داشته دوباره عصبانی شد و گفت : با این که خودت پول داشتی چرا دوباره تقاضای پول کردی ؟ پسرک گفت : برای این که پولم کافی نبود ولی الان 20 دلار دارم. پدر، آیا می توانم یک ساعت از کار شما را بخرم تا فردا یک ساعت زودتر به خانه بیایید و با ما شام بخورید ؟ ! فصل اول دوران پیش دبستان ( 6_3 سالگی ) ایجاد تجربه خوب از مهد کودک بیشتر روانپزشکان کودک و نوجوان معتقدند که محیط ایده آل برای رشد و پرورش خردسالان ، درون خانه و در کنار والدین و خانواده است . مراقبت روزانه نزدیک از شیرخوار توسط والدین در ماه های اول زندگی بسیار مهم است. چون در اغلب موارد این محیط ایده آل در دسترس نیست، نقش مهد کودک ها به خصوص در سال های نخست زندگی باید مورد توجه قرار گیرد . ( برخی متخصصان توصیه می کنند والدین حداقل 6 ماه یا بیشتر ، خود از کودکشان مراقبت کنند ) .آن ها همچنین بر اهمیت مواردی مانند زمان مناسب سپردن کودکان به مهد کودک ، میزان مراقبت روزانه و کیفیت آن در تکامل بچه اتفاق نظر دارند. قبل از انتخاب یک مهد کودک ، والدین باید منابع در دسترس را مرور کنند و نحوه برخورد با کودکان را ببینند. گاه والدین فرزند کوچک خود را به کسی که  از چند کودک دیگر نیز مراقبت می کند می سپارند. شیر خواران و کودکان زیر 5/2 سال نیاز دارند به این که : ·         بزرگسالان بیشتری برای مراقبت از آن ها وجود داشته باشند. ·         توجه فردی بسیار دریافت کنند. ·         پرستار یا پرستاران برای یک دوره طولانی ثابت باشند. ·     پرستار با آن ها بازی کند ، سخن بگوید ، به آن ها لبخند بزند ، آن ها را تشویق و سرگرم کند. والدین باید به دنبال پرستاری باشند که خونگرم ، مهربان ، دارای اعتماد به نفس و با توجه بوده و در مقابل بچه ها مسئولیت پذیر باشد . پرستار باید بتواند مهارت های اجتماعی و رفتار مثبت بچه را تشویق و در مقابل رفتار های منفی او محدودیت هایی اعمال کند. والدین باید به ظرفیت پرستار در برقراری ارتباط با بچه هایی در سنین مختلف حساس باشند . بعضی افراد فقط می توانند در برخی مراحل خاص تکاملی بچه ها مفید واقع شوند. والدین باید بدانند که پرستاران مهد کودک چه مدتی قرار است در این مرکز کار کنند. تغییرات مکرر در کادر مهد کودک یا هر تغییر در یک مرحله حیاتی از تکامل بچه ها می تواند برای آن ها ناراحتی ایجاد کند. اگر والدین از عملکرد مهد کودکی که انتخاب کرده اند ، رضایت ندارند باید پرستار کودک را تغییر دهند . همه والدین حق دارند در طول روز به مهد کودک مراجعه و وضعیت مراقبت از بچه ها را بررسی کنند. بسیاری از بچه ها ، به خصوص بعد از سه سالگی از حضور در مهد کودک های خوبی که بتوانند در آن جا سرگرم شوند و نحوه تعامل با دیگران را بیاموزند ، سود می برند. روانپزشکان کودک و نوجوان ، یک مهد کودک ایده آل را دارای چنین ویژگی هایی می دانند : ·     مربیان آموزش دیده و با تجربه ای داشته باشد که از بودن با بچه ها لذت ببرند ، آن ها را درک و هدایت کنند. ·     تعداد مربیان و کمک مربیان کافی باشد ، حداقل برای هر 5 کودک یک مربی ( بررسی های نشان داده اند هر چه گروه ها کوچکتر باشند ، بهتر است ، یعنی هر 5 بچه با یک مربی از 20 بچه با 4 مربی بهتر است  ) . ·         پرسنل ، سابقه کار طولانی در آن مهد کودک داشته باشند. ·         فرصت های کار خلاقانه ، بازی های فکری و فعالیت های جسمی در آن جا فراهم باشد. ·         فضاهایی برای تحرک در داخل و خارج ساختمان موجود باشد. ·     تعداد زیادی وسایل طراحی ، رنگ آمیزی و اسباب بازی و همچنین محلی برای ورزش و بازی و امکاناتی مانند تاب داشته باشد. اگر به نظر می رسد بچه از رفتن به مهد کودک می ترسد ، والدین باید محیط جدید را به تدریج به او معرفی کنند ، مثلاً یکی از والدین در کنار کودک حضور داشته باشد و نزدیک محل بازی او بایستد. کودک و والد باید هر روز مدت طولانی تری در مهد بمانند تا وقتی که کودک خود بخواهد عضوی از گروه شود. اگرچه والدین ممکن است نگران بچه ها باشند ولی باید در کمک کردن به آن ها برای کسب موفقیت ، پیشقدم شوند. اگر کودک در برابر ترک خانه ، ترس مداوم یا غیر معمول دارد ، والدین باید این مسئله را با متخصص کودکان فرزند خود در میان بگذارند. جدا شدن از والدین تمام کودکان باید یاد بگیرند که وقتی به طور موقت از پدر و مادرشان جدا می شوند چگونه با این جدایی کنار بیایند. این جدایی ممکن است هم برای والدین و هم کودکان مشکل باشد. ولی پدر و مادر ها هم نیاز دارند که برخی اوقات زمان هایی را برای انجام کار های خود اختصاص دهند و کودکان هم ممکن است از این که اوقاتی را با اشخاص دیگر غیر از پدر و مادرشان بگذرانند لذت ببرند. گرچه خجالت کشیدن در برخورد با آدم های جدید و اضطراب از جدا شدن از والدین در کودکان پیش دبستانی شایع است. هیچ گونه شواهدی هم وجود ندارد که نشان دهد مهد کودک یا سپردن کودکان به پرستار اثر بدی روی آنان داشته ست، به این شرط که نگهداری کودک به عهده مراقبی باشد که با کفایت و دلسوز بوده و از او مراقب کند. از همه مهم تر این که باید سعی نمود تا حد امکان کودک همیشه نزد یک مراقب باشد نه اینکه افراد متعدد در زمان های مختلف مسئول نگهداری او باشند. ولی در این بخش توصیه هایی مطرح می شود تا به کودک پیش دبستانی خود بیاموزید با دیگران اخت شود و به راحتی دوری از شما را بپذیرد. جدایی از والدین چه پیامدهایی دارد ؟ وقتی کودکان را نزد مراقب می گذارند ، برخی از آن ها هنگامی که والدین می خواهند محل را ترک کنند به پدرومادر آویزان می شوند و گریه می کنند . حتی فکر رفتن والدین ممکن است آنان را وحشت زده کند. برخی کودکان هم وقتی پدر و مادر نزد آن ها بر می گردند زیر گریه می زنند. مشکل کودکان از اینکه از والدینشان جدا می شوند چیست ؟ کودکان پیش دبستانی ممکن است از این موضوع بترسند که اگر اجازه بدهند پدر و مادرشان از جلوی چشم آن ها دور شوند اتفاق بدی برایشان می افتد. گاهی نگران هستند که نکند والدینشان دیگر برنگردند و یا نگران امنیت آنان باشند. این نوع ترس ها در زمان هایی که خانواده ها خود در فشارهستند ، مانند اسباب کشی و جا به جایی منزل ، بیماری اعضای خانواده یا مشکل در روابط پدر و مادر ، بیشتر پیش می آید. والدین هم ممکن است از گذاشتن فرزندشان نزد سایر مراقبین احساس گناه کرده یا نگرانی داشته باشند ولی این کارهم درست نیست که پدر و مادر تنها به دلیل واکنش هایی که کودکان در مورد ماندن پیش دیگران نشان می دهند تسلیم شوند و هیچ وقت بدون آن ها بیرون نروند. اگر فرصت به کودکان برای آموختن چگونگی جدا شدن از والدین محدود باشد به احتمال زیاد رفتارهای وابستگی شان ادامه پیدا می کند. چگونه می توان از بروز مشکل پیشگیری نمود ؟ v    کودک را از پیش آماده کنید پیش از شروع دوره مهد کودک ، پیش دبستانی یا کودکستان در مورد آن با کودک صحبت کنید . از مکان مورد نظر به همراه کودک بازدید به عمل آورید تا او در آنجا احساس راحتی کند. نزدیک کودک بمانید و اجازه دهید سایر کودکان را تماشا کند. او را مجبور کنید در فعالیت ها شرکت کند. اگر امکان دارد ، چندین بار از محل بازدید کنید و مدت ماندن را کمی طولانی تر نمایید. پیش از این که کودکان را نزد دوستان یا بستگان بگذارید با آنها در موقعیت های متعدد ملاقات داشته باشید. این روش به کودک فرصت می دهد تا دیگران را بشناسد و آنجا احساس راحتی کند. اگر قرار است کودک شما به یک گروه از همسالان بپیوندد ، از کودک دیگری از همان گروه دعوت کنید که در صورت امکان ، به منزل شما بیاید . بدین ترتیب چون کودک شما با او آشنا شده او را در گروه پیدا خواهد کرد. در روز مورد نظر ، برای کودک توضیح دهید که او قرار است کجا برود و شما کجا می روید و کی بر می گردید. سعی کنید زمان بازگشت خود را به چیزی که برای کودک شما قابل فهم است ربط بدهید. مثلاً " فرزانه جان ، وقتی که ناهارت را خوردی من میام ، یا وقتی بعازظهر از خواب بیدار شدی من بر می گردم و تو را با خودم به پارک می برم. " v    همه وسائل مورد نیاز او را مهیا نمائید     مطمئن شوید همه چیز برای فردی که قرار است از فرزندتان مراقبت کند ، آماده است مثل لباس ها ، وسایل یا دارو. پیشنهاد کنید که کودکتان یک اسباب بازی مخصوص یا شی ء دیگری را که با آن احساس را حتی و ارامش می کند از خانه با خود ببرد . در ضمن می توانید یک وسیله ی شخصی خودتان را نزد کودک بگذارید تا او مطمئن شود که حتماً بر می گردید. v    مراحل را توضیح دهید روالی را برای مواقعی که کودک را نزد دیگران می گذارید برقرار کنید. پس از مدتی کودک پیش دبستانی شما می تواند بگوید این مراحل چه چیز هایی هستند. در اینجا یک مثال می زنیم: ·        به مربی و کودکان دیگر سلام بگوید. ·        کاری برای انجام دادن پیدا کند. ·        مامان یا بابا را ببوسد و خداحافظ بگوید. برای کودک توضیح بدهید که وقتی به او خداحافظ می گویید ، خواهید رفت حتی اگر او دوست نداشته باشد که شما بروید . قبل از این که خانه را ترک کنید ، از کودک بخواهید این مراحل را برای شما بگوید – " حالا یادت مانده که وقتی به مهد می رویم چه کارهایی باید بکنیم ؟ " وقتی جواب شما را می دهد او را تحسین کنید. اگر کودک این مراحل را بازگو نمی کند به آرامی روال مورد نظر را برایش توضیح داده و به تمام سوالات او پاسخ بدهید. اگر دفعه قبل که کودک را نزد مراقبین دیگر گذاشتید مشکلی وجود داشته ، به صورت خلاصه و با آرامی مرحله ای را که کودک فراموش کرده است انجام بدهد برای او بازگو کنید. به کودک بگویید دوست دارید این بار چه رفتار متفاوتی را انجام بدهد _ " دفعه قبل که بابا تو را به مهد برد یادت رفت خداحافظی کنی و بگذاری که بابا برود. ببینم امروز یادت می ماند که خداحافظ بگویی و بگذاری من بروم ؟" v    در مورد پاداش ها صحبت کنید برای چند بار می توانید به کودک به خاطر پیروی از مراحل ، پاداش بدهید. به کودک بگویید اگر مراحل را اجرا کند چه چیزی به دست می آورد. پاداش های پیشنهادی می تواند پارک رفتن موقع بازگشتن به خانه یا یک بازی مخصوص با مامان یا بابا باشد. v    برخی اطلاعات لازم را در اختیار مراقب کودک بگذارید یک فهرست ازبرنامه معمول یا نیازهای خاص کودک را برای مراقب آماده کنید. همیشه شماره تماسی را برای مواقع اضطراری مشخص کنید. به مراقب بگویید که وقتی خداحافظی می کنید می روید ، حتی اگر کودک ناراحت شود یا اعتراض کند . می توانید از مراقب بخواهید یادداشت کند که هر بار چقدر طول می کشد تا پس از رفتن شما کودک آرام بگیرد. در مواقعی که هم شما و هم مراقب در منزل یا مهد ، حضور دارید باید توافق کنید که چه کسی باید بد رفتاری کودک را مدیریت کند ، اگر این توافق وجود نداشته باشد کار مشکل می شود از قبل تصمیم بگیرید چه کسی موقع بردن و آوردن کودک مسئول رعایت قانون و انضباط است. اگر پیامد ها بی ثبات باشند یا والدین و مراقبین مدت طولانی با هم صحبت یا جرو بحث کنند بدون این که به کودک توجه داشته باشند مشکل رفتاری کودک بیشتر می شود. چگونه کودک باید بیاموزد که وقتی شما می روید آرام بماند؟ v    دیگران را به کودک معرفی کنید بسیاری از کودکان پیش دبستانی نیاز به کمک والدین دارند تا در موقعیت های جدید آرامش خود را به دست بیاورند. کودک را به کودکان و بزرگسالان جدید معرفی کنید. مدتی را به صحبت با بقیه بزرگسالان و بازی با کودکان دیگر اختصاص بدهید. v    کودک را با یک فعالیت سرگرم کنید کاری را پیشنهاد کنید که کودک می تواند انجام بدهد. به کودک کمک کنید به جای این که در یک گروه بزرگ وارد شود به تنهایی یا با یکی دو نفر دیگر یک فعالیت مشخص را شروع کند. کاری کنید تا انجام دادن آن فعالیت برای کودک دلچسب تر از چسبیدن به شما باشد. به این منظور ، وقتی کودک با دیگران قاطی می شود از او تعریف کنید . اگر به شما چسبید این رفتار کودک را نادیده بگیرید. v    خداحافظ بگویید و بروید وقتی زمان رفتن است ، به کودک یادآوری کنید کجا می روید و چه موقع بر می گردید . بی خبر کودک را ترک نکنید. به آرامی و با اطمینان به او خداحافظ بگویید و بروید. اعتراض های کودک را نادیده بگیرید و برنگردید. اگر نگران هستید می توانید به مراقب تلفن کنید تا مطمئن شوید کودک آرام گرفته است. v    وقتی که باز می گردید با کودک سلام و احوالپرسی کنید. مدتی را به خود کودک اختصاص بدهید. از او بپرسید وقتی شما نبودید چه کار کرده است. آماده باشید تا کودک کمی به شما بچسبد. این موضوع بعد از پایان ساعت جدایی قابل انتظار است. اگر مراقب موضوع جالبی را در مورد کاری که کودک انجام داده به شما می گوید ، ذوق و شوق نشان دهید و تلاش کودک را تحسین کنید. v    مراحل را مرور کنید به کودک بگویید از کدام یک از رفتار های او وقتی پیش مراقبین بوده راضی هستید. " سامان جان ، امروز خیلی خوب به بچه ها سلام  کردی . " اگر کودک مراحل را اجرا کرده او را تشویق کنید و اگر از قبل توافق کرده بودید که به او پاداش بدهید حتماً بدهید ولی اگر مشکلاتی رخ داده ، پاداش مورد نظر را ندهید. به صورت خلاصه و آرام مرحله ای را که کودک فراموش کرده انجام بدهد برای او توصیف کنید . " تو قانون ما را فراموش کردی که دستم را ول کنی و با یک چیز دیگر بازی کنی . " برای دفعه بعد یک هدف مشخص کنید _ " دفعه بعد که تو را در مهد می گذارم بگذار ببینم یادت می ماند که دست مرا ول کنی و چیزی برای بازی پیدا کنی . " گام های کلیدی ·         کودک را از قبل آماده کنید. ·         به کودک بگویید کجا می روید و کی بر می گردید. ·         روال مشخصی برقرار کنید و مراحل آن را برای کودک توضیح بدهید. ·         در مورد پاداش ها صحبت کنید. ·         مراقب کودک را از قبل آماده کنید. ·         دیگران را به کودک معرفی کنید. ·         به کودک کمک کنید تا کاری برای انجام دادن و سرگرم شدن پیدا کند. ·         کودک را به خاطر بازی یا قاطی شدن با دیگران تحسین کنید. ·         خداحافظ بگویید و بروید ، اعتراض ها را نادیده بگیرید و بر نگردید. ·         وقتی بر می گردید ، با کودک احوال پرسی کنید و برای او وقت بگذرانید. ·         مراحل را با کودک مرور کنید. وقتی کودک یاد می گیرد کنار دیگران بماند و به آرامی از شما جدا می شود ، دیگر لازم نیست مراحل را به او یادآوری یا هر بار که ترکش می کنید به او پاداش بدهید. به تدریج خودتان احساس می کنید که کمتر لازم است مراحل را با کودک در میان بگذارید و او خودش مراحل را انجام می دهد. ثبات داشته باشید و وقتی خداحافظی می گویید محل را ترک کنید. به تدریج روند پاداش دهی را غیر قابل پیش بینی کنید به این صورت که گاه به گاه به کودک پاداش بدهید. به تحسین کودک به این دلیل که با آرامش از شما جدا می شود ادامه بدهید. نظم و انضباط ( Discipline ) کودکان همیشه کاری را که والدین می خواهند ، انجام نمی دهند. زمانی که کودک رفتار نادرستی از خود نشان می دهد ، پدر یا مادر باید تصمیم بگیرند چطور با او برخورد کنند . همه کودکان به قوانین و مقراراتی نیاز دارند که به آن ها در یادگیری رفتار صحیح کمک کند. پدر یا مادر چطور باید این قوانین را به فرزندشان بیاموزند و زمانی که این قوانین نقض شد ، والدین چه باید بکنند ؟ والدین باید با یکدیگر در مورد چگونگی حاکم بودن انضباط و وضع قوانین صحبت کنند. مهم این است که به انضباط به عنوان آموزش نگریسته شود نه تنبیه . آموزش قوانین ، کودک را ایمن نگاه می دارد و به او کمک می کند تا فرق بین درست و نادرست را تشخیص دهد. به محض آن که قوانین وضع شدند ، والدین باید برای فرزندشان توضیح دهند که نقض قوانین چه عواقبی دارد ، برای مثال " این ها قوانین هستند . اگر تو از آن ها پیروی کنی ، این اتفاق خواهد افتاد و اگر قانونی را نقض کنی ، این طور خواهد شد". والدین و کودک باید با هم در مورد جوایز و مجازات ها تصمیم بگیرند. والدین باید زمانی که کودک از قوانین پیروی می کند ، حمایت و تقویت مثبت انجام دهند و وقتی قانونی را نقض می کند ، از تنبیه مناسب استفاده کنند. ثبات ( Consistency ) و قابل پیش بینی بودن ( Predictability ) اساس و پایه انضباط و تعریف و تمجید قدرتمندترین تقویت کننده آموزش است. کودکان از تجربه کردن می آموزند . اعمال تنبیه منطقی برای رفتار نادرست ، به آن ها کمک می کند تا یاد بگیرند مسئول رفتار و اعمالشان هستند و در عین حال به اعتماد به نفس آن ها صدمه نمی زند. اگر فرزندان شما بر سر تلویزیون ، کامپیوتر یا بازی ویدئویی دعوا می کنند ، آن را خاموش کنید. اگر کودکی هنگام صرف صبحانه ، یا بازیگوشی شیر را روی میز غذا خوری می ریزد ، او را وادار کنید آن را تمیز کند. نوع دیگری از تنبیه که می تواند مفید باشد ، به تعلیق در آوردن یا به تعویق انداختن یک امتیاز است. اگر قانونی را در مورد جاهایی که می تواند دوچرخه سواری کند نقض کرد ، برای چند روز دوچرخه را از او بگیرید . زمانی که کودک تکالیفش را انجام نداده است ، نمی تواند به کاری که دوست دارد ، بپردازد مثلاً یک نوار ویدیویی کرایه کند. والدین می توانند شیوه ها و روش های مختلفی را به کار ببرند. تحقیقات نشان می دهند والدینی که مقررات درستی برقرار می کنند نسبت به والدینی که مجازات کننده هستند و یا بیش از حد دقیق و سخت گیرند و یا سهل گیر هستند ، فرزندان متعادلی بزرگ می کنند که بیشتر متکی به خود ، کنترل کننده خود و کنجکاو و دقیق هستند . این والدین برای انضباط به استفاده از نیروی جسمانی نیاز ندارند بلکه قوانینی شفاف وضع می کنند و دیدگاه های آن ها را نیز مد نظر قرار می دهند ( با وجود این که ممکن است با آن ها موافق نباشند). توصیه های مفید ·         به فرزندتان برای انجام کار درست در محدوده سنی و رشدی وی اعتماد کنید. مطمئن شوید درخواستتان منطقی است. ·    با فرزندتان همان طور صحبت کنید که انتظار دارید اگر کسی شما را توبیخ کرد آن گونه صحبت کند. به بی احترامی یا فریاد متوسل نشوید. ·         درباره آن چه در ذهن دارید شفاف صحبت کنید. محکم و صریح باشید. ·    رفتار مثبت داشته باشید. این جمله که " آن چه را که من می گویم انجام بده ، نه آن چه را که انجام می دهی " به ندرت مفید است. ·    به فرزندتان اجازه انعطاف پذیری و مذاکره بدهید . این کارها به شکل گیری مهارت های اجتماعی فرزندتان کمک می کند. ·         به فرزندتان اجازه دهید نتایج و اثرات رفتارش را مشاهده کند. تنبیه ها تا حد ممکن باید بلافاصله صورت گیرند ، مناسب با قانون باشند و مدت زمانشان به حد کافی کوتاه باشد که بتوان مجدداً بر موارد مثبت تأکید کرد. ·         تنبیه باید منصفانه و مناسب با وضعیت موجود و سن فرزند شما باشد. نحوه رفتار والدین با بد رفتاری های کودک نا مرتب بودن پیش از این که کودکان به سن پیش دبستانی برسند ، برای این که مرتب باشند به کمک زیادی نیاز دارند اما در سن 4_3 سالگی ، بیشتر آنان شخصاً می توانند نظم و ترتیب را تا حدودی رعایت کنند. مثلاً اگر کودک ، اسباب بازی هایش را به اتاق نشیمن آورده چون بهم ریختگی فضاهای مشترک برای همه ناخوشایند است از او بخواهید پس از بازی ،اتاق نشیمن را مرتب کند نه این که اول به سراغ اتاق او بروید و به خاطر نامرتب بودن اتاقش قیل و قال کنید. بنابراین کودکان پیش دبستانی باید یاد بگیرند بعد از این که بازی شان تمام شد اسباب بازی ها را سر جایشان بگذارند و اتاق را مرتب کنند . با این حال والدین هم باید درمورد نظم و ترتیب آنان تعادل مناسبی میان تشویق کودکان به مرتب بودن و قیل و قال راه انداختن برقرار کنند . آموزش کودکان برای مراقبت از وسایلشان به زمان نیاز دارد. چرا برخی کودکان نامرتب و شلخته هستند ؟ پخش و پلا کردن اسباب بازی ها و اشیاء در دور تا دور اتاق معمولاً قسمتی از بازی کودکان محسوب می شود و هنگام بازی ، پدیده ای قابل انتظار است. مرتب کردن وسایل و اتاق برای پیش دبستانی ها ممکن است کاری مشکل و یا خسته کننده باشد. در ضمن ، اگر کودکان بدانند همیشه کسی هست که به جای آنان همه چیز را مرتب می کند ، هیچ وقت یاد نمی گیرند وسایلشان را مرتب کنند.  از طرف دیگر کودکان با مشاهده ی رفتار دیگران ممکن است همان رفتار را آموزش ببینند. وقتی سایر اعضای خانواده شلخته باشند ، احتمال دارد که کودکان هم نامنظم و نامرتب بار بیایند. چگونه می توان به کودکان ، مرتب بودن را آموزش داد؟ v    یک موقعیت نمونه ترتیب بدهید با انجام دادن یک نمونه عملی ، به کودک نشان دهید چگونه از لوازمش مراقبت کند. به او اجازه دهید ببیند که شما چطور وسایل خود را مرتب می کنید. کاری را که دارید انجام می دهید برای او توضیح بدهید به این ترتیب خود شما یک الگوی خوب برای او خواهید بود. v    طوری اسباب بازی ها را بگذارید که دسترسی به آن ها آسان باشد اگر امکان دارد ، اسباب بازی ها را در قفسه های باز و کوتاه بگذارید نه در جعبه هایی که از بالا باز می شوند. چون پیدا کردن اسباب بازی هایی که در جعبه قرار دارند سخت است و موقع بازی ممکن است کودکان همه اسباب بازی های درون جعبه را کف زمین پخش و پلا کنند. در نتیجه برای مرتب کردن آن ها باید وقت بیشتری صرف شود. v    تصمیم بگیرید در چه زمانی کودک باید وسایل را مرتب کند وقتی می خواهید کودک لوازم را مرتب کند سعی کنید منتظر زنگ تفریح های معمول بازی او باشید . قطع کردن بازی کودکان برای اینکه اتاق را منظم و مرتب کنند آنها را ناراحت می کند و علاقه شان را به انجام کاری که مشغول بودند خیلی بیشتر می کند. زنگ تفریح ها معمولاً وقتی پیش می آید که کودکان دارند کارهای زیر را انجام می دهند: ·        از محلی به محل دیگر می روند ( مثلاً برای بازی ، از یک اتاق به اتاق دیگر می روند ) ·        از یک بازی سراغ بازی دیگری می روند ( مثلاً از خاله بازی به نقاشی کردن می پردازند ) ·        بازی را قطع می کنند تا خوراکی بخورند ·        آماده بیرون رفتن می شوند اختصاص دادن دو یا سه زمان کوتاه برای مرتب کردن در طول روز ، بهتر از یک زمان طولانی در پایان روز است. معمولاً پیش دبستانی ها اگر کار به نظرشان خیلی زیاد و سخت نرسد بیشتر احتمال دارد که آن را انجام بدهند. در ضمن به خاطر داشته باشید اگر اسباب بازی ها روی زمین ولو بمانند احتمال حادثه هم وجود دارد. v    به کودک خبر بدهید که به زودی باید وسایلش را مرتب کند وقتی زمان مرتب کردن نزدیک است ، به کودک بگویید باید کارش را تمام کند و ظرف چند دقیقه وسایل را مرتب کند . با گفتن چیزی که کودک را سر ذوق می آورد به او انگیزه بدهید. " وقتی خانه سازی هایت را سر جایشان گذاشتی ، می توانی عصرانه ات را بخوری . " v    به آرامی به کودک بگویید که کارش را شروع کند وقتی زمان مرتب کردن است ، به آرامی به او بگویید که شروع به جمع کردن اسباب بازی ها یا وسایل بازی اش کند. سعی کنید جمله ای که می گویید اختصاصی باشد . مثلاً _ " آرزو جان ، لطفاً مدادها و خودکارهایت را در جامدادی بگذار " _ به جای اینکه بگویید _ لطفاً اینجا را مرتب کن. v    اگر لازم است یک بار دیگر به کودک هشدار بدهید 10 _ 5 ثانیه صبر کنید تا ببینید آیا کودک شما شروع به جمع و جور کردن می کند. اگر این کار را نمی کند ، جلو بروید و به او بگویید چگونه شروع کند " اول این درها را روی ماژیک بگذار که خشک نشوند. به من نشان بده که می توانی این کار را انجام بدهی . " با این روش شما به کودک کمک می کنید با تقسیم کردن کار به قسمت های کوچک تر کار را شروع کند. وقتی کودک دارد یاد می گیرد که وسایل را جمع و جور کند می توانید کمک خودتان را کاهش دهید. v    کودک را به خاطر مرتب کردن تحسین کنید اگر کودک شما همکاری می کند ، او را به خاطر نظم و ترتیب تحسین کنید _ " شایان جان ، امروز تو تمام کتاب هایت را جمع کردی و درست سرجایشان گذاشتی . ممنونم. " یا " آفرین یاسمین جان که در همه ی ماژیک هایت را گذاشتی. " v    مرتب کردن را به یک کار سرگرم کننده تبدیل کنید بهتر است زمان جمع و جور کردن را به یک بازی تبدیل کنید. یک راه این است که " زنگ بازی " راه بیندازید. یک زمان سنج را تنظیم کنید تا همه وسایل قبل از این که زنگش تمام بشود سرجایشان گذاشته شوند. یک راه دیگر این است که وقتی دارید با هم وسایل را مرتب می کنید آواز هم بخوانید. v    به تدریج کمک خود را کم کنید به تدریج برای کمک به شروع کار ، هشدارهای کمتری به کودک بدهید. اجازه دهید خودش انتخاب کند که چه کاری را اول انجام دهد _ اول می خواهی کدام ها را جمع کنی ؟با گذشت زمان کاری کنید کودک چیزهای متعددی را جمع کرده باشد سپس او را تحسین کنید. در مرحله بعد کاری کنید که کودک قبل از تشویق همه چیز را مرتب کرده باشد. با نافرمانی کودک در مرتب کردن وسایل ، چگونه باید رفتار کرد ؟ v    به کودک بگویید چه کاری انجام بدهد اگر کودک نق می زند ، غرغر می کند یا وسایل را سر جایشان نمی گذارد ، به او بگویید می خواهید چه کاری را متوقف کند_ " مریم جان ، غرغرت را همین الان تمام کن ". سپس به او بگویید در عوض چه کاری انجام بدهد _ " پازل هایت را بردار و توی جعبه اش بگذار . " v    کودک را مرحله به مرحله راهنمایی کنید اگر کودک کاری را که از او می خواهید انجام نمی دهد آرامش خود را حفظ کنید. کنار کودک بمانید و چیزی بگویید مانند : " اگر تو خودت نمی توانی مرتب کنی من مجبور می شوم کمک کنم . " شکایت هایش را نادیده بگیرید. دستتان را روی دست کودک بگذارید و به آرامی او را برای انجام مرحله ی اول جمع کردن وسایل هدایت کنید وقتی شروع به جمع کردن می کند دست کودک را رها کنید . تلاش او را تحسین کنید. v    اگر بدرفتاری ادامه یافت از زمان سکوت یا اتاق خلوت استفاده کنید. اگر کودک از این که دستش را بگیرید ، تقلا می کند یا مقاومت به خرج می دهد ، از زمان سکوت استفاده کنید. به کودک بگویید  چه کار اشتباهی کرده است و پیامد آن چیست " فرزان ، تو وسایلت را جمع نکردی ، حالا باید چند دقیقه ساکت بمانی . " زمان سکوت یعنی شما مدت کوتاهی توجه خودتان را از کودک بگیرید و او را وادار کنید که دور از دیگران روی یک صندلی آرام بنشیند. به او بگویید باید 2 دقیقه آرام باشد تا اجازه دهید از زمان سکوت بیرون بیاید. اگر کودک شما آرام نمی نشیند ، از اتاق خلوت استفاده کنید. چیزی بگویید مثلاً " چون تو در این مدت آرام نبودی ، حالا باید به اتاق خلوت بروی . " اتاق خلوت یعنی کودک را از موقعیتی که مشکل در آن رخ داده دور و مجبورش کنید که مدت کوتاهی آرام باشد . کودک را به یک مکان یا اتاق غیر جالب اما امن ببرید. به او بگویید قبل از این که اجازه داشته باشد از اتاق خلوت بیرون بیاید باید 2 دقیقه آرام بماند. حتی اگر کودک ناراحت یا عصبانی هست هم این یادآوری را به او بکنید. v    کودک را برای انجام وظیفه اش بازگردانید. وقتی کودک برای 2 دقیقه در زمان سکوت یا اتاق خلوت آرام بود ، او را به جایی که قبلاً به هم ریخته بود برگردانید. به او بگویید جمع و جور کردن را شروع کند . اگر کودک ، آنچه را که شما خواسته اید انجام می دهد او را تحسین کنید. اگر کاری را که از او می خواهید انجام نمی دهد ، زمان سکوت یا اتاق خلوت را تکرار کنید ( پیامد مشابه با مرتبه ی قبل ) . ممکن است نیاز داشته باشید زمان سکوت یا اتاق خلوت را چندین بار تکرار کنید تا وقتی کودک همه وسایل را مرتب کند. v    این نکات را به خاطر بسپارید گاهی شما وقت ندارید پیشنهادهای ذکر شده را به کار ببندید، مثلاً مجبورید برای قراری بیرون بروید یا با عجله خانه دوستتان را ترک کنید . در این اوقات شما می توانید از اتاق خلوت تأخیری استفاده کنید. وقتی به خانه بر می گردید ، چیزی بگویید مثلاً _ " امروز وقتی در منزل دوستم بودیم وسایلت را جمع نکردی ، حالا باید به اتاق خلوت بروی . " از اتاق خلوت همانطور که قبلاً توضیح داده شد استفاده کنید. اگر کودک شما برای مرتب کردن مقاومت به خرج می دهد و شما نمی خواهید دست او را بگیرید و قانون مرتبه قبل را به کار ببرید ، راه دیگر این است که یک پیامد منطقی را به کار ببرید . از پیامدی استفاده کنید که با موقعیت تناسب داشته باشد. مثلاً آن وسیله یا اسباب بازی را که دعوا سرآن است بردارید و به کودک توضیح دهید که می خواهید چه کار کنید _ " تو اسباب بازی ها را آن طوری که قرار ما بود جمع نکردی پس حالا آن ها را تا فردا توقیف می کنم . " اعتراض ها  یا شکایت های کودک را نادیده بگیرید. درباره موضوع با کودک جرو بحث  نکنید و در طی روز در مورد آن دوباره صحبت نکنید. فقط پیامد را اجرا کنید . اشکال این کار ، این است که این شمایید که دارید اسباب بازی ها را جمع می کنید و نه کودک شما، این موضوع ممکن است باعث شود که کودک شما دیرتر یاد بگیرد که باید وسایلش را مرتب کند. گام های کلیدی ·        اسباب بازی ها را در جاهایی بگذارید که برداشتن و گذاشتن آن ها سر جایشان ، آسان باشد. ·   قبل از این که از کودک بخواهید اسباب بازی ها را جمع کند منتظر زنگ تفریح های معمول در بازی کودک باشید. ·        بگذارید کودک بداند که زمان مرتب کردن وسایل نزدیک است. ·        به کودک بگویید برای جمع و جور کردن وسایل از او چه انتظاری دارید. ·        جمع و جور کردن رابه سرگرمی تبدیل کنید. ·        اگر لازم شد به کودک کمک کنید تا کار را شروع کند. ·        کودک را به خاطر مرتب کردن وسایل ، تحسین کنید. ·   اگر کودک از جمع و جور کردن سر باز می زند ، به آرامی دست او را بگیرید و برای انجام کار او را هدایت کنید. ·        هنگام بروز بد رفتاری از زمان سکوت یا خلوت استفاده کنید. ·        کودک را برای ادامه جمع و جور کردن باز گردانید. ·        اگر ترجیح می دهید از یک پیامد منطقی استفاده کنید. نافرمانی کردن بیشتر والدین زمانی که فرزندشان " نوپا " می شود با نافرمانی او روبرو می شوند. در دوره نوپایی کودکان دوست دارند که مستقل باشند بنابراین ممکن است در مقابل خواسته های پدر و مادر خود ، شروع به مقاومت کنند. هر چه تحرک کودکان بیشتر می شود دوست دارند که به همه چیز دست بزنند و از انجام آنچه که به آن ها گفته می شود سر ، باز ، زنند. برای امنیت کودکان و همچنین برای یادگیری چگونه زیستن در کنار دیگران ، کودکان به ساختارهای ساده و وضع کردن برخی محدودیت ها نیاز دارند. پیشنهاد زیر به شما کمک می کند تا بتوانند به کودک نوپای خود بیاموزید محدودیت ها را بپذیرد و آنچه را به او گفته می شود انجام دهد و معنای کلمه " نه " را درک کند. این عقیده که از کودکان انتظار داشته باشیم همیشه هر چه را که به آن ها گفته می شود انجام دهند غیر منطقی است. کودکان در سنین قبل از دبستان مستقل تر می شوند و تمایل پیدا می کنند که انتخاب ها و تصمیم های خودشان را داشته باشند. نافرمانی فقط زمانی مشکل محسوب می شود که به دفعات تکرار شود مانند زمانی که کودک کمتر از نیمی از دستوراتی را که به او داده می شود اطاعت کند. وقتی والدین انتظارات منطقی داشته باشند و محدودیت های مشخصی وضع کنند احتمال بیشتری وجود دارد که فرزندانشان با آنها همکاری کنند و با شرایط کنار بیایند. چرا کودکان نافرمانی می کنند ؟ برخی کودکان عمداً و آگاهانه کاری را که به آن ها گفته می شود " انجام نده " انجام می دهند فقط برای اینکه ببینند بعدش چه می شود . وقتی والدین می گویند " نکن ! " این فرمان ممکن است از نظر کودک نوعی به مبارزه طلبیدن باشد و کودک دوباره همان کار را چه بسا با یک پوزخند انجام دهد. گاهی اوقات این موقعیت ممکن است برای کودکان یک بازی به نظر بیاید و کودک آن رفتار را مکرر انجام دهد تا جلب توجه کند. حتی اگر او را سرزنش کنند و یا کتک بزنند. نافرمانی کودک اگر سبب شود که او به خواسته هایش برسد ، به دفعات بیشتر اتفاق می افتد.والدین ممکن است ناخواسته با توجه بیش از حد به کودکانی که از انجام دستورات سرباز می زنند این رفتار او را پاداش دهند. توجه نشان دادن می تواند به اشکال مختلفی نظیر استدلال کردن ، بحث کردن ، مشاجره کردن ، نق زدن یا تکرار کردن یک کلمه باشد. مثلاً جمله " دست نزن " را بارها و بارها تکرار کنند. گاهی والدین در برخورد با نافرمانی ، بی ثبات عمل می کنند. وقتی والدین ثبات نداشته باشند کودکان هم گیج می شوند . مثلاً وقتی که والدین یک روز به رفتار کودک می خندند و روز دیگر سعی می کنند برای همان رفتار محدودیت هایی قائل  شوند ، کودکان در مورد آنچه که از آن ها انتظار می رود دچار سردرگمی می شوند. اگر کودکان متوجه شوند که دستورات پدر و مادر پیگیری نمی شود ، احتمال دارد که آنها را انجام ندهند. شیوه ای که والدین برای دستوردادن به کار می گیرند نیز می تواند در نافرمانی کودکان موثر باشد. از جمله : v    راهنمایی بیش از حد آموزش و راهنمایی لحظه به لحظه فرصت نافرمانی را برای کودکان فراهم می سازد زیرا در این شرایط ، کودکان بیشتر احساس می کنند مورد عیب جویی واقع شده اند. v    راهنمایی خیلی کم گاهی نافرمانی کودکان به این دلیل است که هیچ کس این فرصت را نداشته آنها را دقیقاً راهنمایی کند که از آنها چه انتظاری می رود. مثلاً ممکن است کودکی آداب غذا خوردن را رعایت نکند به این دلیل که کسی به او آموزش نداده که از چنگال و قاشق چگونه استفاده کند . v    آموزش های سخت گاهی کودکان به این دلیل ممکن است نافرمانی کنند که والدینشان از آنها توقعات زیادی دارند و آموزش هایی را می دهند که فراتر از حد توانایی آنهاست. مثل درخواست از یک کودک سه ساله برای مرتب کردن یک اتاق به هم ریخته. v    زمان نا مناسب وقتی آموزش ها در زمان مشغول بودن کودک به فعالیتی مثل تماشای برنامه مورد علاقه تلویزیونی ارائه شوند به احتمال زیاد از سوی کودک نادیده گرفته خواهد شد. v    مبهم بودن کودکان از دستوراتی که مبهم هستند تبعیت نمی کنند مثل " مونا ! بچه نباش ! احمق نشو ! " یا دستورهایی که حالت پرسشی دارند مثل " دوست داری بری بخوابی ؟" اگر حق انتخاب می دهید منتظر جواب " نه " هم باشید. v    پیام غیر کلامی گاهی پیام غیر کلامی والدین چیزی را نشان می دهد که با آن چه بیان می کنند متفاوت است. مثل لبخند زدن یا خندیدن در زمانی که از کودک می خواهند فعالیتی را متوقف سازد . به علاوه کودکان دستوراتی را که از یک اتاق دیگر با فریاد بیان می شود نادیده می گیرند چون می فهمند که والدین در محل حضور ندارند تا اجرای دستور را پیگیری کنند. چگونه از نا فرمانی کودکان جلوگیری کنیم ؟ اگر تمام طول روز با کودک نوپایتان در مورد مسائل کوچک دعوا کنید ، نتیجه ای عایدتان نمی شود. بهتر است اشیاء را در خانه به گونه ای بچینید که مناطق " دست زدن ممنوع ! " در خانه محدود باشد و در نتیجه با کم کردن تعداد دفعات " نه گفتن " ، محیط خانه را شادتر می کنید. با ایجاد برخی تغییرات در خانه می توانید از بسیاری مشکلات جلوگیری کنید: ·        اشیاء قیمتی و شکستنی را دور از دسترس قرار دهید. ·   ورودی قسمت هایی از خانه را که در صورت حضور تنهای کودک نوپا ممکن است برایش ناامن باشد ، ببندید. ·        برای ممانعت از ورود کودک نوپا به مناطق خطرناک از جمله راه پله از موانع استفاده کنید. به تدریج با بزرگ شدن فرزندتان ، او محدودیت ها را می آموزد و می تواند آنچه را که به او گفته می شود انجام دهد و بدین ترتیب شما هم می توانید این محدودیت ها را کم کنید. v    اسباب بازی های بیشتر و مناسب و زمینه فعالیت های قابل انجام را فراهم کنید کودک نوپا وقتی مشغول بازی کردن است زمان کمتری برای ایجاد دردسر خواهد داشت. مطمئن باشید که به اندازه کافی و مناسب وسایل بازی برای کودک نوپایتان دارید. به کمک این وسایل با او بازی کنید. لازم نیست که فعالیت ها و اسباب بازی های گران قیمت تهیه کنید . نوپایان می توانند با جعبه های مقوایی ، یا ظروف معمولی و نشکن هم به اندازه اسباب بازی های گران قیمت سرگرم شوند. وقتی که بیرون می روید یک کیف کوچک از دو سه اسباب بازی مورد علاقه کودک همراهتان داشته باشید تا فرزندتان کاری برای انجام دادن داشته باشد. v    رفتار های مطلوب کودک را تشویق کنید وقتی کودک رفتار مطلوبی انجام می دهد یا وقتی که مراقب خودش است به او پاداش دهید. لبخند بزنید ، لمسش کنید و به او بگویید که کاری که انجام می دهد خوب است مثلاً " شادی جان ، چه خوب با این پازل ها داری بازی می کنی ". v    اگر رفتار کودک نامطلوب بود چه باید کرد ؟ وقتی کودک رفتار نامطلوبی انجام می دهد ، کار خود را متوقف کنید توجه او را به سوی خود جلب کنید و تا فاصله طول یک بازو به کودکتان نزدیک شوید. خم شوید آنقدر که هم سطح چشمان او باشید و برای جلب توجه نامش را صدا بزنید. v    با صدای محکم و با آرامش بگویید : " نه ! " دست های کودک را محکم بگیرید و بالحن محکم و صدایی آرام بگویید " نه ! " وقتی که " نه " می گویید هم زمان اخم کنید و سرتان را به نشانه مخالفت از یک طرف به طرف دیگر تکان دهید . نگران نباشید ! این کار روحیه کودک شما را جریحه دار نمی کند و بهتر از پشت دستی زدن به او است. v    به کودک بگویید چه کاری بکند اول کاری را که می خواهید کودک متوقف کند مشخص کنید : " نه ! به تلویزیون دست نزن " " نه ! دم گربه را نکش " بعد به کودک بگویید که به جایش چه کاری کند ( و یا در صورت لزوم به او نشان دهید ) : " با اسباب بازی های خودت بازی کن " " گربه را ناز کن ‌! اینجوری . " v    برای اینکه کودک همکاری کند به او فرصت بدهید برای شروع به انجام آنچه که از کودک خواسته اید زمان کوتاهی صبر کنید. حدود 5 ثانیه کافی است . در کنار کودک بمانید و او را نگاه کنید. v    به ازای همکاری کودک از او تشکر کنید وقتی کودک آنچه را که از او خواسته اید انجام می دهد به او پاداش بدهید : " نازنین جان ! آفرین بر تو که سریع کاری را که بابا ازت خواست انجام دادی ! " v    جیغ و داد و گریه کودک را نادیده بگیرید بعد از گفتن " نه " اگر کودک شروع به جیغ و داد و گریه کرد هیچ توجهی به او نکنید. منتظر وقفه ای در گریه اش باشید و از اینکه ساکت شده از او تشکر کنید و تلاش کنید تا او به فعالیتی مشغول شود. v    دستورهایتان را با یک پیامد منطقی پشتیبانی کنید اگر کودک ظرف 5 ثانیه دستور شما را انجام نمی دهد از یک پیامد منطقی که با دستور متناسب باشد استفاده کنید. به عنوان مثال فعالیت مورد علاقه اش را حذف کنید یا آن اسباب بازی را که منشأ مشکل می باشد توقیف کنید. توضیح دهید که به چه دلیل این کار را می کنید. مثلاً " نرگس جان ! شما کاری را که من می خواستم انجام ندادی بنابراین تلویزیون 10 دقیقه خاموش می شود. " زمان 5 تا 10 دقیقه برای محرومیت از یک فعالیت کافی است. اعتراض و شکایت کودک را نادیده بگیرید. با کودکتان وارد بحث و مناظره و استدلال نشوید ، فقط پیامد را به سادگی اجرا کنید. فعالیت متوقف شده را از سر بگیرید v   وقتی زمان محرومیت تمام شد فعالیت متوقف شده را از سر بگیرید یا اسباب بازی توقیف شده را به کودک برگردانید. v       به کودک فرصت دیگری بدهید تا رفتار مطلوب مورد  نظر را تمرین کند. v   اگر رفتار مشکل ساز ( در طی ساعت بعد ) ادامه یافت یا تکرار شد ، پیامد منطقی را برای زمانی طولانی تر تکرار کنید. مثلاً برای بقیه روز و یا اینکه از زمان سکوت استفاده کنید. v       در صورت لزوم از " زمان سکوت " یا اتاق خلوت استفاده کنید اگر نتوانستید از یک پیامد منطقی استفاده کنید و یا مشکل رفتاری ادامه داشت از زمان سکوت استفاده کنید. به کودکتان بگویید که رفتار اشتباهی را انجام داده است. " نیما ، تو آنچه را که من خواسته بودم انجام ندادی بنابراین الان باید به یک گوشه خلوت بروی . " گوشه خلوت باعث می شود توجه شما از کودک برداشته شود و او را وادار می کند که زمان کوتاهی را ساکت در نقطه ای بنشیند و در حاشیه قرار بگیرد. کودکتان را در یک صندلی دور از سایرین بنشانید و به او بگویید که حدود دو دقیقه باید همان جا قرار گیرد و قبل از این زمان اجازه ندارد از صندلی پایین بیاید. اگر کودک شما این تکلیف را نپذیرفت از اتاق خلوت استفاده کنید. به او بگویید چون تو در صندلی ، ساکت نبودی باید به اتاق خلوت بروی بنابراین کودک را به اتاقی امن ولی غیر جذاب ببرید. به او بگویید که 2 دقیقه باید در این اتاق بماند. این هشدار را حتی اگر کودک عصبانی یا ناراحت است نیز به او بدهید. اتاق خلوت موجب می شود که کودک خارج از موقعیتی که مشکل در آن روی داده قرار گیرد و مدت کوتاهی ساکت بماند. v       کودک را به جایی که بوده است برگردانید اگر کودک شما برای 2 دقیقه در گوشه خلوت یا اتاق خلوت آرام ماند او را به جایی که بوده است برگردانید . اگر از او خواسته بودید کاری را انجام دهد از او مجدداً بخواهید وظیفه اش را انجام دهد. " نیما لطفاً برو و لباست را آویزان کن." اگر این کار را انجام داد کودک را به خاطر اطاعت از خواسته تان تشویق کنید. اگر ظرف مدت 5 ثانیه این کار را نکرد مجدداً گوشه خلوت یا اتاق خلوت را تکرار کنید. ممکن است لازم باشد چندین بار این  کار را تکرار کنید تا او از شما اطاعت کند. اگر دستور شما متوقف کردن یک رفتار مشکل ساز بوده است این دستور را تکرار نکنید. بعد از اتاق خلوت کودکتان را به فعالیت مشغول نمود و او را به خاطر رفتار خویش تشویق کنید. این نکات را به خاطر بسپارید استدلال کردن برای کودکی که از انجام کاری امتناع می کند کارساز نیست. استدلال کردن در این زمان باعث می شود کودک توجه بگیرد و ممکن است نافرمانی او را تقویت کند. لازم است والدین تمام دستورالعمل ها را برای کودکان توضیح بدهند. برای اینکه کودکان احساس استقلال بیشتری داشته باشند چنانچه مقدوراست به آن ها گزینه هایی برای انتخاب بدهید با این حال تفاوت بین انتخاب و دستور را مشخص کنید. سعی کنید در مورد برنامه های مقرر و معمول روزانه موارد انتخابی زیادی قائل نشوید. گام های کلیدی : ·        سعی کنید قبل از دادن یک دستور به کودک ، او فعالیت قبلی اش را تمام کرده باشد. ·        نزدیک کودک بروید ، توجه او را جلب کنید و به او بگویید که دقیقاً چه کاری باید انجام دهد. ·        کودک را برای اطاعت از آنچه خواسته اید تشویق کنید. ·        وقتی کودک نافرمانی می کند سریعاً وارد عمل شوید. ·   اول پیامد منطقی را به کار بگیرید. اگر موثر نبود از گوشه خلوت " زمان آرام ( سکوت ) " یا اتاق خلوت کمک بگیرید تا بتوانید از دستورهای خودتان پشتیبانی نمایید. ·        در زمان مناسب کودک را به فعالیت قبلی برگردانید و به خاطر رفتار خویش از او تشکر کنید. بد رفتاری هنگام خرید کردن معمولاً خرید کردن فعالیت دلچسبی برای تمام افراد خانواده است ولی می تواند کار سختی هم به حساب بیاید  به ویژه اگر کودکان موقع خرید بد رفتاری کنند.کودکان پیش دبستانی موقع خرید ممکن است نق بزنند ، بدون اجازه به کالاها دست بزنند ، قشقرق راه بیاندازند ، در راهرو ها بدوندد ، گم شوند ، یا توقع داشته باشند که والدینشان حتماً برای آن ها چیزی بخرند. یاد دادن مهارت ها و رفتارهای جدید به کودکان در ابتدا نیاز به زمان و تلاش دارد اما در طولانی مدت کار آسان تر و لذت بخش تر می شود. برای شروع ، بهتر است یک سری خرید های تمرینی کوتاه مدت 5 دقیقه ای را در یک مغازه کوچک برنامه ریزی کنید. خرید های طولانی را برای زمانی بگذارید که کودک موارد کوتاه تر را خوب اجرا کرده باشد. در این بخش ، پیشنهادهایی به شما ارائه می شود تا به کودکتان یاد بدهید چگونه هنگام خرید ، رفتار مسئولانه داشته باشد. چرا کودکان هنگام خرید کردن ، بد رفتاری می کنند ؟ بیشتر کودکان در سنین پیش دبستانی هنگام خرید کردن خیلی زود خسته می شوند و ممکن است به همین علت موجب ناراحتی پدر و مادر شوند. این حالت بیشتر هنگامی رخ می دهد که والدین می خواهند خرید زیادی انجام دهند و انتظار دارند که کودک هم برای مدت طولانی صبر کند و تحمل داشته باشد. علت این که خرید کردن برای پیش دبستانی ها ممکن است کار کسل کننده ای به نظر برسد این است که شاید فکر کنند این خرید تمامی ندارد ، به خصوص اگر کاری نداشته باشند که انجام بدهند. اگر کودکان در جریان خرید ، در گیر نباشند بیشتر احتمال دارد بدرفتاری نشان بدهند. برخی از پیش دبستانی ها وقتی با انواع رنگ ها ، نورها و وسایل جذاب روبرو می شوند هیجان زده می شوند . ضمناً ممکن است پذیرش این نکته که نمی توانند هر چیزی را که دلشان می خواهد داشته باشند برایشان مشکل باشد. اگر وقتی کودکان درست رفتار می کنند نادیده گرفته شوند و بر عکس وقتی مزاحمت ایجاد می کنند ، بیشتر به آن ها توجه شود ، مشکلات بیشتری پیش خواهد آمد. ممکن است والدین به دلیل بد رفتاری کودکان ، آنها را برای خرید بیرون نبرند. این کار درست نیست . باید به کودکان فرصت یادگیری رفتار مسئولانه در هنگام خرید داده شود ، تا رفتارهای مشکل زا به تدریج کاهش یابد. چگونه می توان هنگام خرید کردن ، از بروز مشکل پیشگیری نمود ؟ v    برنامه معمولی کودک را حفظ کنید زمانی کودک را برای خرید بیرون ببرید که بتواند بیشترین لذت را از آن ببرد ، نه این که وقت خواب یا غذا خوردن او باشد ، چون خسته یا گرسنه می شود. v    کودک خود را برای خرید آماده کنید قبل از اینکه همگی خانه را ترک کنید ، به کودک بگویید کجا می خواهید بروید ، قرار است چه چیزهایی بخرید و کی بر می گردید ، هر سوالی در مورد خرید داشت پاسخ دهید. v    قوانین را توضیح بدهید دو تا سه قانون برای خرید رفتن انتخاب و آنها را برای کودک خود بیان کنید . پس از مدتی کودک پیش دبستانی شما قادر خواهد بود قوانین را برای شما بازگو کند. قانون مطلوب قانونی است که به کودک شما بگوید چه کار بکند به جای اینکه از او بخواهید کاری را نکند. در اینجا چند مثال آورده شده است : ·        نزدیک مامان و بابا بمان ·        همان کاری که ازت خواسته شد انجام بده ·        از پله برقی پایین بیا ·        با صدای خوشایند صحبت کن ·        قبل از اینکه دست بزنی اجازه بگیر پیش از این که وارد فروشگاه شوید از کودک بخواهید قوانین را برای شما بگوید _ " پس چه قانون هایی را باید موقع خرید ، به خاطر داشته باشی ؟" اگر قانون را گفت او را تحسین کنید. اگر کودک قانون را نمی گوید به آرامی قانون را به او یادآوری کنید. اگر در آخرین باری که خرید رفته بودید مشکلاتی پیش آمده بود مختصر و به آرامی قانونی را که کودک فراموش کرده بود رعایت کند تذکر دهید. " آخرین باری که خرید رفتیم ، تو قانون ما را که نزدیک مامان بایستی فراموش کردی . " سپس به کودک بگویید دوست دارید که این دفعه چه کاری ، متفاوت با دفعه قبل را انجام بدهد. " امروز می خواهم ببینم می توانی نزدیک مامان بمانی . " v    در مورد پاداش ها صحبت کنید برای چند خرید اول ، شاید مایل باشید به کودک برای پیروی از قانون ها ، پاداش بدهید. به کودک بگویید وقتی شما در حال خرید هستید اگر قانون ها را انجام بدهد چه پاداش هایی به دست می آورد. پاداش های پیشنهادی عبارتند از رفتن به پارک ، گذراندن وقت مخصوص با مامان یا بابا ، سواری با دستگاه هایی که با سکه کار می کنند یا یک خوراکی استثنایی پس از این که خرید تمام شد. v    در مورد پیامد ها صحبت کنید پیشاپیش مشخص کنید در مورد مشکل رفتاری چه کاری انجام خواهید داد.به کودک بگویید اگر قانون ها زیر پا گذاشته شوند چا اتفاقی می افتد . توضیح دهید چگونه از زمان سکوت یا اتاق خلوت استفاده می کنید. v    فعالیت هایی را برنامه ریزی کنید خوب است به کارهای مناسبی فکر کنید که کودک شما بتواند انجام دهد. برخی از فعالیت هایی که می تواند کودک را هنگام خرید مشغول کند عبارتند از : ·         پیدا کردن کالا از روی قفسه ها ·         دادن کالاها به شما ·         شمردن بسته های خرید ·         گذاشتن کالاها در چرخ خرید ·         پیدا کردن قیمت ها ·         نشان دادن رنگ ها ، شکل ها و اندازه های متفاوت اجناس روش های مدیریت در خرید کردن کدامند ؟ v    کودک را سر گرم کنید به محض این که وارد مرکز خرید می شوید ، کودک را در کاری که دارید انجام می دهید درگیر کنید. در مورد تصمیم هایی که دارید با او صحبت کنید و برخی فعالیت های گفته شده را امتحان کنید. v    رفتار مطلوب را تشویق کنید وقتی کودک ، خوب رفتار می کند و قوانین را دنبال می نماید به او زیاد توجه کنید. کودک خود را تحسین کنید. " مریم جان : امروز خیلی خوب داری از پله ها پایین می آیی . " اگر علاقه ی او به کاری که دارد انجام می دهد کم شده است کمک کنید تا یک فعالیت جدید را آغاز کند این کار را قبل از این که مشکلی پیش بیاید انجام دهید. v    اگر بد رفتاری رخ داد به کودک بگویید چه کند اگر کودک بدرفتاری می کند یا قانونی را می شکند ، در جا عمل کنید . به کودک بگویید چه کاری را متوقف کند . " سارا جان آن قدر پایت را به زمین نکوب . آرام راه برو . " اگر کودک شما کاری را که می خواهید انجام می دهد او را تحسین کنید. v    دستور خود را با استفاده از زمان سکوت ، محکم کاری کنید اگر کودک کاری را که خواسته اید انجام نمی دهد یا دوباره قانون را زیر پا می گذارد از زمان سکوت استفاده کنید. به کودک بگویید چه کار اشتباهی انجام داده و پیامد آن را مطرح کنید " گفتم از من جدا نشو و کنارم باش " پیامد " حلا وقت زمان سکوت است ." زمان سکوت این فرصت را می دهد که توجه از روی کودک برداشته شود و او وادار شود مدت کوتاهی ساکت بماند . به کودک بگویید روی پله یا گوشه فروشگاه بایستد . پیش از این که خریدتان را دوباره شروع کنید صبر کنید تا کودک 30 ثانیه آرام بماند. اگر کودک شروع به نق زدن ، داد کشیدن یا قشقرق راه انداختن کرد شاید لازم باشد محل خرید را ترک کنید و کودک را به بیرون فروشگاه ببرید. یک جای امن پیدا کنید که کودک بتواند بنشیند ، مثل یک صندلی بیرون فروشگاه یا داخل ماشین ، به کودک بگویید باید آرام بنشیند . کنار او منتظر بمانید . با او حرف نزنید و نگاهش نکنید. v    خرید را ادامه بدهید وقتی کودک شما حدود 30 ثانیه آرام بود ،به خرید ادامه بدهید. به محض این که کودک دوباره خوب رفتار کرد او را تحسین کنید. اگر بد رفتاری تکرار شد باز هم زمان سکوت را برقرار کنید. تا وقتی که کودک بد رفتاری را کنار بگذارد شاید لازم باشد چندین بار از زمان سکوت استفاده کنید. برای واکنش های متنوعی که از طرف مردم و مشتری های دیگر و سایر خریدار ها ممکن است سر بزند آماده باشید. به خاطر کودک ، خودتان در انجام آنچه تصمیم گرفته اید ثبات داشته باشید و دستور های خود را با پیامد مناسب تقویت کنید. اگر کودک شما زمان سکوت را در فروشگاه رعایت نکرد و آرام نگرفت، می توانید به عنوان راه آخر از اتاق خلوت تأخیری استفاده کنید. یعنی وقتی به خانه رسیدید کودک را مستقیماً به اتاق خلوت ببرید و او را وادار کنید که برای مدت کوتاهی آرام بماند. تا بتواند از اتاق خارج شود . این کار را حتماً انجام دهید حتی اگر کودک ناراحت یا عصبانی هم باشد . وقتی کودک 2 دقیقه آرام ماند به او اجازه بدهید از اتاق خلوت خارج شود. مراقب خوب رفتار کردن او باشید و به محض انجام کار درست ، او را تشویق کنید. v    روند خرید را مرور کنید هنگامی که محل خرید را ترک می کنید به کودک خود بگویید از کدام رفتار او هنگام خرید راضی یا ناراضی بودید . " آرزو جان ، من واقعاً امروز از تو راضی بودم . تو تمام مدت نزدیک مامان ماندی ". اگر نا راضی بودید به او پاداش ندهید. به آرامی و به صورت مختصر ، قانونی را که کودک فراموش کرده بود رعایت کند برایش توضیح دهید " تو قانون ما را در مورد اجازه گرفتن قبل از دست زدن به چیزها فراموش کردی . " سپس یک قانون برای خرید بعدی تعیین کنید. " ببینم تو می توانی دفعه دیگر قانون دست زدن را رعایت کنی . یادت باشه فقط وقتی می توانی به چیزی دست بزنی که مامان یا بابا اجازه داده باشند." v    این نکات را به خاطر بسپارید ·    به کودک خود توضیح دهید که اگر قانون را اجرا کند می تواند به ازای انجام هر قانون یک برچسب یا عکس برگردان بگیرد. ·    به کودک خود بگویید با این برچسب ها یا عکس برگردان ها در پایان خرید می تواند یک پاداش خاص به دست آورد. ·    تصمیم بگیرید کودک با چند برچسب یا عکس برگردان می تواند به پاداش مورد نظر برسد و این پاداش چه چیزی خواهد بود . به کودک بگویید اگر به هدف تعیین شده برسد چه پاداشی را دریافت خواهد کرد. ·         به کودک بگویید اگر قانون را زیر پا بگذارد با چه پیامدی روبرو خواهد شد. ·    قبل از اینکه به خرید بروید همه چیز را آماده کنید . مثلاً یک برگه از برچسب های متنوع یا عکس برگردان های رنگارنگ مثل ستاره یا دایره های رنگی لازم با خود داشته باشید. ·    اگر کودک شما قوانین را رعایت نکرد ، در زمان های مقرر یک بر چسب یا عکس برگردان روی پشت دست او یا روی یک قطعه کاغذ بچسبانید. کودک را به دلیل اطاعت از قوانین تحسین کنید. ·         با مشکلات رفتاری همان طور که قبلاً توضیح داده شد برخورد کنید. ·    وقتی خرید را تمام کردید ، تعداد برچسب ها یا عکس برگردان هایی را که کودک به دست آورده بشمرید. اگر تعداد به اندازه مقرر رسیده پاداش او را بدهید. ·    اگر تعداد به میزان هدف نرسیده به او پاداش ندهید . با این حال از او انتقاد هم نکنید و بر چسب های به دست آورده را پس نگیرید. ·    وقتی کودک شما به آسانی به هدف می رسد ، سعی کنید پاداش ها را به تدریج کم کنید تا دستیابی به آنها سخت تر شود. کم کم تعداد بر چسب ها یا عکس برگردان های لازم را برای رسیدن به پاداش بیشتر کنید و زمانی را که کودک باید قوانین را رعایت کند افزایش دهید.به این صورت که بر چسب یا عکس برگردان را فقط در پایان خرید به او بدهید و پس از مدتی دیگر اصلاً به او پاداش ندهید. ·         اگر کودک بدرفتاری می کند یا قانونی را می شکند همچنان پیامد ها را باثبات به کار ببندید. ·         هنگام خرید وقتی کودک شما مسئولانه رفتار می کند به تحسین او ادامه دهید. گام های کلیدی ·         برای شروع ، بهتر است خریدهایتان کوتاه و مکرر باشد. ·         سعی کنید برنامه معمول خواب و خوراک کودک را بر هم نزنید. ·         قانون های مربوط به خرید را به کودک یادآوری کنید. ·          وقتی دارید خرید می کنید کودک را سر گرم کنید. ·          کودک را به خاطر پیروی از قانون تحسین کنید. ·         به محض اینکه بدرفتاری رخ می دهد دست به کار شوید. ·         به کودک بگویید چه کاری بکند. ·         دستور خودتان را با زمان سکوت دنبال کنید. ·         خرید را ادامه بدهید. ·         روند خرید را با کودک خود مرور کنید. بد رفتاری  هنگام مسافرت با اتومبیل سفر های خانوادگی با اتومبیل می تواند برای همه افراد خانواده تجربه ای لذت بخش و سرگرم کننده باشد ، در عین حال ممکن است وقتی که کودکان نق می زنند ، بهانه می گیرند ، از بستن کمر بند ایمنی خودداری می کنند ، همدیگر را مسخره یا با هم دعوا و کتک کاری می کنند مسافرت برای همه اعضای خانواده تبدیل به نوعی عذاب شود. بعضی کودکان سفرهای کوتاه درون شهری را به خوبی تحمل می کنند اما در مسافرت های طولانی ، بد قلق می شوند . بعضی کودکان هم هر بار سوار اتومبیل می شوند کج خلقی می کنند. این بد رفتاری ها در اتومبیل ، برای والدین تنش زاست و اگر حواس راننده پرت شود می تواند خطرناک هم باشد. برای شروع کار ، یک سری سفر های کوتاه مدت که فقط حدود 5 تا 10 دقیقه طول بکشد برنامه ریزی کنید . سعی کنید این دور هایی که با اتومبیل می زنید در خیابان های آرام و در زمان هایی باشد که عجله ندارید . کم کم وقتی کودک یاد می گیرد در اتومبیل چگونه رفتار کند سفر های طولانی تری ترتیب بدهید . اکنون مطالب زیر برای کمک به شما است تا به کودک پیش دبستانی خود بیاموزید در اتومبیل چگونه رفتار کند. چرا کودکان در اتومبیل بد رفتاری می کنند ؟ مسافرت با اتومبیل برای برخی کودکان پیش دبستانی ممکن است خسته کننده باشد چون به نظر شان می رسد که این سفر تا ابد ادامه دارد به خصوص اگر سرگرم نباشند. وقتی کودکان مشغول کاری نباشند بیشتر احتمال دارد که بد رفتاری کنند. اگر هنگامی که کودکان مسئولانه رفتار می کنند نا دیده گرفته شوند و تشویق نشوند و فقط وقتی که بد رفتاری می کنند مورد توجه قرار گیرند ، مشکلات بیشتری رخ می دهد. برای والدین دست و پنجه نرم کردن با مشکلات رفتاری کودکان در اتومبیل نسبت به خانه سخت تر است. چون والدین هنگام رانندگی باید حواسشان به جاده باشد به همین جهت برخی اوقات رفتار نادرست کودک را نادیده می گیرند. گاهی والدین به این دلیل که کودکان در اتومبیل بد رفتاری می کنند آن ها را بیرون نمی برند. اگر به کودکان برای یاد گیری چگونگی رفتار مسئولانه در سفر فرصت داده نشود ، احتمال بیشتری وجود دارد که مشکل رفتاری ادامه پیدا کند. چگونه می توان ار بروز مشکلات رفتاری کودک در اتومبیل پیشگیری کرد ؟ v    برنامه معمولی کودک را حفظ کنید اگر امکان دارد ، زمان سفر را طوری تنظیم کنید که با برنامه کودک تداخل نداشته باشد تا احتمال لذت بردن کودک از سفر بیشتر باشد. v    از پیش کودک را آماده کنید با کودک خودتان در مورد امنیت هنگام رانندگی صحبت کنید . برای او توضیح دهید که چرا راننده باید حواسش به جاده باشد و اهمیت بستن کمربند ایمنی چیست. خودتان یک الگوی خوب باشید و همیشه وقتی دارید با اتومبیل سفر می کنید کمربندتان را ببندید . قبل از این که خانه را ترک کنید به کودک بگویید کجا خواهید رفت و سفر شما چقدر طول خواهد کشید . به تمام سوال های او در مورد سفر پاسخ بدهید. v    قوانین را توضیح دهید دو یا سه قانون ساده را برای مسافرت با اتومبیل با اتومبیل انتخاب کنید و در مورد آنها با کودکتان صحبت کنید . پس از مدتی ، کودک پیش دبستانی شما قادر خواهد بود بگوید این قانون ها چه هستند . قانون مطلوب ، قانونی است که به کودک شما بگوید چه کاری بکند به جای اینکه از او بخواهید چه کاری نکند . مانند مثال های زیر : ·         کمربندت بسته باشد ·         آرام صحبت کن ·         پایت را پایین بگذار نه روی صندلی قبل از اینکه رانندگی را شروع کنید ، از کودک بخواهید قانون ها را بازگو کند " پس موقعی که داریم حرکت می کنیم چه کارهایی باید یادت باشد ؟ " اگر جواب شما را داد تشویقش کنید . اگر نتوانست قانون ها را بگوید ، به آرامی به او یادآوری نمایید. اگر آخرین باری که با اتومبیل سفر می کردید مشکلاتی وجود داشت ، به صورت کوتاه وآرام یک قانون را که کودک فراموش کرده انجام دهد توضیح دهید . " آخرین باری که داشتیم با اتومبیل می رفتیم ، تو قانون ما را در مورد پایین گذاشتن پاهایت فراموش کردی . " به او بگویید که دوست دارید این دفعه کار متفاوتی انجام بدهد. " امروز ، بگذار ببینم می توانی آرام بنشینی و پاهایت را پایین بیندازی . " v    در مورد پاداش ها صحبت کنید در شروع کار ممکن است شما علاقه مند باشید که کودکتان را به خاطر پیروی از قوانین تشویق کنید. به او بگویید وقتی  شما رانندگی می کنیداگر قانون ها را رعایت کند چه پاداشی می گیرد. پاداش های پیشنهادی شامل انجام یک فعالیت خاص یا دریافت یک خوراکی کوچک است وقتی که به مقصد می رسید. v    در مورد پیامد ها صحبت کنید پیشاپیش دقیقأ تصمیم بگیرید که چگونه با مشکل رفتاری برخورد خواهید کرد. به کودک بگویید اگر قانون ها را بشکند چه اتفاقی می افتد. توضیح دهید چگونه از زمان آرام و متوقف کردن اتومبیل استفاده می کنید. v    فعالیت هایی را در نظر بگیرید چند فعالیت یا بازی برای مسافرت در نظر داشته باشید مانند پخش نوارهای داستانی یا ترانه های کودکانه ، یا بازی هایی مثل اینکه هر کس زودتر ماشین های قرمز یا اسباب بازی فروشی ها را نشان بدهد برنده است. شاید دلتان بخواهد یک کیف بزرگ اسباب بازی برای کودک خود در اتومبیل داشته باشید. اسباب بازی هایی مانند اسباب بازی های نرم یا کتاب های سبک را انتخاب کنید تا اگر خدای ناکرده تصادفی رخ دهد خطرناک نباشد. روش های مدیریت سفر با اتومبیل چیست ؟ قبل از اینکه راه بیفتید به کودک بگویید فعالیتی را آغاز کند . همانطور که رانندگی می کنید با او حرف بزنید و از او سوالاتی بپرسید . اشیاء جالب را در طول راه به او نشان بدهید . به صورت منظم فعالیت ها یا اسباب بازی های جدید را در اختیارش قرار دهید تا هر لحظه برایش تازگی داشته باشد. v    رفتار مطلوب را تشویق کنید گاهگاهی در طول سفر ، کودک را به خاطر رعایت قانون ها تحسین کنید . " نازنین جان امروز خیلی آرام نشستی ، کمربندت را هم بستی و خوب داری بازی می کنی . " به کودک کمک کنید اگر فعالیتی دلش را زده کار جدیدی را شروع کند ! این کار را قبل از بروز مشکل انجام دهید . اگر سفر شما بیش از یک ساعت طول می کشد ، توقف کنید و وقتی کودک دارد خوب رفتار می کند یک خوراکی به او بدهید . در سفر های طولانی در فاصله های منظم استراحت داشته باشید تا کودک بتواند پیاده شود ، پاهایش را دراز کند ، دور و بر چرخی بزند و به دستشویی برود . خود راننده هم به استراحت های منظم احتیاج دارد. v    بد رفتاری های کوچک را به او تذکر بدهید اگر کودک نق می زند ، بلند صحبت می کند یا داد می کشد ، بگویید که با او صحبت نمی کنید _ " حامی ، تا وقتی آرام صحبت نکنی جوابت ا نمی دهم. " تا وقتی آرام شود یا درست صحبت کند هیچ توجهی به او نکنید. اولین بار که این کار را می کنید ، آماده باشید که بدرفتاری او قبل از بهتر شدن بدتر هم بشود . اگر نق زدن یا داد کشیدن او را برای مدتی ندیده بگیرید ، اما بعد تسلیم شوید و جواب او را بدهید ، به کودک یاد داده اید که باید نق بزند یا بلندتر و طولانی تر داد بکشد تا توجه شما را جلب کند . به محض این که کودک خوب رفتار کرد ، او را تحسین کنید. v    اگر بد رفتاری رخ می دهد ، به کودک بگویید چه کند اگر کودک بد رفتاری می کند یا قانونی را زیر پا می گذارد ، در جا عمل کنید . به کودک بگویید چه کاری را متوقف کند . " بهرام ، دست از لم دادن روی خواهرت  بردار . " سپس بگویید که چه کاری انجام بدهد . " سمت خودت بنشین . " اگر خواسته شما را رعایت کرد او را تحسین کنید. v    اگر بد رفتاری ادامه داشت از " زمان سکوت " استفاده کنید اگر کودک کاری را که از او خواسته اید انجام نمی دهد یا دوباره قانون را زیر پا می گذارد از زمان  آرام ( سکوت ) استفاده کنید . به کودک کار اشتباهی را که کرده تذکر داده و پیامد آن را بگویید . " کاری را که بابا خواسته انجام ندادی ، حالا آرام بنشین و ساکت باش . " زمان آرام ( سکوت ) این فرصت را می دهد که توجه از کودک برداشته شود و او وادار شود مدت کوتاهی ساکت بماند . به رانندگی ادامه دهید اما به کودک هیچ توجهی نکنید. مطمئن باشید که همه ، در ماشین ساکت هستند. به کودک بگویید باید 2 دقیقه ساکت باشد تا زمان سکوت تمام شود. اگر مشکل رفتاری ادامه یافت ، ماشین را کنار جاده نگه دارید . به کودک بگویید به چه دلیل دارید می ایستید. " کاری که گفتم انجام ندادی ، حالا من اتومبیل را نگه می دارم . " اتومبیل را متوقف کنید و به کودک بگویید آرام بنشیند . به کودک یادآوری کنید باید 2 دقیقه آرام بنشیند تا شما دوباره راه بیفتید . تمام توجه خود را از او بردارید. با او صحبت نکنید حتی نگاهش هم نکنید. v    به سفر با اتومبیل ادامه بدهید وقتی فرزند شما 2 دقیقه آرام بود ، رانندگی را ادامه دهید . به محض این که قانون را رعایت کرد او را تشویق کنید . اگر باز هم بد رفتاری رخ داده ، دوباره از زمان سکوت استفاده کنید. تا وقتی کودک بد رفتاری را کنار بگذارد شاید لازم باشد که چندین بار از زمان سکوت استفاده شود. v    رفتار های هنگام سفر را مرور کنید وقتی به مقصد رسیدید به کودک بگویید از کدام رفتار او هنگام مسافرت راضی بودید " آرمان جان ، خیلی خوشحال شدم دیدم امروز در تمام طول سفر کمربندت بسته بود . " اگر کودک شما قانون ها را پیروی کرد ، او را تحسین کنید و پاداشی را که سر آن توافق کرده بودید به او بدهید . اگر مشکلاتی رخ داد ، پاداش  را ندهید . به آرامی ، قانونی را که کودک فراموش کرده بود رعایت کند توضیح دهید . " تو قانون ما را در مورد آرام حرف زدن از یاد بردی . "یک قانون برای سفر بعدی با اتومبیل تعریف کنید . " دفعه دیگه که رانندگی می کنم بگذار ببینم یادت می مونه آرام حرف بزنی تا مامان حواسش به جاده باشه . " v    این نکات را به خاطر بسپارید اگر کودک شما کمربند صندلی را باز کرده ، باید به محض اینکه از نظر ایمنی امکان داشته باشد اتومبیل را کنار جاده نگه دارید. قبل از این که دوباره راه بیفتد مطمئن شوید کمربند فرزندتان را محکم کرده اید ، به صورتی که راحت و اندازه باشد . این خلاف قانون است که کودکی در یک وسیله نقلیه بدون کمربند بنشیند. اگر شک دارید چه نوع کمربندی برای اندازه و وزن کودک شما مناسب است با مرکز خدمات خودرو و یا راهنمایی و رانندگی تماس بگیرید. اگر امکان این که برای حل مشکل رفتاری کودک ، ماشین را متوقف کنید ، وجود نداشته باشد و اگر کودک گریه می کند یا سر و صدا راه انداخته ولی جایش در صندلی امن است ، شاید لازم باشد به رانندگی ادامه بدهید و بد رفتاری او را نادیده بگیرید . در این مواقع تمرین های آرامیدگی ( Relaxation  ) می تواند برای شما مفید باشد. سعی کنید چند نفس عمیق بکشید ، به خودتان بگویید آرام باش ، یا به موسیقی گوش بدهید. اگر کودک خواسته های شما را در طول سفر انجام نمی دهد می توانید وقتی به مقصد رسیدید از اتاق خلوت تأخیری استفاده کنید . مثلاً بگویید " کارهایی را که ازت خواسته بودم تو ماشین انجام ندادی ، حالا باید به اتاق خلوت بروی . " اتاق خلوت به معنای بردن کودک به یک اتاق با فضای غیر جذاب اما بی خطر و وادار کردن او به 2 دقیقه آرامش قبل از ترک کردن اتاق است. این کار را حتی اگر کودک عصبانی یا ناراحت هم هست انجام دهید . وقتی کودک 2 دقیقه آرام ماند اجازه دهید از اتاق خلوت بیرون بیاید . مراقب خوب رفتار کردن او باشیدو به محض انجام کار درست ، او را تشویق کنید. گام های کلیدی ·         اول چند سفر کوتاه ترتیب بدهید. ·         سعی کنید برنامه معمول خواب و خوراک کودک را بر هم نزنید. ·         قانون های مربوط به مسافرت با اتومبیل را به کودک یادآوری کنید. ·         در مورد پاداش ها و پیامد هاصحبت کنید. ·    مطمئن شوید وقتی دارید رانندگی می کنید کودک سرگرمی های جالبی برای انجام دادن در اختیار داشته باشد. ·         کودک را به خاطر پیروی از قانون ، تحسین کنید و پاداش بدهید. ·         بدرفتاری های جزئی او را نادیده بگیرید. ·         اگر بد رفتاری رخ می دهد فوری دست به کار شوید و به کودک بگویید چه کاری بکند. ·         دستور خودتان را در مورد زمان سکوت ، موقع رانندگی یا هنگام توقف اتومبیل دنبال کنید. ·         قبل از متوقف کردن اتومبیل مطمئن شوید که کنار زدن خطری ندارد. ·         رفتارهای هنگام سفر را با کودک خود مرور کنید. ·    وقتی کودک شما دارد یاد می گیرد هنگام سفر با اتومبیل مسئولانه رفتار کند دیگر نیازی نیست که هر بار سوار اتومبیل می شوید قوانین ، پاداش ها یا پیامد ها را به او یادآوری کنید. در این مواقع با این که شما قوانین را کمتر مورد بحث قرار می دهید اما کودکتان انها را به کار می بندند. ·    اگر کودک قوانین را زیر پا می گذارد پیامدها را حتماً به کار ببندید . به تدریج پاداش ها را کمتر نموده و گاه گاهی از آنها استفاده کنید. وقتی کودک در سفر با اتومبیل مسئولانه رفتار می کند به تحسین او ادامه دهید. فصل دوم دوران دبستان ( 11_6 سالگی ) اعتماد به نفس در روند رشد ، کودکان به تدریج به عنوان یک انسان دیدگاهی در مورد خود پیدا می کنند ، این که ارزش فردی آنان چقدر است و در انجام کارها چقدر موفق هستند . برداشت آنان از ارزش فردی خودشان ، اعتماد به نفس نامیده می شود . یکی از وظایف مهم والدین تشویق کودکان برای مطمئن بودن به خود و داشتن اعتماد به نفس سالم است یعنی کودکان بتوانند ارزیابی درستی از توانایی ها و ضعف های خود داشته باشند. توصیه های زیر می تواند برای افزایش اعتماد اعتماد به نفس کودک کننده باشد : چرا اعتماد به نفس مهم است ؟ کودکانی که اعتماد به نفس بالا دارند شاد ، سازگار و در مدرسه موفق هستند و دوست یابی برایشان آسان و همراهی با آنان لذت بخش است زیرا از رقابت لذت می برد ، به یادگیری علاقمندند و از موفقیت استقبال می کنند. آنها با فشار های روانی سازگاری مناسبی دارند و در مقایسه با کودکانی که اعتماد به نفس پایین دارند کمتر دچار مشکلات رفتاری می شوند. کودکانی که اعتماد به نفس پایین دارند اغلب احساس بی کفایتی می کنند ، از امتحان کردن چیز های تازه دوری می کنند و به آسانی تسلیم می شوند . به ندرت برای خود هدف تعیین می کنند و به ندرت نیز به هدف هایشان می رسند و در اغلب اجازه می دهند که دیگران از آنها بهره برداری کنند . امکان بروز بدرفتاری یا اضطراب و افسردگی نیز در آنان بیشتر است. اعتماد به نفس پائین چیست و چگونه شکل می گیرد ؟ اعتماد به نفس پایین یعنی کودک نسبت به خود افکار و باور های نادرست داشته باشد. این خودگویی های منفی اغلب حقیقت هم ندارد. مثلاً ممکن است کودکی خودش را خنگ ، زشت ، احمق ، شرور ، خودخواه و یا آدم بدی بداند. عوامل زیادی سبب می شوند تا کودکان فکر های تخریبی و انتقاد گرانه راجع به خود داشته باشند از جمله : ·        تشویق نشدن ، مورد توجه نبودن ، محبت ندیدن ·        پیشرفت ها و دست آورد ها را شناختن و به آنها توجه نکردن ·        نبودن نظم و قانون ·        اظهار نظرها و حرکت های برخورنده ، سرزنش آمیز و انتقادی ·        مقایسه های نا خوشایند با خواهران و برادران ·        عدم تشویق به رعایت نظافت و بهداشت تناسب اندام ·        سوء رفتار جسمی و عاطفی ·        جدال و کشمکش مکرر بین والدین چگونه می توان اعتماد به نفس بالا را تقویت کرد ؟ v    کودک را برای تلاش ها و دست آورد هایش تحسین کنید. کودکانی که زیاد تحسین و تشویق می شوند احساس خوبی نسبت به خودشان پیدا می کنند. به جای اینکه از ضعف های کودکتان انتقاد کنید در مورد کارهایی که درست انجام می دهدصحبت کنید. اگر لازم است در مورد نقاط ضعف اقدامی انجام بدهید حتماً در ابتدا به نقطه های قوت او توجه کنید . مثلاً بگویید : " بابک جان ، دوچرخه سواریت خیلی خوب و سریع شده است ولی لازم است روی هماهنگی بدنی ات بیشتر تمرین کنی ". نکته مهم این است که به تلاش های کودکتان اهمیت دهید نه به نتیجه نهایی که کسب می کند.اگر شما فقط به نتیجه نهایی بها بدهید کودک احساس می کند این که به خودش متکی باشد و نهایت تلاشش را بکند فایده ندارد . اگر شما کودکتان را برای تلاش ها و پیشرفت ها یش تحسین کنید، او برای تلاش روی تکالیف مشکل ، انگیزه بیشتری پیدا می کند . دستیابی به نتایج موفقیت آمیز زمان می طلبد و اگر کوشش هایی که کودک برای موفق شدن انجام می دهد مورد توجه قرار نگیرد ممکن است دلسرد شود و تلاشش را رها کند. v    به کودک بگویید که حامی و مراقبش هستید به کودکتان بگویید که عمیقاً دوستش دارید . کودکان نیاز دارند که مکرراً به آنها گفته شود که برای ما ارزشمند هستند و ما از آنها مراقبت می کنیم. اگر برای کودکتان وقت بگذارید و زمانی که به شما نیازمند است در دسترس او باشید باعث می شود که او احساس ارزشمند بودن پیدا کند و بداند که برای او به عنوان یک انسان منزلت قائل هستید. v    شیوه سالم زندگی را تشویق کنید برای اینکه کودک احساس خوبی نسبت به خودش داشته باشد بهداشت ، آراستگی و ورزش منظم را تشویق کنید. v    به کودک بیاموزید که دوست خوبی باشد کودکانی که خود را دوست دارند دوست داشتن افراد دیگر برایشان آسان تر است و کودکانی که احساس می کنند دیگران دوستشان دارند اعتماد به نفس بالاتری دارند. کودکان را تشویق کنید که دوست پیدا کننند. اگر برای کودکتان سخت است که دوست پیدا کند با او تمرین کنید تا به کودکان دیگر نزدیک شود ، با آنها شروع به صحبت کند ، یا از آنها دعوت کند تا با او بازی کنند یا دوستانش را برای بازی به منزل بیاورد. v    کودک را تشویق کنید که اهدافی برای خودش تعیین کند به کودک کمک کنید تا چند هدف را که دستیابی به آنها آسان تر است برای خودش تعیین کند. مراقب باشید که هدف های او کمال گرایانه یا شامل توقعات بسیار بالا نباشد . وقتی کودک نوعی ابتکار یا جاه طلبی نشان می دهد، مثلاً برنامه هایی مانند باز کردن یک حساب بانکی یا جمع کردن پول برای چیزی را که لازم دارد مطرح می کند ، از او حمایت کنید. به او پیشنهاد ها و نظرات مثبت ارائه دهید و انتقادگر نباشید . هدف ها را به گام های کوچک تر تقسیم کنید و با طراحی یک برنامه اجرایی به او کمک کنید که تلاشش را آغاز کند. v    کودک را تشویق کنید که مستقل باشد به توانمندی های کودک اطمینان کنید و به محض آن که آمادگی پیدا می کند به او اجازه دهید برخی کارها را خودش انجام دهد . وقتی کودکان خودشان کارهایشان را انجام می دهند متوجه می شوند که چه توانایی هایی دارند و می فهمند که می توانند روی دنیای اطرافشان تسلط داشته باشند.اگر به کودک اجازه دهید که به صورت معقولانه دست به خطر بزند به او کمک می کنید بفهمد که او را باور دارید. برای این که احساس مسئولیت در کودکتان شکل بگیرد او را تشویق کنید که وظایف جدیدی ، مثلاً انجام مسئولیت هایی را در منزل به عهده بگیرد. v    کودک را تشویق کنید تا دستاوردهای خودش را ارزیابی کند نظر کودک را در مورد آنچه انجام داده است بپرسید . مثلاً اگر کودکتان با افتخار نقاشیش را به شما نشان می دهد ، از او بخواهید در مورد آن برایتان صحبت کند تا از احساسش مطلع شوید. از نام گذاری های منفی و تحقیر کردن کار او اجتناب کنید. اگر کودکتان بشنود که اغلب او را تنبل و کودن می خوانید ، کم کم نظر شما را باور خواهد کرد و به همان نحو عمل خواهد نمود. کودک را تشویق کنید در مورد آنچه خوب انجام می دهد و آنچه در مورد خودش دوست دارد فکر کند. بگذارید بداند که لازم نیست شبیه افراد دیگر باشد. اجازه بدهید بپذیرید هیچ اشکالی ندارد اگر در کاری با دیگران متفاوت است ولی در حوزه های دیگر خوب است. به کودک بگویید اشکالی ندارد اگر گاهی اشتباهی می کند زیرا کم کم یاد می گیرد که کارها را بهتر انجام بدهد . به جای این که از او بخواهید خودش را مهار کند ، به او کمک کنید تا به اشتباهش پی ببرد و جلوی تکرار آنها را بگیرد. برای اینکه کودکان را تشویق کنید که در مورد دستاورد هایشان احساس خوبی داشته باشند آنها را تشویق کنید تا خودشان را به خاطر تلاش هایی که انجام داده اند تحسین کنند. مثلاً بگویید " رامین جان ! دفعه قبل ، از تعلیمات اجتماعی نمره ی 14 گرفتی اما این مرتبه نمره ات 17 شده ، به نظر تو چه چیز علت آن بوده ؟ " v    کودک را تشویق کنید که نظراتش را ابرازکند لازم است به کودکان بیاموزید که نظر خود را بیان کنند . به عقاید ، احساسات ، افکار و آرزوهای کودکتان گوش دهید . گفته ها را جمع بندی کنید و برای این که به رشد عقاید شخصی او کمک مکنید سوالاتی از او بپرسید. v    خنده را تشویق کنید خندیدن روشی قوی برای تخلیه هیجان است . کودکانی که احساس خوبی راجع به خود دارند راحت تر می خندند ، طنز پردازند و لطیفه های شاد و شیرین تعریف می کنند . با گوش دادن به لطیفه های کودک ، بازی و شوخی کردن با او این مهارت را در او تشویق کنید. v    بگذارید کودک تصمیم بگیرد کودک را تشویق کنید کارهایی را انجام دهد که خودش دوست دارد . از این که کودک را تحت فشار قرار دهید تا چیزهایی را که شما دوست دارید انجام دهد پرهیز کنید . اگر والدین عقاید خود را به فرزندان تحمیل کنند ، این احساس در آنها ایجاد می شود که برای انتخاب مثلاً نوع خاصی از فعالیت های ورزشی یا هنری تحت فشار قرار گرفته اند. علاقمندی ها و استعدادهای کودک را ترغیب کنید. بگذارید در موارد مناسب خودشان تصمیم بگیرند. تا جایی که امکان دارد در تصمیم گیری های خانوادگی مثلاً گفتگو در مورد قوانین منزل ، کودک را دخالت دهید. چگونه می توان به کودک کمک کرد تا خودگویی های منفی را کنار بگذارد؟ v    در مورد اشتباهاتی که پیش آمده با او صحبت کنید. بگذارید کودک بداند که اشتباه کردن و شکست خوردن نشانه نقض کامل نیست . در مورد چیزهایی که برای شما سخت بوده یا احساس کرده اید که نمی توانید خوب انجام دهید با او صحبت کنید. به نقض ها و شکست های خود اشاره کنید و برایش توضیح دهید که چه کاری انجام داده اید و یا چه برنامه ای ریختید که وضعیت بهتر شد. اگر در مورد یک رخداد مهم مضطرب هستید ، او را هم در جریان احساس خود قرار دهید . به کمک مثال های شما کودک می آموزد که هنگام خطر کردن امکان شکست نیز وجود دارد و هیچ کس نمی تواند همیشه موفق باشد. v    به کودک کمک کنید تا با ناکامی هایش کنار بیاید برخی از کودکان گاهی کارهایی انجام می دهند که ارزش خودشان را پایین می آورند. مثلاً وقتی کودکی جمله ای می گوید مانند " من احمق هستم ،  تو از من متنفری ، یا من کودن هستم " این جملات نشان دهنده واکنش او به شکست یا دست نیافتن به آنچه می خواسته ( مثلاً انتخاب شدن در یک تیم ورزشی ) ، می باشد. وقتی کودک ، احساسات خیلی منفی نسبت به خودش ابراز می کند از همدردی کردن بیش از حد با او اجتناب کنید. و گرنه او به راحتی می آموزد که با انتقاد کردن از خود می تواند توجه دیگران را جلب کند. سازگاری با موانع و ناکامی ها بخشی از زندگی است. کودک را تشویق کنید ک پس از برخورد با هر مانع مجدداً تلاش کند و از فعالیت ها یا بازی ها حتی اگر برنده نباشد لذت ببرد. به جای اینکه کودک را مطمئن کنید که همه چیز درست می شود ، بگذارید بداند که احساسش را می فهمید و کنارش هستید تا راهی برای کنار آمدن با این شرایط پیدا کند. v    به کودک کمک کنید تا با احساسش کنار بیاید  وقتی کودک آشفته است قدری بیشتر از همیشه به توجه و حمایت نیاز دارد . اگر کاری به ذهنتان می رسد که می توانید مدت کوتاهی با هم انجام دهید حتماً این کار را بکنید چون می تواند ذهن کودک را از بر آشفتگی منحرف کند. v    تفکر واقع بینانه را تشویق کنید به کودک بیاموزید که واقع بینانه فکر کند. مثلاً اگر کودک می گوید که فکر می کند در مدرسه به خوبی دانش آموزان دیگر نیست ، به او کمک کنید به جملات مفیدتری که بتواند به خودش بگوید فکر کند " من در ریاضی بهترین دانش آموز کلاس نیستم ولی در دیکته و نقاشی خوبم یا اگر گیر کردم از معلم کمک می گیرم ". v    به کودک اطلاعات صحیح بدهید وقتی کودکتان به این دلیل که یک موقعیت را اشتباه درک کرده مضطرب است ، آنچه را که واقعاً  رخ داده به او بگویید. مثلاً اگر به خاطر این که حیوان خانگیش مرده آشفته است و خودش را سرزنش می کند ، موقعیت را برایش شرح دهید " محسن جان ، من می دانم که تو به خاطر مردن ماهی ات ناراحت هستی ولی ماهی ها عمر مشخصی دارند ، مردن او به خاطر کوتاهی کردن کسی نیست". v    به کودک کمک کنید که خوش بین باشد در مورد فراز و نشیب ها ، مشاغل ، وظایف و مسئولیت ها ی آینده به صورتی مثبت و خوش بینانه با کودک صحبت کنید . از بحث کردن روی تجربه های منفی گذشته ، دوری کنید. چگونه باید به کودک کمک کرد تا مشکلاتش را حل کند ؟ v    از الگو های خوب استفاده کنید. کودکان از مشاهده ی دیگران چیزهایی زیادی یاد می گیرند . بگذارید کودکتان ببیند که شما چگونه با مشکلات کنار می آیید . به آنها بگویید چگونه می توان مشکلات را به قسمت های کوچک تری تقسیم کرد تا بتوان آنها را در یک زمان حل کرد. v    کودک را در جلسات حل مشکلات خانوادگی شرکت دهید برای بحث روی یک موضوع یک جلسه خانوادگی تشکیل دهید. با مشکلی که حل آن ساده تر باشد شروع کنید. مثلاً هفته بعد برای نقاشی اتاق های خانه چه باید کرد ؟ کودک را تشویق کنید که در حل مساله شرکت کند. وقت کودک در مورد یک راه حل نظر می دهد ، او را تشویق کنید " نادر جان ، چه نظر خوبی دادی ! یا بله آزاده جان ، این کار هم امکان پذیر است، می توانی به راه حل های دیگر هم فکر کنی ؟ " v    مراحل حل مشکل را به کودک بیاموزید مراحل حل مشکل عبارتند از : ·        مشکل را به وضوح مشخص کنید . ·        راه حل های احتمالی را مطرح نمایید _ " بارش فکر " ·        بهترین راه حل را انتخاب کنید ·        راه حل را امتحان کنید ·        بررسی کنید که راه حل چقدر موفق بوده و آیا لازم است تغییراتی بدهید ؟ v    کودک را تشویق کنید تا مشکلاتش را خودش حل کند کودک را تشویق کنید که مسئولیت حل مشکلش را خودش به عهده بگیرد . وقتی کودکتان مشکلی دارد مثلاً نمی تواند تکلیفش را انجام دهد یا با دوستش دعوایش شده به جای اینکه به او بگویید چا کار کند ، او را ترغیب کنید تا از مراحل حل مشکل استفاده کند . مثلاً بگویید " جاوید جان ، من می دانم که این مساله برای تو خیلی مهم است ولی من نمی توانم به تنهایی آن را برای تو حل کنم . یک مقدار فکر کن و ببین چه کار می توانیم بکنیم ". از کودک بخواهید بهترین راه حل را انتخاب کند  " خوب یگانه جان ، اگر بیتا خواست امروز در کلاس از روی دست تو بنویسد به او چه می گویی ؟ " این نکته را به یاد بسپارید اعتماد به نفس پایین ممکن است علامتی از مشکلات جدی تر هیجانی مانند اضطراب یا افسردگی باشد. اگر کودک برای مدت طولانی مضطرب یا غمگین به نظر می رسد. به متخصص مراجعه کنید. گام های کلیدی ·        کوشش ها و دست آورد های کودکتان را تشویق کنید. ·        به کودکتان بگویید که از او حمایت و مراقبت می کنید. ·        به او کمک کنید تا دوست پیدا کند. ·   کودکتان را تشویق کنید هدفی برای خودش تعیین کند ، مستقل باشد و دستاورد های خودش را ارزیابی نماید. ·        کودکتان را تشویق کنید عقایدش را بیان کند و خودش تصمیم بگیرد. ·        به او کمک کنید که احساساتش را مدیریت کند ، واقع بینانه بیندیشد و خوش بین باشد ·        به کودکتان بیاموزید که مشکلات را خودش حل کند. خلاقیت بیشتر کودکان از شرکت در فعالیت هایی نظیر فعالیت های مذهبی مانند تلاوت و حفظ قرآن کریم یا هنری نمایش مانند خواندن سرود ، نواختن موسیقی ، تئاتر و یا فعالیت های هنری دیداری مانند نقاشی ، رنگ آمیزی ، عکاسی ، مجستمه سازی و کاردستی لذت فراوانی می برند. در عین حال چون در برنامه های تحصیلی مدرسه ها زمان کمتری به درس هنر اختصاص می یابد ممکن است کودکان در مدرسه فرصت شرکت در فعالیت های هنری را نداشته باشند. این دستور العمل ها به شما کمک می کند که فعالیت و علاقه کودکتان را به کارهای هنری تشویق کنید. چرا هنر مهم است؟ هنر به زندگی ما غنا می بخشد . هنر فرصت آشکار کردن فرهنگ و هویت فردی و رشد فکر ، اندیشه و احساس را فراهم می کند. مثلاً گوش کردن به یک سرود ، نگاه کردن به یک اثر نقاشی کردن یا گوش دادن به یک قطعه موسیقی احساس های مختلفی مانند هیجان زندگی ، شادی یا ناراحتی را در فرد ایجاد می کند. شرکت در فعالیت های هنری می تواند مهارت های کلامی ، اجتماعی و هوش کودکان را تقویت کند . کودکان این توانایی را دارند که به وسیله هنر راجع به دنیای خود فکر کنند و آن را تفسیر نمایند. تشویق در این زمینه نقش مهمی دارد. اگر تشویقی در کار نباشد ، با افزایش سن به تدریج اعتماد به نفس کودکان نسبت به توانمندی های هنری شان کم می شود و ممکن است فرصت ها و تجربه های جدیدی را که برای رشد فردی آنها مفید است از دست بدهند. چگونه کودک را تشویق کنیم تا خلاق باشد؟ v    به فعالیت های مورد علاقه کودک توجه کنید. اگر کودکتان به یک زمینه هنری علاقه نشان می دهد به او برای شرکت در آن فعالیت هنری کمک کنید. پرس و جو کنید که این هنر کجا تعلیم داده می شود و از کجا می توان وسایل آن را فراهم کرد. v    بگذارید کودک چیزهای مختلفی را امتحان کند بعد از پایان هر دوره از کلاس های هنری ، کودک اجازه داردآن فعالیت هنری را که دوست دارد ادامه بدهد و یا تغییر دهد ولی به کودک اجازه ندهید قبل از پایان دوره ، تعلیم را رها کند ، مگر این که فعالیت هنری او را خیلی آشفته کرده باشد. تغییر کلاس در وسط دوره ، می تواند عوارض زیادی داشته باشد. نگذارید کودک با اعتراض و مخالفت کردن ، از فعالیت هایی که جرأت انجام آن را ندارد اجتناب کند. جرأت و توانمندی را می توانید در طول زمان و با تمرین بیشتر در او رشد دهید. v    به او کمک کنید سعی کنید حتی المکان در فعالیت های هنری کودک نقش فعالی را به عهده بگیرید. مثلاً برای اینکه لباس نمایشش را آماده کند ، اگر امکاناتی دارید که می تواند مفید باشد در اختیارش قرار دهید ، مشارکت شما می تواند علاقه کودک را به آن فعالیت افزایش دهد. از فعالیت های خلاقی که توسط مدرسه کودک ارائه می شود حمایت کنید و علاقمندی و همکاری خود را نشان دهید. v    علاقمندی کودک را تشویق کنید خانواده خود را در فعالیت های لذت بخشی که علاقه مندی به هنر را تشویق می کند شرکت دهید. شعر خواندن ، آواز خواندن و حرکات نرمشی بدن به رشد مهارت ها ی حسی حرکتی ، درک وزن ، قافیه ، لحن ، افزایش هماهنگی حسی  حرکتی بدن کمک می کند. انجام بازی های نمایشی را با فراهم کردن لباس های مخصوص نمایش و داستان هایی که کودک بتواند آن را اجرا کند تشویق نمایید.به زیبایی های طبیعت که هر روز با آنها مواجه می شوید توجه داشته باشید و در مورد آنها صحبت کنید ، مانند طرح روی پوست درختان ، شکل تخمدان گیاهان یا شکل رگ های روی برگ . به کودکتان کمک کنید تا به نکات و جزئیاتی از قبیل طرح ، رنگ ، شکل ، خطوط و بافت ها دقت نماید. با هم به دیدن گالری های هنری و نمایشگاه های مخصوص کودکان بروید. مشاهده های خود را با کودکتان در میان بگذارید و راجع به نظر خود با او صحبت کنید . به تماشای نمایش های خیابانی بروید و کار آوازه خوان ها و بازیگران خیابانی را تماشا کنید و هر زمان که امکان داشت کودک را به پانتومیم یا تئاتر ببرید. v    تلاش های کودک را تشویق کنید وقتی کودک یک کار دستی هنری را به منزل می آورد ، بدون توجه به این که کیفیت آن کار چگونه است ، تلاش او را آشکارا تشویق کنید. مبادا روز بعد یا هفته ی بعد کار دستی او را دور بیندازید ! مبادا به او بگویید : " خیلی قشنگ است ! " _ در حالی که تنها یک نگاه کوتاه به آن انداخته اید. زیرا این برخورد ها به کودکتان این پیام را منتقل می کند که شما برای کار هنری او ارزش قائل نیستید. از اظهار نظر های منفی بپرهیزید ، مثلاً نگویید : پوست آدم ها که این رنگی نیست ! یا چرا برگ های درختان را صورتی کردی ؟ چنین اظهار نظر هایی کودکان را دلسرد می کند. سعی نکنید مسئولیت انجام کار دستی هنری کودکتان را به عهده بگیرید یا بخواهید آن را اصلاح کنید. اجازه دهید کودک آزادانه استعدادهای خودش را نشان دهد. او را به خاطر تلاش و پشتکارش در تمرین کارهای ذوقی و هنری نظیر ، نقاشی یا نمایش تشویق کنید. v    سعی کنید به موقع و منظم در کلاس ها حاضر باشد با سر وقت در کلاس بودن او نشان می دهید که برای مربی کودکتان احترام قائل هستید. اگر کودکتان بیمار است یا اتفاقی افتاده که نمی تواند در کلاس حاضر شود قبلاً به مربی او اطلاع دهید. v    به کودک یاد بدهید که از وسایل خود مراقبت کند ابزار های هنر های دستی نیاز به مراقبت دقیق دارند. به کودکتان یاد دهید که وسائل نقاشی ، کار دستی ، سفال گری و غیره را چگونه تمیز کند و چگونه آن را سالم نگاه دارد. وسایل دیگر مثل رنگ های نقاشی ، کفش های ورزشی و سایر وسایل هنری هم به مراقبت دقیق نیاز دارند. کودکتان را تشویق کنید که برس های رنگ را تمیز کند ، خمیر کار دستی را درون پوشش مخصوص قرار دهد و سر پوش رنگ ها و قلم ها را بگذارد تا خشک نشوند. v    به تشویق کودک خود ادامه دهید ممکن است کودکان به طور طبیعی در برخی دوره ها به برخی فعالیت ها علاقه کمتری نشان دهند. در این موارد سعی کنید برای تمرین با کودکتان وقت بیشتری بگذارید. حتی اگر مشغول کار دیگری هستید مثلاً مطالعه می کنید یا روزنامه می خوانید باز کنارآنها بنشینید و به تمرین آنها گوش دهید . فعالیت های هنری را که کودکتان از آنها احساس رضایت می کند به او پیشنهاد دهید. اگر بی علاقگی به یک فعالیت برای مدت طولانی ادامه یافت ، او را مجبور نکنید که آن را ادامه دهد. نکاتی در مورد هنر های نمایشی v    فضایی را فراهم کنید که برای تمرین مناسب باشد. سعی کنید محل تمرین در مرکز فضای زندگی خانوادگی باشد. چون از سر و صدای تمرین خوشتان نمی آید کودک را برای تمرین به اتاق دیگری نفرستید. اگر کودکتان برای تمرین های ورزشی ، یا نمایشی نیاز به فضای بیشتری دارد ، او را در جا به جا کردن مبلمان خانه کمک کنید. v    برنامه زمانی منظمی برای تمرین داشته باشید بهتر است کودکتان برنامه زمانی مشخص و منظمی برای تمرین داشته باشد ولی تمرین را تنها به این اوقات محدود نکنید. v    برای کودک شنوندگان و بینندگانی فراهم کنید سعی کنید حتی لامکان در دسترس باشید و تمرین های کودکتان را بشنوید . پدر بزرگ ها و مادر بزرگ ها و دوستانی را که به پیشرفت کودکتان علاقه نشان می دهند برای مشاهده تمرین های او دعوت کنید. البته اگر کودک علاقه ای به نمایش کارش برای دیگران ندارد او را مجبور نکنید. می توانید با گفتن جمله هایی مانند " خیلی دوست داشتم وقتی برنامه نماشی خود را اجرا می کنی آنرا ببینم " ،یا " مامان بزرگ به من گفت که تو یک شعر یا سرود جدید یاد گرفته ای ، خیلی دوست داشتم آنرا بشنوم" ، کودک را تشویق کنید تا  کارش را برایتان ارائه کند. v    در اجرا ها شرکت کنید حتی الامکان هنگام اجرای تمرین ها حضور داشته باشید. در جلسات سرود خوانی ، شعر خوانی ، یا دیگر تمرین ها مشتاقانه شرکت نمایید. از نحوه ی اجرای کودکتان تعریف و او را تحسین کنید . تذکر در مورد نکته ها ی منفی کار او را به مربی اش واگذار نمایید. تنها وقتی که کودک خودش نظر شما را در مورد این که چگونه می تواند مهارتش را افزایش دهد پرسید بعضی نکات را به او توصیه کنید. یادتان باشد تنها یک یا دو مورد را به او بگویید نه این که ناگهان سیاهه ای از نقائص کارش را جلوی او قرار دهید. نکاتی در مورد رنگ آمیزی و هنر های دیواری v    ابزار کار های هنری را در دسترس کودک قرار دهید مواد و ابزار را در محلی نگهداری کنید که کودک بتواند بدون کمک شما به آنها دسترسی داشته باشدو به کودکتان یاد دهید که چه مقدار رنگ را باید از لوله بیرون بیاورد و چگونه باید از مواد دیگر استفاده کند، تا خودش بتواند به تنهایی کار کند. قطعات ریزی را که برای یک کاردستی یا کار های هنری دیگر لازم است در ظرف های برچسب دار قرار دهید تا به راحتی قابل پیدا کردن باشد. v    خود را برای قدری به هم ریختگی در خانه آماده کنید زمانی که کودک از وسایل هنری استفاده کند و از کارش لذت می برد ، برای تحمل مقداری در هم ریختگی آماده باشید . از کودک بخواهید پیش بند ببندد و یا پیراهنی کهنه روی لباس هایش بپوشد . محل کار را طوری انتخاب کنید که لکه ها قابل پاک کردن باشد. مثلاً می توانید روی سطوح قابل شستشو کار کنید یا سطح زمین را با روزنامه یا پوشش پلاستیکی بپوشانید یا در حیاط کار کنید. کودکتان را تشویق کنید زمانی که کارش تمام شد محل کار را تمیز نماید.  گام های کلیدی ·        علاقمندی کودک را به کارهای هنری تشویق کنید. ·        کودک را تشویق نمایید که فعالیت های هنری متنوعی را امتحان کند. ·        به کوشش ، پشتکار و نو آوری های کودک پاداش دهید. ·        اگر امکان دارد به کودک پیشنهاد کنید که اجازه دهد نقش فعالی در فعالیت هایش داشته باشید. ·        حتی الامکان در اجراهایش شرکت کنید. ·        کارهای هنری او را در منزل نیز به نمایش بگذارید. ·        کودک را در کارهای هنری و اجراهایی که دارد حمایت و تشویق کنید. ·        دادن باز خوردهای منفی و تذکر در مورد اشکال کار کودک را به مربی او واگذار نمایید. وظایف منزل پذیرفتن مسئولیت در منزل به کودکان کمک می کند تا انضباط فردی ، هماهنگ کردن خود با وظایف محول شده و کمک کردن در کار های منزل را یاد بگیرند. اگر برخی وظایف منزل را به کودک بسپارید می توانید فرصت بیشتری را برای انجام فعالیت های لذت بخش با او داشته باشید و هم ، زمان بیشتری را جهت استراحت خودتان اختصاص دهید. توصیه های زیر به شما کمک می کند تا یک جدول نوبت کاری تهیه کنید و به کودکتان بیاموزید که مسئولیت برخی وظایف منزل رابه عهده بگیرد. از چه زمانی باید وظایفی را بر عهده کودکتان گذاشت ؟ تصمیم گیری در مورد این که از چه زمانی برخی وظایف را به کودک بسپارید به نکات زیر بستگی دارد: ·        معتقد باشید که لازم است کودک در کارهای منزل کمک کند. ·   اعتقاد دارید که کودک باید طبق یک برنامه از پیش تعیین شده یا هر زمانی که لازم شود در کارهای منزل کمک کند. ·        مطمئن باشید که کودک توانایی انجام برخی وظایف را دارد. کودکان در سن مدرسه ابتدایی می توانند برخی وظایف را به تنهایی انجام دهند ، آنها می توانند ظرف بشویند ، تخت خواب خود را مرتب کنند ، میز غذا را پاک کنند، جارو برقی بکشند یا در باغچه کار کنند ، البته این کارها نباید آنقدر وقت گیر باشد که نیاز کودکان در دیگر زمینه ها مورد غفلت قرار گیرد . کودکان باید برای بازی ، سرگرمی ، ورزش و تکلیف مدرسه نیز فرصت داشته باشند. چگونه می توان کودکان را با وظایف منزل آشنا کرد؟ v    برنامه ریزی کنید لازم است والدین قبل از این که با کودکان راجع به وظایف منزل صحبت کنند ، خود در مورد انتظاری که از کودک دارند با یکدیگر توافق داشته باشند. فکر کنید چه وظایفی را می توانید بر عهده کودک بگذارید . سعی کنید تمام فرزندان خانواده را هم زمان با وظایف آشنا کنید ، هر چند سن و توانایی آنها تفاوت داشته باشد. اگر کودکان احساس نکنند که مورد تبعیض واقع شده اند ، وظایف را راحت تر می پذیرند. v    یک جلسه خانوادگی ترتیب دهید یک جلسه با حضور کلیه اعضای خانواده تشکیل دهید ، توضیح دهید که انتظار دارید کلیه اعضای خانواده در برخی وظایف منزل کمک کنند و از حالا هر کسی وظایف خاصی به عهده خواهد داشت. v    توضیح دهید که چرا کمک کردن مهم است سعی کنید توضیح شما ساده باشد _ " زندگی خانوادگی کارهای زیادی دارد اگر همه کمک کنیم خانواده ی ما را راحت تر و با آرامش بیشتری پیش خواهد رفت  و فرصت بیشتری برای فعالیت های لذت بخشی که دوست داریم با هم انجام دهیم باقی خواهد ماند. این وظیفه ی مامان و بابا نیست که برای تمیز و مرتب نگاه داشتن منزل ، همه ی کارها را خودشان انجام دهند. شما الان این قدر بزرگ شده اید که در برخی کارها مشارکت کنید. " اگر کودک شما نق بزند ، گله کند یا بگوید که هیچ کدام از دوستانش وظیفه ای در منزل ندارند ، شکایت های آن ها را نادیده بگیرید . دوباره بگویید که در خانواده ی شما هر کس وظایفی خواهد داشت. v    روی فهرستی از وظایف تصمیم گیری کنید از کارهایی که باید انجام شود فهرستی بنویسید . سعی کنید کارهایی را که کودک می تواند خودش انجام دهد انتخاب نمایید مثل گذاشتن لباس های کثیف در سبد یا گذاشتن ظرف ها در ظرفشویی آشپزخانه بعد از غذا خوردن ، از کودکتان بخواهید که او نیز نظرش را بیان کند وآن را به فهرست خود اضافه کنید . سعی کنید اول فقط لیستی از کارهایی که از شروع روز تا وقت خواب باید انجام شود تهیه کنید ولی وظایف را تقسیم نکنید. v    از کودک بپرسید که چه وظایفی را دوست دارد انجام دهد اجازه دهید کودکتان بگوید که چه کارهایی را دوست دارد انجام دهد . بعضی کودکان ممکن است کارهایی را که نمی توانند انجام دهند یا شما احساس می کنید از وظایف بزرگسالان است انتخاب نمایند مثل چمن زنی ، در چنین مواردی به آنها بگویید که این از کارهایی است که باید با هم انجام دهیم. از کودکتان بخواهید کارهایی را انتخاب کند که می تواند به تنهایی انجام دهد. بعضی کودکان ممکن است بگویند که نمی خواهند کاری انجام دهند به کودک بگویید اگر خودش وظایفش را انتخاب نکند ، شما در مورد وظایف او تصمیم خواهید گرفت . برای انتخاب وظایف ، سن و توانایی هر کودک را در نظر بگیرید. v    برای هر کودک یک فهرست وظایف تهیه کنید فهرست نهایی وظایف را بنویسید . وظایف کودکتان می تواند شامل کارهای روزانه هفتگی و ماهانه باشد. سعی کنید تعداد وظایف کودکان را مساوی در نظر بگیرید . البته کودکان بزرگ تر می توانند وظایف مشکل تری را نسبت به کودکان کوچک تر انجام دهند. چگونه کودکان را برای انجام وظایف آماده کنیم ؟ v    برای وظایف ، یک جدول نوبت کاری تهیه نمایید. برای پی گیری این موضوع که آیا کودکان وظایف خود را به موقع انجام داده اند ، می توان از یک جدول نوبت کاری استفاده کرد . این جدول به کودکتان کمک می کند تا وظایفش را به خاطر داشته باشد. جدول را در محلی که دیدن آن برای کودک آسان باشد نصب کنید ، مثلاً روی در یخچال. در سن مدرسه ابتدایی خیلی از کودکان دوست دارند در تنظیم کردن جدول نوبت کاری شرکت داشته باشند . آنها می توانند در کشیدن ستون ها ، خواندن موارد از روی پیش نویس یا در پاکنویس کردن جدول کمک کنند. v    زمان انجام وظایف را تعیین کنید اجازه دهید کودکتان تصمیم بگیرد که چه موقع و چگونه کار را انجام بدهد. ولی لازم است شما زمان پایان کار را تعیین کنید همچنین دقیقاً مشخص کنید که برای این که کار رضایت بخش انجام شود چه مواردی باید رعایت شود. برای کودکان بزرگ تر ، نوشتن این که در انجام هر کار چه مواردی باید در نظر باشد می تواند از بحث های بعدی جلوگیری کند. مثالی از یک جدول نوبت کاری v    در مورد پاداش ها صحبت کنید ممکن است شما دوست داشته باشید به کودکتان برای انجام وظایف پاداش دهید. به کودکتان بگویید که اگر انجام وظایفش رضایت بخش و در زمان تعیین شده باشد چه پاداشی خواهد داشت. انجام یک فعالیت تفریحی با مامان و بابا یا افزودن به پول تو جیبی ، می تواند نمونه ای از پاداش ها باشد. v    در مورد جریمه ها صحبت کنید از قبل تصمیم بگیرید که اگر کودکتان وظایفش را انجام نداد چه کاری خواهید کرد. پیامد های مناسب می تواند شامل محروم شدن از یک فعالیت تفریحی یا پول تو جیبی هفتگی و یا تماشای تلویزیون باشد. به کودکتان بگویید که اگر وظایفش را به صورت رضایت بخش و در زمان تعیین شده تمام نکند چه جریمه ای خواهد داشت. چگونه کودکان را برای انجام وظایف تشویق کنیم v    به کودک برای شروع کار کمک کنید کودکان ممکن است در ابتدا و برای شروع برنامه نیاز به کمک داشته باشند ، خصوصاً اگر تاکنون آن کار را انجام نداده باشند . به کودکتان کمک کنید تا نحوه انجام کار را یاد بگیرد. روزی یک مرتبه به او یادآوری کنید که لازم است کار را در زمان تعیین شده انجام داده و تمام کرده باشد. v    انجام کارها در سر ساعت توافق شده را بررسی کنید سر ساعتی که از قبل توافق کرده اید  ، بررسی کنید که آیا وظایف به طور کامل انجام شده است یا نه . مراقب باشید که کارها به خوبی انجام شده باشد و آن را در جدول نوبت  کاری علامت گذاری کنید. v    رفتار مطلوب را تشویق کنید اگر کودکتان وظایفش را به صورت رضایت بخش انجام داده است او را تشویق کنید " گلاره جان ، اتاقت را خیلی خوب مرتب کرده ای ، به قناری هم غذا داده ای ، آفرین . " پاداشی را که از قبل تعیین کرده اید به او بدهید. اگر کودک وظایف خود را انجام نداد چه باید کرد ؟ v    وظیفه و جریمه آن را با کودک در میان بگذارید به کودکتان برای کارهایی که با بی دقتی یا ناقص انجام می دهد پاداش ندهید. اگر کودکتان وظیفه ای را رضایت بخش یا در زمان مقرر انجام نداد ، آن را توضیح دهید " هاله جان ، تو که هنوز ظرف ها را نشسته ای . " جریمه ی آن را به کودکتان بگویید " امشب نمی توانی کارتون مورد علاقه ات را تماشا کنی " اعتراض ها و شکایت های او را نادیده بگیرید. در مورد جریمه با کودکتان بحث نکنید . فقط آن را اجرا کنید . در صورت امکان کار را به جای کودکتان انجام ندهید تا خودش بالاخره آن را انجام دهد. به توافقتان وفادار بمانید و به محض این که وظیفه اش را انجام داد فعالیت تفریحی یا امتیاز سلب شده را به او برگردانید. ممکن است مجبور شوید بارها او را جریمه کنید تا یاد بگیرد وظایفش را به شکل رضایتبخش انجام دهد. میزان پیشرفت را بررسی کنید v    یک جلسه خانوادگی دیگر تشکیل دهید پس از یک هفته یک جلسه خانوادگی دیگر تشکیل دهید تا در مورد میزان انجام وظایف بر اساس جدول نوبت کاری صحبت کنید. به کودکتان بگویید چه کارهایی را خوب انجام داده است. از او بپرسید که به نظرش هفته ی اول چگونه گذشته و فکر می کند چه تغییراتی ضروری است. نظرات خودتان را بررسی کنید. بعضی وظایف برای جلوگیری از شکایت کودکان می تواند چرخشی باشد مثل جمع کردن برگ های باغچه ، غذا دادن به قناری یا خشک کردن ظرف ها . دیشب ظرف ها را سارا شست ، امشب نوبت کتایون است گاهی هم به جای چرخش روزانه ، کارها را می توانید هفتگی نوبت بندی کنید. گام های کلیدی ·        توضیح دهید که چرا مهم است همه در کارهای منزل کمک کنند. ·        روی فهرست وظایف و این که چه کسی چه وظیفه ای را انجام دهد تصمیم گیری کنید. ·        یک جدول نوبت کاری تهیه کنید. ·        به کودکتان بگویید که کارها را باید چگونه انجام دهد تا رضایت بخش باشد. ·        در مورد پاداش ها و جریمه ها صحبت کنید. ·        اگر لازم شد یک مرتبه به کودک یادآوری و کمکش کنید تا کار را شروع کند. ·        کودکتان را به خاطر انجام وظایفش تشویق کنید و به او پاداش دهید. ·        اکر کودک وظیفه اش را خوب انجام نداد ، او را جریمه کنید. ·        پس از یک هفته پیشرفت کار را بررسی نمایید. وقتی کودکتان یاد گرفت که وظایفش را انجام دهد ممکن است دیگر لازم نباشد هر روز وظایف ، پاداش ها ، و جریمه ها را به او یادآوری کنید. به تدریج میزان کمک خود را به کودک برای اینکه وظایفش را انجام دهد کاهش دهید. کم کم دفعات پاداش دادن را نیز کم کنید. مثلاً هر دو روز جدول نوبت کاری را بررسی و سپس هر سه روز و بعد فقط در انتهای هفته به او پاداش بدهید. وقتی کودکتان یاد گرفت که چه وظایفی را باید انجام دهد می توانید جدول را از روی دیوار بردارید. به این ترتیب گر چه جدول ، در معرض دید نیست ولی موارد آن کماکان باید رعایت شود. اگر وظایف به صورت رضایت بخش و در زمان مقرر انجام نمی شود جریمه ها را اجرا کنید و اگر انجام وظیفه رضایت بخش است تشویق و تحسین کودک را ادامه دهید. تکالیف مدرسه معمولاً کودکان باید خارج از وقت مدرسه ، زمانی را هم صرف انجام تکالیف مدرسه کنند. آموزگاران مختلف توقعات متفاوتی دارند. بنابراین والدین باید بدانند مدرسه از کودک آنها چه توقعاتی دارد تا با یک برنامه ریزی صحیح و مفید در انجام تکالیف فرزندشان ایفای نقش کنند. کودکان نیز در توانمندی و سرعت درک مطالب جدید با یکدیگر متفاوت هستند. ولی اگر مورد تشویق ، حمایت یا کمک قرار گیرند ، احتمال بیشتری دارد که تمام توانایی خود را برای یاد گیری و انجام یک فعالیت به کار ببرند. زمان انجام تکلیف برای کودکان نباید زمان تنش زا باشد برعکس والدین می توانند کودکشان را مورد تشویق قرار دهند و اگر لازم شد به آنها کمک کنند تا این زمان برای کودک فرصتی خوشایند باشد. توصیه های زیر به شما کمک می کند تا برنامه ی مناسبی برای انجام تکالیف فرزندتان فراهم آورید. چرا کودکان برای انجام تکالیف شب با مشکل مواجه می شوند ؟ مشکلات می تواند به دلیل برنامه ریزی نامناسب مثلاً موکول کردن انجام آن به دقایق آخر شب باشد. بعضی کودکان چون تکلیف را نمی فهمند نمی توانند آن را انجام بدهند . بعضی ها هم چون دوست دارند اول بازی کنند و بعد کارهای دیگرشان را انجام بدهند یا از نوشتن تکلیف اجتناب می کنند و یا آن را سریع و بدون دقت انجام می دهند که این امر سبب می شود والدین فکر کنند کودکشان درس خواندن را دوست ندارد یا تنبل و مسئولیت ناپذیر است. این گونه باورها می تواند مشکل را بیشتر هم بکند. چگونه کودکان را برای انجام تکلیف شب آماده کنیم ؟ v    اجازه دهید کودک پس از مدرسه استراحت داشته باشد درست همانگونه که والدین بعد از کار استراحت می کنند ، کودکان نیز نیاز دارند بعد از این که از مدرسه برگشتند خستگی در کنند. همچنین ممکن است آنها گرسنه باشند. برای کودک  یک عصرانه آماده کنید و اجازه دهید در مورد ماجراهای آن روز برای شما صحبت کند. اگر کودکتان چند ساعتی پس از مدرسه را در منزل اقوام می گذراند، پس از اینکه به منزل رسید به او اجازه استراحت بدهید. v    از کودک در مورد تکالیفش سوال کنید شما هم باید بدانید که کودکتان چه تکالیفی دارد. این تکالیف ممکن است شامل اندازه گیری با خط کش ، شمارش اعداد ، طبقه بندی چیزها ، آموختن املای کلمات ، جمله بندی ، کار روی یک موضوع یا حل مسائل ریاضی باشد. اگر کودکتان تمام تکالیفش را اوایل هفته انجام دهد ممکن است بعضی روزها تکلیف نداشته باشد. v    زمانی را برای انجام تکالیف تعیین کنید برای انجام تکالیف ، یک زمان را در نظر بگیرید که با برنامه ی خانواده شما هماهنگ باشد. ممکن است لازم شود که این برنامه را با توجه به کار خودتان و دیگر برنامه های فرزندتان مانند کلاس های ورزشی یا هنری که دارد ، تنظیم کنید. در عین حال یادتان باشد که انجام تکلیف مدرسه او در اولویت است. زمان مناسب برای انجام تکالیف بلافاصله پس از استراحت کودک و قبل از بازی یا تماشای تلویزیون است . اگر کودکان دیگر برای بازی سراغ کودک شما می آیند ، از آنها بخواهید بروند و زمانی که کودکتان تکالیفش را تمام کرد دوباره دنبال او بیایند. قوانین اصلی را به کودک یاد آوری کنید _ " مهری جان ! وقتی تکالیفت را انجام دادی می توانی بازی کنی یا تلویزیون تماشا کنی ! " v    جایی را برای انجام تکالیف مشخص کنید اگر کودک ترجیح می دهد که تکالیف خود را به جای اتاق خودش دراتاق نشیمن منزل انجام دهد اشکالی ندارد. شما هم می توانید محیط خوبی برای درس خواندن او فراهم کنید. ·        فضایی از یک میز را برای او خالی کنید. ·        از روشنایی اتاق مطمئن شوید. ·        عواملی را که موجب حواس پرتی می شوند کاهش دهید ، البته کودکان به سکوت مطلق نیاز دارند ! چگونه کودکان را برای انجام تکالیف تشویق کنیم ؟ v    به کودک برای شروع تکالیف کمک کنید کودک را تشویق کنید تا اولین تکلیف را شروع کند. خودتان هم با او سرمیز بنشینید ولی شما تکلیف او را انجام ندهید. v    کودک را به خاطر کار کردن روی تکالیفش مورد تحسین قرار دهید تحسین و تمجید کمک می کند تا کودک برای ادامه دادن تکالیف ، انگیزه بیشتری پیدا کند _ " آفرین پیمان جان ! 5 تا از سوال ها را جواب داده ای ! " v    صبر کنید تا کودک خودش از شما کمک بخواهد قبل از اینکه به کودکتان کمک کنید به او این شانس را بدهید که خودش کارش را انجام دهد ! v    کمک کنید تا کودک خودش مشکل را حل کند به جای اینکه پاسخ را مستقیم به کودکتان بگویید او را تشویق کنید تا خودش به حل مشکل فکر کند. مثلاً اگر کودکتان پرسید کلمه " حیاط " را چگونه می نویسند ، به جای اینکه کلمه را برایش بنویسید ، بگویید : " فکر می کنی چگونه نوشته می شود ؟ یک کاغذ بردار و سعی کن حروف آن را بنویسی ، بعد من می آیم و می بینم " . وقتی تلاش کودک را برای هجی کردن کلمه می بینید او را تشویق کنید . اگر کلمه را درست نوشت او را بیشتر تشویق کنید. اگر املای کلمه اشتباه است به جای اینکه بگویید _ " نه ، این اشتباه است " _ ابتدا به حروفی که درست نوشته اشاره کنید _ " بهروز جان ! این کلمه تا حدودی درست است ،  سه حرف اول درست است ، حرف پایانی را نگاه کن ، به نظر تو با " ت " نوشته می شود یا با " ط " ؟ بله آفرین  ! " مراقب باشید که افراط نکنید . اگر فرزندتان پس از یک مرتبه تلاش به پاسخ صحیح نرسید ، پاسخ را به او بگویید . اگر کودکتان هر سوالی که می پرسد با پاسخ هایی مانند " اول از لغت نامه نگاه کن " _ مواجه شود ، ممکن است ناامید شود. اگر شما به سادگی و پس از یک یا دو مرتبه تلاش به او کمک کنید ، همکاری او بیشتر می شود. v    به کار کودک علاقه نشان دهید وقتی کودکان تکالیف خود را انجام می دهند ، نیاز دارند به خاطر انجام دادن کارها و تلاشی که نشان داده اند تشویق شوند ، نه اینکه برای اشتباهاتشان مورد انتقاد قرار گیرند. بنابراین شما هم علاقمندی خود را نشان دهید و کودکتان را برای تلاشش تشویق کنید. بعضی کودکان ممکن است در مورد صحیح بودن کارشان سوال کنند یا در مورد اینکه چقدر تکالیفشان را خوب انجام داده اند نظر بخواهند. اگر کودتان برای نوشتن یک انشاء ، تلاش زیادی کرده باشد و شما فقط به اشتباه های او اشاره کنید ، ممکن است سبب دلسردی او شوید . شاید کودک نظرات بسیار خوبی را در نوشته اش مطرح کرده باشد. وقتی تکالیف کودکتان را بررسی می کنید اول در مورد زحمتی که کشیده شده است نظر مثبت بدهید و بعد اگر لازم بود اصلاحاتی انجام دهید ، تنها به یک یا دو اشتباه اشاره کنید. ولی اگر تکالیف را نامرتب ، بی نظم و کثیف انجام می دهد ، آن را به حساب چرکنویس بگذارید و او را تشویق کنید که یک پاکنویس تمیز تهیه کند و آن را به مدرسه ببرد. v    رفتار مطلوب او را تشویق کنید وقتی کودک تکالیفش را انجام داد ، او را به خاطر تلاشش تحسین کنید و به او پاداش دهید . پاداش های پیشنهادی می تواند شامل اجازه تماشای تلویزیون یا بازی با یک اسباب بازی خاص باشد. اگر مشکل ادامه داشت چه باید کرد ؟ اگر کودک در انجام تکالیف مشکل دارد راهکارهای دیگری وجود دارد که می توانید امتحان کنید : ·    برای کودک توضیح دهید که می تواند با انجام تکالیفش امتیاز بدست آورد . از کارهایی که باید انجام دهد فهرستی تهیه کنید مثلاً هر روز یادداشت را به منزل بیاورید ( 1 امتیاز ) ، تکالیفش را بدون نق زدن ساعت 4 بعد ازظهر شروع کند ( 2 امتیاز ) ، حداقل 20دقیقه روی تکالیفش کار کند ( 5 امتیاز ). ·   به کودک بگویید که می تواند امتیاز هایش را با یک پاداش روزانه یا در پایان هفته با یک پاداش بزرگ تر عوض کند. تصمیم بگیرید که برای به دست آوردن پاداش چه مقدار امتیاز باید کسب کند و پاداش او چه خواهد بود . مثلاً اگر کودک در پایان هفته 32 امتیاز کسب کرده باشد ، می تواند بخشی از پول خرید یک اسباب بازی مورد علاقه اش را به دست آورد. به کودک بگویید اگر به هدف برسد چه پاداشی دریافت خواهد کرد. ·   تصمیم بگیرید در صورتی که کودک تکالیفش را انجام ندهد چه کار خواهید کرد . تکالیف او را نباید برایش انجام دهید. بگذارید اگر تکالیفش را خوب انجام نداده ، یا آنها را تمام نکرده است ، پیامدهای آن را در مدرسه تجربه کند. ممکن است بخواهید در منزل نیز پیامدی برایش در نظر بگیرید . پیامد های مناسب شامل محروم شدن از یک امتیاز یا فعالیت لذت بخش مانند بازی کردن با دوستان ، تماشای تلویزیون یا رفتن به پارک است به کودکتان بگویید اگر تکالیفش را انجام ندهد چه پیامد هایی خواهد داشت. ·   برای ثبت امتیازات کسب شده یک جدول داشته باشید. جدول را در جایی که دیدنش برای شما و کودکتان آسان باشد مثلاً روی در یخچال نصب کنید. ·   هر روز که کودک تکالیفش را انجام می دهد ، امتیاز را در جدول مورد نظر ثبت کنید. کودکتان را به خاطر انجام تکالیف تحسین کنید. ·   اگر کودک هر کدام از تکالیف را انجام نداد ، امتیاز همان تکلیف را به او ندهید . مشکل و پیامد آن را به کودکتان بگویید . اعتراض ها و نق زدن های او را نادیده بگیرید . تنها پیامدی را که قبلاً در موردش تصمیم گرفته اید اجرا کنید . به توافقتان وفادار بمانید و ادامه فعالیت لذت بخش یا کسب امتیاز را به شرط توافق شده موکول کنید. ممکن است تا زمانی که کودک یاد بگیرد تکالیفش را انجام دهد ، لازم شود چندین روز از این  پیامد ها استفاده کنید. ·   در پایان زمان توافق شده ، امتیازاتی را که کودکتان کسب کرده است جمع ببندید و اگر به هدف تعیین شده رسیده است ، به او پاداش دهید. ·   اگر کودکتان به هدف تعیین شده نرسیده است به او پاداش ندهید . ولی در عین حال از او انتقاد نکنید و امتیازاتی را که کسب کرده است از او پس نگیرید. ·   اگر کودک 5 روز متوالی به هدف تعیین شده رسیده باشد ، مرحله ی پایان دادن به تشویق ها را با سخت تر کردن شرایط دریافت پاداش شروع کنید. مثلاً تنها زمانی به کودکتان پاداش دهید که 2 روز متوالی به هدف تعیین شده رسیده باشد. سپس زمان را به سه روز و سپس به یک هفته افزایش دهید تا زمانی که بتوانید جدول را بردارید. ·        اگر کودکتان تکالیفش را انجام نمی دهد استفاده از پیامد ها را به صورت ثابت ادامه دهید. ·        کودکتان را به خاطر انجام تکالیف ، همواره تحسین و تشویق کنید. اگر مشکل برای انجام تکالیف ادامه یافت ، موضوع را با آموزگار کودکتان در میان بگذارید. ممکن است کودک برای یک یا چند ماده درسی نیاز به کمک های اضافه داشته باشد. به یاد داشته باشید که یادگیری کودکان و میزان موفقیت آنها در مدرسه ، به شدت به میزان انگیزه ، همچنین توانمندی های آنان بستگی دارد. یکی از بهترین راه هایی که انگیزه را افزایش می دهد این است که روی موفقیت های کودک و به کارهایی که درست انجام می دهد تمرکز کنیم نه اشتباهاتی که مرتکب شده است. گام های کلیدی ·        به کودک اجازه دهید پس از مدرسه استراحت کند. ·        در مورد تکالیف از کودکتان سوال کنید. ·        برای انجام تکالیف ، زمان معین و مکان مناسبی تعیین کنید. ·        به کودک کمک کنید تا کارش را شروع کند. ·        وقتی کودک کار می کند او را تشویق کنید . ·        کودکتان را تشویق کنید تا مشکلاتش را خودش حل کند. ·        علاقمندی نشان دهید و در مورد کار کودک نظر مثبت ادائه دهید. ·        وقتی کودک تکالیفش را تمام می کند او را تشویق کنید و به  او پاداش دهید. ترس ترس در دوران کودکی شایع و بخشی از سیر طبیعی رشد است. بیشتر ترس های کودکان خفیف و در سنین مختلف بروز می کند . برخی کودکان ترس های شدیدی دارند که آنها را از انجام کارها باز می دارد. ترس چیست ؟ ترس یعنی نگرانی راجع به چیزهای بدی که ممکن است رخ دهد.کودکان چون متفاوت هستند و تجربه های مختلفی دارند ، واکنش های آنها به یک واقعه واحد یکسان نیست ، به همین علت بعضی کودکان از چیز هایی می ترسند که دیگران از آنها نمی ترسند. کودکان را باید تشویق کرد تا از عهده ی ترس هایی که با فعالیت های روزانه آنها تداخل داشته و مانع انجام کاری که برایشان لذت بخش است می شود ، برآیند. ترس می تواند سبب تغییراتی در بدن مانند افزایش ضربان قلب ، تنفس تند ، عرق کردن و لرزیدن شود . وقتی کودکان از چیزی می ترسند ممکن است جیغ بکشند ، گریه کنند یا برای آرام شدن به والدینشان پناه ببرند. با کمک والدین ، کودکان می توانند سازگاری با ترس ها را بیاموزند. این توصیه ها به شما کمک می کند که به کودکتان یاد دهید تا با ترس هایش مقابله کند و آنها را کاهش دهد. همچنان که کودکان بزرگ تر می شوند ، ترس های اجتماعی مانند ترس از مورد انتقاد واقع شدن ، خجالت کشیدن ، شرمندگی و طرد شدن از جانب دیگران شایع تر می شود و ترس از آسیب های جسمی کاهش می یابد. بعضی ترس ها واقع گرایانه و معقول است مثل ترس از آب عمیق ، جریان برق و سگ های درنده . این ترس ها کمک می کند تا کودکان سالم بمانند. اگر ترس به قدری شدید شود که میزان آن با میزان واقعی خطر هماهنگ نباشد و در فعالیت های طبیعی کودک تداخل ایجاد کند هراس نامیده می شود. اگر کودک دچار هراس شود که مزاحم فعالیت های روزانه ی او باشد باید از متخصصین کمک گرفت. چرا کودکان می ترسند ؟ بعضی کودکان بیشتر از بقیه می ترسند. بعضی ترس ها طی تجربه آموخته می شوند. مثلاً اگر کودک زمانی که از مدرسه به منزل بر می گردد با سگی مواجه گردد که به او نزدیک می شود و بلند پارس می کند ، این صدای بلند ناگهانی ممکن است باعث ترس کودک از سگ شود . او ممکن است بعداً از چیزهای دیگری که با آن سگ مرتبط باشد مثل سگ های بزرگ و یا پیاده از مدرسه به منزل برگشتن نیز بترسد. حتی ممکن است دامنه ی این ترس شامل تمام سگ ها حتی با اندازه های بسیار کوچک تر هم شود . آنها را نیز در بربگیرد . ممکن است این کودک هر زمان سگی را ببیند به کسی بچسبد ، بلرزد ، قایم شود یا به هر طریق دیگری سعی کند از آن دوری نماید. اگر کودکان از روبرو شدن با آنچه از آن می ترسند اجتناب نمایند ترس آنها ادامه می یابد. ترس می تواند حاصل مشاهده دیگران باشد. مثلاً اگر کودکی ببیند کسی با دیدن عنکبوت یا سوسک جیغ می زند ، ممکن است ترس از این حشرات در او نیز شکل بگیرد. بسیاری از کودکان از همان چیزهایی می ترسند که والدینشان می ترسند. ترس می تواند حاصل تشویق تصادفی نیز باشد . مثلاً اگر کودکی وقتی قرار است به اتاق تاریک برود بترسد و این باعث شود والدینش همراه او بروند ، چراغ را روشن کنند و به کودکشان توجه و اطمینان زیادی نشان دهند ، چون ترس کودک با توجه به روشن کردن چراغ تشویق شده است ، احتمال دارد ترس از تاریکی در او تداوم یابد. ترس های شایع کودکان کدامند ؟ ترس های شایع کودکان مقطع ابتدایی عبارتند از : ·        گم شدن در جاهای ناشناس ·        تنها ماندن ·        تاریکی ·        رعد و برق ·        جدا شدن از والدین ·        دعوا ·        دزد ·        سقوط از بلندی ·        داستان های ترسناک رسانه ها ·        موجودات خیالی ( مثل غول یا هیولا ) ·        آدم های بد ·        به دفتر مدرسه فرستاده شدن ·        آتش سوزی یا سوختگی ·        با ماشین یا کامیون تصادف کردن ·        برخی حیوانات ·        اشتباه کردن ، نقص داشتن ، مورد انتقاد قرار گرفتن ·        ناتوانی برای نفس کشیدن و احساس خفگی چگونه می توان با ترس مقابله کرد ؟ v    با کودک گفتگو کنید کودکتان را تشویق کنید که در مورد ترس هایش حرف بزند و سعی کنید او را بفهمید. متوجه باشید که ترس او ممکن است به نظر شما بی مورد و بی اهمیت باشد ولی برای کودکتان جدی و واقعی است. آرام بمانید و بگذارید کودکتان بداند که شما احساس ترس او را فهمیده اید. ضمناً کودکان باید بدانند که هر کسی ممکن است گاهی بترسد حتی والدین آنان.بنابراین در مورد موقعیت هاییی که مضطرب شده یا ترسیده اید با کودکتان صحبت کنید و به او بگویید که چگونه با ترس خود مقابله کردید. سعی کنید در مورد ترسی که شبیه ترس کودکتان بوده و این که چگونه با آن برخورد کرده اید بیشتر صحبت نمایید. v    الگوی خوبی باشید خودتان  هم تلاش کنید بر ترس هایتان مسلط باشید به ویژه در حضور کودکان اگر با چیزی روبرو می شوید که سبب ترس شما می شود ، ترس خود را نشان ندهید . اگر این کار برایتان سخت  است از متخصصین کمک بگیرید. v    به کودک روش های مواجهه و سازگاری را بیاموزید به کودکتان روش های مواجهه با موقعیت های مورد ترس را بیاموزید . از کودکتان بخواهید روش هایی را که دوست دارد و فکر می کند برایش مفید است انتخاب کند و قبل از مواجهه با موقعیت هایی که از آن ها می ترسد ، آنها را تمرین کند . برخی از این توصیه ها عبارت است از : ·        نفس عمیق : چند نفس آرام و عمیق بکشد ، انگار می خواهد یک بادکنک را در شکمش پر از هوا کند. ·   آرامش : خود را مثل یک عروسک پارچه ای شل کند ، طوری که تمام عضلاتش شل و در حال استراحت باشد. ·   تصور : با فکر کردن به یک خاطره خوشایند و شاد یا یک واقعه هیجان انگیز ذهن خود را از فکر های ترسناک منحرف کند. مثلاً یک صحنه آرام مثل یک تعطیلی دوست داشتنی را که در آن احساس امنیت و نشاط تصور کند. ·   خود القایی : چیزهای خوب به خودش بگوید. مثلاً این فقط یک ملخ است و نمی تواند به من آسیبی برساند " یا " من رئیس بدنم هستم . به بدنم دستور می دهم که آرام و خونسرد باش . " کودک را تشویق کنید که به تدریج با عوامل ایجاد کننده ترس ها روبرو شود بخشی ازآموختن رو به رو شدن با عوامل به وجود آورنده ترس ها ، آرام با آنها روبرو شدن و به آنها نزدیک و نزدیک تر شدن است. به کودکتان یادآوری کنید که از روش های تطابقی که به او کمک می کند تا آرام بماند و بتواند با آنچه او را می ترساند روبرو شود ، استفاده کند. این کار را قدم به قدم انجام دهید . مثلاً اگر کودکتان از گربه می ترسد اول با هم به تصاویر گربه نگاه کنید و مطالبی راجع به گربه بخوانید . سپس به دیدن کسی بروید که گربه کوچک و مهربانی دارد و کودکتان را تشویق کنید آن را نوازش کند. به تدریج میزان حمایت از کودکتان را وقتی با چیز های ترسناک روبرو می شود کاهش دهید. مثلاً کودکتان اولین باری که با یک گربه کوچک روبرو می شود ممکن است پشت پاهای شما پنهان شود. مرتبه بعد کودکتان را تشویق کنید در حالی که او را نزدیک خود نگاه داشته اید کنار شما راه بیاید. مرتبه بعد ممکن است فقط دست او را بگیرید. سعی کنید هر مرتبه که به عوامل ترس نزدیک تر می شوید از کودکتان کمی بیشتر دور باشید. هدف این است که کودکتان خودش با عامل ترس روبرو شود . به تدریج و هر مرتبه که کودک به عامل ترس نزدیک می شود از او بیشتر دور شوید. v    زمانی که کودکتان می ترسد شما آرام بمانید اگر کودکتان با دیدن ، لمس کردن ، یا شنیدن چیزی که از آن می ترسد وحشت زده شد شما آرام و مطمئن باقی بمانید . زیرا اگر شما آشفته شوید یا به کودکتان اطمینان دهید که چیزی نیست و یا او را در آغوش بگیرید او نمی آموزد که خودش با ترسش کنار بیاید. v    کودک را به خاطر روبرو شدن با عامل ترس تحسین کنید وقتی کودکتان در مواجهه با عامل ترس آور آرام می ماند ، او را تحسین کنید. مثلاً اگر کودکتان قبلاً از این که کودکان دیگر را برای بازی به منزل دعوت کند امتناع می کرده و حالا یک روز آنها را دعوت کرده است او را تحسین و تشویق کنید. در عین حال مواظب باشید در حضور دیگران با نشان دادن توجه زیاد او را خجالت زده نکنید. v    کودک را تشویق کنید چیز های جدید را تجربه کند به تدریج کودکتان را با موقعیت های جدید آشنا کنید تا به او نشان دهید که این موقعیت ها نیز می توانند امن باشند . سعی کنید کودکتان را از دیدن تمام چیز های ترسناک دور نگاه دارید. به کودک کمک کنید تا با چیز هایی که از آن می ترسد ولی برای او لازم است روبرو شود گاهی انجام کاری که برای کودک لازم است موجب ترس او می شود مانند آمپول زدن یا رفتن به مدرسه جدید. البته تا حدی این ترس طبیعی است . ولی در این مواقع آرام و صادقانه به کودکتان بگویید که از او چه توقعی دارید و او را آماده نمایید. مثلاً اگر چیزی می تواند درد داشته باشد به او بگویید _ " لاله جان آمپول کمی درد دارد ولی زود رفع می شود . " موقعیت های سخت را یاد دهید . سپس روی آنچه که کودکتان خوب انجام داده است تمرکز نموده و او را به خاطر استفاده از روش های سازگاری ، تحسین کنید. v    در مورد موقعیت های خطرناک با کودک صحبت کنید برخی موقعیت ها برای کودکان با خطر واقعی همراهند مانند دوچرخه سواری در خیابان ، رد شدن از خیابان شلوغ ، سگ های غریبه ، آتش و یا برخورد با افراد غریبه . باید برای این موقعیت ها قوانین واضح و مشخص داشته باشید و آنها را برای کودکتان توضیح دهید تا او بداند که در این موقعیت ها چه باید بکند. v    از سایر کودکان هم کمک بگیرید اغلب کودکان وقتی با هم سن و سالانش هستند از تجربه های یکدیگر بهتر استفاده می کنند . مثلاً اگر کودکتان از مدرسه جدید می ترسد ، بازدید از مدرسه همراه با کودکی که از دانش آموزان آن مدرسه است می تواند برایش مفید باشد. آن کودک می تواند در مورد مدرسه برای کودک شما توضیح دهد و کمک کند تا او احساس راحتی نماید . کودکان دیگر می توانند در مورد آموزش نحوه مدیریت آنچه که سبب ترس کودک شما بوده الگوی خوبی باشند. v    این نکات را به خاطر بسپارید برای این که کودکان بر ترس خود غلبه کنند زمان لازم است خصو صاً اگر ترس هایشان مدت زیادی طول کشیده باشد. شما می توانید با آموزش دادن به کودکتان برای اینکه چگونه با احساس های ناخوشایند حاصل از ترس خود مواجه شود و با تشویق او برای آن که به تدریج به چیزهایی که می ترسد نزدیک شود به او کمک کنید . اگر ترس های کودک کماکان ادامه داشت و مشکل آفرین بود از متخصصین کمک بگیرید. گام های کلیدی ·        با کودکتان صحبت کنید و به او بگویید که خود شما چگونه بر ترس هایتان غلبه کرده اید. ·        سعی کنید ترس خود را نشان ندهید. ·        روش های سازگاری را به کودکتان بیاموزید. ·        به کودکتان کمک کنید کم کم با عامل ترس هایش روبرو شود. ·        وقتی کودکتان ترسیده یا مضطرب است آرامش خود را حفظ کنید. ·        کودکتان را برای روبرو شدن با عامل ترس هایش تحسین کنید. ·        کودکتان را تشویق کنید چیزهای جدید را تجربه کند. ·        اجازه ندهید کودکتان از آنچه باید انجام دهد دوری کند. ·        قوانینی داشته باشید تا به کودکتان بگوید در موقعیت های خطرناک چه باید بکند. ·   از کودکان دیگر بخواهید به کودک شما کمک کنند تا بر ترس خود غلبه نموده و احساس راحتی بیشتری داشته باشد. شب ادراری شب ادراری پدیده شایعی است و تقریباً از هر 8 کودکی که مدرسه ابتدایی را شروع می کنند یکی هنوز شب ادراری دارد. برخی از کودکان از این که موقع خواب جایشان را خیس می کنند شرمگین می شوند خصوصاً اگر به این دلیل تنبیه یا مسخره هم شده باشند . این کودکان ممکن است از خوابیدن نزد دوستان یا رفتن به اردوهای مدرسه اجتناب کنند . گرچه شب ادراری علامتی از یک مشکل اساسی نیست ولی می تواند در منزل تنش ایجاد کند. با بزرگ تر شدن کودک ، شیوع شب ادراری هم کمتر می شود به طوری که 5% کودکان 10 ساله ( 1 نفر از هر 20 نفر ) و 2% کودکان 12 تا 14 ساله  ( 1 نفر از هر 50 نفر ) رختخوابشان را خیس می کنند . شب ادراری در پسران شایع تر از دختران است . بعضی کودکان هر شب و بعضی یک یا دو مرتبه در هفته خیس می کنند . بعضی هم بین دوره های شب ادراری یک یا چند هفته خشک هستند. چرا کودکان رختخوابشان را خیس می کنند ؟ دلیل شب ادراری کودکان تنبلی ، بیماری یا لجبازی  نیست . معمولاً کودکانی که جایشان را خیس می کنند بلد نیستند مثانه ی خود را در حین خواب کنترل کنند . وقتی مثانه پر می شود پیامی به مغز می فرستد تا عضلات اطراف مثانه را سفت کند و ادرار را داخل مثانه نگاه دارد. مغز بعضی کودکان در حین خواب این پیام را نمی شنود و به جای آن ، عضلات اطراف مثانه شل شده و ادرار خارج می شود. معلوم نیست چرا بعضی کودکان کنترل شبانه را دیرتر از دیگران به دست می آورند. ولی شب ادراری معمولاً خانوادگی است . خیلی از افرادی که شب ادراری دارند یکی از والدینشان نیز شب ادراری داشته است. بعضی اوقات کودکانی که یاد گرفته اند شب ها خشک بمانند ، پس از مدتی دوباره شروع به خیس کردن رختخوابشان می کنند. این موضوع ممکن است نشانه ای از اضطراب یا فشار روانی در کودک باشد . شب ادراری در زمان رخدادهای خانوادگی مانند طلاق ، ازدواج مجدد ، تولد فرزند جدید ، بستری شدن یا مرگ یکی از اعضاء خانواده شایع تر است. بیشتر موارد شب ادراری مداوم دلیل پزشکی نداشته و شواهدی نیز مبنی بر این که خیس کردن رختخواب نتیجه حساسیت ( آلرژی ) باشد وجود ندارد. والدین چه باید بکنند ؟ v    وسایل مناسبی برای اتاق خواب کودک فراهم کنید. بررسی کنید که آیا کودک می تواند به آسانی روی تخت خوابش برود یا از آن پایین بیاید ؟وجود یک چراغ خواب نیز کمک کننده است. از لباس خواب فلانل ، لحاف های پنبه ای یا روتختی های سنگین استفاده نکنید ، زیرا باعث می شود کودک خیس شدن خود  را احساس نکند و بیدار نشود . بستن پوشک برای کودکان سه ساله توصیه نمی شود . تشک را با یک پوشش ضد آب بپوشانید. v    کودک را برای شب هایی که خشک می ماند تشویق کنید صبح هایی که کودکتان بیدار می شود و رختخوابش خشک است  به او توجه کنید و تحسینش نمایید . شما می توانید به دنبال شب های خشک به کودک جایزه های کوچکی بدهید مثلاً خوراکی مورد علاقه اش را در کیف مدرسه اش بگذارید یا قبل از صبحانه با او یک بازی مختصر داشته باشید. v    اگر کودک جایش را خیس کرد آرامش خود را حفظ کنید بهتر است ساکت باشید و نق نزنید . کودکتان را به خاطر چیز هایی که هنوز برآنها تسلط ندارد تنبیه یا شرم زده نکنید. از گفتن عبارت هایی مثل _ "کی می خواهی بزرگ بشی ؟ " یا  "مریض شدم از بس کثیف کاری های تو را تمیز کردم ! " _ اجتناب کنید. v    کودک را تشویق کنید تا مسئولیت رفتارهایش را بپذیرد محدود کردن مصرف مایعات یا بردن کودک به دستشویی در طول شب می تواند مانع یادگیری کنترل  ادرار شود . این تدبیر ها ممکن است خیس کردن را در کوتاه مدت کاهش دهد ولی چون مثانه در طول شب پر نمی شود کودک این فرصت را نخواهد داشت که ارتباط بین علایم هشدار دهنده ی مثانه پر و بیدار شدن را یاد بگیرد. اگر والدین کودکان را نیمه شب که خواب است به دستشویی ببرند ممکن است ناخود آگاه به کودک بیاموزند که در حالی که هنوز خواب است ، ادرار کند. اگر صبح مشاهده کردید که کودکتان موقع خواب خودش را خیس کرد ، ملامتش نکنید. از او بخواهید که در عوض کردن ملافه ها و بردن ملافه و لباس خواب خیس ، به حمام برای شستشو ، به شما کمک کند. حواستان باشد که کودک قبل از رفتن به مدرسه خودش را بشوید تا به خاطر بوی نامطبوع ، مسخره نشود. v    کودک را برای برخی شکست ها آماده کنید یاد گرفتن این که کودک در طول شب خشک بماند به زمان نیاز دارد. از قبل به کودکتان بگویید که در طول یادگیری ، مواردی از خیس کردن برای هر کسی رخ می دهد و او نباید در مواجهه با این موارد، ناامید شود. v    به حق کودک برای خصوصی ماندن مشکلش احترام بگذارید در مورد خیس کردن کودک فقط با او و پزشکش صحبت کنید نه با دیگران . چه موقع باید والدین از متخصصین کمک بگیرند ؟ اگر کودک 5 سال تمام یا بیشتر ، دارد و حداقل دو مرتبه در هفته رختخوابش را خیس می کند ، باید از متخصصین کمک بگیرید. هر چند ممکن است شما ترجیح دهید صبر کنید زیرا به تدریج که فرزندتان بزرگ تر می شود خیس کردن او هم کمتر می شود . اگر خیس کردن کودکتان سبب نگرانی او یا مانع از انجام کارهایی که دوست دارد می شود مثل خوابیدن در خانه مادر بزرگ باز هم از متخصصین کمک بگیرید. با کودکتان صحبت کنید که آیا دوست دارد که رختخوابش همیشه خشک باشد ؟ اگر کودک و خانواده برای همکاری با درمانگرآماده باشند ، درمان بهتر اثر می کند. چگونه کمک بگیریم ؟ v    به پزشکتان مراجعه کنید. کودک را برای معاینه و بررسی نزد پزشک ببرید تا مطمئن شوید که هیچ دلیل پزشکی مهمی برای این مشکل وجود ندارد . پزشک ممکن است شما را نزد یک متخصص ارجاع دهد . متخصصی که تجربه و مهارت کافی برای درمان شب ادراری داشته باشد. v    برای پاسخ به پرسش ها آماده باشید معمولاً متخصص ها برای انتخاب بهترین درمان ، تاریخچه رشد و تکامل کودک و دیگر مشکلات موجود در خانواده را کاملاً بررسی می کنند و از شما پرسش هایی خواهد داشت. v    سوال های خود را مطرح کنید شما هم سئوال های خود را در مورد درمان ، میزان موفقیت ، طول مدت ، انواع کارهایی که لازم است انجام دهید و هزینه  آنها بپرسید. انواع درمان را در نظر بگیرید v    تشکچه زنگ دار تشکچه زنگ دار تشکچه ای است که به رطوبت حساس بوده و به زنگی که با باطری کار می کند متصل می شود . این تشکچه را روی تخت و زیر ملافه قرار می دهند . وقتی ادرار با تشکچه تماس پیدا می کند زنگ به صدا در می آید و کودک را بیدار می کند . سپس کودک زنگ را خاموش می کند ، بلند می شود و بقیه ی ادرارش را در دستشویی انجام می دهد . چون زنگی که کودک را بیدار کرده با احساس پر بودن مثانه همراه است ، کودک یاد می گیرد که به موقع  و با پر بودن مثانه حتی بدون این که زنگ به صدا درآید از خواب بیدار شود و به دستشویی برود یا بدون اینکه خیس کند تا صبح بخوابد. تشکچه زنگ دار شایع ترین و موفق ترین درمان شب ادراری است. با استفاده از تشکچه زنگ دار بیشتر کودکان طی شب خشک می مانند . در عین حال بعضی کودکان پس از مدتی دوباره شروع به خیس کردن می کنند و لازم است تشکچه زنگ دار را یک دوره ی دیگر هم استفاده نمایند. این دوره معمولاً موفقیت آمیز است. خودتان را برای چند شب بد خواب شدن آماده کنید زیرا لازم است مطمئن شوید که کودک با صدای زنگ بیدار می شود و به دستشویی می رود. به کودک کمک کنید که مسئولیت عوض کردن لباس های خیس ، شستشوی خود ، عوض کردن ملافه های خیس و بردن آنها برای شستشو و همچنین مرتب کردن مجدد رختخوابش را بر عهده گیرد. کودکتان را به خاطر بیدار شدن و رفتن به دستشویی و برای شب هایی که خشک می ماند تحسین کنید. متخصص از شما خواهد خواست که پیشرفت کودکتان را دنبال کنید . تشکچه زنگ دار تا زمانی که کودک شما 14 شب متوالی خشک بماند در رختخواب باقی خواهد ماند. در این زمان شما می توانید کودک را تشویق کنید که بین شام و زمان خواب مایعات بیشتری بنوشد و به این وسیله می توانید شانس عود را کاهش دهید. به این روش " افزون آموزی " می گویند . این حالت را با استفاده از تشکچه زنگ دار و تا زمانی که کودک 14 شب متوالی دیگر خشک بماند ادامه دهید. متخصص ممکن است راه های دیگری را نیز پیشنهاد کند. این توصیه ها عبارتند از : ·   تمرین نگهداری : این تمرین به افزایش ظرفیت مثانه کودک کمک می کند. از کودک خواسته می شود مایعات بنوشد و طی روز ، قبل از ادرار کردن مدت زمان بیشتری صبر کند و ادرار خود را نگه دارد ( نه بیشتر از 1 یا 2 ساعت ). ·   تمرین کنترل : این روش به کودک کمک می کند تسلط بیشتری روی عضلات خود داشته باشد. از کودک خواسته می شود زمانی که ادرار می کند جریان ادرار را 3 تا 5 مرتبه قطع و وصل کند. ·   تمرین دستشویی رفتن : در این روش از کودک خواسته می شود قبل از خواب چندین مرتبه بیرون آمدن از رختخواب و رفتن به دستشویی را تمرین کند. v    جداول رفتاری برای تشویق کودکان در همکاری با برنامه درمانی می توان از جداول های رفتاری استفاده کرد و برای رعایت توصیه های درمانی و برای شب هایی از هفته که کودک خشک می ماند به او پاداش داد. اگر کودک هر شب خیس می کند خشک بودن رختخواب را شرط دریافت پاداش قرار ندهید. چون در این صورت او هیچ پادای دریافت نخواهد کرد و نا امید خواهد شد. v    دارو درمانی دارو در کنار دیگر روش های درمانی موجب پاسخ موثر درمان می شود. این نکات را به خاطر بسپارید مطمئن شوید که کودکتان می خواهد شب ادراریش قطع شود . قبل از شروع یک برنامه درمانی از یک متخصص کمک بگیرید . برنامه درمانی ای انتخاب کنید که خودتان و کودکتان هر دو تمایل به امتحان کردن آن دارید. کودکتان را به خاطر همکاری با توصیه های درمانی تحسین  و تشویق کنید. گام های کلیدی ·        مطمئن شوید که کودکتان طی شب می تواند به سادگی به رختخوابش برود یا از آن بیرون بیاید. ·        کودکتان را به خاطر شب های خشک تحسین و تشویق کنید. ·        اگر کودکتان خیس کرد آرامش خود را حفظ کنید. ·        مصرف مایعات را محدود نکنید و کودکتان را طی شب به دستشویی نبرید. ·        کودکتان را تشویق کنید که بعد از خیس کردن ، لباس ها و ملافه هایش را عوض کند و خودش را بشوید. ·        اگر کودکتان می خواهد که دیگر خیس نکند از متخصصین کمک بگیرید. ·   متخصص یک بررسی پزشکی از کودک به عمل  آورده و به شما راه های مختلف درمانی را پیشنهاد خواهد کرد. ·        یکی از روش های درمانی را انتخاب و آن را پیگیری کنید. ·        کودکتان را برای پیگیری برنامه درمانی تحسین و تشویق کنید. سوگواری کودکان سوگ چیست و علائم آن کدام است ؟ سوگ حالت اندوه و ناراحتی شدید درونی و یا پاسخ هیجانی ما نسبت به از دست دادن  چیزی است. هر کودکی که به روش خاص خود و به شیوه ای واحد با پدیده سوگ روبرو می شود . ما نباید از کودکان انتظار داشته باشیم به یک شکل و یا مثل ما سوگواری کنند. باید بپذیریم که آن ها خاص و منحصر به فرد هستند و هر کدام نیز به روشی ویژه به سوگ می نشینند و نشانه های آن شامل موارد زیر است : کم خوابی ، کابوس شبانه ، کم اشتهایی ، شب ادراری ، بی قراری ، چسبندگی به افراد بازمانده ، بغل کردن ، نوازش کردن آن ها ، تنها نخوابیدن ، گوشه گیری ، گریه کردن ، پرخاشگری ، سکوت ممتد و طولانی ، افت تحصیلی ، کاهش توجه و تمرکز ، فراموش کاری ، اشکال در تصمیم گیری ، افکار خود تخریبی ، احساس خشم ، اندوه ، گناه ، درماندگی ، ناتوانی ، نومیدی ، تنهایی ، ترس و اضطراب ، سرگیجه ، احساس خستگی و کسالت ، تنگی نفس ، آه کشیدن زیاد ، خشکی دهان  ، طپش قلب ، احساس کرختی و سنگینی در بدن ، ضعف عضلانی ، احساس گرفتگی و خفگی در گلو ، درد معده و..... درجات مختلف سوگ کودکان درجات مختلفی از سوگ را در زندگی روزمره خود تجربه می کنند ، تنها مرگ پدر یا مادر یا اقوام نزدیک نیست که کودک را با پدیده سوگ مواجه می کند بلکه وقایع بی شمار دیگری هستند که گر چه از نظر ما کوچک و بی اهمیت اند ولی برای کودکان یک از دست دادن قابل توجه و مهم است . ازآن جا که ممکن است کودکان در کلامی کردن هیجانات درونی خود توانمندی کافی را نداشته باشند ، همین امر درک یک کودک سوگوار و کمک به او را از سوی بزرگسالان را با مشکل روبرو می کند. برخی پدیده ها که کودکان را با واکنش سوگ مواجه می کند شامل موارد زیر است : v    مرگ مرگ والدین ، اقوام ، دوستان و آشنایان در نتیجه مرگ طبیعی ، تصادف ، بیماری و ... که می تواند فشار های روانی حاشیه ای نیز علاوه بر مرگ عزیز از دست رفته همراه آن باشد. لازم است در اهمیت این موضوع بدانیم که 4% کودکان و نوجوانان قبل از 18 سالگی مرگ یکی از والدین را تجربه کرده اند و اگر سایر اعضای خانواده و دوستان را نیز به آن اضافه کنیم ، این رقم افزایش خواهد داشت. v    مرگ حیوانات خانگی فقط مرگ انسان ها نیست که کودک را متأثر می کند ، مرگ حیوان مورد علاقه کودک نیز می تواند در او واکنش سوگ ایجاد کند ، حتی مرگ یک ماهی قرمز شب عید که کودک فقط دو سه بار در تنگ او ، خرده نان ریخته است. v    طلاق بسیاری از کودکان قبل از پایان مدرسه تجربه طلاق والدینشان را داشته اند و تقریباً نیمی از بچه های طلاق ارتباطشان را با یکی از والدین از دست می دهند. پس فقط مرگ نیست که سبب جدایی کودک از والدینش می گردد بلکه محروم شدن کودک از دیدار یکی از والدین پس از طلاق متعاقب کشمکش و اختلاف بین والدین که کودک را وسیله ای جهت رسیدن به خواسته های خود قرار می دهند نیز باعث واکنش سوگ در کودک می گردد. v    گم کردن و از دست دادن وسایل شخصی و اسباب بازی گاه یک اسباب بازی کوچک و بی اهمیت از دید بزرگسالان ، شی ء محبوبی است که کودک شب ها آن را در آغوش گرفته و بدون آن نمی تواند بخوابد. v    حوادث و بلایای طبیعی فجایع و حوادث مصیبت بار و دردناکی همچون سیل ، آتش سوزی و زلزله وجود دارد که مرگ ، ویرانی ، جدایی و صدمات جسمی و روانی متعددی را به دنبال دارد. کودک علاوه بر آن که خانه و کاشانه و وسایل مورد علاقه خود را از دست می دهد مرگ ، معلولیت و ناتوانی والدین ، خواهر و برادر ، دوست ، همسایه ، معلم و..... را تجربه می کند و این در حالی است که خود نیز ممکن است از نظر جسمی صدمه دیده و یا از شهری به شهر دیگر آواره شده و اطلاعی از بازماندگانش نداشته باشد و یا بازماندگانش نیز دچار سوگ و اندوه و مشکلات دیگر شده باشند. در چنین حوادثی کودک دچار فقدان متعدد می شود که خود مسئله سوگ کودک را پیچیده تر می سازد و جالب است بدانیم علائم در کودکان سوگوار اغلب تأخیری است و ممکن است بیشتر ناشی از پیامد های فقدان باشد تا خود فقدان و سوگ. برخی نگرش های غلط در مورد سوگ کودکان 1.      بهتر است بچه ها در مراسم سوگواری شرکت نکنند نظر عده ای از والدین و بزرگ تر ها این است که بچه ها در مراسم تشییع ، خاک سپاری و یا سوگ واری شرکت نکنند در حالی که مراسم و آداب و رسوم سوگواری شرایطی را برای کودک فراهم می کند تا ببیند که افراد چگونه یکدیگر را آرام می کنند و دلداری می دهند ، چون برای عزیز از دست رفته سوگواری می کنند ، چگونه خاطرات او را حفظ می کنند  و او را به یاد می سپارند و به زندگی او افتخار می کنند ، چگونه با پیکر عزیز از دست رفته خداحافظی می کنند و به آن احترام می گذارند. ما این طور فکر می کنیم که شرکت در مراسم سوگواری برای بچه ها سخت است و واقعاً هم سخت است ، اما اجازه دهیم که قدرت این انتخاب را داشته باشند تا در مراسمی که از نظر هیجانی بار کمتری را به آن ها وارد می کند شرکت کنند ، آنها آمادگی پیدا خواهند کرد تا در آینده مرگ اشخاص عزیز و نزدیک را راحت تر تحمل کنند و مرگ را به عنوان بخشی جدا نشدنی و اجتناب ناپذیر از زندگی بپذیرند . بهتر است کودکان را در انتخاب خویش آزاد بگذاریم ، اجبار برای شرکت یا عدم شرکت در مراسم ، بار هیجانی بالاتری را برای کودکان به همراه می آورد. کودکان در پدیده سوگ ، راه خاص خودشان را برای حل مسئله پیدا خواهند کرد . حضور در مراسم خاکسپاری، نگه داشتن برخی یادگاری ها از شخص از دست رفته، مشارکت در قسمتی از مراسم ، ..... راه های بسیار عینی و مشخصی هستند که بچه ها می توانند از طریق آن ها در فرآیند خداحافظی شرکت کنند . 2.      بهتر است جلوی کودک داغدیده راجع به مرگ صحبت نکنیم وافعیت این است که کودک داغدیده نیاز دارد و می خواهد که راجع به چیز یا کسی که از دست رفته صحبت کند ، هر زمان که کودک راجع به عزیز از دست رفته اش صحبت می کند یک لایه از درد وی برداشته می شود. بهتر است به کودک اجازه دهیم هر زمان که می خواهد احساسات و افکارش را بیان کند و اطرافیان باید به وی نشان دهند که تمایل به شنیدن حرف های او را دارند ، احساس او را درک می کنند و سعی نمی کنند او را از بحث مورد نظر منحرف کنند یا به موضوع دیگری بپردازند . شاید یکی از دلایلی که افراد ترجیح می دهند راجع به مرگ و موضوعات پیرامون آن با کودک صحبت نکنند به این خاطر است که نگرانند مبادا وضع را از آن چه هست بدتر کنند یا نتوانند به سوالات کودک در این زمینه پاسخ دهند. 3.      باید از صحبت های گریه آور جلوی کودکان خودداری کنیم سوگ ، از دست دادن ، پیر شدن ، بیمار شدن ، همه این ها جزئی از زندگی هستند ، بهتر است اجازه دهیم بچه ها با این مقوله نیزآشنا شوند ، حرف بزنند ، احساساتشان را بگویند و افکارشان را بیرون بریزند تا بتوانیم بهترین کمک را در تطابق و سازگاری آن ها با فشار های روزمره زندگی ارائه دهیم. 4.      بچه های خردسال آن قدر کوچک هستند که سوگ را نمی فهمند اگر بچه ها آن قدر بزرگ هستند که عشق و محبت را می فهمند ، پس آن قدر هم بزرگ هستند که سوگ از دست دادن را بفهمند. ما همه احساس شعف و شادی یک نوپا را زمانی که مادر او را در آغوش می کشد ، نوازش می کند و با او بازی می کند درک می کنیم و بالعکس زمانی که مادر حتی یک نگاه خشمگین و اخم آلود به او می کند متوجه احساس ناراحتی کودک می شویم پس چطور فکر می کنیم همین کودک نبود و فقدان مادرش را نمی فهمد ؟ به علت توانایی محدود کودکان در کلامی کردن احساسات و افکارشان ممکن است این گونه بیندیشیم که آ ن ها دچار سوگ نمی شوند ولی کودکان علائم سوگ را در رفتارشان نشان می دهند . مانند : گوشه گیری ، گریه کردن ، نق زدن ، عصبانیت و خشم ، به آغوش کسی نرفتن ،  بهانه جویی ، مشکل خواب ، بد غذا شدن و کم شیر خوردن و.... هر کودکی به طریقی خاص و واحد ، سوگواری می کند و ما نباید انتظار داشته باشیم که کودکان مانند ما سوگواری کنند. 5.      خواست خدا بود ، خدا او را از ما گرفت ممکن است این فکر برای کودک پیش بیاید ، " من که بیشتر از خدا به مادرم نیاز داشتم ، این خود خواهی است . چرا خدا مادرم را از من گرفت " و این موضوع منجر به احساس خشم کودک نسبت به خدا می شود ، احساس خشمی که چون با مسائی دینی و اعتقادی او آمیخته شده است با ترس همراه می شود و جرأت بروز نمی یابد و کودک باید به تنهایی بار آن را به دوش بکشد . باید در زمان سوگ روی عشق ، محبت و حمایت خدا برای کودک تأکید کنیم : " خدا در این درد و اندوه با توست ، خدا کمکت می کند که بتوانی این اندوه را تحمل کنی ، خدا در این زمان دشوار ، تو را راهنمایی و کمک خواهد کرد. " نگوییم " خدا عزیز تو را از تو گرفته است . " 6.       تو هنوز بچه ای ، بزرگ که بشوی همه چیز فراموشت می شود شاید فکر کنیم که چنین توصیه ها و پیش بینی هایی کودک را آرام تر می کند ولی واقعیت این است که در آن لحظه برای کودک هیچ چیز دردناک تر از آن نیست که فکر کند یک روز تصویر عزیز از دست رفته از خاطر او محو خواهد شد و همه چیز را فراموش خواهد کرد . تمام تلاش کودک آن است که خاطره ، یاد و تصویر عزیز از دست رفته را حفظ کند و هیچ گاه او را فراموش نکند ، فکر فراموشی در او احساس گناه و بی وفایی به وجود می آورد . باید تأکید کنیم که عزیز از دست رفته همیشه در خاطر ما خواهد ماند و ما او را فراموش نخواهیم کرد. 7.      او به یک مسافرت طولانی رفت وقتی در مقابل پرسش کودک چنین پاسخی را می دهیم ، امکان شکل گیری این سوالات در ذهن کودک هست : " چرا خداحافظی نکرد ؟ کجا رفت ؟ کی بر می گردد ؟ چرا مرا با خود نبرد ؟ آیا ممکن است مادرم هم به مسافرت برود ؟" بنابراین ممکن است مسافرت رفتن هر کس دیگر در کودک ایجاد اضطراب کند. 8.      خدا او را از ما گرفت چون او خیلی خوب بود و این تفکر در ذهن کودک شکل می گیرد : " آیا ممکن است برای همه آدم های خوب چنین پیش آمدی رخ دهد ؟ چرا خدا مرا با خودش نبرد ؟ من که خوب هستم و یا اگر بد بشوم ممکن است خدا مرا با خودش نبرد ؟ " 9.      او تو را از آسمان ها نگاه می کند ، بنابراین بهتر است که بچه خوبی باشی در این صورت گاهی که تلاش کودک برای خوب بودن با عدم موفقیت روبرو می شود ، دچار اضطراب و آشفتگی می شود . کودک می ترسد از این که مبادا مرتکب اشتباهی شود و راجع به هر رفتار بدش احساس گناه دارد. همچنین ممکن است کودک دچار احساس بدبینی شود از این که فکر کند همیشه یک نفر شاهد و ناظر اوست. 10.   او به خواب رفت و دیگر بیدار نمی شود این توضیح در مورد مرگ ممکن است دو حالت را در کودک ایجاد کند ، یکی ترس از خواب و خوابیدن چه در مورد خودش و چه در مورد اطرافیان و دیگر این که فکر کند مرگ نیز مثل خواب یک پدیده قابل برگشت است. 11.   او مادرش را از دست داد ممکن است این تفکر در ذهن کودک شکل بگیرد که " من مادرم را از دست دادم ، کجا ؟ چگونه این کار را کردم ؟ آیا باید بیشتر مراقب مادرم می بودم ؟ " حتی ممکن است کودک از عدم حضور موقتی والدینش بترسد و تلاش کند تا آنان را از دست ندهد. 12.  بزرگ تر ها می توانند توضیحات کافی راجع به روح و مرگ به بچه ها بدهند باید بپذیریم که پاسخ همه سوالات را نمی دانیم ، بهتر است در مقابل سوالات کودک اطلاعات صحیحی را که می دانیم به وی بگوییم و چیزهایی را که نمی دانیم ، بگوییم که نمی دانیم و سعی نکنیم با مفاهیم انتزاعی کودک را گیج و پریشان کنیم . مفهوم مرگ در طی یک فرآیند که حتی ممکن است تا بلوغ و بزرگسالی طول بکشد ، در کودک شکل می گیرد و ما نمی توانیم با یک جمله مرگ را به تمامی برای وی تعریف کنیم. 13.  سوگ بزرگ تر ها ، بر کودک سوگوار تأثیر نمی گذارد والدین ، معلمان و دوستان بزرگ تر مدل مهمی جهت الگو برداری کودک هستند . این که بزرگسالان چگونه سوگواری می کنند ، چگونه این واقعیت را می پذیرند چگونه برای شخص مرده احترام قائلند ، مدلی برای کودک است . اگر ما مرگ را انکار نمی کنیم و اجازه سوگواری به خود می دهیم به کودک نیز کمک می کنیم تا چگونه سوگواری کند. 14.  یک کودک فعال ، یک کودک در حال سوگ نیست متأسفانه چیزی که سبب می شود افسردگی و اندوه کودکان کمتر تشخیص داده شود آن است که ما انتظار داریم رفتار آنان در افسردگی و سوگ ، شبیه بالغین باشد. کودکان ممکن است افسرده باشند ولی گاهی فعال به نظر برسند ، با بچه های دیگر بازی کنند ، خواسته هایی داشته باشند و زمان هایی نیز در خود فرو رفته ، حساس و زود رنج شوند ، نباید انتظار داشته باشیم کودکان مانند ما سوگواری کنند ، بعضی از آنان گریه می کنند و می گویند که غمگین هستند ، بعضی دیگر ممکن است طوری به نظر برسند که گویی هیچ چیز را احساس نمی کنند و بعضی ها هم حالاتی از خشم و نفرت را نشان می دهند . لازم است همه این واکنش ها پذیرفته شوند. 15.  اگر خیلی گریه کنی دچار حمله و مشکل عصبی خواهی شد گاه در مقابل کسانی که در فرآیند سوگ  گریه و زاری می کنند ، این هشدار داده می شود که دچار مشکل خواهی شد ، اگر با این وضع پیش بروی دیوانه می شوی و ..... انتقال این پیام علاوه برآن که به کودک اجازه بروز احساسات و هیجاناتش را نمی دهد این اضطراب را نیز می افزاید که ممکن است در اثر گریه دچار عواقب وخیمی شود. در حالی که اشک های ما سرچشمه های طبیعی هیجانات درونی ما هستند که فوران می یابند . اکثر افراد پس از یک گریه احساس بهتری دارند و آرام تر به نظر می رسند. 16.   لازم است فعال تر باشی گرچه تشویق کودک برای حفظ رابطه اجتماعی و عملکرد تحصیلی خوب و مفید است و کودک سوگوار نباید کاملاً منزوی و گوشه گیر شود ولی با وجود این مناسب نیست که کودک را برای فعالیت زیاد و برگشت به حالت قبل از سوگواری تحت فشار قرار دهیم و او را مجبور به فعالیت زیاد ، مسافرت و ارتباطات گروهی کنیم . این حالت ممکن است این تفکر رادر کودک ایجاد کند که تنهاست و هیچ کس شرایط او را درک نمی کند. در حالی که مهم ترین چیزی که کودک در شرایط فوق نیاز دارد این است که بداند اطرافیان او شدت درد و اندوه وی را می فهمند. 17.  تو دیگه مرد شدی ، مرد که گریه نمی کند " تو باید قوی باشی و از مادرت مراقبت کنی ، چون الان دیگر تو تنها کسی هستی که با او زندگی می کنی ، مادرت به تو نیاز دارد . پس باید قوی و محکم باشی " چه مسئولیت سنگینی را با همین جمله بر دوش کوودک می گذاریم مسئولیتی که توان سر افراز بیرون آمدن از آن بسیار بسیار مشکل و حتی غیر ممکن است. مطمئناً کودک وقتی می بیند چنین توانی را ندارد ، افسرده ، مضطرب و خشمگین می شود . از سوی دیگر کودک ممکن است فکر کند قوی بودن یعنی گریه نکردن و وجود همزمان این دو با هم تناقض دارد. تشویق کودک برای نشان دادن هیجاناتش کمک می کند گریه پنهان و فرو خورده خود را آشکار کند. 18.  هدف از کمک کردن به کودک سوگوارآن است که هر چه زودتر سوگ و سوگواری او تمام شود اغلب گفته می شود که مثلاً الان شش ماه یا یک سال است که گذشته و تو دیگر باید فراموش کرده باشی  و مسئله برایت حل شده باشد . هرگز نباید به کودک گفت که فراموش می کنی و همه چیز تمام می شود یا الان دیگر زمانی است که باید فراموش کرده باشی و به زندگی عادی برگردی. چون سوگواری و احساس درونی فرد نسبت به عزیز از دست رفته تابع نظم و زمان خاصی نیست ممکن است پس از یک سال کودک ناگهان به ذهنش برسد که عکس پدرش را قاب زیبایی بگیرد و آن را بالای تخت خوابش قرار دهد. باید نیاز کودک را برای به خاطر آوردن عزیز از دست رفته به روشی مثبت درک کنیم  و به آن احترام بگذاریم نباید انتظار داشته باشیم پس از مدت زمان خاصی او همه چیز را فراموش کرده باشد و در مورد شخص مرده هیچ حرفی نزند یا سوالی نپرسد و سوگواری نکند ، چرا که از این طریق او آرام آرام مراحل سوگ را طی کرده و آن را حل می کند و به مرحله ای می رسد که خاطرات او را زنده نگه داشته و به طریقی مثبت به شخص مرده و خاطراتش می اندیشد. اعتقادات و نگرش های فوق همچون سدی در مقابل فرایند سوگ و سوگواری عمل می کنند که ما را به سوی احساس درماندگی ، انکار و آسیب های هیجانی پیش می برد . ما نیاز به راهی نوین برای نگریستن به پدیده جهان شمول مرگ و سوگ داریم. ما نیاز داریم آگاهی و اطلاعات خود را در این زمینه افزایش داده و میان واقعیت ها ، حقایق و اعتقادات نادرست تفاوت بگذاریم. در مقابل یک کودک سوگوار ، به عنوان پدر یا مادر و یا بزرگ تر ، چه کارهایی باید انجام دهیم و چه کارهایی را نباید انجام دهیم ؟ 1) در پاسخ به سوالات کودک در مورد چگونگی اتفاق و ماهیت مرگ نباید داستان پردازی کنیم یا اطلاعات مبهم و پیچیده به کودک بدهیم. اطلاعاتی که از حوزه درک و شناخت کودک خارج باشد او را گیج و پریشان می کند . باید به شکلی ساده و همراه با صداقت سوالات وی را پاسخ دهیم . البته در توضیح مرگ حتماً مرحله رشد شناختی کودکان را در نظر می گیریم . یکی از متخصصین پیشنهاد می کند که در مورد تعریف مرگ به سادگی بگوییم : " او فوت کرد ، یعنی بدنش دیگر کار نمی کند ، یعنی نمی تواند غذا بخورد ، راه برود ، فکر کند ، احساس کند ..... خیلی ناراحت کننده است ما او را خیلی دوست داشتیم و .... ما می توانیم مراسمی بگیریم و در این مراسم از او خداحافظی کنیم و... " 2) حقایق را به کودک بگوییم و از دروغ اجتناب کنیم . مثلاً در صورتی که گربه فرزند ما زیر ماشین رفته و مرده است به جای آن که بگوییم : " نمی دانم ، من خبر ندارم چی شد ، شاید همین اطراف باشد ، شاید برگردد ، به یک خواب عمیق رفت و.... " بهتر است واقعیت را توضیح دهیم که " گربه تو چگونه مرد ، کجا آسیب دید و ما پس از آن چه کردیم ؟ برای زنده ماندنش تلاش کردیم ولی تلاش ما نتیجه ای نداد ... او را در گوشه باغچه خاک کردیم و .... " 3) اجازه بدهیم بچه ها بدانند ، فرد در گذشته دیگر به زندگی باز نخواهد گشت ، اما ما او را فراموش نمی کنیم و در خاطر ما خواهد ماند. 4) اجازه دهیم بچه ها آزادانه و راحت حرف بزنند ، صحبت کنند و سوالات خود را مطرح کنند . از پرسش کودکان نترسیم ، پاسخ هر سوالی را که نمی دانیم به راحتی بگوییم که نمی دانم ولی ما می توانیم از فرد دیگری بپرسیم . مطمئناً ما پاسخ همه سوالات را نمی دانیم . ممکن است در پاسخ به بعضی سوالات مانند ماهیت و چگونگی مرگ که نیاز به رشد تفکر انتزاعی دارد بگوییم : " چیزهایی هست که وقتی بزرگ شدی می فهمی . " 5) اجازه دهیم بچه ها احساسات خود را بیرون بریزند و آن ها را به کلام تبدیل کنند . " من ناراحتم ، غمگینم ، گریه ام می گیرد ، احساس تنهایی می کنم ، می ترسم که پدرم را نیز از دست بدهم و... " 6) اجازه منحصر به فرد بودن را به کودک بدهیم . هر کودکی با کودک دیگر فرق می کند ، هر کودکی به روش خاص خودش سوگواری می کند و به شیوه خودش با مرگ روبرو می شود . یک نفر ممکن است بخواهد مکان کوچکی را برای یادآوری و سوگواری عزیزش اختصاص دهد ، دیگری ممکن است بخواهد شعری در این زمینه بسازد ، یک قطعه موسیقی بنوازد یا گلی برای او بکارد شاید کودکی دوست داشته باشد عکس عزیز از دست رفته را بالای تخت خوابش بگذارد ، دیگری از خاطرات او صحبت می کند ، یکی در تنهایی و خلوت می گرید و احساسش را می نویسد و.... 7) اجازه دهیم بچه ها به نحوی که دوست دارند در مراسم شرکت داشته باشند : " عکس بابا را اینجا بگذاریم .... عصا و کلاه پدربزرگ را نگه داریم .... جوجه ام را این جا خاک کنیم .... " 8) احساسات خود را نشان دهیم و از آشکار کردن اندوهمان نترسیم . اگر ناراحتیم و می خواهیم گریه کنیم چرا این کار را نکنیم ؟ پیام ما به کودک این است که مرگ قابل انکار نیست بنابراین آن ها نیز مرگ را انکار نخواهند کرد و خود را در این اندوه تنها نخواهند یافت. 9) از احساسات مختلف کودکان آگاه باشیم و آن ها را بپذیریم ، مانند احساس خشم ، گناه ، غم ، انکار ، بی تفاوتی و.. 10) می توانیم اجازه دهیم کودک پیکر شخص یا حیوان مرده را ببیند به شرطی که آسیب و تغییر فیزیکی شدید درآن رخ نداده باشد و خود کودک نیز مایل به این کار باشد. 11) اجازه دهیم کودکان در مراسم سوگواری شرکت کنند و راجع به مراسم نظر بدهند . 12) از مناسک و آداب و رسوم برای تحمل سوگ استفاده کنیم . مثل کشیدن نقاشی ، نوشتن خاطرات ، نگهداشتن اشیاء و یادگاری از شخص از دست رفته ،  جمع آوری عکس های او و... 13 ) برای سوگواری و انجام آن مکانی را مشخص کنیم ( قبرستان ، خاک کردن حیوان خانگی کودک در گوشه حیاط یا باغچه و....  ). خلاصه وقتی عضوی از خانواده می میرد ، کودکان واکنشی متفاوت با بزرگسالان نشان می دهند . کودکان پیش دبستانی ( 5 _ 2 سال ) معمولاً مرگ را به صورت موقتی و برگشت پذیر می بینند ، باوری که به وسیله شخصیت های کارتونی که می میرند و دوباره به زندگی بر می گردند ، تقویت می شود . کودکان 5 تا 9 ساله در مورد مرگ بیشتر شبیه بزرگسالان فکر می کنند ولی آن ها هنوز معتقدند که مرگ هرگز برای آن ها یا افراد آشنا اتفاق نخواهد افتاد . علاوه بر شوک و گیجی کودک در مرگ خواهر ، برادر یا والدین ، در دسترس نبودن سایر اعضای خانواده که در شرایط تازه و به دنبال مشکلات حاصل از سوگ ، ممکن است قادر به انجام مسئولیت طبیعی مراقبت از کودک نباشند ، به مشکل کودک می افزاید. والدین باید از پاسخ های طبیعی دوران کودکی به مرگ در خانواده و علائمی که نشانگر مشکل انطباق با سوگ است ، آگاه باشند . بر طبق نظر روان پزشکان کودک و نوجوان ، در برخی از کودکان اعتقاد به این که عضو از دست رفته خانواده هنوز زنده است ، هفته ها بعد از مرگ ، طبیعی است اما انکار طولانی مدت مرگ یا اجتناب از سوگواری می تواند از نظر هیجانی ، ناسالم باشد و به مشکلات شدیدتر بعدی منجر شود. کودکی را که از شرکت در مراسم تشییع و خاک سپاری ، می ترسد ، نباید مجبور به حضور در این مراسم کرد اما تجلیل کردن یا به خاطر آوردن شخص به طرق مختلف از جمله روشن کردن شمع ، نماز خواندن ، تهیه آلبوم عکس ، مرور عکس ها یا گفتن داستان می تواند مفید باشد. وقتی کودکان مرگ را می پذیرند ، احتمال نشان دادن احساس اندوه در مدت زمان طولانی به صورت متناوب و اغلب در لحظات غیر قابل انتظار وجود دارد. بستگان در قید حیات باید تا حد ممکن ، اوقات بیشتری را با کودک سپری کنند . برای کودک روشن کنند که اجازه دارد احساساتش را آزادانه یا آشکارا نشان دهد. شخصی که مرده است ، در ثبات دنیای کودک نقشی ضروری داشته و خشم ، یک واکنش طبیعی است . خشم ممکن است در بازی پرهیاهو ، کابوس های شبانه ، تحرک پذیری یا طیفی از رفتارهای دیگر آشکار شود. کودک خشم خود را اغلب نسبت به اعضای در قید حیات خانواده نشان خواهد داد. بعد از مرگ یک والد ، رفتار بسیاری از کودکان بچه گانه تر از سن خود می شود . کودک ممکن است موقتاً بچه تر شود ، مثلاً غذا درخواست کند ، جلب توجه کرده بخواهد که او را بغل کنند یا بچه گانه صحبت کند . کودکان خردسال اغلب بر این باورند که آن ها مسبب اتفاقاتی هستند که حول و حوش آن ها روی می دهد. یک کودک خردسال ممکن است فکر کند که پدر یا مادر ، مادر بزرگ یا پدربزرگ ، برادر یا خواهر به این علت مرده اند که کودک در هنگام عصبانیت ، آرزوی مرگ آن ها را کرده است. کودک از برآورده شدن این آرزو احساس تقصیر و گناه می کند. کودکانی که مشکلات جدی در رابطه با سوگ و فقدان پیدا می کنند ، ممکن است یک یا چند نشانه از این علائم را بروز دهند : ·        افسردگی طولانی مدت که در آن کودک علاقه به فعالیت ها و رویداد های روزمره را از دست می دهد. ·        ناتوانی برای خوابیدن ، از دست دادن اشتها ، ترس مداوم از تنها بودن ·        به مدت طولانی بچه گانه تر از سن خود عمل کردن ·        تقلید مفرط از شخص فوت شده ·        اظهار تمایل مکرر به ملحق شدن به شخص در گذشته ·        گوشه گیری و دوری از دوستان ·        افت شدید در عملکرد مدرسه یا امتناع از مدرسه رفتن این نشانه های هشدار دهنده مشخص می کند که کمک حرفه ای لازم است . روان پزشک کودک و نوجوان می تواند  به کودک در پذیرش مرگ کمک کند تا مرگ را بپذیرد و به بازماندگان نیز برای کمک به کودک در طول فر ایند سوگ ، یاری رساند. بیش فعالی / کمبود توجه و تمرکز ADHD این اختلال سه علامت عمده دارد : پر فعالیتی ( پرتحرکی ) ، کمبود توجه و تمرکز ، بروز اعمال تکانه ای ( اعمال ناگهانی و غیر قابل پیش بینی ) و سه نوع است. در نوع اول کودک فقط مشکل در نگهداری توجه و تمرکز دارد.در نوع دوم فقط پر تحرکی و بیش فعالی دیده می شود و بالاخره نوع ترکیبی که کودک هم پر تحرک بوده و هم مشکل توجه و تمرکز دارد . این اختلال در 5% کودکان  دبستانی و در پسر ها سه تا پنج برابر شایع تر از دختران است و بیشتر در پسران اول خانواده دیده می شود . معمولاً اختلال از سه سالگی به بعد تشخیص داده می شود . کودکان مبتلا در دوره شیرخواری اغلب پرتحرک بوده و دست ها و پاهای خود را زیاد حرکت می دهند. کم خواب و کم غذا بوده ، زیاد گریه می کنند و عکس العمل نشان می دهند. از نظر سبب شناسی عامل اصلی ناشناخته است اما فاکتور های متعدد ژنتیک ، رشدی ، صدمات مغزی ، عوامل عصبی شیمیایی ، فاکتورهای عصبی فیزیولوژیکی و عوامل اجتماعی روانشناختی را موثر می دانند. قبلاً نقش رژیم های غذایی حاوی مواد رنگی خوراکی ، مواد نگهدارنده که به مواد غذایی اضافه می شوند و " شکر " را موثر می دانستند که در حال حاضر از نظر علمی ثابت نشده است. اما به طور تجربی دیده می شود کودکانی که از این نوع مواد غذایی به وفور استفاده می کنند پر تحرک تر هستند. در مورد عوامل ژنتیک ذکر این مورد لازم است که در صورت ابتلای یکی از فرزندان خانواده به  این اختلال ، شانس بروز آن در خواهران و برادران کودک دو برابر می گردد. برخی از علائم مربوط به بیش فعالی شامل موارد زیر است : ·        کودک غالباً با دست هایش بازی می کند و در جایش می لولد. ·        کودک معمولاً کلاس را ترک می کند. ·        غالباً می دود یا می پرد. ·        غالباً بازی یا فعالیت هایش پر سر و صدا است. ·        به نظر می رسد کودک همیشه در حال حرکت است. ·        چنین کودکی معمولاً زیاد صحبت می کند. علائم مربوط به اختلال توجه و تمرکز نیز عبارتند از : ·        کودک از توجه به جزئیات ناتوان است. ·        در نگهداری توجه هنگام فعالیت و بازی مشکل دارد. ·        هنگام صحبت مستقیم با او ، به نظر می رسد که گوش نمی کند. ·        اغلب قادر به پیگیری دستورات یا اتمام کارها نمی باشد. ·   معمولاً از فعالیت هایی که نیاز به کوشش ذهنی دارند ، اجتناب می کند ( مانند پرهیز از انجام تکالیف مدرسه ). ·        اغلب وسایل خود ا گم می کند ( وسایل مدرسه ، اسباب بازی ) . ·        کودک فراموشکار است. از سایر علائم می توان به دخالت در صحبت ها یا کار دیگران ، پراندن جواب قبل از اتمام سوال در کلاس ، بی صبری برای منتظر نوبت ماندن ( مثلاً در بازی ) اشاره نمود. همه کودکان عدم توجه ، حواس پرتی ، تکانشگری یا بیش فعالی دارند اما در کودک مبتلا به ADHD این رفتارها و علائم پایدارتر و شدیدتر از کودکان همسن یا در همان دوره رشدی است و به هر حال کودکی که تعداد زیادی از این علائم را داراست حتماً باید از نظر وجود این اختلال توسط متخصص اطفال و یا روانپزشک کودک بررسی گردد. این کودکان با ورود به مدرسه  بیشتر مسئله دار می شوند چون کودکان پر تحرک برای نشستن سر کلاس مشکل دارند. بستگی به شدت اختلال معمولاً یک یا دو زنگ اول را تحمل می کنند و بیشتر در ساعات نزدیک به ظهر ، بی قراری و پرتحرکی را نشان می دهند . به عناوین مختلف سر جایشان می لولند یا با همکلاسی خود صحبت می کنند و یا درخواست مکرر برای بیرون رفتن از کلاس را دارند. معلمین معمولاً این کودکان را بازیگوش نامیده و معتقدند که نظم کلاس را به هم می زنند در حالی که این کودکان تحمل یک ساعت یا یک ساعت و نیم سر کلاس نشستن را به طور مداوم ندارند لذا پس از شناخت مشکل این کودکان باید به آن ها اجازه داده شود که هر پانزده الی سی دقیقه یک بار به مدت چند دقیقه از کلاس خارج شوند. از مشکلات دیگر این کودکان در مدارس ، عدم توجه و تمرکز است و به نظر می رسد کودک به صحبت های معلمش گوش نمی کند که معلمین تحت عنوان حواس پرتی و بی دقتی از آن نام می برند. اما یک معلم با تجربه با شناخت و درک کافی از این اختلال ، می تواند با قرار دادن دانش آموز دچار این مشکل ، در میز های اول کلاس و نیز با طرف مخاطب قرار دادن گهگاه دانش آموز در هنگام پرداختن به دروس ، به این دانش آموزان کمک شایانی بنماید. حتی در موارد شدید این اختلال گاه ضروری است که برخی امتحانات مانند دیکته از آن ها به صورت انفرادی به عمل آید و یا قبل از تحویل دادن برگه امتحانی ، معلم از دانش آموز بخواهد یک دور دیگر جواب هایش را مرور نماید. این کودکان معمولاً به علت شلوغی و بر هم زدن نظم کلاس ، زیاد از کلاس اخراج می شوند و نمره انضباط خوبی ندارند و اغلب اوقات توسط اولیای مدارس سرزنش شده و تحقیر می شوند . در خانه نیز وضع آن ها بهتر نیست. به علت پر تحرکی ، دست زدن به اعمال خطرناکی و تجربه مکرر اعمال خطر آفرین مانند رها کردن دست والدین در وسط خیابان ، پریدن از مکان های بلند ، بازی با کبریت و آتش افروزی و.... معمولاً توسط والدین تنبیه می شوند . والدین با این کودکان بدرفتاری می نمایند ، گاه آنان را کتک زده و یا به شدت تحقیر و سرزنش می کنند . معمولاً چون کارها و فعالیت ها را نیمه تمام رها می کنند بیشتر در معرض مقایسه با خواهران و برادران خود  از طرف والدین قرار می گیرند. تجربیات مربوط به شکست های پیاپی در فعالیت ها ، تنبیهات بدنی ، سرزنش و تحقیر ، همگی موجب کاهش حس اعتماد به نفس و احترام به خود در این کودکان می شود که همه اینها زمینه ساز بروز افسردگی در تعدادی از این کودکان و نوجوانان می گردد.از مسائل دیگر همراه ، اختلالات یادگیری است که شامل موارداشکال در روخوانی ، ناتوانی در ریاضیات و اختلال در نوشتن می باشد. اختلالات یادگیری در عده ای از کودکان و نوجوانان مبتلا به اختلال بیش فعالی / کمبود توجه و تمرکز مشاهده می شود. از نظر تشخیص باید علائم ذکر شده حداقل در " دو محیط " مانند منزل و مدرسه وجود داشته باشند و ارائه گزارش معلم از وضعیت کودک در سر کلاس ضروری است. این مسئله از این نظر حائز اهمیت است که باید کودکان شلوغ را که در خانه ، والدین عملاً کنترل خوبی بر آن ها ندارند ، و در حقیقت سیستم خانواده فاقد انضباط کافی برای کنترل فرزندان می باشند ، از کودکان پر تحرک تشخیص داد زیرا هنگامی که اولیای مدرسه مشکلی با کودک ندارند و مسائل کودک فقط مربوط به خانه می باشد احتمال می رود که کودک دچار اختلال رفتاری ناشی از عدم کنترل کافی و موثر والدین باشد. سیر این اختلال و بررسی آن به چه صورت است ؟ معمولاً این کودکان با افزایش سن بهتر می شوند . البته بهبودی قبل از دوازده سالگی بعید است ولی بین سنین دوازده تا بیست سالگی اکثریت مواررد مبتلا به این اختلال بهبود می یابند. در پانزده تا بیست درصد موارد علائم تا بزرگسالی باقی می ماند . افراد مبتلا به این اختلال در بزرگسالی علائم مربوط به پر تحرکی را ندارند بلکه بیشتر بی قراری دارند ، تکانه ای عمل می کنند و اختلال توجه و تمرکز نشان می دهند . از کودک با علائم  ADHD باید یک بررسی جامع به عمل آید . کودک دچار ADHD ممکن است سایر اختلالات روان پزشکی مانند اختلال سلوک ، بیماری اضطرابی _ افسردگی یا وضعیت دو قطبی ( شیدایی _ افسردگی ) را هم داشته باشد. درمان این اختلال چیست ؟ با توجه به علائم اختلال و عوارض زیاد ناشی از آن مانند انواع بد رفتاری و بی توجهی به کودک که در نهایت منجر به کاهش حس احترام به خود و اعتماد به نفس در وی می گردد ضروری است که این گونه کودکان و نوجوانان تحت درمان قرار گیرند. بهترین درمان این اختلال ، استفاده از دارو های محرک می باشد که یکی از بهترین انواع دارو ها به نام متیل فنیدات ( ریتالین ) در ایران نیز وجود دارد و مورد استفاده قرار می گیرد. در حدود 75% کودکان به این دارو جواب مثبت می دهند. معمولاً اولین علامتی که از بین می رود پر تحرکی کودک و آخرین علامت کمبود توجه و تمرکز است که بهبود می یابد. در ابتدا دارو به مدت دو هفته امتحان می شود و در صورت بروز پاسخ مثبت که از طریق دریافت گزارش از طریق خود کودک ، والدین و معلمین تأیید می گردد ، دارو به مدت طولانی تجویز می شود . با توجه به  این که نیمه عمر دارو کوتاه است در دو یا سه نوبت در روز دارو تجویز می شود . مصرف این دارو به دلیل کاهش علائم پر تحرکی و افزایش توجه و تمرکز موجب افزایش یادگیری و در نتیجه عملکرد بهتر تحصیلی ( کسب نمرات بهتر ) و افزایش اعتماد به نفس در کودکان و نوجوانان می گردد. با توجه به عوارض این دارو ها تعطیلات دارویی به صورت عدم مصرف آن در روزهای تعطیل ( جمعه ها ) ، تعطیلات رسمی ، ایام عید و گاه تابستان در نظر گرفته می شود. عوارض شایع دارو های محرک از جمله ریتالین شامل بی اشتهایی ، درد معده ، سردرد و بی خوابی می باشد که در تعداد کمی از کودکان و نوجوانان دیده می شود. سایر رویکرد های درمانی مفید شامل رفتاری _ شناختی ، آموزش مهارت های اجتماعی ، آموزش والدین و تعدیل برنامه آموزشی کودک می باشند.رفتار درمانی می تواند در کنترل پر خاشگری ، تنظیم رفتارهای اجتماعی و افزایش بازدهی کمک کند. شناخت درمانی می تواند در ساخت اعتماد به نفس کودک موثر باشد ، افکار منفی را کاهش دهد و مهارت های حل مسئله را در او تقویت کند. والدین می توانند مهارت های مدیریت فرزند را بیاموزند ، مثلاً هر بار تنها یک دستور به او بدهند. تعدیل آموزش می تواند به کنترل علائم ADHD همراه با ناتوانی یادگیری نیز بپردازد. کودکی که دچار ADHD است و درمان مناسب می گیرد ، یک زندگی فعال و موفق خواهد داشت. اگر کودک علائم و رفتارهای شبیه ADHD را نشان می دهد ، او را به روان پزشک کودک و نوجوان ارجاع دهید تا این وضعیت را تشخیص دهد و درمان کند. به هر حال اختلال بیش فعالی / کمبود توجه و تمرکز ، اختلالی است که در صورت تشخیص زودرس و درمان به موقع می توان از بسیاری از عوارض احتمالی آینده آن جلوگیری نمود. اگرفرصت داشتم دوباره کودکم را بزرگ کنم...... اگر فرصت داشتم دوباره کودکم را بزرگ کنم ، به جای آن که انگشت اشاره ام را به طرف او بگیرم ، در کنارش انگشت هایم را در رنگ فرو می بردم و برایش نقاشی می کردم ، اگر فرصت داشتم دوباره کودکم را بزرگ کنم ، به جای غلط گیری ، به فکر ایجاد ارتباط بیشتر می بودم ، بیشتر از آن که به ساعتم نگاه کنم به او نگاه می کردم، سعی می کردم درباره اش کمتر بدانم ، اما بیشتر به او توجه کنم ، به جای اصول راه رفتن ، اصول پرواز کردن و دویدن را با او تمرین می کردم ، از جدی بازی کردن دست بر می داشتم ، و بازی را جدی می گرفتم، در مزارع بیشتری می دویدم و به ستارگان بیشتری خیره می شدم ، بیشتر در آغوشش می گرفتم و کمتر او را به زور می کشیدم ، کمتر سخت می گرفتم و بیشتر تأییدش می کردم ، اول احترام به خود را در او می ساختم ، و بعد خانه و کاشانه را ، و بیشتر ازآن چه عشق به قدرت را یادش بدهم ، قدرت عشق را یادش می دادم. ( دایان لومان ) فصل سوم بد رفتاری و اختلالات رفتاری کودک الف : بد رفتاری ها بد رفتاری کودک در مدرسه مشکلات رفتاری کودک در مدرسه می تواند سبب اختلال در یادگیری و تکامل اجتماعی او شود . گاهی اوقات تا اتفاق مهمی رخ ندهد، والدین از مشکلات رفتاری کودکان خود در مدرسه آگاه نمی شوند و وقتی به آن پی می برند سر در گم شده و نمی دانند که چه باید بکنند . راهکارهای زیر می تواند به شما کمک کند تا با همکاری آموزگار کودک به او بیاموزید که مسئولانه رفتار کند و از قوانین مدرسه پیروی نماید. بد رفتاری های شایع درمدرسه کدامند ؟ مشکلاتی که می توانند موجب نگرانی آموزگار و والدین شوند عبارتند از : ·        پیروی نکردن از دستورات آموزگار ·        پرت کردن حواس دانش آموزان دیگر ·        وول خوردن روی صندلی ·        داد زدن ·        راه افتادن در کلاس ·        تمام نکردن تکالیف ·        بی توجهی به درس ·        دعوا کردن چرا کودکان در مدرسه بد رفتاری می کنند ؟ در همه مدارس و کلاس های درس برای رفتار کودکان قوانین و مقرراتی وجود دارد . اگر کودکان از این قوانین آگاه نباشند یا آنها را نفهمیده باشند ، ممکن است نامناسب رفتار کنند. از طرف دیگر وقتی قوانین موجود ، روشن و واضح نباشند یا پیروی از آنها برای کودکان مشکل باشد و یا قانون شکنی پیامدی نداشته و یا پیامد های آن ثابت نباشد و هر روز تغییر کند ، می تواند مشکلات رفتاری را تشدید نماید. گاهی کودکان به صورت تصادفی برای رفتار نامناسبشان تشویق می شوند . اگر کودکی رفتار نا مناسبی انجام دهد که باعث جلب توجه و خندیدن دانش آموزان دیگر شود این رفتار نامناسب احتمالاً ادامه پیدا می کند . در کلاس های پر جمعیت ، ممکن است آموزگاران ناخودآگاه رفتارهای مناسب را نادیده بگیرند و تنها زمانی به کودک توجه کنند که او رفتار نامناسبی نشان می دهد. رفتار نامناسب می تواند حاصل تماشا و الگو برداری از دیگران باشد. اگر کودک ببیند که دیگران توانسته اند با رفتار نامناسب توجه آموزگار را جلب کنند ، احتمال دارد او هم همان رفتار را تقلید کند. گاهی اوقات هم این رفتار نامناسب به دلیل عدم توانایی کودک در انجام کارهای مدرسه اش است. کودکانی که توانایی یا اعتماد به نفس کافی ندارند ممکن است با بد رفتاری ، از انجام وظایف خود شانه خالی کنند. کودکانی هم که انجام تکالیف برایشان بسیار آسان است ممکن است حوصله شان سر برود و شلوغ کنند. اگر شما گمان می کنید که کودکتان در یادگیری مشکل دارد یا برعکس انجام تکالیف برایش به حدی آسان است که باعث کسل شدن او می شود ، به متخصصین مراجعه کنید تا کودک را مورد ارزیابی قرار دهند. چگونه می تونید بد رفتاری در مدرسه را مدیریت کنید ؟ v    مشکل را با کودک در میان بگذارید از کودک در مورد مشکلات مدرسه سوال کنید . سعی کنید قبل از این که با آموزگار جلسه ای داشته باشید ، از دیدگاه کودکتان از مشکل او آگاه شوید . کودک را به خاطر مشکلی که پیش آمده نصیحت یا سرزنش نکنید . در عوض نظر او را در مورد راه های حل مشکل بپرسید. v    مشکل را با آموزگار به بحث بگذارید از آموزگار کودک وقت بگیرید و با او صحبت کنید. از او در خواست کنید که رفتارهای نگران کننده ی کودکتان را دقیقاً برایتان شرح دهد. سعی کنید از دیدگاه آموزگار نسبت به مشکل کودکتان آگاه شوید . مشکلات مشابهی را که ممکن است با کودکتان داشته باشید برای آموزگار نقل کنید و به او بگویید که در منزل این مشکلات را چگونه مدیریت می کنید. این مسئله می تواند به آموزگار در شناخت کودکتان کمک کند. از آموزگار بخواهید نظر خود را در مورد روش های حل مشکل با شما در میان بگذارد . بعضی آموزگاران ممکن است در مورد کارهایی که شما می توانید برای کمک به حل مشکل انجام دهید ، توصیه های ویژه ای داشته باشند. توصیه های معمول شامل این موارد است : نظارت بر انجام تکالیف و این نکته که کودک هر روز تمام لوازم ضروری را با خود به مدرسه بیاورد. v    به توصیه های مفید عمل کنید در برنامه ریزی اجرایی از توصیه های آموزگار ، نظر کودک و نظرات خودتان استفاده نمایید . برنامه را اجرا کنید و در پایان هفته پیشرفت کودک را با آموزگار در میان بگذارید. اگر بد رفتاری در مدرسه ادامه داشت چه باید کرد ؟ v    با آموزگار یک برنامه منزل _ مدرسه طراحی کنید اگر بد رفتاری ادامه یافت می توانید از یک برنامه منزل _ مدرسه کمک بگیرید که به شما و آموزگار امکان می دهد با همکاری یکدیگر رفتار کودک را مدیریت کنید. با همکاری آموزگار ، جدولی برای رفتارهای داخل مدرسه طراحی کنید به این ترتیب که : اوقات مدرسه را به چند بخش ، مانند قبل از زنگ تفریح ، قبل از ناهار و زنگ آخر تقسیم نمایید . اگر مشکلات خارج از کلاس درس نیز رخ می دهد زنگ تفریح را نیز در این تقسیم بندی منظور کنید. قوانینی را که لازم است کودکتان رعایت نماید بنویسید . آموزگار می تواند برای هر قانونی که کودک در هر یک از بخش های یاد شده رعایت می کند امتیاز قائل شود . همچنین آموزگار می تواند نظرات مثبت خود را راجع به تلاش ها و رفتارهای کودک کنار جدول یادداشت کند . کودک باید هر روز جدول را به منزل بیاورد تا توسط شما امضا شود و فردا آن را به آموزگار برگرداند. برای این که کودک دلسرد نشود راجع به جدول اظهار نظرهای منفی یا انتقادی نکنید و امتیازاتی را که کسب کرده است پس نگیرید. تاریخ 25 آذر   v    حداقل امتیاز لازم برای دریافت پاداش : 20 امتیاز توضیح : با توجه به این که بهروز هر زمان که می خواست صحبت کند دستش را بلند می کرد ، امروز از او راضی بودم . فردا لازم است روی این مسأله تمرین کند که وقتی تکلیفش به او داده می شود بتواند آرام و بی سر وصدا کار کند.          امضای آموزگار                                                                                                       امضای والدین از آموزگار بخواهید قوانینی را که انتظار دارد کودکتان در کلاس رعایت کند توضیح دهد. مثلاً از یک دانش آموز کلاس چهارم انتظار می رود که کارش را بدون درنگ شروع نماید ، اگر می خواهد صحبت کند دستش را بالا ببرد ، آرام و بی سر و صدا کار کند و تکالیف هر روز را یادداشت نماید. v    برنامه را برای کودک توضیح دهید بگذارید کودک بداند که جدول رفتار در مدرسه چگونه تکمیل می شود . برای او توضیح دهید در هر بخش از اوقات مدرسه اگراز قوانین آن پیروی کند ، می تواند امتیاز بگیرد . مطمئن شوید کودکتان می داند که باید جدول را هر روز به مدرسه ببرد و به منزل باز گرداند. v    راجع به پاداش ها صحبت کنید در مورد پاداش های جدول در زمانی که کودکتان به هدف تعیین شده رسیده است ، تصمیم گیری کنید . ممکن است شما بخواهید در پایان هفته نیز پاداش دیگری در نظر بگیرید. پاداش های روزانه می تواند شامل یک دسر مورد علاقه یا نیم ساعت بازی کردن با یک بازی خاص با والدین و پاداش های هفتگی می تواند شامل یک روز رفتن به منزل مادر بزرگ یا رفتن به پارک و یا امانت گرفتن یک فیلم ویدئویی باشد. به کودکتان بگویید که اگر به هدف تعیین شده برسد چه پاداشی دریافت خواهد کرد. v    در مورد پیامد های صحبت کنید از قبل دقیقاً تصمیم بگیرید که اگر کودکتان به هدف تعیین شده نرسد یا جدول روزانه را برای بررسی نزد شما نیاورد چه کار خواهید کرد . پیامدهای مناسب می تواند شامل محروم شدن از یک فعالیت لذت بخش یا از دست دادن یک امتیاز مثل تماشای تلویزیون یا بازی با دوستان پس از مدرسه باشد. همچنین اگر کودک در مدرسه رفتاری نامناسب دارد می توان در مدرسه نیز برایش پیامدهایی در نظر گرفت. به کودکتان بگویید اگر به هدف تعیین شده نرسد یا جدول روزانه را به منزل نیاورد چه پیامدهایی خواهد داشت. v    برنامه را شروع کنید هر روز امتیاز های کسب شده را بررسی کنید. اگر از قوانین مدرسه پیروی کرده است او را تشویق کنید. جدول را امضا کنید و مطمئن شوید که روز بعد آن را به مدرسه خواهد برد. در پایان مدت تعیین شده امتیازاتی را که کودک کسب کرده جمع ببندید و اگر به هدف رسیده است به او پاداش دهید. اگر کودکتان به هدف تعیین شده نرسیده است ، یا جدول را برای بررسی نزد شما نیاورده است ، مشکل و پیامد آن را برای کودکتان توضیح دهید . در مورد امتیازها با فرزندتان بحث نکنید . فقط پیامدهایی را که قبلاً در مورد آنها تصمیم گرفته اید اجرا نمایید. به توافق هایتان و این که در چه شرایطی می تواند فعالیت یا امتیازی را که از آن محروم شده است مجدداً به دست آورد وفادار بمانید. ممکن است لازم شود چندین روز پیامد ها را اجرا کنید تا کودکتان پیروی از قوانین مدرسه را بیاموزد. v    به همراه آموزگار پیشرفت کودک را بررسی کنید پس از یک هفته ، برای بررسی پیشرفت فرزندتان آموزگارش را ملاقات نموده و تغییرات لازم را در برنامه اعمال کنید. از آموزگار به خاطر زحماتش تشکر کنید به او بگویید از کمک شما متشکرم ، خوشحالم که می توانیم با همکاری یکدیگر روی این برنامه کار کنیم _ در مورد مرحله پایانی برنامه صحبت کنید. v    پایان برنامه اگر کودک شما برای 5 روز متوالی به هدف تعیین شده دست یافت ، با مشکل تر کردن شرایط دریافت پاداش ، کمتر کردن پاداش ها را شروع نمایید. مثلاً فقط زمانی به کودکتان پاداش دهید که دو روز متوالی به هدف تعیین شده رسیده باشد. سپس این زمان را به سه روز متوالی و بعد به یک هفته افزایش دهید . اگر کودکتان قوانین مدرسه را رعایت نمی کند ، پیامد ها را دائماً اجرا نمایید. تشویق کودکتان را برای رفتارهای مناسب در مدرسه ادامه دید. وقتی رفتار کودکتان پیشرفت کرد می توانید جدول رفتاری را 2 روز در میان و سپس هفتگی به مدرسه بفرستید و سپس فرستادن آن را متوقف کنید. حداقل 2 مرتبه در طول نیم سال با آموزگار تماس تلفنی بگیرید تا مطمئن شوید که رفتار کودکتان رضایت بخش است. اگر رفتار کودک بدتر شد ، به سادگی یک قدم به عقب برگردید و برنامه را دوباره شروع کنید. مثلاً تا زمانی که فرزندتان موفقیت پایداری پیدا کند جدول را هر روز بررسی کنید یا دفعات پاداش را بیشتر نمایید . سپس مرحله پایانی را مجدداً اجرا کنید. این نکات را به خاطر بسپارید با آموزگار کودکتان مشارکت داشته باشید. نگرانی هایتان را در مورد رفتار او به وضوح و با آرامش برای آموزگار بیان کنید . توجه داشته باشید که عوامل زیادی بر رفتار کودک تأثیر می گذارند ، سرزنش آموزگار ، و یا شما به کودکتان کمکی نخواهد کرد. به جای اینکه فکرتان را مشغول عوامل ایجاد کننده ی مشکل کنید ، بر روی راه حل ها تمرکز نمائید. گام های کلیدی ·        در مورد مشکل رفتاری کودکتان اول با خود او صحبت کنید. ·        مشکل را با آموزگار کودک در میان بگذارید. ·        توصیه های مفید را امتحان کنید. ·        اگر مشکل ادامه یافت ، یک برنامه منزل _ مدرسه طراحی کنید. ·        برنامه ، هدف ، پاداش ها و پیامد ها را برای کودکتان توضیح دهید. ·        برای پیروی از قوانین ، کودک را تشویق کنید و برای او پاداش در نظر بگیرید. ·        اگر کودکتان به هدف نرسید یا جدول را به منزل نیاورد پیامد را اجرا نمایید. ·        پس از یک هفته میزان پیشرفت را با آموزگار مرور کنید. ·        برنامه را به تدریج پایان دهید. بد رفتاری هنگام فعالیت های  ورزشی از کودکان دبستانی انتظار می رود که در فعالیت های ورزشی شرکت کنند . برای بسیاری از کودکان ورزش تجربه ای لذت بخش است . ورزش به آنان فرصت می دهد هماهنگی جسمانی پیدا کنند ، تمرین های منظم داشته باشند و مهارت های جدید را بیاموزند . ضمناً ورزش به آنان کمک می کند با کودکان دیگر آشنا شوند ، دوستان جدید پیدا کنند و کار گروهی ، مسئولیت پذیری و رقابت را یاد بگیرند. ورزشکار خوب بودن به معنی پایبندی به قوانین بازی و خوش رفتاری است . چه در زمان پیروزی ، چه در زمان شکست و یا هنگام کناره گیری . در این بخش توصیه هایی را مطرح می کنیم تا شما بتوانید کودکتان را تشویق کنید در ورزش و سایر فعالیت های تفریحی شرکت داشته باشد و رفتارهای مطلوب ورزشی را فرا گیرد. فعالیت های ورزشی کودکان می تواند برای بسیاری از والدین منشأ رضایت و افتخار باشد ، به ویژه برای پدر و مادر هایی که خودشان نوعی استعداد طبیعی برای فعالیت های ورزشی دارند. با این حال ، نکته مهم این است که میان فعالیت های ورزشی کودک و سایر تعهدات او مانند بیرون رفتن با خانواده ، تکالیف درسی و بازی ها تعادل وجود داشته باشد؛ هیچ فعالیت واحدی نباید تمام اوقات یک کودک را پر کند ، چه ورزش ، چه تفریح ، چه تماشای تلویزیون یا هر فعالیت دیگر. بد رفتاری های ورزشی کدامند ؟ " ورزشکار بودن " از تقلب کردن تا عصبانیت نشان دادن یا داد کشیدن سر هم تیمی ها ، متفاوت است . مثلاً ورزشکاران بد وقتی پیروز می شوند ژست می گیرند ، ولی وقتی می بازند اعتراض یا شکایت می کنند ، یا اگر فکر می کنند از عهده انجام کاری بر نمی آیند حاضر نیستند حتی آن را امتحان کنند . برخی کودکان فقط وقتی در یک فعالیت ورزشی شرکت می کنند که والدین ، آنان را برای انجام آن تشویق کرده باشند اما بعد از پایان بازی ، یا درباره آن شکایت می کنند و یا حاضر نیستند آنرا ادامه دهند. کودکانی که بد ورزش می کنند معمولاً رقابت جو هستند و فقط به پیروز شدن فکر می کنند. چرا مشکلات بروز می کنند ؟ دلیل این که برخی از کودکان بد ورزش می کنند این است که یاد نگرفته اند چگونه رفتارشان را مهار یا تنظیم کنند یا با ناکامی ها کنار بیایند . کودکان دیگری هم هستند که قوانین بازی را عادلانه یاد نگرفتته اند و ممکن است از هر روشی برای برنده شدن خود استفاده کنند. برخی از والدین هم از کنار زمین بازی ، سر فرزندشان داد می زنند مثلاً توپ را نگرفته یا به اندازه کافی تلاش نکرده . برخی هم داور را مورد سوال قرار می دهند یا سر داور یا بازیگران رقیب داد می کشند . این نوع رفتارها ، الگوی نامناسبی را برای کودکان فراهم می کند و معمولاً انگیزه این گونه رفتارها تمرکز بیش از حد ، برای بردن و پیروز شدن است. فشار بیش از حد سوی والدین و دیگران ممکن است اضطراب و مشکلات دیگری از جمله گریه و دل درد قبل از مراسم ورزشی برای کودکان به همراه داشته باشد ، گاهی والدین نمی توانند قبول کنند که فرزندشان از یک ورزش خاص بدش می آید یا به آن علاقه ندارد یا در آن رشته استعداد خوبی ندارد ، به خصوص اگر خودشان در زمان کودکی در آن رشته فعال بوده اند. چگونه می توانید به کودکتان کمک کنید تا مهارت های ورزشی فرا بگیرد ؟ v    کمک کنید هماهنگی در کودکتان شکل بگیرد آماده باشید که برای بازی با فرزندتان وقت صرف کنید تا عضلاتش تقویت شود و هماهنگی و تناسب لازم را به دست آورد . فعالیت های پیشنهادی عبارتند از : ·        قل دادن یک توپ به سمت همدیگر ·        گرگم به هوا ·        ضربه زدن به توپ ·        دویدن و فرار کردن ·        پریدن ·        بازی های تعادلی بسیاری از کودکان از انجام بازی های فعال با والدین خود لذت می برند ، به خصوص اگر پدر و مادرشان افرادی مثبت و تشویق کننده باشند. به کودک خود برای پیشرفت های کوچک در مهارتش توجه و پاداش دهید. v    به فعالیت هایی که کودکتان دوست دارد توجه کنید اگر کودک شما به یک ورزش یا عضو شدن در تیمی که دوستش نیز در آن شرکت دارد علاقه نشان می دهد حتی اگر خود شما به آن رشته ورزشی علاقه ندارید، به او کمک کنید تا آن را تجربه کند. زیرا بهتر است کودکان فعالیتی را انتخاب کنند که از آن لذت می برند مگر احساس کنید یک ورزش خاص برای کودکتان خطرناک است یا نیاز به هزینه زیادی دارد. v    اجازه بدهید کودکتان ورزش های مختلف را آزمایش کند کودکتان را تشویق کنید تا رشته های مختلف ورزشی را امتحان کند این کار به او کمک می کند تصمیم بگیرد چه ورزشی را انتخاب نماید. در پایان فصل یا دوره تحصیلی ، اگرنظرکودکتان در مورد ورزش هایی که دوست دارد تغییر کرده آن را بپذیرید. با این حال ، به کودکتان اجازه ندهید وقتی دوره ای را شروع و ورزشی را انتخاب کرده پس از مدتی کوتاهی آنرا رها کند ، مگر اینکه واقعاً از انجام آن ورزش عصبانی و ناراحت شده باشد . پذیرش یک تغییر در میانه یک دوره ورزشی ممکن است گران هم تمام بشود . ضمناً ممکن است کودکتان یاد بگیرد که اگر زیاد اعتراض کند می تواند از فعالیت هایی که به اندازه کافی در آن ها قوی نیست اجتناب کند. اطمینان به خود و احساس کفایت در یک ورزش ، با تمرین بیشتر و در طول زمان به دست می آید. v    حضور منظم کودک را تشویق کنید به کودکتان کمک کنید منظم و سر وقت در جلسات شرکت کند تا در نظر دیگران غیر قابل اعتماد جلوه نکند. اگر کودک شما بیمار است یا اتفاق دیگری رخ داده ، به مربی یا مسئول تیم او زنگ بزنید تا آنها هم خبر داشته باشند که کودک نمی تواند در تمرین شرکت کند. v    با جلسات آموزشی و مراسم ورزشی همراهی کنید در جلسات تمرینی و مراسم ورزشی فرزندتان هر زمان که برای شما امکان حضور وجود داشته باشد شرکت کنید ، به خصوص در جلسات اولیه دوره ، این موضوع هر نوع نگرانی را که کودک ممکن است درباره شروع یک فعالیت جدید داشته باشند برطرف می کند ضمناً به شما فرصت می دهد تا با روش هایی که مربی از آن استفاده می کند آشنا  شوید. v    پیشنهاد کمک بدهید اگرامکان دارد خودتان هم نقش فعالی را در ورزش های کودکتان ، به عهده بگیرید مثلاً مربی یا مدیر تیم بشوید یا در تهیه لباس های ورزشی ، رفت و آمد ، کارهای نوشتنی یا امتیازدهی کمک کنید . مشارکت شما می تواند علاقه کودکتان را ریک فعالیت خاص تقویت کند. v    کودک را در طول مراسم حمایت کنید اشکالی ندارد که والدین کودکشان را تماشا کنند ، هیجان زده بشوند ، داد بزنند یا هورا بکشند تا کودکشان تشویق و حمایت شود . با این حال ، مراقب باشید درگیر مخالفت ورزی یا ابراز جمله های نامناسب نشوید. v    رفتارهای مطلوب ورزشی را تحسین کنید در حین جلسه های تمرینی و مراسم ورزشی ، مراقب کودکتان باشید و به کاری که خوب انجام می دهد توجه کنید . عملکرد کودکتان را به جای این که او را با عملکرد کودکان دیگر مقایسه کنید . با تلاش های قبلی خودش مقایسه کنید . پس از مسابقه یا جلسه تمرین ، او را تحسین کنید تا انگیزه برای بهترشدن داشته باشد _‌" سوسن جان ، امروز شیرجه ات خیلی عالی بود ، هر دفعه که می پری موفق تر شدی ". v    پس از مراسم او را تشویق کنید کودک چه بازی را برده یا باخته باشد یا حتی از بازی کنار گذاشته شده باشد، نکته مثبتی را در مورد عملکرد او ، تیم او یا حتی گروه رقیب پیدا کنید و به او به خاطر تلاشش تبریک بگویید . اگر بازخورد منفی در نظر دارید آن را با مربی در میان بگذارید. اگر کودک از شما در مورد چگونگی بهبود عملکردش نظر می خواهد ، پیشنهاد های خود را به او بدهید. به جای اینکه فهرست بلند بالایی از اشکالات کودک را به او تذکر دهید یک یا دو پیشنهاد خاص بدهید ، چون برای کودک شما آموزنده تر خواهد بود. چگونه رفتارهای بد ورزشی را می توانید مدیریت کنید ؟ اگر در طول مسابقه ، نوعی بد رفتاری مشکل زا در کودک مشاهده می کنید ، صبر داشته باشید تا بازی تمام شود . به کودک خود نگویید کجای کار اشتباه است ، به جای اینکه بگویید " ماهان ، پرت کردن راکت به سمت تور یک رفتار بد ورزشی است. " بگویید که چه انتظاری از او داشتید. " اگر در مسابقه موفق نشدی ، یک نفس عمیق بکش و تا 10 بشمار " . سپس پیامدی را که با رفتار نادرست او ارتباط داشته باشد تعیین کنید مانند : " چون راکت را پرتاب کردی تا بازی بعدی فقط روی نیمکت بنشین یا تا آخر بازی نباید با دوستانت صحبت کنی. " اگر کودک شما در ورزش های گروهی شرکت کرده ، عادلانه نیست که به عنوان پیامد " بد رفتاری " ، او را از بازی محروم کنید. پیامدی را پیدا کنید که فقط شامل فرزند خودتان باشد. اگر بدرفتاری ادامه داشت چه باید کرد ؟ اگر بد رفتاری ورزشی کودک شما ادامه پیدا کرد راهکارهای دیگری وجود دارد که شما می توانید آن ها را آزمایش کنید : ·    چند قانون را که دوست دارید کودکتان رعایت کند انتخاب کنید مثلاً " سامان جان : آرام باش ، آهسته و مودب صحبت کن و دستورات مربی را اجرا کن . " ·    به کودک خود توضیح دهید که اگر قوانین را پیروی کند امتیاز به دست می آورد. زمان تمرین های ورزشی را به قسمت های کوچکتر تقسیم کنید بسته به این که بدرفتاری معمولاً چند وقت یک بار از کودک شما سر می زند . مثلاً اگر هر 10 دقیقه بد رفتاری می کند ، می تواند برای هر 10 دقیقه ای که از قانون ها پیروی می کند یک امتیاز به دست آورد. ·    به کودکتان بگویید که در پایان مراسم ورزشی امتیازاتش قابل تبدیل به یک جایزه هستند. تصمیم بگیرید که کودک چند رفتار باید انجام دهد تا بتواند جایزه بگیرد و جایزه او چه چیزی خواهد بود . مثلاً اجازه ی تمرین بیشتر یا این که او را به پارک می برید. به کودک بگویید اگر به هدف برسد می تواند پاداش را دریافت کند. ·    از پیش تصمیم بگیرید که اگر کودک قانونی را زیر پا بگذارد چه خواهید کرد. پیامد ها می تواند شامل محروم کردن از یک فعالیت یا از دست دادن امتیازی باشد که قبلاً مشخص شده اند . به کودک بگویید که اگر قانون را بشکند با چه پیامدی روبرو خواهد شد. ·    برای ثبت نام امتیازات به دست آمده یک جدول درست کنید و آن را با خود به مکان مسابقه بیاورید سپس آن را در جایی نگه دارید که کاربرد آن برای شما و فرزندتان راحت باشد مانند روی در یخچال. ·    برای هر دوره زمانی که کودک قوانین را رعایت می کند ، امتیاز آن را در جدول مشخص کنید . در هر فاصله زمانی که در طول تمرین یا مسابقه ممکن می شود ، کودک را به خاطر پیروی از قوانین تحسین کنید. ·    اگر کودک شما قانونی را می شکند ، در آن دوره زمانی به او امتیاز ندهید . مشکل و پیامد آن را به کودک بگویید . پیامد را همانگونه که قبلاً گفته شده اعمال کنید. ·    در پایان زمان مورد توافق ، تعداد امتیازاتی را که کودک به دست آورده جمع بزنید . اگر به میزان مقرر رسیده بود به او پاداش بدهید. ·    اگر کودک به هدف نرسیده بود ، به او پاداش ندهید . با این حال از او انتقاد هم نکنید و امتیازات به دست آمده را از او پس نگیرید . ·    وقتی کودک آسان به هدف مورد نظر می رسد ، شروع به کم کردن پاداش ها کنید به این صورت که رسیدن به اهداف را به تدریج سخت تر و کم کم تعداد امتیازاتی را که کودک باید به دست بیاورد تا پاداش مشخصی را بگیرد اضافه کنید . سپس به تدریج مدت زمانی را که کودک باید به قانون پایبند باشد افزایش دهید مگر زمانی که دیگر تصمیم دارید استفاده از جدول را کنار بگذارید. ·         اگر کودک بد رفتاری می کند استفاده از پیامد ها را ادامه دهید. ·         کودک را به دلیل رفتارهای مطلوب ورزشی تحسین کنید. گام های کلیدی ·         کمک کنید کودکتان از سنین خردسالی هماهنگی عضلانی و حرکتی مناسب به دست آورد. ·         کودک را تشویق کنید تا ورزش های مختلف را آزمایش کند. ·         سعی کنید هر وقت برایتان امکان داشت در مسابقات و جلسات تمرین کودک شرکت کنید. ·         اگر می توانید ، نقش فعالی در تیم ورزشی کودک خود به عهده بگیرید. ·         مربی کودکتان را حمایت کنید. ·         در طول بازی و بعد از آن کودک را حمایت و تشویق کنید. ·         بازخورد های منفی را به مربی واگذار کنید. ·         از پیامدهای منطقی برای کنار آمدن با بد رفتاری ، استفاده کنید. ب:اختلالات رفتاری قربانی قلدری شدن قلدری در میان برخی کودکان سن مدرسه ابتدایی پدیده شایعی است . در میان هر هفت کودک دبستانی یک نفر حداقل هفته ای یک بار مورد قلدری واقع می شود . بیشتر کودکان ، زمانی را یا قلدری کرده اند یا مورد قلدری قرار گرفته اند . پسر ها در مقایسه با دختر ها بیشتر مورد قلدری واقع می شوند یا نسبت به دیگران قلدرانه رفتار می کنند . قلدری معمولاً جلوی چشم کودکان دیگر ولی دور از چشم بزرگسالان انجام می شود . قربانی قلدری شدن می تواند یک رویداد آسیب زا باشد و بر روی اعتماد به نفس کودک و نگرش او نسبت به مدرسه اثر بگذارد. این راهنما پیشنهاداتی را ارائه می دهد تا به کمک آنها به کودکتان بیاموزید چگونه با این مشکل کنار بیاید و خودتان نیز بدانید اگر کودکتان مورد زورگویی قرار گرفت چه کاری انجام بدهید. قلدری چیست ؟ قلدری یعنی کسی از قدرتش برای برای آسیب زدن ، مسخره کردن یا ترساندن دیگران استفاده کند تا به هدف خود برسد. طیف این پدیده می تواند از یک تمسخر کوچک یا تهدید دیگران تا تهاجم بدنی باشد. قلدری می تواند به اشکال مختلف صورت گیرد : ·        کلامی _ مسخره کردن ، توهین کردن ، لقب بد دادن ·        جسمی _ زدن ، پشت پا گرفتن ، هل دادن ، دعوا کردن ·        ژست گرفتن _ ژست ها با حالت های تهدید کننده در صورت ·        زورگویی _ طلب پول ، ناهار یا انجام کارهای مدرسه ·        کنار گذاشتن _ کسی را از فعالیت ها کنار گذاشتن ·        تلفنی _ آزار دادن از طریق تماس تلفنی یکی از بدترین انواع قلدری ، زمانی است که چندین کودک تصمیم می گیرند یک نفر را اذیت کنند. علل قلدری قلدری اکثراً در سال های آخر دبستان و سال های اول راهنمایی رخ می دهد . زمانی که کودکان به دلیل وارد شدن به دوران بلوغ ، تغییرات جسمی ، اجتماعی و هیجانی خاصی را تجربه می کنند . در این زمان ، برخی کودکان تاکتیک های قدرت و مزاحمت را امتحان می کنند و برخی دیگر به دلیل خصوصیات چهره یا جسمی خود مستعد آن هستند . کودکان ممکن است به این دلیل که دیگران را مورد قلدری قرار دهند که راه بهتری برای حل مشکلات بلد نیستند و راه معمول رفع مشکل از نظر آن ها پر خاشگری است. حتی ممکن است آنها دیده باشند که والدینشان نیز مشکلات را از طریق دعوا یا پرخاشگر شدن حل می کنند. سایر کودکان ممکن است به این دلیل قلدری کنند که محبوبیت به دست آورند یا بتوانند در یک گروه جذب شوند . برخی کودکان از خودشان بدشان می آید و به بچه های دیگر زور می گویند تا احساس کنند که قدرت بیشتری دارند. برخی کودکان ، بیشتر از سایرین احتمال دارد مورد قلدری واقع شوند. این کودکان اغلب حساس تر ، محتاط تر ، و ساکت تر از کودکان دیگر هستند . آنها ممکن است نسبت به فرد قلدر طوری واکنش نشان دهند که او را بیشتر تقویت کند ، مثل ناراحت شدن ، گریه کردن ، تسلیم شدن ، پول یا ناهار خود را به قلدر دادن . به این ترتیب قلدرها عادت می کنند آنچه را می خواهند به دست بیاورند و به قلدری نسبت به دیگران ادامه دهند. پیامد های قلدری کدامند ؟ شایع ترین واکنش ها نسبت به قلدری ، معذب شدن ، شرم ، ترس از پذیرفته نشدن و اعتماد به نفس پایین است. کودکانی که اغلب توسط یک قلدر آزار می شوند ممکن است مضطرب شوند ، حالت تهوع پیدا کنند ، دل درد داشته باشند ، مشکلات خواب یا کابوس شبانه پیدا کنند ، ممکن است جایشان را خیس کنند یا از رفتن به جاهایی که قلدری در آن اتفاق می افتد مثل مدرسه پرهیز نمایند . والدین کودکی که مورد قلدری واقع شده ممکن است نگران کودکشان بشوند و ندانند که چه کاری باید انجام دهند ، به خصوص اگر کودکشان نخواهد که مربیان مدرسه یا والدین کودک زورگو در جریان واقعه قرار گیرند زیرا کودکان می ترسند اگر همه متوجه موضوع شوند ممکن است صدمه بیشتری از فرد قلدر ببینند. اگر کودکتان مورد قلدری قرار گرفته چگونه به این موضوع پی می برید ؟ بسیاری از کودکان ( حداقل یک پنجم آنان ) به کسی نمی گویند که مورد قلدری قرار گرفته اند . با این حال می توان دنبال علائمی گشت که نشان دهد کودک ، مورد آزار قرار گرفته است. این علائم عبارتند از : ·        خجالت کشیدن در حضور سایر کودکان ·        مشکل در بیان افکارشان ·        اعتماد به نفس پایین یا خود را دست کم گرفتن ·        مضطرب ، ترسو یا ناراحت به نظر رسیدن ·        سعی در دوری از موقعیت های خاص مانند امتناع از رفتن به مدرسه ·        افت عملکرد تحصیلی ·        انزوا ، مثلاً موقع زنگ تفریح هیچ کسی را نداشته باشد که با او بازی کند. اگر کودکتان مورد قلدری قرار گرفته چه باید کرد ؟ قلدری به هیچ وجه نباید نادیده انگاشته شود و کودکان را نباید به حال خود گذاشت تا شخصاً با موضوع قلدری کنار بیایند . بزرگسالان باید مستقیماً دست به کار شوند . اجازه بدهید کودکتان بداند که شما چه نقشه ای دارید. با مسئول مربوطه ، در محلی که قلدری رخ  داده صحبت کنید . برخی از قلدری ها به محض اینکه روسای مدرسه ، کلوپ یا سایر والدین از قضیه با خبر می شوند کار خود را متوقف می کنند . می توان با فرد قلدر صحبت کرد ، او را از نزدیک تحت نظر گرفت و به او کمک کرد تا راه های دیگری برای حل مشکلاتش پیدا کند. چگونه به کودکتان کمک می کنید تا با این موضوع کنار بیاید ؟ v    به صحبت های کودک خود گوش کنید اگر شما باخبرید کودکتان مورد قلدری قرار گرفته و یا حدس هایی در این مورد می زنید ، او را تشویق کنید تا آنچه را که اتفاق افتاده دقیقاً توضیح دهد . بپرسید آیا موضوع قبلاً هم رخ داده و اگر بلی چند وقت یک بار بوده ؟ v    از کودک بپرسید که خود او چه کاری انجام داده است گاهی کودکان روش خاص خودشان را برای کنار آمدن با مشکل انجام می دهند. معمولاً آنها یک یا دو بار کاری را آزمایش می کنند اما چون قلدری تدوام می یابد تسلیم می شوند . از او بپرسید وقتی سعی کرد قلدری را متوقف کند چه اتفاقی افتاد _ " وقتی آنها به تو گفتند « اوا خواهر » ، تو چه کار کردی ؟ بعد چه اتفاقی افتاد ؟ " بچه ها گاهی جواب های مبهم می دهند مثلاً هیچی یا سعی کردم بهشان محل نگذارم . به کودک کمک کنید تا اختصاصی تر صحبت کند _" وقتی می گویی هیچ کاری نکردی ، بگو دقیقاً چی گفتی یا چه کار کردی . " اجرا کردن موقعیت در اینجا می تواند مفید باشد _ " خیلی خوب ، فکر کن من آرش هستم . من جلو می آیم و به تو می گویم اوا خواهر و تو را از صف می اندازم بیرون . تو چه کار می کنی ؟ " v    آرام بمانید کودکانی که مورد تمسخر یا قلدری قرار می گیرند نیاز دارند احساس کنند که می توانند با والدینشان در مورد مسئله صحبت کنند. بنابراین شما باید آرامش خود را حفظ کنید . اگر شما واکنش تند نشان بدهید و تهدید کنید که به والدین بچه قلدر یا به مدرسه زنگ می زنید کودک ممکن است حتی از شما بخواهد که این کار را نکنید. ممکن است دیگر راجع به قلدری حرفی نزند . در ضمن فکر نکنید که تمام این مشکل به گردن فرد قلدر است. ممکن است فرزند شما هم کودک قلدر را مسخره یا تحریک کرده باشد. v    مشکل را خلاصه کنید خلاصه ماجرا حقایق را به هم مرتبط می کند _ " بنابراین ، از اول سال تحصیلی ، آرش و امید تو را در مدرسه مسخره کرده و از کلمات زشت در مورد تهدید تو استفاده کرده اند ، موقعی که در صف هستی و داری به کلاس می روی جلوت پیچیده اند و تهدیدت کرده اند که وقتی مدرسه تعطیل شود تو را کتک می زنند . این باعث شده که تو از رفتن به مدرسه بترسی و در کلاس حالت تهوع داشته باشی . تا به حال تو چندین بار سعی کرده ای که به آن ها محل نگذاری اما انگار این روش باعث شده موضوع بدتر شود . یک بار موضوع را به معلم گفتی . درسته ؟ " v    تأیید کنید که یک مشکل وجود دارد به کودک بگویید که قلدری نوعی مشکل است و شما باید با هم تلاش کنید تا به یک راه حل برسید _ " قرار نیست این موضوع از این به بعد ادامه داشته باشد. لازم است با هم فکر کنیم تا راه حلی برای متوقف کردن آن پیدا کنیم ." v    دلایل ممکن برای قلدری را توضیح دهید اگر کودکان بفهمند موضوع از چه قرار است و چرا مشکل ادامه پیدا کرده ، بیشتر احتمال دارد که راه حل جدیدی برای این مسئله پیدا کنند . بیشتر کودکان مشکل را با اصطلاحات مربوطه به ماهیت خود قلدری توضیح می دهند _ " اوه ، اون اصلاً یه قلدره " یا " اون همیشه دوست داره اینجوری باشه ، همه از او متنفرند " یا " اون همیشه باعث دردسره ." این روش به حل مسئله کمک نمی کند . راه مفید این است که علل احتمالی دیگری را برای قلدری به کودک معرفی کنید _ " بیا فکر کنیم چرا این اتفاق می افتد . به نظر می رسد که کیوان و سام دوستان زیادی ندارند . وقتی تو را مسخره می کنند ، آیا بچه های دیگر هم می خندند و به آنها ملحق می شوند ؟ شاید آنها این کار را می کنند تا به بقیه بچه ها نشان بدهند که چقدر زرنگ و خشن هستند . بنابراین ممکن است این کار را برای جلب توجه انجام دهند یا شاید تو را انتخاب می کنند چون کلکشان می گیرد . به این ترتیب آنها به چیزی که می خواهند می رسند . یادت باشد تو گفتی که آخرین بار جلوی تو پریدند که زودتر از تو به مدرسه برسند . شاید کیوان و سام هر بار به چیزی که خواسته اند رسیده اند و برای همین هم روش خودشان را ادامه می دهند . تو چه فکر می کنی ؟" v    نظر کودک خود را بپرسید در آغاز ، بسیاری از کودکان نمی دانند چگونه با مشکل مقابله کنند . آنها ممکن است برای پیدا کردن راه حل نیاز به کمک داشته باشند. کار را به این صورت آغاز کنید که از او سوال نسبتاً عمومی بپرسید _ " تو چطور می خواهی با این موضوع مقابله کنی ؟ " یا " اگر کامران و سام دوباره این کار را بکنند تو سعی می کنی چه کار کنی ؟ " یک تکه کاغذ بردارید و از کودک بخواهید هر چقدر می تواند راه حل های بیشتری برای مسئله مطرح کند . اگر کودکتان چیزی را پیشنهاد می کند ،آن را بنویسید بدون توجه به این که ممکن است نظرش ناشیانه به نظر برسد. نگویید که این راه به نظرتان خوب یا بد می رسد. چیزی بگویید که مثلاً _ " خوب ، این هم یک راهه . بگذار قبل از این که تصمیم بگیریم چه کاری بکنیم به چند راه دیگر هم فکر کنیم . " v    پیشنهادهای خودتان را هم مطرح کنید اگر به راه های دیگری فکر می کنید ، پس از این که راه حل های کودکتان تمام شد آنها را هم اضافه کنید. می توانید به کودکتان پیشنهاد بدهید که : ·         به محض این که شروع به تمسخر او می کنند آن را نادیده بگیرد و محل را ترک کند. ·         با سایر کودکان دوست شود و موقع زنگ تفریح با آنها بازی کند. ·    با قلدر ها مطمئن و قاطع صحبت کند . مثلاً _ مسخره کردن تو مرا ناراحت نمی کند یا من به حرف هایت گوش نمی دهم . v    یک راه حل را انتخاب کنید وقتی به 10 راه حل رسیدید ، از کودک بپرسید در مورد هر کدام چه فکری می کند . در کنار راه حل هایی که منطقی به نظر می رسند یک علامت بزنید . آنهایی را که به نظر می رسد به درد نمی خورند خط بزنید . به کودک کمک کنید بهترین راه حل را برای امتحان انتخاب کند. گام های کلیدی ·         دنبال علائمی بگردید که نشان دهد کودکتان مورد قلدری قرار گرفته است. ·         کودکتان را به حال خود نگذارید و مستقیماً دست به کار شوید. ·         با مسئول مربوطه در محلی که قلدری رخ داده صحبت کنید. ·         به سخنان کودکتان گوش کنید. ·         از او بپرسید که خود او چه عکس العملی داشته است. ·         برای حل مشکل اول آرامش خود را حفظ کنید . ·         نظر کودکتان را در مورد راه حل های ممکن بپرسید. ·         پیشنهاد های خودتان را مطرح کنید و بالاخره یک راه حل انتخاب نمایید. ناسزا گویی اغلب اوقات کودکان کلمات زشتی را یاد می گیرند و به زبان می آورند که مورد پسند والدین و جامعه نیست . گاهی ممکن است برخی کلمات را والدین خودشان نیز به کار ببرند ولی در عین حال این والدین هستند که مشخص می کنند به کار بردن کدام کلمات مجاز یا غیر مجاز است. توصیه ما به شما کمک می کند به فرزندتان یاد دهید کلماتی را به کار ببرد که از نظر اجتماعی و خانوادگی مجاز باشند. ناسزا گویی چیست ؟ ناسزا یعنی به کار بردن کلمات بی ادبانه و توهین آمیز . این عمل می تواند به نوعی بد رفتاری با دیگران محسوب شود یا حاصل طغیان خشم یا نتیجه ی سرما خوردگی فرد باشد. چرا کودکان ناسزا می گویند ؟ نمی توان انتظار داشت که کودکان هرگز ناسزا نگویند . بیشتر کودکان کلمات زشتی را که از دیگران شنیده اند مورد آزمایش قرار می دند . اگر اطرافیان به ناسزا گویی کودک واکنش نشان دهند ، مثلاً بخندند یا به آن زیاد توجه کنند و یا بر عکس جر و بحث کنند که چرا حرف زشت زده است ، احتمال دارد ناسزاگویی ادامه یابد. وقتی کودکان با دوستانشان هستند احتمال ناسزاگویی آنها بیشتر می شود زیرا برخی کودکان برای این که خودشان را قوی تر و سر سخت تر نشان دهند یا بخواهند قلدری کنند و یا دیگران را تهدید کنند ، ناسزا می گویند . اگر ناسزا گویی ، کودکان را به خواسته هایشان برساند ، احتمال ادامه این روش بیشتر است. چگونه از ناسزا گویی جلو گیری کنیم v    خودتان الگوی خوبی باشید اگر خودتان کلمات زشت به کار می برید نمی توانید از فرزندتان توقع داشته باشید که حرف های زشت نزند در مواقعی که مجبورید عبارت خود را با گفتن کلماتی نشان دهید ، کلماتی را به کار ببرید که به فرزندتان نیز اجازه گفتن آنها را می دهید. v    آگاهانه ، نادیده بگیرید نادیده گرفتن آگاهانه ، یک ترفند خوب برای موقعی است که کودک برای اولین بار حرف زشت می زند. یعنی اگر کودکتان ناسزا گفت به روی خودتان نیاورید ، به اونگاه نکنید و با او حرف نزنید . اگر ناسزاگویی منجر به واکنش از جانب اطرافیان نشود ممکن است متوقف شود . اما اگر ناسزاگویی زیاد است و به یک مشکل تبدیل شده توصیه های زیر را به کار ببرید. v    از پیش برنامه ریزی کنید والدین قبل از اینکه با کودکشان در مورد نا سزاگویی صحبت کنند ، باید انتظارات خود را مشخص سازند . کلماتی را که توهین آمیز می دانید یا در مدرسه یا جامعه نامناسب محسوب می شود مشخص کنید و به کودک اجازه ندهید این کلمات را به کار ببرد. v    در مورد این مشکل با کودک گفتگو کنید زمانی که هر دو در آرامش هستند با کودک در مورد ناسزاگویی گفتگو کنید . مشکل را از دیدگاه خودتان توضیح دهید . " امید جان : من دوست ندارم تو حرف زشت بزنی . " کلماتی را که نامناسب می دانید فهرست کنید و برخی جایگزین های مناسب را نیز برای آنها ارائه دهید " دیگر اجازه نداری این کلمات را بگویی ....... " (  فهرست عبارات نامناسب و غیر مجاز ) - " اگر مجبوری این طوری صحبت کنی ، می توانی بگویی ...... " ( کلمات را برای کودک مطرح کنید ) . v    در مورد پیامد ها صحبت کنید از پیش تصمیم بگیرید که اگر کودکتان ناسزا گفت چه کاری انجام خواهید داد . از پیامدهای مناسب استفاده کنید مانند محروم شدن از یک فعالیت لذت بخش یا از دست دادن یک امتیاز مثل اجازه انجام بعضی بازی ها یا تماشای تلویزیون یا پارک رفتن. از پیش به کودکتان بگویید که اگر ناسزا بگوید چه پیامدهایی دریافت خواهد کرد. v    کودکان را به خاطر استفاده از کلمات مناسب تشویق کنید اگر کودکتان در طول روزحرف زشت نزد ، او را تشویق کنید – " متشکرم که امروز کلمات مناسب به کار بردی . " همچنین می توانید با دادن دسر مورد علاقه یا پیشنهاد یک بازی لذت بخش با مامان یا بابا او را تشویق کنید. چگونه با نا سزا گویی کودک مقابله کنیم v    مشکل و پیامد های آن را به کودکتان بگویید اگر شنیدید که کودکتان حرف زشت زد به او بگویید " کاوه ، تو داری حرف زشت می زنی . ما اینجور کلمات را در خانه به کار نمی بریم . " پیامد را به کودکتان بگویید " چون حرف زشت زدی امروز اجازه نداری دوچرخه سواری کنی ، از این به بعد سعی کن مودبانه حرف بزنی . " اگر کودکتان در حالی که با بچه ها ی دیگر بازی می کرد ناسزا گفت به او بگویید باید برای مدتی کوتاه از بچه ها دور باشد و تنها بازی کند . مثلاً بگویید " زهره تو با دیگران درست صحبت نمی کنی ، 10 دقیقه برو و تنها بازی کن . " در این مواقع اعتراضات و شکایات کودک را نادیده بگیرید . با کودک در مورد جریمه اش بحث و بگو مگو نکنید . خیلی ساده تنها پیامد مورد نظر را اجرا کنید. به قانون خود وفادار بمانید و بعد از زمان تعیین شده فعالیت لذت بخش یا امتیاز را به کودک برگردانید . ممکن است تا زمانی که کودکتان یاد بگیرد که کلمات مناسب را به کار ببرد ، لازم شود که بارها و بارها پیامدها را اجرا نمایید. v    اگر مشکل باقی ماند ·    به کودکتان بگویید که اگر کلمات مناسب به کار ببرد امتیاز می گیرد . زمانی از روز را که ناسزا گویی بیشتر و مشکل ساز است در نظر بگیرید . مثلاً بین 3 تا 6 بعد ازظهر ، بعد بر اساس این که کودکتان چند مرتبه حرف زشت می زند این زمان را به زمان های کوچک تری تقسیم کنید . مثلاً اگر تقریباً هر نیم ساعت یک بار حرف زشت می زند ، برای هر نیم ساعتی که کلمات مناسب به کار می برد یا حرف زشت نمی زند به او یک امتیاز بدهید. ·    به کودکتان بگویید که این امتیازها می تواند با یک پاداش روزانه یا یک پاداش بزرگ تر در آخر هفته مبادله شود. تعیین کنید که کودکتان برای گرفتن پاداش چه مقدار امتیاز لازم دارد و پاداش کار او چه خواهد بود . به کودکتان بگویید که اگر به هدف برسد چه چیزی به دست خواهد آورد. ·    از قبل تعیین کنید که اگر کودکتان ناسزا گفت چه می کنید . همانگونه که قبلاً توضیح داده شد پیامدها می تواند شامل از دست دادن یک فعالیت لذت بخش یا یک امتیاز باشد بعضی خانواده ها از یک سیستم جریمه استفاده می کنند و هر فردی از خانواده که حرف زشت بزند باید مقداری پول در یک گلدان بیندازد . اگر کودکتان پول تو جیبی می گیرد می توانید از این روش استفاده کنید . برای کودکان زیر 10 سال می توانید از اتاق خلوت به عنوان پیامد ضروری برای ناسزا گویی استفاده کنید. به هر حال از قبل به کودکتان بگویید که اگر حرف زشت بزند چه پیامدی دارد. ·    جدولی برای ثبت امتیازها تهیه کنید ، آن را جایی که دیدنش برای شما و کودک آسان باشد مثلاً روی در یخچال بچسبانید. ·    هر بار که کودکتان کلمه مناسب به کار می برد امتیاز او را روی جدول مشخص کنید و او را به خاطر استفاده از کلمات مناسب و مجاز تشویق کنید. ·    در هر مقطع زمانی که کودکتان ناسزاگویی کرد ، برای آن مقطع زمانی به او امتیاز ندهید . مشکل و پیامد آن را به کودکتان بگویید و جریمه را همانگونه که قبلاً توضیح داده شد اجرا کنید. ·    در پایان زمان مقرر امتیازاتی را که کودکتان به دست آورده است حساب کنید و اگر به تعدادی رسید که از قبل به عنوان هدف تعیین کرده بودید ، به او پاداش دهید. ·    اگر تعداد امتیازاتی که کودکتان بدست آورده است به تعدادی که از قبل به عنوان هدف آن روز تعیین کرده بودید نرسید ، به او پاداش ندهید . البته یادتان باشد که از او انتقاد هم نکنید و امتیازاتی را که به دست آورده است ازاو پس نگیرید. ·    زمانی که کودکتان به آسانی به هدف تعیین شده می رسد می توانید پاداش دادن را به تدریج پایان دهید. برای این کار ابتدا تعداد امتیازاتی را که برای کسب پاداش لازم است به تدریج افزایش دهید . سپس مدت زمانی را که کودک باید از کلمات مناسب استفاده کند تا امتیاز بگیرد به تدریج افزایش دهید . این کارها را تا زمانی که بتوانید جدول را کنار بگذارید ، ادامه دهید. ·         اگر کودک به ناسزا گویی ادامه می دهد کماکان پیامدهای آن را اجرا کنید. ·         کودکتان را به خاطر استفاده از کلمات مجاز و مناسب تشویق کنید. v    نمونه ای از جدول امتیاز ها زهره برای هر نیم ساعتی که از کلمات مناسب استفاده کند یا حرف زشت نزند یک امتیاز می گیرد. امتیاز:                      دارد              ندارد       دارد این نکات را به خاطر بسپارید گاهی ممکن است در جمع کودکان ، کودکی تعریف کند که سایر کودکان چه حرف های زشتی زده اند . این مسأله می تواند به اندازه ی خود ناسزا گویی مشکل ساز باشد. سعی کنید تنها بر اساس آنچه خودتان دیده یا شنیده اید عمل کنید. اگر داستان سرایی ادامه داشت ،گوینده را 5 دقیقه از بین کودکان بیرون بفرستید. گام های کلیدی ·         خودتان الگوی خوبی باشید. ·         اولین مرتبه که کودک حرف زشت زد آگاهانه آن را نادیده بگیرید. ·         کلمات مجاز را تعیین کنید و به کودکتان یاد بدهید. ·         اگر کودکتان از کلمه های مناسب و مجاز استفاده می کند او را تشویق کنید. ·         اگر شنیدید که کودکتان ناسزا می گوید فوری وارد عمل شوید. برای ناسزا گویی ( جریمه ) تعیین کنید. دروغگویی نگرش متفاوت آدم ها و گروه های اجتماعی به مسئله دروغگویی برای کودکان پیچیده و گیج کننده است گاهی اوقات بزرگ تر ها نگفتن حقیقت یا گفتن دروغ های مصلحت آمیز را که با هدف آسیب نزدن به عواطف و احساسات دیگران است مفید تلقی می کنند و اغلب در طول روز دروغ هایی از این دست می گویند. دروغگویی آگاهانه به قصد فریب دادن و گمراه کردن ، گول زدن ، از راه به در کردن و یا منحرف کردن افکار دیگران صورت می گیرد. دروغگویی از این جهت مشکل آفرین است که اعتماد افراد را نسبت به هم، کم می کند. بنابراین اگر کودکان دروغ بگویند اعتماد والدین و دیگران نسبت به آنان کم می شود و اگر زمانی هم حرف راست بزند ممکن است کسی حرف آنان را باور نکند . کودکان باید یاد بگیرند هر اتفاقی که می افتد آنها باید راست بگویند . بهترین زمان برخورد با دروغگویی در آغاز شکل گیری آن است. خیالبافی و داستان سرایی ، در میان کودکان پیش دبستانی بسیار شایع است. آنها گاهی واقعیت و رویا را در هم می آمیزند و ممکن است داستان های غیر واقعی بگویند بدون اینکه عمداً قصد دروغگویی داشته باشند. در آغاز سن ورود به دبستان ، کودکان رفته رفته به تفاوت بین حقیقت و رویا ، پی می برند و اگر دروغگویی در این سن ادامه داشته باشد کم کم به یک پدیده مشکل ساز تبدیل می شود. چرا کودکان دروغ می گویند ؟ v    دروغگویی کودکان علل مختلفی دارد از جمله : گاهی اوقات آنها به خاطر ترس از تنبیه دروغ می گویند مثلاً کارهایی کرده اند که پدر و مادرشان به آنها اجازه انجام آن را نداده اند . گاهی هم ممکن است به جای گفتن حقیقت دروغ بگویند. برای مثال اگر کودک ببیند که وقتی حقیقت را می گوید به ناحق سخت تنبیه می شود ممکن است یاد بگیرد که برای فرار از تنبیه در آینده دروغ بگوید. ·    بعضی اوقات کودکان دروغ گفتن را از والدین خود یا از کودکان دیگر یاد می گیرند.مثلاً وقتی می بینند که دیگران از دروغ گفتن سود می برند یا به کمک آن امتیازی کسب می کنند از آنها تقلید می کنند. ·    ممکن است به خاطر تأیید و توجهی که از دوستانشان می گیرند یا به خاطر کارهای بدی که به تنهایی یا به همراه دیگران انجام داده اند دروغ بگویند. ·    گاهی ممکن است فکر کنند اگر حقیقت را بگویند دیگران باور نمی کنند در نتیجه داستانهایی سر هم می کنند تا خودشان را در نظر سایرین ، قابل قبولتر جلوه دهند. بنابراین اگر کودکتان حقیقتی را بگوید و شما باور نکرده و به او اطمینان نکنید به این ترتیب به او یاد می دهید که دروغ بگوید. ·    بچه های در سن دبستان معمولاً خودشان را لو می دهند چون وقتی دروغ می گویند لبخند می زنند و یا مشخص است که داستان هایشان نمی تواند واقعی باشد برای مثال وقتی از آنها خواسته می شود توضیح بدهند که " این 1000 تومان را از کجا آورده ای ؟ " ممکن است داستان های عجیبی سر هم کننند مثلاً بگویند از دوستم گرفتم تا برایش کتاب بخرم. چگونه می توان از دروغگویی جلوگیری کرد ؟ v    در مورد مشکل با کودکتان گفتگو کنید در کمال آرامش برای او توضیح دهید که دروغگویی عمل بسیار بدی است. این گفتگو نباید بلافاصله بعد از اینکه او دروغ گفت انجام شود . مطمئن شوید فرزندتان می فهمد که دروغگویی یعنی : " گفتن چیزی که حقیقت ندارد ، از روی قصد و آگاهی ". به او بگویید چگونه دروغ گفتن او روی شما تأثیر می گذارد و چرا فکر می کنید این مطلب در آینده مشکل ساز خواهد شد. بنابراین از او بخواهید که دیگر دروغ نگوید. " سارا جان ببین : وقتی تو دروغ میگی من خیلی عصبانی می شم . اونوقت حتی اگر راست هم بگی برای من سخته که باور کنم. اگر همینطور به دروغ گفتن ادامه بدی اعتماد همه نسبت به تو کم میشه ". v    نظر او را هم بپرسید اگر از کودکتان سوال کنید که چه نیازی به دروغگویی احساس می کند ، بسیاری از آنها حرفی برای گفتن ندارند. عده ای دیگر نیز دلیل تراشی می کنند یا سعی دارند با توضیحات خودشان شما را قانع سازند . با او صحبت کنید و خیلی ساده به او بگویید که می خواهید از این پس حقیقت را بگوید. v    راجع به پیامد دروغ گفتن صحبت کنید از قبل مشخص کنید که وقتی دروغ بگوید با چه پیامدهایی رو به رو خواهد شد و نتیجه اش چه خواهد بود . به عنوان مثال فرصت تماشای تلویزیون یا بازی با دوستانش را از دست خواهد داد. فرزندتان را تشویق کنید تا راست بگوید v    به او فرصت بدهید گاهی راجع به تکالیفی که به عهده اش گذاشته اید از او سوال کنید " اتاقت را تمیز کردی ؟ "  " اسباب بازی هایت را جمع کردی ؟ " به این ترتیب فرصت دروغ گفتن را ز او می گیرید. v    وقتی راست می گوید به او جایزه بدهید اگر کودکتان راست گفت او را تشویق کنید ، حتی با یک تشکر کوچک " از اینکه راستش را گفتی ممنونم ". گاهی اوقات لازم می شود که جایزه ای هم برایش در نظر بگیرید . این مهم است که بداند برای گفتن حقیقت این جایزه را دریافت کرده است. با دروغگویی چگونه برخورد کنیم ؟ اغلب موارد ممکن است نتوانید ثابت کنید که کودکتان دروغ می گوید. بنابراین به او بگویید اگر دروغ گفته باشد چه پیامدی برایش به همراه دارد. ولی اگر اطمینان دارید فرزندتان حقیقت را نمی گوید منتظر نشوید دلیل بیاورید به او بگویید " تو راست نگفتی چون هنوز اتاقت را مرتب نکرده ای ، بنابراین امشب از تلویزیون خبری نیست ". دیگر هیچ توضیح اضافه ای را هم نپذیرید، بحث و گفتگو هم نکنید و به اعتراضات او هم اعتنا نداشته باشید. همیشه اول تکلیف دروغگویی را روشن کنید ، سپس به حادثه ای که منجر به  دروغ گویی شده بپردازید و برای هر کدام جریمه جداگانه ای در نظر بگیرید .ظرف شکسته ای که مدتی است دنبالش می گردید در اتاق کودکتان پیدا می شود و شما حدس می زنید که او درباره ی  این اتفاق به شما دروغ گفته . یک جریمه برای دروغگویی در نظر بگیرید ، مانند تماشا نکردن تلویزیون ، سپس جریمه دیگری برای شکستن ظرف مثلاً مقداری از پول هفتگی اش را برای تعمیر آن کسر کنید . به قرار داد خود پایبند باشید و متناسب با عمل انجام شده تنبیهی در نظر بگیرید. برای دروغ های کوچک تنبیه کوچک تر و برای دروغ های بزرگ تر تنبیه بزرگ تری اعمال کنید. اگر دروغگویی ادامه داشت چه باید کرد ؟ معمولاً مدت زیادی طول می کشد تا کودک راست گویی را یاد بگیرد و دروغگویی را کنار بگذارد . شاید تهیه یک توافق بتواند در این راه به شما کمک کند . ( به مثال نگاه کنید) توافق نامه من ........................... قبول می کنم که راست بگویم ما............................. قبول می کنیم که اگر ......... راست گفت به او جایزه بدهیم. پاداش ( جایزه ) برای هر روز که او حقیقت را بگوید می تواند 1 امتیاز کسب کند و اگر او بعد از 2 هفته 10 امتیاز بگیرد به عنوان پاداش کتاب یا اسباب بازی مورد علاقه اش را تهیه خواهیم کرد. v     تنبیه ها اگر در طول 2 هفته ، امتیاز اوبه 10 نرسد برای یک هفته از تماشای برنامه تلویزیونی مورد علاقه اش محروم خواهد شد. v    امضاء نام کودک ................... تاریخ نام پدر ......................... تاریخ نام مادر........................تاریخ ·         برای فرزندتان توضیح دهید که می تواند با هر بار که حقیقت را می گوید یک امتیاز بگیرد. ·    این امتیازات در پایان روز به جایزه ای خاص ( که تعیین می کنید ) تبدیل می شود. همینطور جوایز روزانه تبدیل به جایزه هفتگی می شود . دقیقاً مشخص کنید که چقدر باید راست بگوید تا یک امتیاز بگیرد و چند امتیاز باید بگیرد تا جایزه بزرگ آخر هفته را دریافت کند و آن جایزه چه خواهد بود. ·    عواقب دروغگویی را هم دقیقاً مشخص کنید . حتماً باید راجع به نتایج دروغگویی از قبل توضیح بدهید . مثلاً اگر فرزندتان پول تو جیبی دریافت می کند تنبیهی که اعمال می کنید می تواند به این صورت باشد " اگر دورغ بگویی تا یک هفته از پول تو جیبی خبری نیست ". شاید بهتر باشد از او بپرسید اگر دروغ گفت خودش چه تنبیهی را برای خودش در نظر می گیرد. ·    جدولی تنظیم کنید تا امتیازات گرفته شده در آن ثبت شود و آن را در جایی قرار بدهید که دیدنش برای شما و فرزندتان راحت باشد مثلاً روی در یخچال. ·    هر روز که کودکتان راست می گوید یک علامت در جدول بزنید . برای هر بار راستگویی ، او را تشویق کنید و برای هر چند علامت یک جایزه ویژه در نظر بگیرید. ·    اگر شک دارید که او دروغ می گوید برای مدت زمان مشخصی هیچ امتیازی به او ندهید . برای او توضیح دهید که چرا امتیاز نگرفته و چرا از جایزه خبری نیست. ·    اگر توافق کردید که در پایان هفته در صورت گرفتن امتیازات مشخص به او جایزه می دهید، حتماً راس موعد مقرر این کار را بکنید. ·         اگر او نتوانست امتیاز لازم را کسب کند با آرامش توضیح دهید که از جایزه خبری نیست اما از او انتقاد نکنید. به تدریج که او به راستگویی عادت کرد امتیازات را کاهش و زمان مورد توافق برای دریافت جایزه را افزایش دهید. گام های کلیدی ·    با کودکتان راجع به زشت بودن دروغگویی صحبت کنید و توضیح دهید که دروغگویی اعتماد افراد را نسبت به هم کم می کند. ·         از او بخواهید به هیچ وجه دروغ نگوید. ·         او را تشویق کنید تا راست بگوید. به او بگویید اگر دروغ بگوید با چه پیامدی رو به رو می شود. اگر اطمینان دارید دروغ می گوید ، فوراً دست به کار شوید. برای دروغ گفتن جریمه و تنبیه مشخصی در نظر بگیرید. دزدی بسیاری از والدین با مشکل گم شدن پول یا سایر اشیاء منزل ، رو به رو می شوند یا متوجه می شوند که کودکشان چیزهایی را به خانه آورده که مال خودش نیست. گرچه برخی از کودکان ممکن است یکی دو بار دست به این کار زده باشند ولی در اکثر آنان الگوی دائمی دزدی شکل نمی گیرد. کودکان خردسال معمولاً مفهوم دزدی را متوجه نمی شوند ، یا تفاوت آن را با قرض کردن چیزی یا بی اجازه برداشتن آن را تشخیص نمی دهند . ولی زمانی که به مدرسه ابتدایی می روند این ظرفیت را پیدا می کنند که مفهوم مالکیت را درک کنند و بفهمند که برداشتن چیزی که به آنها تعلق ندارد اشتباه است. وقتی کودکان به دزدی ادامه می دهند برای والدین بسیار مشکل است که به آنها اعتماد کنند . در این بخش توصیه هایی به شما ارائه می شود تا به کودکتان بیاموزید که همیشه راستگو و مورد اعتماد باشد و قبل از اینکه چیزی را بردارد در مورد آن سوال کند. چرا کودکان دزدی می کنند ؟ دزدی برخی کودکان به این دلیل است که چیزی را که دوست دارند و می خواهند ، می بینند و دیگر طاقت نمی آورند که صبر کنند. دلیل دیگر دزدی آن است که می بینند دوستشان دزدی می کند وآنان هم تشویق به دزدی می شوند تا به این ترتیب در گروه همسالان خود پذیرفته شوند، جرأت خود را نشان بدهند و توجه دیگران ، به ویژه دوستان خود را جلب کنند. احتمال دزدی پول توسط کودکان وقتی بیشتر است که پول در خانه ولو باشد. یا کودکان مدت زمان زیادی را در خانه یا بیرون از خانه بدون نظارت بگذرانند و والدین از کار آنان بی خبر باشند. از آنجا که کشف دزدی مشکل است ، زیاد اتفاق می افتد که کودکان دزدی می کنند و مچشان هم گرفته نمی شود . بسیاری از کودکان که دست به دزدی می زنند به دزدی اقرار نمی کنند. وقتی از آنان در مورد شی مذکور پرسش می شود ، ممکن است ادعا کنند شی را که به خانه آورده اند قرض گرفته اند یا پیدا کرده اند ، والدین نیز ممکن است در مورد این عمل واکنشی نشان ندهند مگر اینکه احساس کنند می توانند ثابت کنند که دزدی کار فرزندشان است . حتی وقتی که کودکان لو می روند، پیامد های این کارشان ممکن است بعد از مدت طولانی صورت بگیرد. مسلماً اگر پیامدی وجود نداشته باشد یا با تأخیر زیاد انجام شود ، احتمال تداوم دزدی بیشتر خواهد بود. گاهی کودکان که دزدی می کنند مشکلات دیگری مانند پرخاشگری ، دروغگویی یا نا فرمانی هم دارند و ممکن است با سایر کودکان خوب کنار نیایند و اعتماد به نفس پایینی داشته باشند. مشکلات یادگیری و ناسازگاری در مدرسه نیز در این کودکان گزارش می شود . که در این صورت باید از متخصصین کمک بگیرید. وظایف والدین چیست ؟ v       مراقب پول خودتان باشید مطمئن باشید که می دانید دقیقاً چقدر پول درخانه دارید . یک فکر خوب این است که پولتان را در جای امنی نگه دارید. v       یک سیستم پول توجیبی برقرار کنید اجازه بدهید کودکتان با انجام وظایف مقرر ، پول تو جیبی به دست بیاورد . او می تواند برخی از چیزهایی را که دوست دارد با پولی که به دست آورده بخرد. v       کودکتان را در فعالیت های دیگر درگیر کنید کودکتان را تشویق کنید یک بازی یا سر گرمی داشته باشد . برخی کودکانی که دزدی می کنند در زمان های فراغت غیر از تماشای تلویزیون کار دیگری ندارند انجام بدهند . فعالیت هایی را تشویق کنید که با نظارت بزرگسالان انجام می گیرد. این فعالیت ها می توانند شامل یادگیری یک ورزش جدید یا شرکت در یک برنامه هنری باشد. چگونه می توانید کودکتان را از دزدی کردن نهی کنید ؟ v       مشکل را با خود کودک درمیان بگذارید زمانی که همگی آرامش دارید ، به کودکتان توضیح دهید که دزدی کاری غلط و غیر قانونی است. این صحبت نباید درست زمانی اتفاق بیفتد که کودک چیزی را دزدیده است. مطمئن باشید کودکتان می فهمد که دزدی یعنی برداشتن بی اجازه چیزی که به او تعلق ندارد. به او بگویید می خواهید این کار را فوراً متوقف کند. دزدی معمولاً منجر به از دست رفتن اعتماد میان والدین و کودکانشان می شود. مختصر و آرام به او بگویید که چگونه دزدی روی شما اثر می گذارد و چرا شما فکر می کنید این کار اشتباه است _ " کامران ، وقتی تو دزدی می کنی من عصبانی و نا امید می شوم . این کار باعث می شود من به سختی به تو اعتماد کنم در مورد هر چیزی که تو داری باید بررسی کنم که آن را از کجا آورده ای . " v    نظر کودک خود را بخواهید از کودک خودتان بپرسید چرا این  احساس را دارد که باید دزدی کند . بسیاری از کودکان چیزی برای گفتن ندارند. بقیه سعی در عذرخواهی دارند یا دیگران را سرزنش می کنند. از درگیر شدن در این جرو بحث با کودک که " بلی ، اما ....."پرهیز کنید. به سادگی به او بگویید که شما می خواهید از این به بعد دست از دزدی بردارد. v    در مورد پیامد ها صحبت کنید اگر شک کرده اید که کودکتان چیزی را ندیده است از قبل تصمیم بگیرید می خواهید چه کاری انجام دهید. اولین پیامد این است که کودک چیزی را برنداشته ، اگر هنوز آن را دارد به صاحبش برگرداند. این کار با همراهی یکی از والدین به صاحب فروشگاه یا دوست مدرسه ای کودک انجام می شود. اگر امکان بازگشت شئی وجود ندارد ، کودکتان اگر پول تو جیبی می گیرد باید پول آن را پرداخت کند یا برای پرداخت پول آن ، تکالیفی را انجام دهد. اگر کودکتان آنچه را که برداشته بر می گرداند، از او تشکر کنید. در مورد پیامد دیگری برای دزدی ، تصمیم گیری کنید. پیامدهای مناسب می توانند شامل محرومیت از یک فعالیت یا امتیاز مانند بیرون رفتن با دوستان ، تماشای تلویزیون یا بازی ها و فعالیت های خاصی باشد . به کودکتان بگویید اگر شک کنید که او چیزی را دزدیده چه پیامد هایی را به کار خواهید برد. چگونه می توانید کودکتان را به راستگویی و قابل اعتماد بودن تشویق نمائید ؟ v    قوانین را توضیح دهید این مسئولیت ا به عهده کودکتان بگذارید که نشان دهد صداقت دارد ، نه این که شما مسئول باشید ثابت کنید که او دزدی کرده است. یک قانون کوتاه مدت وضع کنید که کودک اجازه دارد فقط چیزهای متعلق به خودش را به خانه بیاورد . یعنی اجازه نداشته باشد چیزی را از کسی قرض بگیرد یا چیزی را برای دوستانش پیش خودش نگه دارد . اگر کودک فقط اجازه داشته باشد وسایل شخصی خود را به خانه بیاورد ، شما می توانید متوجه شوید اگر چیز جدیدی دزدیده شده و همراه وسایل اوست ، عکس العمل نشان دهید . این قانون را باید تا زمانی ادامه دهید که به مدت سه ماه هیچ نوع دزدی صورت نگرفته باشد . مطمئن شوید کودکتان فهمیده که باید ثابت کند قابل اعتماد است. v    به او فرصت بدهید با دادن فرصت به کودک برای نشان دادن صداقت و قابلیت اعتماد خود به او کمک کنید بیاموزید که در برابر وسوسه دزدیدن ، مقاومت کند. برای مثال به او اجازه دهید برای خرید به فروشگاه برود و مبلغی بیشتر از قیمت کالاهای مورد نیاز ، به او پول بدهید. راه دیگر برای کمک کردن به کودک برای یادگیری مقاومت در برابر وسوسه دزدی ، آزمایش صداقت است. به کودک بگویید شما قصد دارید امتحان صداقت انجام دهید اما زمان یا مکان آن را اعلام نکنید . به او کمک کنید یاد بگیرد اگر برای دزدی وسوسه شد چه کاری انجام بدهد . سعی کنید مقدار کمی پول را در جایی قرار دهید که می دانید کودک آن را می بیند. v    کودکتان را به خاطر راستگویی و قابل اعتماد بودن تحسین کنید اگر کودک مقدار درست باقی مانده پول را به شما بر می گرداند ، او را به خاطر صداقت و قابل اعتماد بودنش تحسین کنید. در ضمن می توانید با دادن یک جایزه مثل انتخاب یک نوار ویدئویی یا اینکه اجازه داشته باشد دوستش را برای بازی به خانه بیاورد ، به او پاداش بدهید. چگونه باید با دزدی کردن کودکتان برخورد کنید ؟ v     بر اساس شک خود عمل کنید اگر متوجه می شوید پول یا اشیاء دیگری گم شده اند یا چیزی در وسایل کودک پیدا می کنید که مال او نیست ، فوراً دست به کار شوید . منتظر مدرک نشوید چون همیشه نمی توان ثابت کرد که کودک دزدی کرده است. v    موضوع و پیامد آن را به کودک بگویید موضوع را با کودک در میان بگذارید _ " من امروز 5000 تومان در کیفم داشتم اما حالا نیست تا این لحظه فقط من و تو که در این خانه بوده ایم ". از او نخواهید اقرار کند چون در این صورت ممکن است دروغ بگوید. به کودک بگویید اگر هنوز چیزی را که برداشته است ، دارد آن را برگرداند . صرف نظر از این که کودک شی ء دزدی را بر می گرداند ، مشکل را به او بگویید _ " آرش ، تو می دانی که نباید بدون اجازه پول برداری ، این یعنی دزدی " _ و پیامد _ " امروز اجازه نداری با کامپیوتر بازی کنی . " به اعتراض ها و ادعای بی گناهی او توجه نکنید . در مورد موضوع با کودک وارد جرو بحث نشوید . فقط پیامدها را اجرا کنید. شاید این کار خشن به نظر برسد ، اما در غیر این صورت کودک اجازه پیدا می کند دزدی را ادامه دهد که این کار مشکل بیشتری به همراه خواهد داشت. به توافق خود پایبند باشید و در زمان مقرر فعالیت یا امتیاز مربوطه را به او باز گردانید . ممکن است لازم شود یک پیامد را بارها استفاده کنید تا وقتی که کودک یاد بگیرد صادق و قابل اعتماد باشد. اگر دزدی ادامه داشت چه باید کرد ؟ اگر دزدی در منزل همیشگی است یا بیرون از خانه هم رخ می دهد ، آماده باشید تا موضوع و روش مقابله با آن را با تمام کسانی که دزدی کودک با آنها ارتباط پیدا می کند در میان بگذارید . این افراد بستگان ، آموزگاران و حتی صاحب فروشگاه محله می توانند باشند تا از نزدیک مراقب کودک شما باشند. مدتی طول می کشد تا کودکان یاد بگیرند در برابر وسوسه دزدی مقاومت کنند. اغلب اوقات بستن یک قرارداد ( تفاهم نامه ) با کودک کمک کننده است ( مثال را ببینید ). قرارداد صداقت و اعتماد من ................... برای مدت 4 هفته از سوم خرداد با شرایط زیر موافقت می کنم : 1.      من هر روز تا ساعت 4 از مدرسه به خانه بر می گردم. 2.      من از مدرسه مستقیم به خانه می آیم و در روزهای مدرسه به مرکز خرید نزدیک نمی شوم. 3.   من چیزی را که مال خودم نیست از والدین یا اشخاص دیگر بر نمی دارم، که می تواند شامل پول و یا هر چیز دیگر شود.        ما................. با موارد زیر موافقیم : 1.       یکی از ما در روزهای مدرسه باید تا ساعت 4 به خانه برسیم که از مریم استقبال کنیم . 2.      ما هر روز در دسترس مریم هستیم تا در موارد لزوم برای انجام تکالیف به او کمک کنیم . 3.   ما باید به خاطر رعایت شرایط این قرارداد به مریم پاداش بدهیم. ( پاداش ) هر روزی که مریم این شرایط را رعایت کند ، می تواند 1000 تومان بیشتر از پول تو جیبی روزانه دریافت کند. v    (‌پیامد ها / جریمه ها ) اگر مریم شروط یک یا دوی این قرارداد را رعایت نکند ، برای هر قانون زیر پا گذاشته شده 1000 تومان جریمه می شود . اگر قانون شماره 3 را بشکند ، تمام امتیازهای به دست آورده تا آن تاریخ را از دست خواهد داد و تا 3 روز امتیاز نخواهد گرفت. امضا و نام کودک                                                                          تاریخ امضا و نام والدین                                                                          تاریخ سایر راه کارها ·         به کودک توضیح دهید اگر راست بگوید و اعتماد شما را جلب کند می تواند امتیاز بگیرد. ·    به کودک خود بگویید امتیازات را می تواند به یک پاداش روزانه یا یک پاداش بزرگ تر در پایان هفته تبدیل کند . تصمیم بگیرید کودک چه مدت باید صادق باشد تا یک امتیاز به دست آورد ، چند امتیاز باید داشته باشد تا به یک پاداش برسد ، و پاداش او چه خواهد بود . به کودک خود بگویید اگر به هدف مقرر برسد چه چیزی را به دست می آورد. ·    تصمیم بگیرید وقتی حدس می زنید که کودکتان چیزی را دزدیده چه کار خواهید کرد . اولین پیامد این است که اگر کودک هنوز شیء دزدی را دارد آن را به صاحبش برگرداند ، پیامد های اضافی می تواند شامل حذف یک فعالیت یا امتیاز باشد همانطور که قبلاً شرح داده شد یا اگر کودکتان پول تو جیبی دریافت می کند ، پیامد می تواند یک جریمه مالی باشد در مورد کودک زیر 10 سال می توانید هر بار که چیزی را می دزدد به عنوان یک پیامد فوری از اتاق خلوت استفاده کنید . به کودکتان بگویید اگر دزدی کند از چه پیامد هایی استفاده می کنید. ·    یک قرارداد کتبی بنویسید تا شما و کودکتان امضا کنید. قرارداد یک توافق است که اعلام می کند از کودک شما انتظار می رود چه کارهایی انجام دهد و چه پاداش ها و پیامد هایی به دنبال آن اعمال می شود. ·    یک جدول درست کنید تا امتیازات به دست آمده را ثبت کنید . جدول را جایی بچسبانید که دیدنش برای شما و کودکتان آسان باشد ، مثل در یخچال . ·    هر روزی که کودکتان دزدی نمی کد ، امتیازات را روی جدول بزنید . کودکتان را به خاطر صداقت و قابل اعتماد بودن تحسین کنید. ·    اگر مشکوک می شوید که کودک چیزی را دزدیده است ، مدت زمانی به او امتیاز ندهید. به کودکتان مشکل و پیامد آن را بگویید _ " مریم ، فکر می کنم تو برای این مجله پول پرداخت نکرده ای ، اینکار دزدی است . ما همین الان به فروشگاه می رویم ، و تو آن را پس می دهی ، این هفته هم اجازه نداری با برادرت به سینما بروی . " پیامد ها را همانطور که قبلاً توصیف شد به کار ببرید. ·    در پایان مدت مورد توافق ، تعداد امتیازاتی را که کودک به دست آورده حساب کنید . اگر او به هدف رسیده است ، پاداشش را بدهید. ·         اگر کودک به هدف نرسیده ، به او پاداش ندهید ، ولی امتیازهای به دست آورده را هم از او پس نگیرید. ·    وقتی کودک بیرون است در هفته یکی دو بار اتاقش را بررسی کنید . دنبال پول یا وسایلی بگردید که شما پولشان را پرداخت نکرده اید و به کودکتان هم پولی برای خرید آنها نداده اید . این کار ممکن است دخالت به نظر برسد ، اما شما باید مطمئن شوید که کودکتان صداقت دارد. ·    وقتی کودک خیلی راحت به هدف می رسد ، شرایطی برای رسیدن به امتیازات را سخت تر کنید. یعنی تدریجاً تعداد امتیازاتی که کودک باید کسب کند تا جایزه بگیرد را افزایش دهید . سپس به تدریج مدتی را که کودک شما نباید دزدی کند تا به پاداش برسد را زیاد کنید ، این کار را تا وقتی ادامه دهید که بتوانید قرارداد و جدول را کنار بگذارید. ·         اگر هنوز به کودک مشکوک هستید که دزدی می کند او را زیر نظر بگیرید و پیامد ها را به کار ببندید. ·         تحسین کودک را به دلیل صداقت و قابلیت اعتماد بودنش ادامه دهید. ·    برای اطمینان از این که کودکتان نشان دهد راستگو و قابل اعتماد است ، حداقل باید 3 ماه دزدی رخ نداده باشد. در این هنگام ، می توانید یک شام خانوادگی مخصوص یا یک گردش بیرون از منزل را ترتیب بدهید و موفقیت کودکتان را برای رسیدن به هدف مورد نظر جشن بگیرید. ·         اگر مشکل باز هم ادامه یافت از یک متخصص کمک بگیرید. گام های کلیدی ·         بر کودک نظارت داشته باشید و او را در فعالیت هایی که با نظارت بزرگسالان صورت می گیرد مشغول کنید . ·         اجازه دهید کودک به خاطر انجام وظایف پول تو جیبی بگیرد و تشویقش کنید که آنها را پس انداز کند. ·         برای کودک توضیح دهید دزدی چیست و چرا مشکل به حساب می آید. ·         به کودک بگویید که باید دزدی را کنار بگذارد. ·         در مورد پیامد ها ی دزدی صحبت کنید. ·         به کودک فرصت بدهید تا نشان دهد که قابل اعتماد است. ·         کودک را به خاطر صداقت و قابل اعتماد بودن تحسین کنید. ·         اگر حدس می زنید کودک دزدی کرده است فوراً دست به کار شوید. ·         به کودک بگویید چیزی را که دزدیده برگرداند و پیامدی را برای  عمل ناپسندی که انجام داده اجرا کنید.