داستان مصور یا کُمیکاستریپ (به انگلیسی: Comic Strip) نقاشی، یا مجموعهای از نقاشیهای دنبالهدار است که ماجرایی را روایت میکند. به کسی که کمیک را میکشد کارتونیست میگویند، این کمیکها معمولاً در دورههای مرتبی به چاپ میرسند.
«کمیکاستریپ، همان هنر متوالی است.» ویل آیزنر، کارتونیست.
محتویات
۱ تاریخچه
۱.۱ اولینها
۲ در ایران
۳ انواع
۳.۱ کمیک روزنامهای
۳.۲ کمیک مجلهای
۴ کمیک اقتباس شده از فیلم ها
۵ تأثیرات جامعهشناختی
۶ منابع
۷ پیوند به بیرون
تاریخچه
شرح روایت و بیان ماجراها به زبان تصویر و بعضاً با استفاده از دیالوگها، به زمان مصر باستان بر میگردد. اما اگر شرح روایتهای مدرن را در نظر بگیریم، کمیک اولین بار در کشورهای آلمان و انگلستان پا گرفت. اولین کمیکهای آمریکایی در قرن بیستم شکل گرفتند. دیالوگها درون بالنها گفته میشد، برای غافلگیری از علامت تعجب روی کلهها استفاده شد و برخی از لغات مثل «زارت و زورت و آخ و پاخ» برای بیان حالات یا ضربات استفاده گشت و تا امروز نیز کاربرد دارد. اولین کتاب کمیک بر اساس مجموعهای از کمیکاستریپهای روزنامهای شکل گرفت.
اولینها
همانطور که از نام کمیک (Comic) بر میآید، محتوای آن اساساً مطلب خندهدار است، اولین کمیکاستریپهایی که در دههٔ ۱۹۳۰ پا بهعرصهٔ وجود گذاشتند، شامل ماجراهای خندهدار و ماجراجویانهٔ قهرمانانی چون باک راجرز، تارزان و ماجراهای تن تن بود.۱ البته قرار گرفتن نام کمیک مربوط به تاریخچهٔ آن است. اکنون با وجود تغییرات عمدهای که در نوع طراحی، موضوع، کمپزسیون، انتخاب زاویهٔ دید و دیگر المانهای کمیک به وجود آمده و این هنر روایتگر را بسیار متفاوت از گذشتهٔ خود کرده، هنوز نام کمیک روی آن باقیمانده است. درحالی که مایهٔ طنز تنها در شاخهٔ خاصی از این هنر به کار گرفته میشود.
در ایران
داستانهای مصور به زبان فارسی تا دههٔ ۱۳۴۰ خورشیدی رایج نبودند. در این سالها مجلهٔ کیهان بچهها (از مجموعهٔ نشریات موسسهٔ کیهان) شروع به انتشار داستانهای مصور کرد. در سال های۱۳۵۰ تا ۱۳۵۶ انتشارت یونیورسال، به مدیریت ماردیک بوغوسیان، سیزده عنوان از ماجراهای تنتن و میلو را به ترجمهٔ خسرو سمیعی به چاپ رساند. در سال ۱۳۵۵ انتشارت یونیورسال کتاب «عظمت بازیافته» را با تصویرگری طراحی بلژیکی به نام دینو آتاناسیو منتشر کرد. این کتاب اثری تبلیغاتی بود که تاریخ معاصر ایران را بنا بر روایت رسمی حکومت وقت بیان میکرد. در همین سال نخستین داستان مصور ایرانی با عنوان رستم و اسفندیار با تصویرگری سیروس راد توسط کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر شد.[۱]
انواع
کمیک روزنامهای
این نوع از کمیکها، در روزنامهها منتشر میشوند، معمولاً دارای اسلایدهای کم هستند و دنبالهدار نیستند، از معروفترین کمیکهای روزنامهای میتوان:
گارفیلد
فانتوم
و در ایران میتوان به کمیکهای چلچراغ و همشهری جوان و دوست اشاره کرد.
کمیک مجلهای
این دسته از کمیکها، هر هفته/ماه/روز منشتر میشوند، معمولاً تعداد صفحههای معقولی در حدود ۲۰، ۳۰ یا ۴۰ دارند و در دو یا سه شماره به پایان میرسند. از میان ناشران کمیک استریپ معروف در جهان میتوان به:
مارول کامیکس
دیسی کامیکس
دارک هورس کمیکز
تاپ کو کمیکز
ایمیج کمیکز
IDW کمیک
و در ایران :
مجله گل آقا
مجله جدید
اشاره کرد.
کمیک اقتباس شده از فیلم ها
در این نوع کمیک ها از متن اصلی فیلم نامه و طراحی صحنه ی فیلم استفاده می شود.برای این نوع کمیک ها می توان به کمیک جانگو رها شده ساخته ی تارانتینو و se7en ساخته ی دیوید فینچر اشاره کرد. در ایران نیز می توان به سایت فیلم باز!! اشاره کرد که با استفاده از تصاویر واقعی فیلم اقدام به ساخت کمیک کرده است.
تأثیرات جامعهشناختی
اساساً کمیکها در همان ابتدای دوران حیات وجودی خود به مقاصد اجتماعی یا سیاسی میپرداختند. از ارزشهای محافظهکارانهٔ کمیک آنی اورفان کوچولو بگیر تا مفاهیم افسارگسیختهٔ آزادی خواهی کمیک دونزبری. کمیک استریپ پوگو با استفاده از شخصیتهای حیوانی، خشونت را به تصویر کشید و بسیاری از سیاستمداران دوران را به حیواناتی مشابه چهرهشان نسبت داد. در حرکتی دلاورانه، والت کلی تصویرگر کمیک پوگو، جوزف مک کارتی را در دههٔ ۵۰ به شکل گربهای وحشی کشید، گربهای به نام جی. ملارکی.