بهمن به فارسی دَری دَلو، در زبان پشتو سلواغه (به پشتو: سلواغه) و در زبان کردی ڕێبەندان (به کردی: ڕێبەندان)، یازدهمین ماه سال خورشیدی است و در گاهشماری رسمی ایران و افغانستان همواره ۳۰ روز دارد و از روز ۳۰۷م سال آغاز شده و در روز ۳۳۶م سال پایان مییابد. بهمن دومین ماه فصل زمستان است.
برج فلکی بهمنماه برج دلو (آبریز) است که یازدهمین برج فلکی از دایرةالبروج است. نماد برج بهمن٬ آبریز (در انگلیسی Aquarius) نامیده میشود. عنصر این برج هوا است.
در گاهشماری رسمی ایران نام این ماه از نام ماه یازدهم گاهشماری اوستایی نو برگرفته شدهاست. در گاهشماری زرتشتی دومین روز هر برج نیز بهمن نام دارد و دربهمنروز از بهمنماه٬ جشن بهمنگان برگزار میشود. ایزد این ماه امشاسپندبهمن است.
امشاسپندبهمن، در اسطورههای ایرانی و زرتشتی٬ نخستین و والاترین امشاسپند و سردمدار امشاسپندان است. او ایزد نگهبان مردم٬ چراگاهها و چارپایان است. وهومن نزدیکترین امشاسپند نزد اهورامزدا است.
محتویات
۱ واژهشناسی
۲ رویدادها
۳ مناسبتها
۴ نامگذاریها
۵ زادروزها
۶ درگذشتها
۷ جستارهای وابسته
۸ پیوند به بیرون
۹ منابع
واژهشناسی
امشاسپندبهمن در اوستا وهومنه (Vahumanah) و در پهلوی وهومن (Vahuman) نامیده می شود. بخش نخست نامش وهو (ونگهو Vanghu) که صفت است به معنی خوب ونیک، و بخش دوم منه (Manah) به معنی اندیشیدن، شناخت و تفکر، که در فارسی منش شده است. پس واژه وهومنه یا بهمن در مجموع به معنی بهمنش و نیکنهاد است.
رویدادها
۱۹۶۰ – ایران به ۱۷ استان و ۱۴۸ شهرستان تقسیم می شود.
۱۳۸۸ - دیدهبان حقوق بشر دولت جمهوری اسلامی را به گستردهترین سرکوب طی دهه گذشته متهم کرد.
۱۳۲۴ - تاسیس جمهوری کردستان به رهبری قاضی محمد در شهر مهاباد
۱۳۸۸ - افشای نام چهارمین قربانی زندان کهریزک (رامین آقازاده)
۱۳۲۴- لندن - ویشینسکی معاون کمیسر امور خارجه شوروی هر نوع دخالت را در اوضاع داخلی ایران انکار می کند.
۵۵۹ ق.م - کورش بزرگ تاجگذاری میکند و امپراتوری پارس تاسیس میگردد.
۱۳۵۸ - انتخابات نخستین دورهٔ ریاست جمهوری اسلامی ایران[۱] که منجر به انتخاب ابوالحسن بنیصدر شد
۱۳۸۹ - آغاز انقلاب مصر با هدف سرنگونی حسنی مبارک.
۱۳۴۱ - انقلاب سفید
۱۳۶۰ - واقعه ۶ بهمن آمل
کشف هفدهمین مقتول مجید سالک محمودی، قاتل زنجیرهای
چاپ کتاب غرور و تعصب، اثر جین آستین.
برگزاری مراسم چهلمین روز درگذشت آیت الله منتظری
لغو ورود روحالله خمینی به ایران در سال ۵۷ (۱۹۷۹).
۱۳۵۷ - بازگشت آیت الله خمینی به ایران پس از چهارده سال تبعید[۲]
۱۳۶۵ - بمباران دو مدرسهٔ دخترانه در میانه (در استان آذربایجان شرقی) توسط عراق که منجر به کشته شدن ۳۳ دانشآموز و یک خدمتگذار مدرسه شد.
۱۳۶۲ - اعتراف رسمی دولت عراق به حملات هوایی و موشکی شهرهای دزفول، اندیمشک، اهواز، باختران، ایلام، آبادان، شوش، رامهرمز، مسجد سلیمان، بندر امام خمینی و بهبهان
۱۳۲۷ - تیراندازی به محمدرضا پهلوی در دانشگاه تهران و زخمی شدن وی
۱۳۵۷ - انتخابدولت موقت انقلاب اسلامی.
۱۳۶۶ - تأسیس فرهنگستان علوم جمهوری اسلامی ایران
۱۳۸۷ - پرتاب موفقیت آمیز ماهواره امید (ماهواره تحقیقاتی)
۱۹۱۸ - جدا شدن اکراین از سرزمین شوروی.
۱۹۴۹ - تصرف شهر تاریخی پکن توسط کمونیستهای چینی.
۱۹۵۲ - دولت ایران کنسولگریهای انگلیس را تعطیل می کند.
۱۹۵۳ - محمد رضا پهلوی نخستین تله اسکی ایران را می گشاید.
۱۹۶۵ - تهران - حسنعلی منصور نخست وزیر در حال بالا رفتن از پلههای مجلس شورای ملی با گلوله یکی از فداییان اسلام به نام محمد بخارایی کشته می شود. به گفته اکبر هاشمی رفسنجانی اسلحه برای کشتن منصور را وی شخصاً تهیه کرده بود.
۱۹۱۹ - تأسیس حزب فاشیست ایتالیا توسط موسولینی.
۱۶۶۷ - معاهده تاریخی «بردا» میان انگلیس و هلند به امضا رسید و به موجب آن هلند تمام حقوق و مستعمرات خود در آمریکا را به انگلیس واگذار کرد.
۱۹۴۶ - لندن - ویشینسکی معاون کمیسر امور خارجه شوروی هر نوع دخالت را در اوضاع داخلی ایران انکار می کند.
۱۹۴۷ - اعلام استقلال کشور هند توسط مجلس موسسان هندوستان.
۱۹۶۳ – همه پرسی اصول شش گانه انقلاب سفید شاه و ملت و تصویب ان از جانب ملت.
۱۹۴۶ - تهران - احمد قوام السلطنه به فرمان محمد رضا پهلوی نخست وزیر می شود.
۱۹۶۵ - تهران – امیر عباس هویدا نخست وزیر می شود.
۱۹۴۶ - ایران - تولید نفت ۱۹۴۵ بالغ بر ۱۳۰ میلیون بشکه نفت است. شرکت نفت ایران و انگلیس ۵،۶ میلیون پوند استرلینگ به حساب ایران می ریزد.
۱۹۸۰ - تعطیلی سفارت کانادا در تهران در پی افزایش تنش در روابط ایران و کانادا.[۳]
۲۷۱ - آغاز سلطنت سومین پادشاه ساسانی «هرمز اول» پس از مرگ پدرش «شاپور اول».
۱۹۴۲ - امضای قرارداد سه جانبهٔ ایران، روسیه و بریتانیا پس از اشغال ایران توسط روسها و انگلیسها.
۱۹۶۴ - اینسبروگ - محمد رضا پهلوی همراه با رییس جمهور اتریش بازیهای المپیک زمستانی را می گشایند.
۱۸۶۰ - دریاچه ویکتوریا در آفریقای شرقی توسط «اسپک» جهانگرد انگلیسی کشف شد.
۱۹۴۳ - نبرد استالینگراد با شکست آلمان و پیروزی شوروی پایان یافت.
۱۹۴۹ - تهران - حزب توده غیر قانونی اعلام می شود.
۲۰۰۴ - تاسیس شبکهٔ اجتماعی فیسبوک توسط مارک زوکربرگ
۱۳۵۷ - انتخاب مهدی بازرگان به نخستوزیری انقلاب.
۱۴۶۰ - سیرالئون در آفریقای غربی توسط «داسنتیرا» جهانگرد پرتغالی کشف شد.
۱۳۶۶ - تشکیل مجمع تشخیص مصلحت نظام به فرمان خمینی.
۱۳۸۶ - برکناری عباسعلی عمید زنجانی از ریاست دانشگاه تهران.
۱۳۸۹ برکناری آیت الله هاشمی رفسنجانی از ریاست مجلس خبرگان
۱۹۵۸ - فاجعه هوایی مونیخ رخ داد.در این سانحه ۸ تن از بازیکنان منچستر یونایتد کشته شدند.
۱۲۲۹ - انتشار نخستین شماره از روزنامه وقایع اتفاقیه در ایران. این روزنامه به کوشش امیرکبیر منتشر شد.[۴]
۱۲۸۶ - تصویب اولین قانون مطبوعات در مجلس شورای ملی
۱۳۵۷ - دستور ایالات متحده آمریکا به کارکنان خود برای خروج از ایران
۱۳۶۱ - آغاز عملیات والفجر مقدماتی برای دستیابی به شهر العماره عراق
۱۳۸۸ - انتقاد سید حسن خمینی از صدا و سیما به دلیل سواستفاده از آیتالله خمینی
۱۸۵۱ - انتشار نخستین شماره از روزنامه وقایع اتفاقیه در ایران. این روزنامه به کوشش امیرکبیر منتشر شد.[۵]
۱۹۱۵ - آغاز نبردهای زمستانی مازوری در کنار دریاچه مازوری لهستان بین ارتش آلمان و ارتش روسیه.
۱۹۴۲ - آغاز فرمانروایی دیکتاتوری ویدکوم کیسلینگ سیاستمدار دستنشاندهی آلمان بر نروژ.
۱۳۴۹ - حمله به پاسگاه سیاهکل در شهر سیاهکل توسط چریکهای فدایی خلق
۱۳۵۷ - جمعی از پرسنل نیروی هوایی با انجام رژه و خواندن سرود در مقابل روحالله خمینی، با انقلاب و رهبر آن اعلام همبستگی کردند. در نخستین سالروز رژه همافران نیروی هوایی در برابر روحالله خمینی، روز ۱۹ بهمن به عنوان «روز نیروی هوایی» اعلام شد.
۱۳۶۰ - کشته شدن اشرف ربیعی و موسی خیابانی در یک خانهٔ تیمی سازمان مجاهدین خلق در تهران به دست پاسداران.
۱۲۸۵ بغداد: تصرف بغداد و سقوط خلافت عباسی در یورش مغولان به رهبری هلاکو.
۱۷۶۲ کبک: فرانسه این مستعمره خود در شرق کانادا را در معاهده پاریس ۱۷۶۳ به بریتانیا واگذار کرد.
۱۹۹۶ دیپ بلو: این کامپیوتر شطرنجباز اولین بازی خود با گری کاسپاروف را با پیروزی پشت سر گذاشت.
۱۳۵۷ - پیروزی انقلاب ایران و پایان نظام شاهنشاهی در ایران[۲]
پایان دهه فجر و انجام راهپیمایی ۲۲ بهمن در ایران (هر ساله در شهرهای ایران در این روز راهپیمایی مردمی با حضور اقشار مختلف مردم انجام میشود).
۱۳۸۸ - تظاهرات هواداران جنبش سبز
۱۳۸۹ - خروج حسنی مبارک از مصر و پیروزی انقلاب مصر.
۶۶۰ پم - روز سنتی پیدایش ژاپن به دست امپراتور جیمو.
۱۳۶۳ - انجام دومین عملیات هوایی عراق برای نابودی نیروگاه اتمی بوشهر.
۱۳۸۸ - تصویر زن جوان ایرانی که در بالای پشت بام فریاد اعتراضی الله اکبر سرمیدهد از عکسهای سال جهان شناخته شد.
۱۵۴۱ سانتیاگو: سانتیاگو پایتخت شیلی ساخته شد.
۱۸۱۸ شیلی: اعلام استقلال این کشور از اسپانیا.
۱۹۱۲ چین: به دستور جمهوری چین آخرین امپراتور چین پویی در هفت سالگی در شهر ممنوعه بازداشت خانگی شد.
۱۹۹۹ آمریکا: پایان دادگاه بیل کلینتون با تبرئه او در سنای آمریکا.
۱۳۸۸ - افشای ضرب و شتم علی کروبی
۱۷۳۹ - نادر شاه در نبرد کرنال محمد شاه گورکانی را شکست داد و دهلی را تصرف کرد.
۱۳۵۷ - نخستین تظاهرات اعضای سازمان مجاهدین خلق علیه انقلاب اسلامی و روحاللّه خمینی.[نیازمند منبع]
۱۳۶۷ - صدور فتوای روح الله خمینی مبنی بر ارتداد سلمان رشدی نویسندهٔ کتاب آیات شیطانی[۱]
۱۳۸۹ - اعتراضات جنبش سبز در ۲۵ بهمن ۱۳۸۹
۱۳۴۵ - خاکسپاری فروغ فرخزاد در گورستان ظهیرالدوله تهران
۱۹۸۹ - شوروی اعلام کرد همهٔ نیروهای نظامیاش از افغانستان خارج شدهاند.
۱۳۸۸ - امیررضا عارفی ۲۱ ساله با حکم دادگاه انقلاب محارب شناخته شد و به اعدام محکوم گردید.
۱۳۸۸ - ایران با ۹۰ روزنامه نگار دربند بزرگترین سرکوبگر مطبوعات جهان شناخته شد.
۱۳۶۵ - تغییر رسمی نام باشگاه فوتبال پرسپولیس تهران به پیروزی
۱۳۶۶ - تشکیل شورای گسترش زبان و ادبیات فارسی در ایران
۱۳۸۷ - سقوط هواپیمای مسافربری ایران ۱۴۰ در حوالی فرودگاه شاهین شهر اصفهان و کشته شدن تمامی پنج سرنشین آن
۱۳۸۸ - صحنه جان سپردن ندا آقاسلطان برنده بهترین فیلم خبری سال شد.
۱۵۶۸ - کلیسای کاتولیک روم تمام مردم هلند یعنی جمعیتی بالغ بر سه میلیون نفر را به اتهام الحاد به مرگ محکوم کرد.
۱۹۵۹ - با سرنگونی رییس جمهور دیکتاتور کوبا، باتیستا، در ۱ ژانویه، فیدل کاسترو رهبر کوبا شد.
۱۹۹۹ - به دنبال دستگیری عبدالله اوجلان رهبر حزب کارگران کردستان ترکیه، کردهای مبارز در سراسر اروپا سفارتخانهها را به اشغال درآورده و عدهای را به گروگان گرفتند.
۲۰۰۵ - اجرایی شدن پیمان کیوتو
۱۳۸۸ - تغییر رنگ سبز پرچم ایران در چند مراسم دولتی به رنگ آبی.
۱۹۲۵ - نخستین شماره هفتهنامه ادبی نیویورکر منتشر شد.
۱۹۶۴ - تهران - موافقتنامه پترو شیمی بین ایران و انستیتوی فرانسوی نفت امضا می شود.
۲۰۰۰ - مایکروسافت ویندوز ۲۰۰۰ به بازار عرضه شد.
۲۰۰۸ - با وجود مخالفتهای فراوان کوزوو (در نقشه) اعلان استقلال
۱۳۵۶ ‐ قیام مردم تبریز به مناسبت چهلم قیام قم[۱]
۱۳۸۲ - فاجعه قطار نیشابور، انفجار قطار در ایستگاه خیام در ۱۷ کیلومتری شهر نیشابور که سبب مرگ دست کم ۲۹۵ تن شد.[۶]
۱۹۴۶ - احمد قوام السلطنه نخست وزیر به مسکو می رود تا با استالین دیدار کند.
۱۳۸۲ - هفتمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی ایران.
۱۳۸۸ - عملیاتیشدن ناوشکن جماران
۱۹۴۵ - جنگ جهانی دوم: ۳۰۰۰۰ نظامی آمریکایی (در تصویر) به جزیره ایوجیما در مجمع الجزایر ژاپن حمله کردند.
۱۹۷۸ - حمله نیروهای وِیژه مصری به فرودگاه بین المللی لارنکا در کشور قبرس:این عملیات که با هدف دخالت این نیروها برای خاتمه گروگانگیری چندین تبعه مصری صورت گرفت، با کشته شدن ۱۵ تن از این نیروها و انهدام یک فروند هواپیمای ترابری سی-۱۳۰ مصری توسط نیروهای مسلح قبرس به شکست انجامید.
۱۹۸۶ - اولین بخش از ایستگاه فضایی میر در چنین روزی توسط سازمان فضایی اتحاد جماهیر شوروی به فضا پرتاب شد
۱۳۸۹ - اعتراضات جنبش سبز در ۲۵ بهمن ۱۳۸۹
مناسبتها
۱ - زادروز فردوسی
۲ - بهمن روز، جشن بهمنگان
۵ - جشن نوسره
۱۰ - جشن سده
۱۲ - آغاز دهه فجر
۱۵ - جشن میانه زمستان
۱۹ - روز نیروی هوایی
۲۲ - پیروزی انقلاب اسلامی
۲۲ - جشن بادروزی
بهمن روز، روز جشن بهمنگان
جشن نوسره
جشن سده (جشن سده یک جشن ملی ایرانیان است و به هیچ دین و مذهبی مربوط نیست.)
جشن میانه زمستان
نامگذاریها
«روز جهانی یادآوری هولوکاست»، مصوبه سازمان ملل متحد.[۷][۸]
روز بینالمللی عدم هرگونه مدارا با مثله کردن جنسی زنان (ختنه زنان)[۹]
زادروزها
۳۲۹ ه.ق حکیم ابوالقاسم فردوسی شاعر ایرانی
۱۲۹۱ - تقی ظهوری، هنرپیشه
۱۸۸۹ - پیتیریم آلکساندروویچ سورکن، جامعهشناس آمریکایی روستبار.
۱۳۲۳ - محمد محمدی اشتهاردی، مفسر قرآن، نویسنده و محقق ایرانی.
۱۳۴۱ - فریبا وفی، داستان نویس
۱۳۱۸ - غلامحسین امیرخانی، خوشنویس.
۱۳۲۳ - خسرو گلسرخی، مبارز و شاعر
۱۳۶۱ - ندا آقا سلطان، یکی از کشتهشدگان اعتراضات پس از انتخابات ۱۳۸۸
۱۲۸۵ - احمد بیرشک، ریاضیدان و نویسنده
۱۳۰۸ - محمود فرشچیان، نقاش
۱۳۴۸ - علیرضا عصار، خواننده پاپ ایرانی
۱۳۵۱ - شادمهر عقیلی، آهنگساز، نوازنده، خواننده
۱۷۵۶ - موتزارت
۱۳۰۴ - عبدالکریم موسوی اردبیلی
۱۳۴۵ - رضا میرکریمی
۱۳۶۰ - ستار زارع، فوتبالیست
۱۳۶۳ - باران کوثری بازیگر ایرانی
۱۳۷۱ - مهدی کیانی بازیگر
۱۲۹۸ - آیتالله مرتضی مطهری
۱۳۵۱ - علیرضا قربانی، خواننده
۱۲۵۵ - لودویگ پرانتل دانشمند آلمانی
۱۲۸۲ - چارلز لیندبرگ هوانورد و مخترع
۱۲۹۹ - لطفعلی عسکرزاده بنیانگذار نظریهٔ منطق فازی
۱۳۱۳ - علی نصیریان، بازیگر ایرانی
۱۳۲۹ - داریوش اقبالی خوانندهٔ ایرانی
۱۳۰۹ - محمد علی فردین بازیگر و کارگردان ایرانی
۱۸۶۹ - گریگوری راسپوتین، از مشاورین ارشد نیکلای دوم.
۱۹۵۳ - جیم جارموش، کارگردان مستقل آمریکایی.
۱۹۶۸ - لئو لانداو، فیزیکدان یهودیتبار شوروی.
۱۸۳۲ - ادوار مانه، نقاش فرانسوی.
۱۸۶۲ - داوید هیلبرت، ریاضیدان آلمانی.
۱۸۸۰ - نیلز بور فیزیکدان بزرگ دانمارکی و برنده جایزه نوبل فیزیک.
۱۸۸۲ - ویرجینیا وولف، نویسنده انگلیسی.
۱۹۰۰ - آلیس نیل، نقاش و پرترهنگار آمریکایی.
۱۷۵۶ - ولفگانگ آمادئوس موتسارت موسیقیدان و آهنگساز نابغه اهل اتریش.
۱۹۲۶ - اینگرید تولین، بازیگر سوئدی سینما. (مرگ: ۲۰۰۴)
۱۶۹۳ - ژان فیلیپ رامو از برجستهترین موسیقیدانان فرانسوی.
۱۷۳۷ - توماس پین، روشنفکر انقلابی انگلیسی.
۱۸۱۰ – ارنست ادوارد کومر ریاضیدان آلمانی.
۱۸۶۰ - آنتوان چخوف از نمایشنامهنویسان برجسته روسی و نویسنده داستانهای کوتاه.
۱۹۲۶ - عبدالسلام، فیزیکدان پاکستانی و برندهٔ جایزه نوبل فیزیک در سال ۱۹۷۹. (مرگ: ۲۱ نوامبر ۱۹۹۶)
۱۹۳۵ - ریچارد گری براتیگان، نویسنده و شاعر معاصر آمریکایی.
۱۷۹۷ - فرانتس شوبرت موسیقیدان و آهنگساز اهل اتریش.
۱۹۳۷ - هلکه ساندر، فیلمساز، روزنامهنگار و فمینیست آلمانی.
۱۹۷۱ - لی یونگ ئه، بازیگر کره جنوبی.
۱۸۹۴ - جان فورد کارگردان آمریکایی
۱۹۰۱ - کلارک گیبل بازیگر آمریکایی
۱۹۰۲ - لنگستون هیوز نویسنده آمریکایی
۱۹۳۱ - بوریس یلتسین اولین رئیس جمهور، جمهوری فدراتیو روسیه
۱۹۳۹ - کلود فرانسوا خواننده فرانسوی
۱۹۶۸ - لیزا ماری پریسلی خواننده و بازیگر آمریکایی
۱۹۶۹ - گابریل باتیستوتا فوتبالیست آرژانتینی
۱۹۷۱ - مایکل سی هال بازیگر آمریکایی
۱۹۸۴ - درن فلچر فوتبالیست اسکاتلندی
۱۶۴۹ - پاپ بندیکت سیزدهم.
۱۸۴۶ - بوفالو بیل یکی از قهرمانان ملی آمریکا.
۱۸۷۵ - فریتز کرایسلر نوازنده ویولون اتریشی.
۱۸۸۲ - جیمز جویس نویسنده ایرلندی.
۱۹۰۱ - یاشا هایفتز نوازنده ویولون لیتوانیایی.
۱۹۰۵ - آین رند فیلسوف و نویسنده روسی، آمریکایی.
۱۹۲۶ - والری ژیسکار دستن سیاستمدار فرانسوی.
۱۹۲۷ - استن گتز موسیقیدان آمریکایی.
۱۹۴۷ - فارا فاست بازیگر آمریکایی.
۱۹۵۲ - جان کورنین سیاستمدار آمریکایی، سناتور جمهوری خواه ایالت تگزاس.
۱۹۷۷ - شکیرا خواننده کلمبیایی.
۱۹۸۲ - مهدی رحمتی فوتبالیست ایرانی.
۱۹۸۷ - جرارد پیکه فوتبالیست اسپانیایی.
۱۸۰۹ - فلیکس مندلسون آهنگساز آلمانی.
۱۸۲۱ - الیزابت بلکول پزشک آمریکایی.
۱۸۲۶ - والتر بجت روزنامه نگار، اقتصاددان و تحلیلگر امور سیاسی انگلیسی.
۱۸۴۲ - سیدنی لنیر نویسنده آمریکایی.
۱۸۹۴ - نورمن راکول تصویرگر آمریکایی.
۱۸۹۸ - آلوار آلتو معمار فنلاندی.
۱۹۰۴ - لوئیجی دالاپیکولا آهنگساز ایتالیایی.
۱۹۰۹ - سیمون وی فیلسوف فرانسوی.
۱۹۴۷ - پل استر فیلمنامه نویس آمریکایی.
۱۹۴۷ - ملانی سفکا خواننده و ترانه سرا آمریکایی.
۱۹۷۷ - ددی یانکی خواننده پورتوریکویی.
۱۹۸۸ - گرگوری فان در ویل فوتبالیست هلندی.
۱۹۹۰ - شان کینگستون خواننده جاماییکایی، آمریکایی.
۱۶۸۸ - پیر کارله دو شامبلن دو ماریوو نمایشنامهنویس فرانسوی.
۱۸۷۱ - فردریش ابرت سیاستمدار آلمانی.
۱۸۷۵ - لودویگ پرانتل دانشمند آلمانی.
۱۸۹۲ - آندرو نین سیاستمدار کاتالانی.
۱۹۰۰ - ژاک پرور شاعر و فیلمنامهنویس فرانسوی.
۱۹۰۲ - چارلز لیندبرگ هوانورد و مخترع آمریکایی.
۱۹۰۶ - کلاید تامبا ستارهشناس آمریکایی.
۱۹۱۳ - رزا پارکس یکی از فعالین جنبش حقوق سیاهان.
۱۹۱۵ - نورمن ویزدوم بازیگر و کمدین انگلیسی.
۱۹۲۱ - لطفعلی عسکرزاده بنیانگذار نظریه منطق فازی.
۱۹۲۱ - بتی فریدان فمنیست آمریکایی.
۱۹۳۱ - ایزابل پرون رئیسجمهور سابق آرژانتین.
۱۹۴۳ - کنت تامسون - دانشمند علم رایانه.
۱۹۴۷ - دن کویل سیاستمدار آمریکایی.
۱۹۴۸ - آلیس کوپر موسیقیدان آمریکایی.
۱۹۵۱ - داریوش اقبالی خواننده ایرانی.
۱۹۵۳ - کیتارو آهنگساز ژاپنی.
۱۹۷۵ - ناتالی ایمبرولیا خواننده و بازیگر استرالیایی.
۱۹۸۱ - میترا حجار بازیگر ایرانی.
۱۳۶۰ - آیدین نیکخواه بهرامی، از اعضای پیشین تیم ملی بسکتبال ایران (درگذشتهٔ ۷ دی ۱۳۸۶).
۱۸۵۷ - هنریک هرتز فیزیکدان آلمانی.
۱۹۸۵ - کریستیانو رونالدو فوتبالیست پرتغالی.
۱۶۱۱ - چونگجن، آخرین امپراتور دودمان مینگ
۱۹۱۲ - اوا براون همسر هیتلر.
۱۹۲۴ - جین یونگ نویسنده چینی.
۱۹۴۵- باب مارلی، خواننده صاحب سبک رِگِی، آهنگساز، نوازنده گیتار و فعال اجتماعی جامائیکایی
۱۸۷۷ - گادفری هرلد هاردی (به انگلیسی: Godfrey Harold Hardy)(۱۸۷۷–۱۹۴۷) ریاضیدان انگلیسی به خاطر کارهایش در نظریهٔ اعداد و آنالیز ریاضی معروف است.
۱۳۴۳ - افشین قطبی، مربی فوتبال.
۱۸۰۵ - لویی اگوست بلانکی مبارز سوسیالیست فرانسوی.
۱۹۳۱ - جیمز دین بازیگر آمریکایی.
1828 - ژول ورن نویسنده فرانسوی.
۱۳۲۴ - پیروز مجتهدزاده، جغرافیدان، محقق و کارشناس مسائل سیاسی ایرانی.
۱۹۴۰ - جان ماکسول کوئتزه نویسنده اهل آفریقای جنوبی و برنده جایزه نوبل ادبیات سال ۲۰۰۳ میلادی.
۱۹۴۳ - جو پشی بازیگر آمریکایی.
۱۹۶۳ - برایان گرین فیزیکدان آمریکایی.
۱۳۱۱ - فرامرز پایور، نوازنده سنتور، آهنگساز و مولف موسیقی ایرانی.
۱۸۹۰ - بوریس پاسترناک برنده جایزه نوبل ادبیات و نویسنده رمان دکتر ژیواگو
۱۸۹۸ - برتولت برشت نمایشنامهنویس، کارگردان تئاتر و شاعر سوسیالیست آلمانی.
۱۷۷۵ - چارلز لمب (Charles Lamb) نویسنده انگلیسی
۱۸۹۴ - هارولد مکمیلان (Harold Macmillan) نخستوزیر انگلیس
۱۷۷۵ - پتر سوم تزار روسیه
۱۹۲۷ - لئونتین پرایس (Leontyne Price) خواننده اپرا آمریکایی
۱۹۳۹ - روبرتا فلک خواننده و آهنگساز آمریکائی برنده جایزه گرمی
۱۹۵۹ - مارک اسپیتز شناگر آمریکایی برنده هفت مدال طلای المپیک مونیخ
۱۹۸۲ - لورا درن بازیگر بازیگر آمریکایی فیلمهایی چون پارک ژوراسیک و مخمل آبی
۱۸۴۷ - توماس ادیسون، مخترع آمریکایی (م. ۱۹۳۱).
۱۹۶۹ - جنیفر آنیستون، بازیگر آمریکایی.
۱۸۰۹ - چارلز داروین، دانشمند و زیستشناس انگلیسی و بنیانگذار نظریهٔ تکامل، نویسنده کتاب منشاء انواع.
۱۹۲۲ - ساموئل یود، با نام نویسندگی «جان کریستوفر»، نویسندهٔ انگلیسی داستانهای علمی-تخیلی.
۱۹۳۹ - ری منزریک، موزیسین، کیبوردیست گروه موزیک د دورز.
۱۹۳۴ - بیل راسل از اسطورههای انبیای. او در ۱۹۶۷ هدایت بوستون سلتیکز را برعهده گرفت و اولین سرمربی سیاهپوست در تاریخ لیگ بسکتبال حرفهای آمریکا شد.
۱۹۳۸ - جودی بلوم نویسنده آثار تخیلی برای کودکان.
۱۶۸۳ - جیوانی باتیستا پیازتا، نقاش و پیشگوی ایتالیایی.
۱۷۶۶ - توماس مالتوس، اقتصاددان انگلیسی، (م. ۱۸۳۴).
۱۹۰۳ - ژرژ سیمنون نویسنده بلژیکی.
۱۹۳۳ - کوستا گاوراس، فیلمساز یونانی-فرانسوی، (حکومت نظامی) (جعبه موسیقی).
۱۹۴۶ - آرتور ژورژه بازیکن سابق فوتبال پرتغال.
۱۹۵۰ - پیتر گابریل آهنگساز، خواننده و موسیقیدان انگلیسی.
۱۴۸۳ - بابر بنیادگذار و امپراتور گورکانی هند.
۱۸۳۸ - مارگارت نایت، مخترع آمریکایی، معروف به توماس ادیسون مونث، (م. ۱۹۱۴).
۱۸۹۵ - مکس هورکهایمر، فیلسوف آلمانی عضو مکتب فرانکفورت، (دیالکتیک روشنگری)، (م. ۱۹۷۳).
۱۹۰۴ - هرتا کوزینن، کمونیست فنلاندی، (م. ۱۹۷۴).
۱۹۰۴ - چارلز آوتلی، پروفسور در مهندسی الکترونیک، (میکروسکوپ الکترونیک اسکن کننده)، (م. ۱۹۹۶).
۱۹۱۶ - مازاکی کوبایاشی، فیلمساز ژاپنی، (کوایدان)، (م. ۱۹۹۶).
۱۳۲۱ - ناصر ممدوح، دوبلور و بازیگر ایرانی
۱۳۳۵ - شهریار مندنیپور، نویسنده ایرانی
۱۳۵۸ - سمیرا مخملباف، کارگردان ایرانی
۱۸۷۳ - انریکو کاروسو خواننده اپرای ایتالیایی
۱۳۶۸ - نسیم خسروی هنرمند ونویسنده شهیر ایرانی در کرمانشاه پا به عرصه گیتی نهاد.
۱۵۶۴ - گالیلئو گالیله فیزیکدان و منجم ایتالیایی.
۱۶۳۸ - زیبالنسا متخلص به مخفی، یکی از شاعران سبک هندی در ادبیات فارسی.
۱۸۷۳ - انریکو کاروسو خوانندهٔ اپرای ایتالیایی.
۱۹۳۴ - اکبر هاشمی رفسنجانی روحانی و سیاستمدار ایرانی.
۱۳۲۵ - غزاله علیزاده، داستاننویس ایرانی.
۱۳۲۶ - داود کریمی، از فرماندهان ایرانی جنگ ایران و عراق
۱۹۰۶ - ورا منچیک شطرنجباز انگلیسی-چک و اولین قهرمان زن شطرنج جهان
۱۲۸۱ - صادق هدایت، نویسنده، مترجم و روشنفکر ایرانی ، (مرگ ۱۹ فروردین ۱۳۳۰)
۱۳۴۹ - آرش حجازی، نویسنده، مترجم
۱۲۹۷ - امیرعباس هویدا نخست وزیر در دوران پهلوی
۱۹۵۷ - لورنا مککنیت (Loreena McKennitt) (۱۹۵۷ - ) خواننده، نوازنده و پیانیست کانادایی.
۱۹۶۱ - آندری کاراطایف، مورخ، اقتصادی، وجامعهشناس روسی
۱۹۳۲ - میلوش فورمن کارگردان اهل جمهوری چک.
۱۹۶۷ - روبرتو باجو بازیکن سابق تیمبرشا
۱۸۹۶ - آندره برتون شاعر فرانسوی و از بنیانگذاران مکتب سورئالیسم ادبی متولد شد.
۱۹۱۷ - لولا کارسون اسمیت مککولرز، (به انگلیسی: Lula Carson Smith McCullers) نویسندهٔ و نمایشنامهنویس آمریکایی.
آبراهام لینکلن رئیس جمهور آمریکا
دمیتری مندلیف شیمیدان و مبدع جدول تناوبی عناصر
درگذشتها
۱۳۰۲ - ولادیمیر لنین، تئوریسین انقلابی، بنیانگذار اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی
۱۳۱۲ - عارف قزوینی، شاعر
۱۷۹۳ - لویی شانزدهم، گردن زدن با گیوتین
۱۳۴۳ - حسنعلی منصور، نخست وزیر محمدرضا پهلوی
۱۳۴۳ - نظام وفاآرانی استاد بزرگ نیما یوشیج در ۷۵ سالگی در تهران
۱۳۵۳ - محمد قریب، پزشک پیشگام
۱۳۷۴ - شیخ جعفر مجتهدی
۱۳۵۵ - مجتبی مینوی، نویسنده و پژوهشگر
۱۳۴۸ - حسن تقیزاده
۱۳۸۸ - محمدرضا علی زمانی و آرش رحمانی پور به اتهام محاربه در تهران اعدام شدند.
۱۳۶۶ - ماهاتما گاندی، رهبر ضداستعماری هند (زاده)
۱۳۸۶ - محمد خشنودی، استاد و عضو هیئت علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان
۱۳۸۵ - پرویز یاحقی، آهنگساز ایرانی و نوازندهٔ ویولن (زادهٔ ۱۳۱۵)
۱۳۱۸ - دکتر تقی ارانی از اعضای ۵۳ نفر (زادهٔ ۱۲۸۵)
۱۳۷۳ - دکتر عباس زریاب خویی، مترجم، مورخ و کتابشناس ایرانی (زادهٔ ۱۲۹۸)
۱۹۰۱ - ملکه ویکتوریا، ملکهٔ پادشاهی متحده از ۲۰ ژوئن ۱۸۳۷ تا پایان عمر.
۲۰۰۸ - هیت لجر، بازیگر و کارگردان.
۲۰۰۲ - پیر بوردیو، جامعهشناس و مردمشناس سرشناس فرانسوی.
۱۹۴۴ - ادوارد مونک، نقاش اکسپرسیونیست نروژی.
۱۹۸۹ - سالوادور دالی، نقاش فراواقعگرای اسپانیایی.
۱۹۲۰ - آمادئو مودیلیانی نقاش و مجسمهساز ایتالیایی.
۱۹۶۵ - وینستون چرچیل سیاستمدار و نویسنده انگلیسی.
۲۰۱۰ - اعدام علی حسن المجید.
۱۹۷۲ - دینو بوتزاتی، نویسنده ایتالیایی.
۱۸۲۹ - الکساندر سرگییویچ گریبایدوف، دیپلمات و نمایشنامهنویس روس. (زاده: ۱۷۹۵)
۱۹۹۱ - جان باردین، فیزیکدان آمریکایی و برنده جایزه نوبل فیزیک.
۱۵۴۳ - توکوگاوا یسایو، شگون ِ ژاپن (مرگ ۱۶۱۶).
۱۵۹۷ - جان فرانسیس رگیس، قدیس فرانسوی (مرگ 1640).
۱۸۶۸ - تئودور ویلیام ریچاردز، شیمیدان آمریکایی، برنده جایزه نوبل (مرگ ۱۹۲۸).
۱۸۸۱ - ایروینگ لنگ مویر، شیمیدان آمریکایی، برنده جایزه نوبل (مرگ ۱۹۵۷).
۱۹۰۲ - آلوا میدرال، سیاستمدار سوئدی، برنده جایزه نوبل (مرگ ۱۹۸۶).
۱۹۱۴ - جرسی جو والکات، بوکسور آمریکایی (مرگ ۱۹۹۴).
۱۹۱۵ - آلن لوماکس، موسیقی شناس آمریکایی (مرگ ۲۰۰۲).
۱۹۴۱ - جسیکا والتر، بازیگر آمریکایی.
۱۳۲۸ - شاه شارل چهارم
۱۶۹۱ - پاپ الکساندر هشتم
۱۸۵۱ - مری شلی نویسنده انگلیسی
۱۹۴۴ - پیت موندریان نقاش هلندی
۱۹۵۷ - فریدریش پاولوس فیلد مارشال آلمانی
۱۹۵۸ - کلینتون دیویسون فیزیکدان آمریکایی
۱۹۶۶ - باستر کیتون بازیگر آمریکایی
۱۹۷۶ - ورنر کارل هایزنبرگ فیزیکدان آلمانی
۱۹۷۶ - جورج ویپل زیستشناس آمریکایی
۲۰۰۳ - کالپانا چاولا فضانورد آمریکایی
۲۰۰۳ - لارل کلارک فضانورد آمریکایی
۲۰۰۳ - ایلان رامون فضانورد اسرائیلی
۲۰۰۷ - جیان کارلو منوتی آهنگساز ایتالیایی
۱۷۶۹ - پاپ کلمنت سیزدهم.
۱۸۹۹ - اوتمار مرگانتالر مخترع آلمانی ماشین حروفچینی.
۱۸۳۷ - شارل فوربر فیلسوف سوسیالیست فرانسوی.
۱۹۰۷ - دمیتری مندلیف شیمیدان روسی.
۱۹۷۰ - برتراند راسل، فیلسوف و منتقد اجتماعی بریتانیایی.
۱۹۷۴ - ایمره لاکاتوش فیلسوف مجارستانی.
۱۹۷۹ - سید ویشس موسیقیدان انگلیسی.
۱۰۱۴ - اسوین اول دانمارک.
۱۴۵۱ - مراد دوم خلیفه عثمانی.
۱۴۶۸ - یوهانس گوتنبرگ مخترع آلمانی ماشین چاپ.
۱۹۲۴ - توماس وودرو ویلسون بیست و هشتمین رئیس جمهور ایالات متحده.
۱۹۵۶ - امیل بورل ریاضیدان فرانسوی.
۱۹۵۹ - بادی هالی خواننده آمریکایی.
۱۹۷۵ - ام کلثوم خواننده مصری.
۷۰۸ - پاپ سیسینیوس.
۱۸۹۴ - آدولف ساکس سازنده ساز بلژیکی.
۱۹۲۸ - هندریک لورنتز فیزیکدان و برنده جایزه نوبل هلندی.
۱۹۷۴ - ساتیندرا بوز فیزیکدان هندی.
۱۹۸۷ - مینا کشورکمال فمنیست افغانستانی.
۲۰۰۱ - یانیس زناکیس آهنگساز یونانی.
۲۰۰۶ - بتی فریدان فمنیست آمریکایی.
۱۳۸۵ - اصغر پارسا، سخنگوی فراکسیون جبههٔ ملی در مجلس هفدهم.
۱۳۸۹ - محسن یوسفبیک، بازیگر و مجری تلویزیون
۱۳۷۴ - سیاوش کسرایی، شاعر ایرانی
۱۷۲۵ - پتر یکم تزار روسیه.
۱۸۰۴ - جوزف پریستلی شیمیدان و فیلسوف انگلیسی.
۱۹۲۱ - پطر کروپوتکین فیلسوف آنارشسیت روسی.
۱۹۵۷ - جان فون نویمان، ریاضیدان و دانشمند آمریکایی مجارستانیالاصل
۲۰۰۷ - آنا نیکول اسمیت مُدل و هنرپیشه آمریکایی.
۱۳۸۶ - ژازه طباطبایی، نقاش، شاعر و مجسمهساز ایرانی.[۱۰]
۱۸۸۱ - فئودور داستایوسکی نویسنده روس.
۱۹۸۴ - یوری ولادیریمویچ آندروپوف سیاستمدار و دبیر کل حزب کمونیست اتحاد شوروی.
۱۸۳۷ - ویلهلم کنراد رونتگن فیزیکدان آلمانی، کاشف اشعه ایکس و برنده جایزه نوبل فیزیک
۱۸۳۷ - الکساندر پوشکین نویسنده رمانتیسیست روس
۱۳۷۵ - بزرگ علوی، نویسنده ایرانی
۱۶۵۰ - رنه دکارت، فیلسوف فرانسوی (ز. ۱۵۹۶).
۱۹۴۸ - سرگئی آیزنشتاین، فیلمساز روس، (اکتبر)) (رزمناو پوتمکین)، (ز. ۱۸۹۸)
۱۹۶۳ - سیلویا پلات، شاعر، رماننویس، نویسندهٔ داستانهای کوتاه، و مقالهنویس آمریکایی، (ز. ۱۹۳۲)
۱۹۶۸ - پیتیریم آلکساندروویچ سورکن، جامعهشناس آمریکایی روستبار(ز. ۱۸۸۹).
۲۰۰۵ - آرتور میلر، نویسنده، نمایشنامهنویس و مقالهنویس آمریکایی (ز. ۱۹۱۵).
۱۳۲۷ - حسن البنا، بنیانگذار اخوان المسلمین
۱۸۰۴ - ایمانوئل کانت، فیلسوف آلمانی (ت. ۱۷۲۴).
۱۹۵۴ - ژیگا ورتوف، فیلمساز روس، (سه ترانه برای لنین)، (ت. ۱۸۹۶).
۱۹۷۹ - ژان رنوار کارگردان پر آوازهٔ فرانسوی.
۲۰۰۸ - عماد مغنیه فرمانده نظامی حزب الله لبنان با انفجار بمب در دمشق ترور شد.
۱۳۴۵ - فروغ فرخزاد شاعر ایرانی.
۱۹۹۵ - عبدالهفید سعید، رهبر دانشجویی الجزایر، به قتل رسید
۷۲۱ - شیلپریک دوم پادشاه مروونژی.
۱۷۷۹ - جیمز کوک، کاشف اسکاتلندی، کشته شد، (ت. ۱۷۲۸).
۱۸۳۱ - وینسنتو گوئررو، قهرمان انقلابی مکزیک، (ت. ۱۷۸۲).
۱۹۴۳ - داوید هیلبرت، ریاضیدان آلمانی.
۱۹۴۹ - یوسف سلمان یوسف، دبیرکل حزب کمونیست عراق از ۱۹۴۱ تا زمان اعدامش در ۱۹۴۹، از اولین کمونیستهای عراق، (ت. ۱۹۰۱).
۱۳۵۷ - سرلشکر منوچهر خسروداد، فرمانده هوانیروز،(تیرباران)
۱۳۵۷ - سرلشکر رضا ناجی (سرلشکر)، فرماندار نظامی اصفهان،(اعدام)
۱۳۵۷ - سپهبد نعمت الله نصیری، سومین رئیس ساواک،(اعدام)
۱۳۵۷ - سپهبد مهدی رحیمی، فرماندار نظامی تهران،(اعدام)
۱۹۸۸ - ریچارد فاینمن، فیزیکدان آمریکایی
۲۰۰۷ - رابرت آدلر، دانشمند و مخترع اتریشی
۱۳۳۹ - مهوش، خوانندهٔ زن ایرانی
۱۳۴۴ - اسماعیل امیرخیزی، نویسندهٔ ایرانی و از رجال انقلاب مشروطه ایران
۱۳۸۱ - رضا ژیان، بازیگر، کارگردان و فیلمنامه نویس سینما، تلویزیون و تئاتر ایرانی
۱۹۷۹ - نعمت الله نصیری رییس ساواک که اعدام شد. (ت. ۱۹۱۱)
۱۹۸۴ - شیخ راغب حرب از پایه گذاران مقاومت اسلامی لبنان در برابر اشغالگری اسرائیل، توسط اسرائیل کشته شد.
۱۹۹۲ - سید عباس موسوی، دبیر کل حزب الله لبنان، با موشک اسرائیل کشته شد.
۱۳۶۴ - جیدو کریشنامورتی، عارف، متفکر، نویسنده و سخنران مشهور هندی (زادهٔ ۲۱ اردیبهشت، ۱۲۷۴)
۱۳۸۲ - عماد خراسانی، شاعر غزلسرا و قصیدهسرا (زادهٔ ۱۳۰۰)
۹۲۳ - محمد بن جریر طبری مورخ و مفسر قرآن در بغداد درگذشت.
۱۹۷۳ - خسرو گلسرخی شاعر، نویسنده و فعال سیاسی مارکسیست اهل ایران (تیرباران، میدان چیتگر، تهران، ۲۹ بهمن ۱۳۵۲ هجری خورشیدی).
۱۹۷۳ - کرامتالله دانشیان فعال سیاسی مارکسیست اهل ایران (تیرباران، میدان چیتگر، تهران، ۲۹ بهمن ۱۳۵۲ هجری خورشیدی)
۱۳۵۲ - خسرو گلسرخی، شاعر.
۱۳۷۸ - نادر نادرپور، شاعر
۱۹۵۱ - درگذشت آندره ژید (به فرانسوی: André Gide) (۱۸۶۹ - ۱۹۵۱) نویسندهٔ فرانسوی