فسفات آلومینیوم

فسفات آلومینیوم (به انگلیسی: Aluminium phosphate) با فرمول شیمیایی AlPO۴ یک ترکیب شیمیایی با شناسه پاب‌کم ۶۴۶۵۵ است. که جرم مولی آن 121.9529 g/mol می‌باشد. شکل ظاهری این ترکیب، پودر بلورین سفید است.

مکمل قهوه

مکمل قهوهیا قهوه سفید کن (به انگلیسی: coffee-mate) ماده‌ای پودر مانند یا مایع است که برای افزودن به قهوه یا چای یا نوشیدنی هایی از این دست و به جای شیر استفاده می‌شود. معمولا دارای قند شیر(لاکتوز)نیست و بنابراین در گونه ی فرآورده‌های شیری به شمار نمی‌آیند. از این روی در بسیاری از کشورها از آن با نام سفید کنندهٔ غیر شیری نام می‌برند.
تاریخچه

اولین مکمل قهوه در سال ۱۹۵۲ با نام پریم به بازار عرضه شد و عیب آن این بود که به علت پروتئین موجود در شیر به سادگی حل نمی‌شد. ۶ سال بعد این مشکل با جایگزین کردن چربی‌های شیری با روغن گیاهی رفع شد. در سال ۱۹۶۱ به بازار عمومی آمریکا عرضه شد و اکنون بیش از ۲۰ گونهٔ آن فروخته می‌شود.

نمک اسیدی

نمک اسیدی، (به انگلیسی: Acid salt) نمکی است، که تعدادی از اتم‌های هیدروژن قابل تعویض در مولکول آن، باقی‌مانده و خاصیت اسیدی دارد. نمک‌های اسیدی، معمولأ دارای یک یا چند فلز قلیایی و نیز یک یا چند اتم هیدروژن می‌باشند.

از نمک‌های اسیدی معروف و شناخته شده، می‌توان، به: سدیم هیدروسولفید (NaHS)، سدیم بی‌سولفات (NaHSO4)، مونوسدیم فسفات (NaH2PO4) و دی‌سدیم فسفات (Na2HPO4) اشاره کرد. نمک‌های اسیدی اغلب، در محلول‌های بافر استفاده می‌شوند..[۱]

بعنوان مثال؛ نمک اسیدی در سدیم بی‌سولفات، از ترکیب و سپس خنثی سازی نیمی از مولکول‌های سولفوریک اسید با سدیم هیدروکسید بوجود می‌آید:

    H2SO4 + NaOH → NaHSO4 + H2O

ترکیبات نمک‌های اسیدی، می‌تواند خاصیت اسیدی یا بازی داشته باشند: برای نمک‌هایی که از کاتیون باز ضعیف و آنیون اسید قوی ساخته شده‌اند، اگر Ka> Kb باشد، نمک، اسیدی بوده و اگر Kb> Ka باشد، نمک خنثی است. در نهایت، رابطه میان Ka و Kb تعیین کننده حالت نمک بدست آمده، خواهد بود.
استفاده در مواد غذایی
نوشتار اصلی: پودر ورآور


برخی از نمک‌های اسیدی، در پخت‌وپز استفاده می‌شوند. نمک‌های اسیدی، در پودرهای کیک یافت می‌شوند و معمولاً به دو دسته دمای پایین (یا یک اثر) و دمای بالا (و یا دو اثر) تقسیم بندی می‌شوند.

معمولأ نمک‌های اسیدی در دمای پایین و در دمای اتاق واکنش نشان می‌دهند و برای ورآمدن یا به اصطلاح پُف کردن مورد استفاده قرار می‌گیرند. بعنوان نمونه می‌توان به: پتاسیم بی تارتارات، فسفات کلسیم و سیترات اشاره نمود.

نمک‌های اسیدی دمای بالا، در طول پخت ورآمده و معمولاً از نمک‌های آلومینیوم مانند کلسیم فسفات آلومینیوم تشکیل شده‌اند. برخی از نمک‌های اسید نیز ممکن است در مکمل قهوه یافت شوند.

اسید

تعریف قدیمی

اسیدها موادی ترش مزه اند خاصیت خورندگی دارند شناساگرها را تغییر رنگ می‌دهند و بازها را خنثی می‌کنند.

بازها موادی با مزهٔ گس-تلخ اند حالتی مانند صابون در تماس با دست دارند شناساگرها را تغییر رنگ می‌دهند و اسیدها را خنثی می‌کنند. همچنین اگر یک اسید و یک باز با هم واکنش بدهند تولید نمک و گاز هیدروژن می کنند.(نمک ها خود از یک فلز و یک نا فلز تشکیل شده اند.)

لی بیگ: اسیدها موادی اند که در ساختار خود هیدروژن یا هیدروژن هایی دارند که در واکنش با فلزها توسط یون‌های فلز جایگزین می‌شوند.

آرنیوس: اسیدها موادی هستند که ضمن حل شدن در آب یون +H(یون هیدروژن) آزاد می‌کنند. البته یون +H به صورت آزاد در آب وجود ندارد و به سرعت آبپوشی شده و تبدیل به یون هیدرونیوم (+H3O) می شود. بازها موادی هستند که ضمن حل شدن در آب یون -OH(یون هیدروکسید) آزاد می‌کنند.این تعریف فقط به موادی محدود می‌شود که در آب قابل حل باشند(یکی از اشکالات مدل اسیدی آرنیوس در همین است). حدود سال ۱۸۰۰، شیمی دانان فرانسوی از جمله آنتوان لاووازیه، تصور می‌کرد که تمام اسیدها دارای اکسیژن هستند. شیمی دانان انگلیسی از جمله سر همفری دیوی، معتقد بود که تمام اسیدها دارای هیدروژن هستند. شیمی دان سوئدی، سوانت آرنیوس، از این عقیده برای گسترش تعریف اسید استفاده نمود.

لوری-برونستد: اسید گونه‌ای است که در واکنش شیمیایی پروتون (یون+H)می دهد و باز گونه‌ای است که در واکنش شیمیایی پروتون (یون+H)می پذیرد. لوری و برونستد این تعریف را بیان کردند، که از آن بر خلاف تعریف آرنیوس می‌توان در محیط غیر آبی هم استفاده کرد.

لوییس: اسیدها موادی هستند که در واکنش‌های شیمیایی پیوند داتیو می پذیرند. بازها موادی هستند که در واکنش‌های شیمیایی پیوند داتیو می‌دهند.تعریف لوییس را با نظریه اوربیتال مولکولی هم می‌توان بیان کرد. به طور کلی، اسید می‌تواند یک جفت الکترون از بالاترین اوربیتال خالی در پایین اوربیتال خالی خود دریافت کند. این نظر را گیلبرت ن. لوییس مطرح کرد. با وجود این که این تعریف گسترده‌ترین تعریف است، تعریف لوری-برونستد کاربرد بیشتری دارد. با استفاده از این تعریف می‌توان میزان قدرت یک اسید را هم مشخص نمود. از این مفهوم در شیمی آلی هم استفاده می‌شود (مثلاً در کربوکسیلیک اسید).
نام گذاری

اسیدها بر اساس آنیون ( نافلز)هایشان نام گذاری می‌شوند. پسوند یونی را حذف و با پسوندی جدید جایگزین می‌کنیم (گاهی اوقات پیشوند)، طبق جدول زیر. برای مثال، HCl دارای آنیون کلرید است، پس پسوند -ید نام را به صورت هیدروکلریک اسید درمی آورد. اسید های معدنی ی بدون اکسیژن طبق دستور زیر نام گزاری میشوند. هیدرو+نام نافلز+یک+اسید مانند HCl هیدروکلریک اسید اسید های معدنی ی اکسیژن دار طبق دستور زیر نام گزاری میشوند: نام نافلز+یک+اسید مانند H2CO3 کربنیک اسید لازم به ذکر است اگر نا فلز با دو ظرفیت متفاوت دو اکسید متفاوت تولید کند،در اسیدی که ظرفیت نا فلز کمتر است با لفظ (و) و در اسیدی که ظرفیت نا فلز بیشتر است با لفظ (یک) خوانده میشود. مانند HPO3 فسفرو اسید و HPO4 فسفریک اسید. اسید های آلی نیز طبق دستور زیر نام گزاری میشوند: نام آلکان های هم کربن+وییک+اسید مانند HCOOH متانوییک اسید.


پیشوند آنیون     پسوند آنیون     پیشوند اسید     پسوند اسید     مثال
پر     ات     پر     یک اسید     پرکلریک اسید (HClO۴)
    ات         یک اسید     کلریک اسید (HClO۳)
    یت         و اسید     کلرو اسید (HClO۲)
هیپو     یت     هیپو     و اسید     هیپوکلرو اسید (HClO)
    ید     هیدرو     یک اسید     هیدروکلریک اسید (HCl)
خواص شیمیایی

در آب بین اسید (HA) و آب تعادل زیر برقرار می‌شود که آب به عنوان یک باز رفتار می‌کند:

HA(aq) ⇌ H۳O+(aq) + A-(aq)

ثابت اسید (یا ثابت تفکیک اسید) همان ثابت تعادل واکنش اسید (HA) و آب است:

K_a = {[\mbox{H}_3\mbox{O}^+]\cdot[A^-] \over [HA]}

اسیدهای قوی دارای مقدار بزرگی برای Ka هستند (یعنی واکنش تعادلی به سمت راست پیشروی می‌کند و اسید تقریباً به طور کامل به H۳O+ و A- تفکیک می‌شود).

اسیدهای ضعیف دارای مقدار کوچکی برای Ka هستند (یعنی مقدار چشمگیری از HA و A− و مقداری متعادلی از H۳O+ در انتهای واکنش باقی می‌ماند؛ اسید به طور جزئی واکنش می‌دهد). برای مثال Ka برای استیک اسید برابر ۱٫۸ x ۱۰-۵ است. تمام اسیدهای آلی اسیدهای ضعیف هستند. نیتریک اسید، سولفوریک اسید، و پرکلریک اسید همه اسیدهای قوی هستند در حال که نیترو اسید و سولفورو اسید و هیپوکلرو اسید ضعیف هستند.

    قدرت یک اسید را با ثابت تفکیک اسید (Ka) و یا هم‌ارزش آن pKa می‌سنجند، (pKa= - log(Ka)).
    pH یک محلول معیاری برای تعیین غلظت هیدرونیوم است.

اسیدهای چندپروتونی

اسیدهای چندپروتونی ترکیب هایی هستند که دارای بیش از یک هیدروژن اسیدی هستند و به طور متوالی تفکیک می‌شوند.

اسیدهای تک پروتونی تنها یک واکنش تکفکیک دارند و فقط یک ثابت تفکیک اسید دارند:

                    HA(aq) + H۲O(l) ⇌ H۳O+(aq) + A−(aq)         Ka

یک اسید دوپروتونی (در این جا آن را با H۲A نشان می‌دهیم) بسته به مقدار pH می‌تواند یک یا دو واکنش تکفکیک داشته باشد. هر واکنش یک ثابت تفکیک اسید دارد، Ka۱ و Ka۲:

                    H۲A(aq) + H۲O(l) ⇌ H۳O+(aq) + HA−(aq)       Ka۱

                    HA−(aq) + H۲O(l) ⇌ H۳O+(aq) + A۲−(aq)       Ka۲

ثابت تفکیک اولی همواره بیشتر از دومی است، یعنی Ka۱> Ka۲. برای مثال سولفوریک اسید (H۲SO۴) می‌تواند یک پروتون بدهد و به آنیون بی‌سولفات (HSO۴−) تبدیل شود. هنگامی که Ka۱ بسیاز بزرگ باشد، در این صورت می‌تواند دومین پروتون خود را بدهد و به آنیون سولفات (SO۴۲−) تبدیل شود. (SO۴۲−) هم مقدار متوسطی دارد. مقدار بزرگ Ka۱ در اولین تفکیک باعث می‌شود که سولفوریک اسید، اسیدی قوی باشد. همانند این، مقدار کوچک کربنیک اسید (H۲CO۳) می‌تواند اولین پروتون را بدهد و به آنیون بی‌کربنات (HCO۳−) تبدیل شود و دومین پروتون را بدهد و به کربنات (CO۳۲−) تبدیل شود. هر دو مقدار Ka کوچک هستند اما داریم Ka۱> Ka۲.

یک اسید سه‌پروتونی (H۳A) می‌تواند یک یا دو یا سه پروتون بدهد و سه مقدار ثابت تفکیک برای آن وجود دارد، به طوری که Ka۱> Ka۲> Ka۳>:

                    H۳A(aq) + H۲O(l) ⇌ H۳O+(aq) + H۲A−(aq)        Ka۱

                    H۲A−(aq) + H۲O(l) ⇌ H۳O+(aq) + HA۲−(aq)       Ka۲

                    HA۲−(aq) + H۲O(l) ⇌ H۳O+(aq) + A۳−(aq)         Ka۳

یک مثال غیرآلی از اسید سه‌پروتونی فسفریک اسید (H۳PO۴) است. تمام پروتون‌ها می‌توانند از دست داده شوند و به H۲PO۴−، سپس HPO۴۲−، و در آخر PO۴۳− تبدیل شود. یک مثال آلی از اسید سه‌پروتونی اسید سیتریک است، که می‌توانند تمام پروتون‌های خود را بدهد و در انتها به یون سیترات تبدیل شود.
خنثی شدن

خنثی شدن واکنش میان مقادیر برابری اسید و باز است و به تولید نمک و آب می‌انجامد. برای مثال هیدروکلریک اسید و سدیم هیدروکسید، آب و سدیم کلرید را می‌دهند:

        HCl(aq) + NaOH(aq) → H۲O(l) + NaCl(aq)

اسیدهای رایج
اسیدهای قوی

اسیدهای زیر جزو اسیدهای قوی محسوب می شوند و به طور کامل در آب یونش می یابند و تولید یون (+H3O) می کنند.

    هیدروبرمیک اسید HBr
    هیدروکلریک اسید HCl
    هیدرویدیک اسید HI
    نیتریک اسید HNO3
    سولفوریک اسید H2SO4
    پرکلریک اسید HClO4

اسیدهای ضعیف معدنی

    بوریک اسید
    کربنیک اسید
    کلریک اسید
    هیدروفلوریک اسید
    فسفریک اسید
    هیدروسولفوریک اسید
    نیترو اسید
    فسفرو اسید

نیترو اسید

    هیدروسیانیک اسید
    فسفرو اسید
    هیپو فسفرو

اسیدهای ضعیف آلی

به طور کلی تمام اسیدهای آلی اسیدی ضعیف هستند. مانند:

    استیک اسید
    بنزوئیک اسید
    بوتیریک اسید
    سیتریک اسید
    فرمیک اسید
    لاکتیک اسید
    مالئیک اسید
    مندلیک اسید
    اگزالیک اسید
    پروپانوئیک اسید
    پیروئیک اسید
    والریک اسید

قلیا

محیطی که در دمای ۲۵ درجه سانتی‌گراد، pH آن بیشتر از ۷ باشد محیط قلیایی یا بازی نامیده می‌شود.قلیا عبارت است از ترکیبهای فلزهای قلیایی یا قلیایی خاکی که دارای گروه OH- هستند و محلول آنها می‌تواند چربی‌ها را در خود حل کند.

محتویات

    ۱ حالت
    ۲ خصوصیات مشترک مواد قلیایی
    ۳ چند ماده قلیای معروف
    ۴ منبع

حالت

بازها عموماً تلخ مزه هستند و حالت چرب مانند دارند و در واکنش خواهان گرفتن الکترون هستند بازها با اسید واکنش نشان داده و تولید آب و نمک می‌کنند.
خصوصیات مشترک مواد قلیایی

تمام مواد قلیایی در برخورد با اسیدها از خود واکنش نشان می‌دهند؛ همه آنها وقتی در آب حل می‌شوند به شکل یون هیدروکسید در می‌آیند.در واقع فهم صحیح باز ها احتیاج به درک اسیدها دارد.البته برای توضیح سازو کار این دو ماده نطریه های زیادی مطرح شده است که نظریه لوویس شیمیدان معروف آمریکایی از مهمترین آنهاست .از دیگر تعریف های ماده قلیایی باید به اینها اشاره کرد:ماده شامل گروه OH ،گیرنده الکترون(اسید:دهنده الکترون)،گیرنده پیوند داتیو و... . برای مثال

                                                                                   H2O+H2O ----> H3O+OH

که در آن ملکول آبی که به H۳O مثبت تبدیل شده اسید و دیگری باز است البته این واکنش بیشتر جنبه نظری دارد تا عملی و در واقع بیانگر خواص اسیدی و بازی آب است

تعدادی باز

       نام                      اصطلاح                   فرمول شیمیایی

   سدیم هیدروکسید            سود سوز آور                     NaOH
  پتاسیم هیدروکسید               پتاس                        KOH
  منیزیم هیدروکسید            شیر منیزی                    2(Mg(OH
آلومینیوم هیدروکسید           شربت معده                    3(Al(OH
  کلسیم هیدروکسید               آب آهک                     2(Ca(OH

چند ماده قلیای معروف

    مایع سفید کننده
    خون
    آب دهان
    صابون
    آب دریا
    آمونیاک
    شامپو
    شربت معده
    آب آهک

گاوزبان

گاوزبان (Borago officinalis) گیاه علفی و یک‌ساله است که ارزش دارویی دارد. گاوزبان احتمالاً از شمال آفریقا به نواحی دیگر راه یافته و امروزه در منطقه مدیترانه، نواحی شمال آفریقا و قسمت‌هایی از خاورمیانه می‌روید. گل، برگ و سرشاخه‌های گلدار آن به مصرف دارویی می‌رسد. گاو در زبان ترکی به معنی آبی هم آمده است و گل گاو زبان یعنی گلی که برگی آبی دارد.

این گیاه یکی از غنی‌ترین منابع اسیدهای چرب اصلی بشمار می‌رود بطوریکه از آن به عنوان غنی‌ترین منبع شناخته‌شده برای (Gamma Linoenic Acid (GLA معرفی شده‌است. گل گاوزبان از اردیبهشت تا شهریور گل می‌دهد.[۱]
نحوه استفاده

به صورت دم کرده مصرف می‌شود و برخی مقداری فندق هم با آن مصرف می‌کنند.
گیاه‌شناسی

گاوزبان گیاهی است علفی و یکساله که ارتفاع ساقه آن تا ۶۰ سانتیمتر می‌رسد ساقه آن شیاردار و خاردار می‌باشد. برگ‌های این گیاه ساده و پوشیده از تارهای خشن است. گلهای آن به رنگ آبی، سفید و بنفش می‌باشد.

معروف ترین اسم محلی این گیاه گل گاو زبان است. از نام‌های معروف دیگر محلی می‌توان از نام‌هایی مانند برنجاس و گانیل. نام برد که این اسم‌ها بیشتر در میان عشایر قشقایی جنوب استان فارس و حاشیه خلیج فارس مورد استفاده قرار می‌گیرد.

گاوزبان گیاهی مقاوم به شوری است که قادر به جذب یون‌های سدیم، کلر، پتاسیم، کلسیم و منیزیم از خاک می‌باشد و می‌توان از این گیاه برای خارج ساختن این یون‌ها از خاک و اصلاح خاک‌های شور و قلیا استفاده کرد.[۲] در ویکی‌پدیای زبان‌های دیگر به ترکیبات سمی و آلکالوئیدی این گیاه هم اشاره شده.

دم‌نوش

دم‌نوش یا جوشانده به نوشیدنی‌هایی که معمولاً از دم کردن گیاهان مختلف به دست می‌آیند اطلاق می‌شود. این گیاهان معمولاً خاصیت دارویی نیز دارند و بخشی از داروهای طب سنتی را تشکیل می‌دهند.

محتویات

    ۱ تعریف
    ۲ قواعد مصرف گیاهان دارویی
    ۳ انواع عمده
    ۴ دم‌نوش‌های مرکب
    ۵ جستارهای وابسته
    ۶ پانویس
    ۷ منابع

تعریف

دم‌نوش نوعی نوشیدنی است که در آن جزیی از گل، برگ، ساقه، ریشه، دانه، پوستِ میوه یا اجزای دیگر گیاهان دارویی که قابل حل در آب است، بصورت خشک یا تازه مورد استفاده قرار می‌گیرد.[۱]
قواعد مصرف گیاهان دارویی

اگرچه گیاهان دارویی منشاء طبیعی دارند و در مقایسه با داروهای شیمیایی عوارض کمتری ایجاد می‌کنند اما مصرف بی‌رویه یا غیرعلمی برخی از این گیاهان می‌تواند موجب عوارض ناخواسته و حتی مسمومیت‌های شدید گردد؛ بنابراین مصرف گیاهان دارویی نیز همانند داروهای شیمیایی باید با آگاهی و پس از اطلاع از سازوکار عمل آنها باشد. به ویژه در مورد کودکان و سالمندان مصرف این گیاهان باید با احتیاط بیشتری همراه باشد. از اینرو در کشورهای پیشرفته نظارت دقیقی بر تولید و توزیع این گیاهان صورت می‌گیرد. برای مثال در سازمان غذا و دارو آمریکا (معروف به اف‌دی‌اِی FDA) همان شروط مربوط به داروهای شیمیایی را برای گیاهان دارویی نیز در نظر می‌گیرد. در زیر به برخی از این اصول در مورد تهیه، نگهداری و مصرف این گیاهان اشاره شده است:

    گیاهان دارویی باید از منابع معتبر و مطمئن تهیه شوند. بهتر است که این داروها به وسیله سفارش پستی تهیه نشوند. بسیاری از گیاهان دارویی ممکن است به میکروب‌ها، سموم کشاورزی، مواد ضدعفونی کنندهٔ گازی (مثل فسفین) و فلزات سمی (مثل سرب، جیوه و آرسنیک) آلوده باشند.
    بهتر است این گیاهان را در جای سرد، خشک و دور از دسترس بچه‌ها حفظ نمود. ظروف پلاستیکی برای نگهداری گیاهان بودار مناسب نیستند. این ظروف می‌توانند اسانس فرار این گیاهان را جذب نمایند. همچنین، نباید از گیاهانی استفاده شوند که برای سال‌ها نگهداری شده‌اند.
    بهتر است افراد خود به جمع‌آوری گیاهان دارویی مبادرت نکنند مگر اینکه قادر باشند گیاه سمی را از غیر سمی تشخیص دهند. معمولاٌ به گیاهان دارویی کشت داده شده بیشتر می‌توان اعتماد نمود.
    گیاهان دارویی را نباید برای مدت طولانی استفاده نمود.
    پیش از مصرف هر نوع گیاه دارویی باید دستور دقیق مصرف و عوارض جانبی آن روشن باشد. این گیاهان نیز همانند سایر داروها نباید بیش از مقدار مجاز مصرف شوند. سمی بودن یک داروی گیاهی بسته به قسمت مورد استفاده گیاه و روش تهیه آن فرق می‌کند.
    مادران باردار یا شیرده تنها پس از مشاوره با پزشک مجاز به مصرف گیاه دارویی هستند.
    مصرف همزمان داروهای شیمیایی با گیاهی خاص ممکن است موجب بروز تداخل دارویی گردد؛ بنابراین باید پزشک را از مصرف این گیاهان مطلع نمود.[۲]

انواع عمده
نام به فارسی     نام علمی[۳]     تصویر     توضیح
آب‌قاشقی     Centella asiatica     Starr 020803-0095 Centella asiatica.jpg    
آقطی سیاه     Sambucus nigra     Kara mürver-1.jpg    
آویشن     Thymus vulgaris     Thymus vulgaris1.JPG    
اسطوخودوس
(لاواندا)     Lavandula angustifolia
(نام یکی از گونه‌های)     Single lavendar flower02.jpg    
افسنتین     Artemisia absinthium     Artemisia absinthium Prague 2013 1.jpg    
انیسون
بادیان رومی     Pimpinella anisum    

Koehler1887-PimpinellaAnisum.jpg ||

باباآدم
نام گونه گوبو     Arctium lappa
(نام علمی گونه)     Arctium lappa02.jpg    
بابونه     matricaria recutita     Chamomile@original size.jpg    
بابونه گاوی     Tanacetum parthenium     Tanacetum parthenium.jpg    
بادرنجبویه     Melissa officinalis     Melissa officinalis01.jpg     هر چند گیاه بادرنجبویه از تیرهٔ نعناعیان است اما بوی آن به لیمو شباهت دارد. آرام‌بخش با اثر قوی و از بین برندهٔ خستگی اعصاب است.[۴] نیرودهنده و ضد تشنج است به علاوه به عنوان مقوی معده، بادشکن، تسهیل کننده عمل هضم و معرق مورد استفاده قرار می‌گیرد.[۵]
بادیان ختایی     Illicium verum     Illicium verum 2006-10-17.jpg    
بلوبری اروپایی     Vaccinium myrtillus     Vaccinium myrtillus - Bilberry - Maviyemiş 07.jpg    
بومادران معمولی     Achillea millefolium     Achillea millefolium capitula 2002-11-18.jpg    
بولدو     Peumus boldus     Peumus boldus - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-104.jpg     رایج در جنوب آمریکا
به‌لیمو     Aloysia citrodora     Aloysia triphylla1.jpg    
پاپایا     carica papaya     Papaya sunset.jpg    
پنج‌انگشت     Vitex agnus-castus     Vitex agnus-castus 002.JPG    
پونه کوهی     Origanum vulgare     Origanum vulgare3 ies.jpg    
پیرو     Juniperus communis     Juniperus communis cones.jpg    
ترشک     Rumex crispus     Rumexcrispus.jpg    
توت‌فرنگی     Fragaria vesca     Fragaria vesca close-up 4 cropped.jpg    
تیریشه     Pueraria montana     Flowering kudzu.jpg    
جو دوسر     Avena sativa     SK-OatAvena-sativa.JPG    
جینسنگ     panax     Ginseng in Korea.jpg     رایج در کشور کره
چای ترش     Hibiscus Sabdariffa     Driedhibiscus.jpg     بعد از ریختن گل کاسبرگ متورم شده و به شکل میوه در میاید. این کاسبرگ متورم شده برای درست کردن چای مورد استفاده قرار می‌گیرد. رنگ چای به مانند یاقوت قرمز است هرچند که بر اساس محل کاشت رنگ آن تا حدودی تغییر می‌کند. در صورت تمایل و برای کم کردن طعم ترش آن با عسل مصرف می‌شود. حاوی سیتریک اسید و اسید تارتاریک است. نوشیدن آن برای رفع خستگی و سستی بدن مؤثر است. نوشیدن آن همراه با یخ نیز در فصل تابستان رایج بوده در رفع گرمازدگی تأثیر دارد. از آنجائیکه مقادیر زیادی پتاسیم دارد در افزایش ادرار مؤثر است. در رفع تورم بدن و از بین بردن خماری بعد از نوشیدن الکل مؤثر است. در جلوگیری از خستگی چشم و یا رفع خستگی چشم تأثیر دارد. نوشیدن آن به کسانی که زمان زیادی از کامپیوتر استفاده می‌کنند توصیه می‌شود. حاوی مقادیر زیادی ویتامین سی است.[۶]
چای جو
موگی‌چا         Mugicha by CR 01.jpg     رایج در کشور ژاپن
چای کوهی     Hypericum perforatum     StJohnswort-leaves.jpg    
چریش     Azadirachta indica     Unripe Neem fruits.jpg    
ختمی     Althaea officinalis     Chotmit003.jpg    
دارچین     Cinnamomum verum     Canelle Cinnamomum verum Luc Viatour.jpg    
رازک     humulus lupulus     Hop mannelijke bloeiwijze Humulus lupulus male plant.jpg    
رازیانه     Foeniculum vulgare     F. vulgare frutos-1.JPG    
رزبری قرمز     Rubus idaeus     Malina.jpg    
رز گالیکا     Rosa gallica     Wild Rosa gallica Romania.jpg    
رومارن
رزماری     Rosmarinus officinalis     Rozemarijn.jpg    
ریحان     Ocimum basilicum        
زالزالک     Crataegus     Crataegus-monogyna-frugt.JPG    
زبرینه
مروارید عطری     Galium odoratum     Galium odoratum Flower.JPG    
زرشک معمولی     berberis vulgaris        
زنجبیل     Zingiber officinale        
زوفا     Hyssopus officinalis        
زیره     Carum carvi        
ساسافراس     Sassafras     Sassafras7.jpg    
ساکورایو
چای شکوفهٔ گیلاس         Sakura yu.jpg     رایج در کشور ژاپن
سرخارگل     Echinacea angustifolia        
سنبل‌الطیب     Valeriana officinalis        
سنبل خطایی     Angelica archangelica        
شاه‌افسر     Melilotus officinalis        
گل شاه‌پسند     Verbena hastata        
شبدر قرمز     Trifolium pratense        
شیرین‌بیان     Glycyrrhiza glabra        
علف جاروب     calluna vulgaris     Calluna vulgaris0.jpg    
علف لیمو     Cymbopogon citratus     YosriNov04Pokok Serai.JPG    
قاصدک     Taraxacum officinale     Mniszek lekarski.JPG    
کاسنی     cichorium intybus        
کرفس     Apium graveolens        
کنگر فرنگی     Cynara scoolymus     Artichokess.jpg    
کوشاد     Gentiana     Gentiana-verna2.jpg    
کهن‌دار     ginkgo biloba        
گاوزبان     Borago officinalis     Dry Borage (By R.Boroujerdi).JPG     جوشانده گیاه گاوزبان عامل موثری علیه ناراحتی‌های مجاری تنفسی، سرفه، گرفتگی صداست. این گیاه بدن را تحریک کرده مبادلات سلولی را تنظیم و سیستم اعصاب را آرام می‌کند.[۷] عوارض جانبی: پژوهشگران نسبت به استفاده فزاینده یا درازمدت از گل گاو زبان هشدار می‌دهند. مصرف گل گاو زبان در فرانسه مجاز است اما مراجع بهداشتی آلمان استفاده از آن را توصیه نمی‌کنند. میزان مصرف گل گاو زبان حداکثر ۴-۲ فنجان در روز است و هر فنجان باید حداکثر از ۲ گرم گیاه تهیه شده باشد. برخی از اثرات جانبی گزارش شده در اثر مصرف این گیاه عبارتند از: نفخ و نرمی مدفوع[۸]
گزنه     Urtica dioica        
گل ساعتی     passiflora incranata
(نام یکی از گونه‌های)        
گل ماهور     Verbascum thapsus        
گل همیشه‌بهار     Calendula officinalis        
گندنای کوهی     Marrubium vulgare     Marrubium vulgare - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-224.jpg    
گیلاس سیاه     Prunus serotina        
گیمنما     Gymnema sylvestre        
ماته یا چای پاراگوئه     ilex paraguariensis        
مرزنگوش     Origanum majorana        
مرزه     Satureja hortensis        
مریم‌گلی
خزنه     Salvia officinalis        
میخک صدپر     Syzygium aromaticum        
میوه گل رز     Rose hip     Rosa californica.jpg    
نارنج
چای بهارنارنج (گل نارنج) یا پوست نارنج     Citrus aurantium     Citrus aurantium - Köhler–s Medizinal-Pflanzen-042.jpg    
نعنا     Mentha spicata        
نعنای فلفلی     Mentha × piperita        
نعناع گربه‌ای     Nepeta cataria        
نمدار
چای زیرفون
نام گونه نمدار برگ‌درشت     Tilia × europaea
Tilia platyphyllos
(نام گونه‌ها)     Blüten der Sommerlinde.JPG     گل‌های کوچکی به رنگ زرد مایل به سبز دارد که در اوایل تابستان شکوفا می‌شود تنها از گل و برگ‌های نزدیک به گل برای تهیه چای استفاده می‌شود. یه علت داشتن خاصیت تسریع کنندگی هضم بیشتر بعد از غذا مصرف می‌شود. چای آن آرام‌بخش بوده و در بهبود بی‌خوابی تأثیر دارد. نوشیدن آن به افراد عصبی و عصبانی توصیه می‌شود. در اروپا این رسم وجود دارد که این چای به کودکانی که بیش از حد پرتحرک بوده و به حرف والدین گوش نمی‌دهند نوشانده می‌شود. به علت دارا بودن زردینه (رنگیزه) موجب جلوگیری از فشارخون، تصلب شرائین و سکته قلبی است. معرق است و نوشیدن آن برای شروع سرماخوردگی و آنفولانزا توصیه می‌شود. شاخه‌های ریز و کوچک درخت نیز ممکن است برای تهیه چای بکار رود که به علت نداشتن عطر همراه با دیگر گیاهان دارویی به عنوان چای مخلوط بکار می‌رود. چایی که با استفاده از شاخه‌های کوچک تهیه می‌شود در بهبود عملکرد کلیه تأثیر دارد. از آنجائیکه باعث افزایش ادرار و کاهش کلسترول می‌شود، این چای در رژیم غذایی اثربخش است.[۹]
هل     Elettaria cardamomum     A aesthetic Cardamom.JPG     چای آن در تسریع گوارش و از بین بردن سوزش و احساس سنگینی در معده مؤثر است. قبل از دم کردن بهتر است پوست هل تا حدی که دانه درونی آن دیده شود بریده شود تا عصاره آن راحت تر بیرون بیاید. هل برای درست کردن چای مخلوط مناسب است. برای نمونه در هند برای درست کردن چای مصالح به چای سیاه، هل و دیگر گیاهان دارویی و شیر افزوده می‌شود.[۱۰]
یام وحشی     Dioscorea villosa     Wild yam in woods - young plants.jpg    
یونجه     Medicago sativa     MEDICAGO SATIVA - AGUDA - IB-539.JPG    
دم‌نوش مخلوط حاوی: سیب، میوه گل رز، خلال پرتقال، پاپایا، نعنای فلفلی، ریشه شیرین‌بیان، علف لیمو، دارچین، انگورفرنگی سیاه، رز و گل پنیرکیان
دم‌نوش‌های مرکب

بر مبنای ذائقه و خواص گیاهی و طبیعت می‌توان گیاهان مختلف را با هم ترکیب نمود. مثلاً ترکیب به‌لیمو و زیرفون، گاوزبان گل‌گاوزبان و سنبل الطیب و مواردی دیگر.

گیاهان دارویی

گیاهان دارویی گیاهانی هستند که یک یا برخی از اندام‌های آنها حاوی مادهٔ مؤثره‌است. این ماده که کمتر از۱٪ وزن خشک گیاه را تشکیل می‌دهد، دارای خواص دارویی مؤثر بر موجودات زنده‌است. همچنین کاشت، داشت و برداشت این گیاهان به منظور استفاده از مادهٔ موثرهٔ آنها انجام می‌گیرد.
توضیح خواص درمانی زیره و شوید در نسخه عربی (پیرامون ۱۳۳۴ م.) از کتاب ماتریا مدیکا از نوشته‌های دیوسکورید.

محتویات

    ۱ موارد مهم در تولید گیاه دارویی
    ۲ ویژگی های خاص تولید گیاهان دارویی و معطر
    ۳ شکل های مصرف گیاهان دارویی
    ۴ روش تهیهٔ برخی از اشکال مصرفی داروهای گیاهی
    ۵ گیاهان در ایران
    ۶ منابع
    ۷ پیوند به بیرون

موارد مهم در تولید گیاه دارویی

اگر نحوهٔ آماده‌سازی داروهای گیاهی و تحویل آنها به مردم به نحو صحیح انجام نگیرد خواص درمانی گیاه از بین رفته یا تقلیل می‌یابد که این امر موجب عدم تأثیر گیاه در درمان بیماری می‌گردد.

از مواردی که باعث کاهش اثر بخشی گیاه می‌گردد:

    کشت در زمینی که از نظر مواد خاص مورد نیاز گیاه، دچار کمبود باشد.
    عدم مبارزهٔ صحیح با آفات و بیماریهای گیاهان دارویی کشت شده که اغلب موجب کاهش مواد مؤثر گیاه یا تغییر نسبت ترکیبات مفید گیاه می‌گردند.
    رعایت نکردن زمان مناسب برداشت (برحسب وضعیت هوا و ساعات روز)
    خشک کردن گیاه در شرایط نامناسب (از نظر درجه حرارت، مدت زمان خشک کردن یا سرعت خشک کردن و…)
    عدم نگهداری صحیح و بسته‌بندی مناسب (فرّار بودن برخی ترکیبات، آلودگی گیاه برداشت شده به قارچ یا باکتری و…)
    تقلبات دارویی (برخی از اوقات به‌عمد یا غیرعمدی، گیاهی به‌عنوان گیاه دیگر به صرف داشتن ظاهر مشابه فروخته می‌شود و این مسأله علاوه بر اینکه در سطح گونه گیاهی - به فراوانی - اتفاق می‌افتد، گاهی در حد جنس گیاه نیز صورت می‌گیرد)

ویژگی های خاص تولید گیاهان دارویی و معطر

ویژگی های خاص تولید گیاهان دارویی و معطر را می توان به صورت زیر نام برد:

    تنوع زیادی در گیاهان و گونه های دارویی وجود دارد.
        مواد مؤثره ی آنها دارای اهمیت فوق العاده ای است.
        شرایط اگرواکولوژیکی تأثیر شگرفی بر مواد مؤثره ی آنها دارد.
        تجارت آنها نسبتاً کم، قیمت شان ناپایدار و در تجارت آنها رقابت جهانی وجود دارد. [۱]

شکل های مصرف گیاهان دارویی

گیاهان دارویی و معطر عمدتاً به فرمهای زیر مصرف می شوند:

    گیاه تازه
    گیاه خشک شده یا کنسرو شده
    بصورت فرآوری شده توسط حرارت
    استحصال مواد موثره در صنعت [۲]

روش تهیهٔ برخی از اشکال مصرفی داروهای گیاهی

    دم کرده: مقدار تعیین شده از پودر گیاه را، در مقدار معینی از آب جوش ریخته و به بهم می‌زنند. بعد روی ظرف را پوشانده و به مدت ۳۰-۱۵ دقیقه صبر می‌کنند سپس آن را صاف می‌کنند.
    جوشانده:

    جوشانده ملایم: مقدار معینی از گیاه خردشده را با ۴/۱ لیتر آب جوش مخلوط کرده، آن را کمی می‌جوشانند. سپس آن را از حرارت دور کرده، صبر می‌کنند تا دم بکشد. سپس آن را صاف می‌کنند؛
    جوشاندهٔ معمولی: تفاوت آن با جوشاندهٔ ملایم در افزایش زمان جوشش است.

    خیسانده: این شکل برای مواد مؤثری که در اثر حرارت از بین می‌روند، توصیه می‌شود. برای تهیهٔ خیساندهٔ سرد، مقدار مشخصی از پودر گیاه را در حجم معینی از آب ریخته، درِ ظرف را ۶ الی ۱۲ ساعت می‌بندند. سپس محتویات ظرف را صاف می‌کنند.

گیاهان در ایران

در ایران حدود ۸۰۰۰ گونه گیاهی موجود است که از این تعداد ۲۳۰۰ گونه جزء گیاهان معطر و دارویی هستند و از این تعداد ۴۵۰ گونه در عطاری‌های ایران به فروش می‌رسد.

سوءهاضمه

سوءهاضمه اصطلاحی است که برای توصیف علائم و نشانه‌های سوء هاضمه که دلیل مشخصی ندارند، استفاده می‌شود. (دردشکمی بدون زخم پپتیک) یا سوءهاضمه عارضه‌ای رایج است و می‌تواند برای مدت زیادی طول بکشد. سوءهاضمه می‌تواند باعث علائم و نشانه‌هایی شود که به زخم گوارشی شباهت دارند، مانند درد یا ناراحتی در قسمت بالایی شکم که اغلب با نفخ، آروغ و حالت تهوع همراه می‌شود.

محتویات

    ۱ علایم
    ۲ زمان برخورداری از مراقبت بالینی
    ۳ علت
    ۴ عوامل خطرساز
    ۵ آزمایشها و تشخیصات
    ۶ معالجات و داروها
    ۷ داروها
    ۸ اصلاح شیوه زندگی و رژیم غذایی
        ۸.۱ طب جایگزین
    ۹ منابع

علایم

نشانه‌ها و علایم سوءهاضمه می‌تواند شامل موارد زیر باشد: _نفخ _آروغ _هر نوع احساس زودهنگام سیری و پر بودن شکم در زمان صرف غذا _حالت تهوع
زمان برخورداری از مراقبت بالینی

اگر علایم زیر را تجربه می‌کنید فوراً با پزشک معالج تماس بگیرید: -استفراغ خونی -مدفوع تیره رنگ و قیری -کوتاهی تنفس - دردی که به فک، گردن و بازویتان کشیده می‌شود.
علت

خیلی از مواقع واضح نیست که چه چیزی باعث ایجاد دردشکمی بدون زخم می‌شود. به نظر پزشکان این عارضه یک اختلال اولیه‌است بدین معنا که لزوماً بیماری‌های خاصی باعث این عارضه نمی‌شود.
عوامل خطرساز

عواملی که شدت درد شکمی بدون زخم را افزایش می‌دهند عبارتند از: _مصرف بیش از اندازه کافئین یا الکل _سیگار کشیدن _ مصرف داروهای خاص، مخصوصا داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدیNSAIDS) (، مانند آسپرین و ایبوبروفن) که می‌توانند باعث ایجاد مشکلات شکمی بشوند.
آزمایشها و تشخیصات

پزشک معالج احتمالاً نشانه‌ها و علائم بیمار را بررسی می‌کند و معاینه فیزیکی را بر روی بیمار انجام میده. انجام تعدادی از تست‌های تشخیصی نیز ممکن است به دکتر کمک کند که دلیل ناراحتی اصلی را تعیین کند. این تست‌ها عبارتند از:

    تست‌های خونی. تست‌های خونی ممکن احتمال ابتلاء به برخی بیماری‌های دیگری که ممکن باعث ظهور نشانه‌ها و علائمی شبیه به درد شکمی بدون زخم شوند را برطرف نماید.
    آزمایش مدفوع. ممکن است پزشک آزمایش نمونه‌ای از مدفوع را به منظور پیدا کردن باکتری ای موسوم به هلیکوباکتر پیلوری(H. pylori) تجویز نماید (که این باکتری می‌تواند سبب مشکلات شکمی شود).
    استفاده از اندوسکوپی برای بررسی سیستم گوارشی: در این روش وسیله‌ای سبک، قابل انعطاف و نازک به نام آندوسکوپ، از گلوی بیمار می‌گذرد. بنابراین دکتر می‌تواند مری، شکم و قسمت ابتدایی روده (دئودنوم) بیمار را معاینه نماید.

معالجات و داروها

درد شکمی بدون زخم که مدت زیادی طول می‌کشد و بوسیله تغییرات شیوه زندگی کنترل نمی‌شود ممکن نیاز به معالجه داشته باشد. نوع درمانی که بیمار دریافت می‌کند به علائم و نشانه‌های بیماری وابسته‌است. درمان ممکن است با تجویز دارو و رفتار درمانی ترکیب شود.
داروها

۱. داروهایی که ممکن است در مدیریت نشانه‌ها و علائم درد کمک کنند عبارت هستند از:

    داروهای آنتی اسید: آنتی اسیدها در فرم جامد یا مایع یک درمان عمومی و معمول برای سوء هاضمه هستند. آنتی اسیدها اسید معده را خنثی می‌کنند و آسودگی سریعی را فراهم می‌نمایند.
    داروهایی برای درمان گاز: داروهایی که شامل سایمتیکون‌ها هستند آرامش را به وسیله از بین بردن گازها فراهم می‌کنند. Mylanta و Dimeticon مثال‌هایی از این دسته هستند.

۲. داروهایی که تولید اسید را کاهش می‌دهند و بلوکرهای H۲ رسپتور نامیده می‌شوند.

این داروها یکی از پُر مصرف ترین داروهای گوارشی هستند که شامل سایمیتیدین(Tagamet HB)، فاموتیدین(Pepcid AC)، نیزاتیدین(Axid AR) و رانیتیدین(رانیتیدین ۷۵) هستند.

۳. داروهایی که پمپ‌های اسیدی را بلوکه می‌کنند.

این‌ها داروها، مانع پمپ پروتونی نیز نامیده می‌شوند و پمپ‌های اسیدی را که در داخل سلول‌های مخاط دستگاه گوارش، اسید ترشح می‌کنند را بلوکه می‌کنند. موانع پمپ پروتونی، میزان ترشح اسید را به وسیله ی بلوکه کردن فعالیت این پمپ‌های کوچک، کاهش می‌دهند. موانع پمپ پروتونی شامل لانزوپرازول(Prevacid ۲۴ HR) و امپرازول(Prilosec OTC) هستند.

۴. داروهایی که اسفنگتر مری را تقویت می‌کنند.

این داروها کمک می‌کند که معده با سرعت بیشتری خالی بشود و علاوه بر آن به سفت شدن دریچه بین معده و مری کمک می‌کند. لذا از این طریق ناراحتی ناشی از درد قسمت بالای شکمی را کاهش می‌دهد. داروی متوکلوپرامید از این گروه می‌باشد.

۵. داروهایی که اسپاسم‌های ماهیچه‌ای را کنترل می‌کنند.

داروهای ضد انقباض ممکن است درد شکمی را به وسیله ی رفع اسپاسم‌ها در ناحیه روده، تسکین ببخشد. این داروها شامل دیسیکلومین و هیوسین هستند.

۶. داروهای ضد افسردگی با دوز پایین.

داروهای ضد افسردگی تری سیکلیک و داروهایی که به عنوان مهارکننده‌های انتخابی برداشت مجدد سروتونین(SSRIs) شناخته می‌شوند در دوز پایین مصرف می‌شوند و ممکن است به ممانعت از فعالیت نورون‌هایی که درد روده‌ای را کنترل می‌کند کمک کند. پزشک ممکن است این داروهای ضد افسردگی را مانند نورتریپتیلین(Pamelor) و دسیپرامین و(Norpramin) SSRIs مانند سرترالین(Zoloft) را پیشنهاد کند.

۷. آنتی بیوتیکها

اگر آزمایشات بر وجود نوعی باکتری معمول که باعث زخم در شکم می‌شود(موسوم به باکتری Hپیلوری]])، دلالت کند، پزشک ممکن است مصرف آنتی بیوتیک‌ها را توصیه کند. علاوه بر این اگر بیمار تعداد خیلی زیادی باکتری در روده اش داشته باشد؛ پزشکان ممکن است به بیمار تعدادی از آنتی بیوتیک‌ها را توصیه کنند.
اصلاح شیوه زندگی و رژیم غذایی

پزشک معالج ممکن است اصلاح شیوه زندگی و رژیم غذایی را به منظور کنترل دردهای شکمی (بدون زخم)، تجویز نماید. o اصلاح رژیم غذایی تغییر رژیم غذایی و نحوه ی غذا خوردن مطمئناً به کنترل علایم و نشانه‌های بیماری کمک می‌نماید. توصیه‌های غذایی برای درمان دردهای شکمی مبهم عبارتند از:

_بیمار وعده‌های غذایی خود را در حجم کمتر و دفعات بیشتر دریافت نماید. یک معده خالی می‌تواند برخی مواقع سبب دردهای مبهم شکمی گردد. ممکن است هیچ عاملی به جز اسید معده سبب احساس بیماری و درد نشده باشد. بیمار سعی کنید معده خود را برای مدت طولانی خالی نگه ندارد و یک میان وعده کوچک نظیر یک کراکر یا یک تکه میوه مصرف نماید. بیمار باید از حذف نمودن وعده‌های غذایی پرهیز کند، و همچنین از مصرف یکباره وعده‌های غذایی بزرگ و پر خوری اجتناب نماید. بهترین راهکار مصرف وعده‌های غذایی کوچکتر در دفعات بیشتر است.

_پرهیز از مصرف غذاهای محرک درد: برخی غذاها ممکن است سبب تحریک دردهای شکمی گردند نظیر غذاهای ادویه‌ای و چرب، نوشیدنی‌های کربناته، کافئین و الکل.

_ جویدن آهسته و کامل غذا: بیمار باید فرصت کافی برای غذا خوردنی فرح بخش و آرام را در نظر بگیرد.

_ اجتناب از دریافت بیش از حد هوا از طریق دهان: برای کاهش نفخ و تولید گاز از انجام فعالیت‌هایی که منجر به بلعیدن هوای مازاد می‌گردد، اجتناب کنید. فعالیت‌هایی نظیر: سیگار کشیدن، با سرعت غذا خوردن، جویدن آدامس، نوشیدن از طریق نی، مصرف نوشابه‌های گازدار.

_ حفظ وضعیت عمودی پس از صرف یک وعده غذایی: بیماری که به مشکل سوء هاضمه و دردهای شکمی مبتلاست، نباید حداقل تا ۲ ساعت پس از صرف وعده غذایی دراز بکشد یا بخوابد.

o کاهش استرس روزانه تکنیک‌های کاهش استرس روزانه ممکن است به کنترل علایم و نشانه‌های بیمار کمک کند. برخی راهکارها در این زمینه عبارتند از:

_شناسایی عوامل استرس زای جاری در زندگی روزانه: بیمار باید عوامل استرس زای روزمره را بشناسد و توانایی مدیریت آنها را پیدا کند. برای مثال اقداماتی نظیر؛ ورزش(در صورتی که سالم باشد و پزشک منع ورزش نکرده باشد)، گوش دادن به موسیقی آرامش بخش، دعا و غیره می‌تواند به مقابله با استرس‌های روزانه افراد کمک نماید.

_یادگیری و تمرین تکنیک‌های ریلکسیشن: تکنیک‌های آرام بخشی یا ریلکسیشن می‌تواند شامل: ریلکسیشن تنفس، مدیتیشن، یوگا و تکنیک‌های ریلکس تراپی عضلانی و غیره باشند.

_مداومت در انجام فعالیتهای مورد علاقه و آرام بخش: توصیه می‌شود بخشی از زمانمان را صرف فعالیت‌های مورد علاقه خود (مانند سرگرمی‌ها یا ورزش‌های مورد علاقه) کنیم.

o فعالیت بدنی در اکثر روزهای هفته ورزش و فعالیت بدنی ممکن است به کنترل سیگنالها و علایم بیماری کمک کند. به موازات شروع ورزش و فعالیت بدنی، باید توصیه هیا زیر را مدنظر قرار داد:

_مشورت با پزشک معالج قبل از شروع ورزش: باید قبل از شروع یک برنامه ورزشی یا فعالیت بدنی جدید، با پزشک معالجتان مشورت نمایید و نصایح او را بشنوید.

_شروع ورزش را آسان بگیرید: برنامه ورزشی خود را به تدریج شروع کنید. ابتدا از فعالیت سبک و آسان شروع کنید و به تدریج آن را افزایش دهید.

_ بلافاصله بعد از غذا خوردن نباید ورزش نمود: همیشه بعد از غذا خوردن باید به معده و گوارش، فرصتی را برای هضم غذا داد.
طب جایگزین

خیلی از افرادی که از این نوع دردهای گوارشی رنج می‌برند اغلب سراغ مکمل‌ها و درمان‌های جانشین می‌روند تا به آن‌ها کمک کند. تا کنون ثابت نشده‌است که هیچ مکملی یا داروی جانشینی برای ریشه کنی این نوع از دردها باشد. اما وقتی که به موازات درمان‌های دارویی و تغییر شیوه ی زندگی از طب جایگزین نیز استفاده شود ممکن است در جهت تخفیف نشانه‌ها و علائم بیماری تان مفید باشند.

اگر بیمار علاقه‌مند به مکمل‌ها و درمان‌های جانشین است، باید پزشک معالجش در مورد موارد زیر مشاوره کند:

o مکمل‌های گیاهی داروهای گیاهی که بعضی منافع را برای این درد نشان داده‌اند شامل: نعناع و روغن زیره، هستند.

o هیپنوتیزم هیپنوتیزم یک وضعیت عمیق از تمرکز است که شما می‌توانید به وسیله ی کار کردن با یک درمانگر ماهر به آن برسید. بعضی مدارک پیشنهاد می‌کند که درمان هیپنوتیزم ممکن است به برطرف کردن نشانه‌ها و علائم این درد کمک کند.

o تکنیک‌های آرام سازی(ریلکسیشن) فعالیت‌هایی که به آرام سازی شما کمک می‌کند ممکن است به شما کمک کند که نشانه‌ها و علائم این درد را کنترل کنید از جمله: مدیتیشن، یوگا و دیگر فعالیت‌هایی که به کاهش استرس کمک می‌کند.

تغذیه

نیاز انسان به خوراک یکی از احتیاجات ذاتی یا فیزیولوژیک است که مهم‌ترین عامل بقای زندگی و طول عمر می‌باشد. احتیاج به خوراک دائمی است و ارگانیسم را مجبور می‌کند تا برای بدست آوردن خوراک و رفع گرسنگی کوشش کند.

تغذیه صحیح رشد را میسر می‌سازد، به تندرستی و طول عمر می‌انجامد و با تأثیر بر روی مغز و روان سبب رشد فکری می‌گردد.

غذای انسان باید شامل پروتئین‌ها، چربی‌ها، کربوهیدرات‌ها، مواد معدنی، ویتامین و آب باشد تا رشد و سلامت یاخته‌های بدن تأمین شود. این مواد با تغییراتی که در لوله گوارش حاصل می‌کنند قابل جذب می‌شوند و برای تأمین نیازهای حیاتی مورد استفاده یاخته‌های بدن قرار می‌گیرند.

محتویات

    ۱ تاریخچه تغذیه
    ۲ تغذیه سالمندان
    ۳ تغذیه کودکان و نوجوانان
    ۴ سوءتغذیه
    ۵ جستارهای وابسته
    ۶ منابع
    ۷ پیوند به بیرون

تاریخچه تغذیه

تا اوایل سده ۱۹ مفهوم غذاخوردن فقط پرکردن شکم بود و احساس گرسنگی بشر را وادار می‌کرد تا آنچه را در دسترس خود می‌دید بدون توجه به کمیت و کیفیت آن مصرف کند. شهرنشینی و تشکیل اجتماعات باعث ایجاد تغییرات زیادی در طرز تغذیه بشر شده‌است. اولین اجتماعات و شهرها در میانرودان، آسیای غربی، مصر و یونان بوجود آمدند. شهرنشینهای اولیه کشاورزی و دامپروری را به خوبی می‌دانستند و برای تغذیه خود از محصولات متنوع استفاده می‌کردند. ایران نخستین کشور جهان است که انسان اولیه در آن به کشاورزی و پرورش دام پرداخته‌است. ( آرتور کیت و دکتر ارنست هرتسفیلد در کتابی به نام صنایع ایران ثابت کرده‌اند که کشاورزی و تمدن از فلات ایران شروع شده‌است). در حفاریهایی که در بعضی از نقاط ایران نظیر شوشتر، دامغان، تخت جمشید و تپه سیلک کاشان به عمل آمده نشان می‌دهد که تاریخ کشاورزی در ایران متجاوز از ۶۰۰۰ هزار سال است.

تاریخچهٔ تغذیه در یونان نشان می‌دهد که مردم یونان باستان برای تغذیه اهمیت زیادی قائل بودند و این جمله به آنان منسوب است که: «برای تقویت روح هرگز جسم را نباید فراموش کرد و باید مردم را با ورزش و غذای مناسب تربیت کرد.» شواهد نشان می‌دهد که در زمانهای قدیم مردم یونان بیشتر از گیاهان تغذیه می‌کردند و مصرف گوشت گوسفند، پرندگان، شکر، لبنیات و ماهی نیز در بین بعضی از طبقات اجتماع معمول بوده‌است. همچنین روغن زیتون را بسیار مصرف می‌کرده‌اند.

در روم قدیم مردم کشاورزی می‌کردند و از غلات، بقولات و میوه و بعضی از انواع سبزیها تغذیه می‌کردند. غلات غذای اصلی آنها را تشکیل می‌داد و مصرف گوشت منحصر به طبقة اشراف بود. در دورانهای بعد یعنی پس از استقرار امپراتوری در روم وضع تغذیة مردم تغییر کرد و رومیان بعد از فتوحات مختلف از تغذیه مردم سرزمینهای فتح شده تقلید کرده و در این راه جانب افراط می‌پیمودند. البته این طرز تغذیه مربوط به طبقات مرفه و اعیان بود درحالیکه مردم عادی تغذیه ساده‌ای داشتند. در این زمان حتی کتب آشپزی نیز در روم منتشر شده که کتاب Deipnosphistae اثر Athenaeus در قرن دوم میلادی چاپ شده و طرز تهیه غذاهای گوشتی، سبزیها و اطلاعات دیگری در آن شرح داده شده‌است.

در مورد رژیمهای غذایی آغاز پیدایش آن به لوحه ای متعلق به سال ۱۹۰۰ قبل از میلاد مسیح در ناحیه سومر مربوط می‌شود که در آن برنامه غذایی یک کودک نوشته شده و در حال حاضر در موزه باستان‌شناسی استانبول نگهداری می‌شود.

طی دورانهای مختلف تاریخ و از دیدگاه مذاهب گوناگون، رژیمهای غذایی حائز اهمیت بسیار بوده و در بسیاری از کتب مذهبی مطالبی در زمینة تغذیه در دوران بارداری، شیردهی و روزه منعکس شده‌است. بقراط غالباً نصایح و توصیه‌هایی در زمینه مصرف یا عدم مصرف بعضی از غذاها به بیماران خود می‌کرده‌است و اکثر پزشکان یونان باستان رژیم درمانی را به عنوان بخش مهمی از معالجة بیماریها بکار می‌بردند.

زکریای رازی که از دید عده زیادی پدر علم تغذیه شناخته شده توصیه‌های مختلفی در زمینة رژیمهای غذایی دارد. همچنین در کتاب حفظ الصحه اثر اسرف بن محمد در زمینه تغذیه و رژیم در دوران مختلف زندگی مطالبی سودمند عنوان شده‌است.

با وجود اهمیت زیاد این رشته در حفظ سلامت انسان از گذشته تا حال داشته، ولی تا سالهای پایان جنگ جهانی اول هیچ سازمانی که رسماً در این زمینه فعالیت کند وجود نداشت، تا اینکه در سال ۱۹۱۷ نخستین انجمن مربوط به رژیم‌دانان توسط گروهی از کارشناسان تغذیه آمریکا تأسیس شد. این انجمن برای اولین بار مجله علمی رژیم شناسان را در سال ۱۹۲۵ منتشر کرد. و به تدریج دامنه فعالیت خود را در زمینه مدیریت خدمات غذایی مراکز تغذیه توسعه داد.

دانش‌آموختگان این رشته که رژیم‌شناس (Dietition) نامیده می‌شوند، باید تمام اطلاعات و دانش خود را در راه کمک به برقراری و بهبود سلامت بشر بکار گیرند.

اصطلاح رژیم درمانی یا درمان با رژیم (Diet-therapy) به معنای استفاده از رژیم غذایی نه فقط برای بیماران بلکه برای افراد سالم نیز است. بدین معنی که افراد سالم نیز باید به نوبه خود از رژیم غذایی مناسب استفاده کنند تا بدین وسیله از ابتلا به سوءتغذیه مصون مانده و از سلامت کامل برخوردار شوند.[۱]
تغذیه سالمندان
نوشتار اصلی: تغذیه سالمندان‎

پیرشدن و سالخوردگی با کاهش تدریجی فعالیت‌های فیزیکی و افزایش بیماریهای مزمن همراه می‌شود و به نظر می‌رسد که بهبود تغذیه تا حد زیادی قادر است از این مشکلات پیشگیری کند و یا آن‌ها را تخفیف دهد. به همین دلیل یکی از مسائل مهم سالمندان، مسائل پزشکی و بهداشتی از جمله وضعیت تغذیه آنهاست. با افزایش سن، نیاز آنها به انرژی کاهش یافته و تمایل به مصرف غذا کمتر می‌شود. در این حال اگر انتخاب غذا درست صورت نگیرد، میزان دریافت مواد مغذی ضروری در آن‌ها پایین‌تر از حد مطلوب خواهد بود. عوامل مؤثر در ایجاد مشکلات تغذیه‌ای سالمندان بدین شرح می باشند:

۱ - عوامل جسمانی: مانند کاهش کل انرژی مورد نیاز، بیماریهای مزمن، بی‌اشتهایی، تغییر حس چشایی، خرابی دندان‌ها، بی‌تحرکی، ناتوانی جسمی، مشکلات گوارشی، تداخلات دارویی و یا تداخل غذا و داروها

۲ - مشکلات روحی و روانی: افسردگی، تنهایی، از دست دادن همسر

۳ - مشکلات اقتصادی: درآمد کم، کمبود امکانات برای تهیه و طبخ غذای مناسب و زندگی در آسایشگاه

نیازهای تغذیه‌ای سالمندان میزان انرژی مورد نیاز : با افزایش سن میزان نیاز به انرژی کاهش می‌یابد که می‌تواند به دلیل کاهش فعالیت جسمی، کاهش توده عضلانی و فعال بدن باشد. در صورت دریافت مازاد بر نیاز انرژی مشکلات و عوارضی مانند چاقی، فشارخون، بیماری‌های قلبی‌عروقی برای سالمند ایجاد می‌شود. میزان نیاز به انرژی برای هر سالمند متفاوت بوده و براساس وزن، قد، شرایط فیزیکی و سلامتی وی محاسبه می‌شود.

میزان پروتئین مورد نیاز سالمندان : با افزایش سن علاوه بر کاهش توده عضلانی، ذخیره پروتئینی بدن نیز کاهش می‌یابد و میزان نیاز به پروتئین با افزایش سن نه تنها کاهش نیافته بلکه ثابت مانده و یا افزایش می‌یابد. بویژه در صورت ابتلا به بیماری‌ها و یا عفونت‌ها که این مسئله بسیار مهم می‌باشد. توصیه می‌شودچهل تا شصت درصد از انرژی دریافتی روزانه سالمندان از پروتئین‌ها به ویژه پروتئین‌های با کیفیت بالا تامین شود.
تغذیه کودکان و نوجوانان

غذاهایی مثل شیر و بیسکویت، نان و خرما، نان و پنیر، کیک، کلوچه‌ها، میوه یا آب‌میوه و یا انواع شربت‌های خانگی، انواع خشکبار مثل بادام، گردو، پسته، کشمش، برگه، توت خشک به‌عنوان میان‌وعده برای کودکان بسیار مناسب هستند.[۲]
سوءتغذیه
سوءتغذیه در جهان
نوشتار اصلی: سوءتغذیه

سوءتغذیه نوعی بیماری به‌شمار می‌آید که به علت مصرف ناکافی یا بیش از اندازهً یک یا چند مادهٔ غذایی بروز می‌کند. در بسیاری از کشورهای در حال توسعه یکی از بزرگ‌ترین مشکلات مربوط به تغذیه قحطی و کمبود مواد غذایی لازم برای سوخت‌وساز بدن است. با این وجود، سوءتغذیه در همهٔ کشورهای جهان با نمودهای گوناگون چون چاقی، بدخوری و یا کم‌خوری دیده می‌شود. بر پایه آمار سازمان بهداشت جهانی، سوءتغذیه بزرگ‌ترین عامل مرگ‌ومیر کودکان است.

از مهم‌ترین دلایل سوءتغذیه در جهان می‌توان کمبود مواد غذایی و کیفیت نامناسب آن‌ها را نام برد. قحطی‌ها، کمبود آب و خشکی، جنگ‌ها و آفات محصولات کشاورزی موجب تشدید این دو مورد می‌شوند. افزایش جمعیت، گسترش بیابان‌ها، فقر و رژیم غذایی نادرست به علت نبود اطلاعات و دانش کافی نیز نقش ایفا می‌کنند. باید توجه داشت که خود سوءتغذیه موجب بروز بیماری‌ها و اختلالاتی در سیستم ایمنی و گوارش بدن می‌شود که جذب برخی از مواد غذایی لازم برای متابولیسم بدن را دچار مشکل می‌کند. از طرفی دیگر، پرخوری، بدخوری و حتی رژیم‌های سخت لاغری می‌توانند موجب سوءتغذیه شوند.

در کشورهای در حال توسعه، سوءتغذیه موجب بیماری‌هایی چون آنمی، کواشیورکور، راشیتیسم، یا کوری (به علت کمبود ویتامین آ) می‌شود. طبق آمار سال ۲۰۰۴ یونیسف، کمبود آهن در نوزادان بین ۶ تا ۲۴ ماه ۴۰ تا ۶۰٪، و کمبود ید ۱۰ تا ۱۵٪ بر رشد مغز و هوش تأثیر می‌گذارد. به علاوه، کمبود آهن و ید موجب به دنیا آمدن سالانهٔ ۱۸ میلیون نوزاد دچار عقب‌ماندگی ذهنی شده، و کمبود ویتامین آ مرگ سالانهٔ یک میلیون کودک را به همراه دارد.

سوءتغذیه

سوءتغذیه نوعی بیماری به‌شمار می‌آید که به علت مصرف ناکافی یا بیش از اندازهً یک یا چند مادهٔ غذایی بروز می‌کند.

در بسیاری از کشورهای در حال توسعه یکی از بزرگ‌ترین مشکلات مربوط به تغذیه قحطی و کمبود مواد غذایی لازم برای سوخت‌وساز بدن است. با این وجود، سوءتغذیه در همهٔ کشورهای جهان با نمودهای گوناگون چون چاقی، بدخوری و یا کم‌خوری دیده می‌شود.

بر پایه آمار سازمان بهداشت جهانی، سوءتغذیه بزرگ‌ترین عامل مرگ‌ومیر کودکان است.

محتویات

    ۱ علل سوءتغذیه
    ۲ تأثیرات سوءتغذیه
    ۳ جستارهای وابسته
    ۴ پانویس
    ۵ منابع

علل سوءتغذیه

از مهم‌ترین دلایل سوءتغذیه در جهان می‌توان کمبود مواد غذایی و کیفیت نامناسب آن‌ها را نام برد. قحطی‌ها، کمبود آب و خشکی، جنگ‌ها و آفات محصولات کشاورزی موجب تشدید این دو مورد می‌شوند. افزایش جمعیت، گسترش بیابان‌ها، فقر و رژیم غذایی نادرست به علت نبود اطلاعات و دانش کافی نیز نقش ایفا می‌کنند.

باید توجه داشت که خود سوءتغذیه موجب بروز بیماری‌ها و اختلالاتی در سیستم ایمنی و گوارش بدن می‌شود که جذب برخی از مواد غذایی لازم برای متابولیسم بدن را دچار مشکل می‌کند.

از طرفی دیگر، پرخوری، بدخوری و حتی رژیم‌های سخت لاغری می‌توانند موجب سوءتغذیه شوند.
تأثیرات سوءتغذیه
درصد جمعیت دچار گرسنگی و قحطی‌زدگی در جهان در سال ۲۰۰۶.

در کشورهای در حال توسعه، سوءتغذیه موجب بیماری‌هایی چون آنمی، کواشیورکور، راشیتیسم، یا کوری (به علت کمبود ویتامین آ) می‌شود. طبق آمار سال ۲۰۰۴ یونیسف، کمبود آهن در نوزادان بین ۶ تا ۲۴ ماه ۴۰ تا ۶۰٪، و کمبود ید ۱۰ تا ۱۵٪ بر رشد مغز و هوش تأثیر می‌گذارد. به علاوه، کمبود آهن و ید موجب به دنیا آمدن سالانهٔ ۱۸ میلیون نوزاد دچار عقب‌ماندگی ذهنی شده، و کمبود ویتامین آ مرگ سالانهٔ یک میلیون کودک را به همراه دارد.

در دهه ۱۳۸۰ خورشیدی، آمار مرگ‌ومیر به علت گرسنگی به صورت زیر می‌باشد:

    هر ثانیه یک نفر از گرسنگی جان می‌سپارد (۳۶ میلیون نفر در سال).
    هر پنج ثانیه یک کودک از گرسنگی جان می‌سپارد (۶ میلیون کودک در سال).[۱]

طبق سازمان بهداشت جهانی، گرسنگی مهم‌ترین تهدید برای بهداشت عمومی جهانی است. بر اساس آمار سازمان ملل، سوءتغذیه عامل مرگ ۵۸٪ از کل مرگ‌ومیر در سال ۲۰۰۶ بوده است.

به طور کلی، ۸۰۰ میلیون نفر در جهان دچار قحطی‌زدگی، و ۳۰۰ میلیون نفر دچار چاقی هستند. مبارزه با سوءتغذیه هم‌اکنون یکی از ۸ هدف توسعه هزارهٔ سازمان ملل است که به نصف شدن تعداد افراد مبتلا به سوءتغذیه تا سال ۲۰۱۵ مربوط می‌شود.