سیدنی وایت

سیدنی وایت فیلمی کمدی نوجوانانه محصول سال ۲۰۰۷ با نقش آفرینی آماندا باینس، سارا پاکستون و مت لانگ است. این فیلم بر اساس داستان سفیدبرفی و هفت کوتوله ساخته شده است.
بازیگرها
بازیگر     نقش     بر اساس شخصیت
آماندا باینس     سیدنی وایت     سفید برفی
مت لانگ     تایلر پرنس     شاهزاده
سارا پاکستون     ریچل ویچبورن     ملکه شیطانی
جک کارپنتر     لنی     اسنیزی
جرمی هوارد     ترنس     داک
دنی استرانگ     جورکین     گرامپی
سم لوین     اسپانکی     هپی
آدام هندرشات     جرمی     باشفول
دانته بونر     امبل     اسلیپی
آرنی پنتوجا     جورج     دوپی
کریستال هانت     دمیتریا روزمید هاجکیس     رز رد
ویروس رایانه‌ای     حمله به لپ تاپ اپل سیدنی     سیب مسموم
فهرست بر روی کامپیوتر     لیست جذاب یا غیر جذاب     آینه جادویی ملکه
کاپا فی نو     کلوپ بانوان     قلعه ملکه
ورتکس     خانه دورک‌ها     کلبه دورف‌ها
گیشه

این فیلم در گیشه‌های ایالات متحده آمریکا با فروش ۵٫۱۹۶٫۳۸۰ دلار در هفته اول نمایش رتبه ۶ را در جدول بدست آورد.

دنی استرانگ

دانی استرانگ (انگلیسی: Danny Strong؛ زادهٔ ۶ ژوئن ۱۹۷۴) یک هنرپیشه، و فیلم‌نامه‌نویس اهل ایالات متحده آمریکا است.

از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به سیدنی وایت و پیشخدمت اشاره کرد.

پیشخدمت (فیلم)

باتلر (به انگلیسی: The Butler) فیلمی درام محصول سال ۲۰۱۳ به کارگردانی لی دنیلز است. در این فیلم بازیگرانی همچون فارست ویتاکر ، اپرا وینفری ، پاملا رید ، الایا کلی ، دیوید بنر ، ماریا کری ، ترنس هاوارد ، یایا داکوستا ، ونسا ردگریو ، کلارنس ویلیامز سوم ، کوبا گودینگ جونیور ، لنی کراویتز ، رابین ویلیامز ، جیمز مارسدن ، مینکا کلی ، لیو شریبر ، جان کیوساک ، جین فوندا ، نلسون الیس ، جسی ویلیامز و دنی استرانگ ایفای نقش کرده‌اند.

کلارنس ویلیامز سوم

کلارنس ویلیامز سوم (انگلیسی: Clarence Williams III؛ زادهٔ ۲۱ اوت ۱۹۳۹) یک بازیگر سینما، و هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است.

از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته است می‌توان به گانگستر آمریکایی، افسانه ۱۹۰۰، باران ارغوانی و پیشخدمت اشاره کرد.

گانگستر آمریکایی

گانگستر آمریکایی (به انگلیسی: American Gangster) نام فیلمی آمریکایی ست به کارگردانی ریدلی اسکات و بابازی ستارگانی همچون راسل کرو و دنزل واشنگتن که در سال ۲۰۰۷ ساخته شد.
داستان فیلم

داستان فیلم به دهه ۱۹۶۰-۱۹۷۰ میلادی در آمرکا باز می‌گردد.اوج دوران تبعیض نژاد در آمریکا. در آن زمان یک خلاف کار حرفه‌ای به نام بامپی به دلیل مشکلات قلبی می‌میرد ودر مراسم ختم او دست راستش فرانک لوکاس (دنزل واشنگتن) ریاست گروه را به عهده می‌گیرد؛ شخصی که دیگران فکرش را هم نمی‌کردند چون لوکاس یک سیاه پوست است.

فرانک با یک شگرد تازه وارد کار زیرزمینی نیویورک می‌شود.او بدون هیچ واسطه و دلالی شروع به کار می‌کند و هروئین مورد نیازش را به طور مستقیم از منبع مواد مخدر در یکی از مناطق آسیا دریافت می‌کند. موادی بسیار خالص را باارزان‌ترین قیمت به نام جادوی آبی(blue magic) در اختیار مردم قرار می‌دهد و طولی نمی‌کشد که یک رانندهٔ سیاه پوست تبدیل به یک جنایت کار میلیونر می‌شود.

در آن سو کارآگاه ریچارد رابرتز(راسل کرو) پلیسی فداکار است که در بخش پلیس هیچ طرف داری ندار. پلیس منحرف شده و به راحتی رشوه می‌گیرد اما چون رابرتز اهل رشوه گیری نیست او را محدود کرده‌اند و بخش مناسبی در اختیارش نمی‌گذارند. رابرتز با کمک فردی، چند تن عیاش را پیش خود جمع می‌کند و وقتی که از آن ها پلیس می‌سازد بخش پلیس جدایی باز می‌کند و با افراد جدیدش به فکر حل کردن معمای جادوی آبی می‌افتد.

فرانک لوکاس که حالا میلیونر شده تمام دوستانش را جمع می‌کند. او خانواده سیاه پوست فقیرش را از پائین شهر دعوت می‌کند و برای آن ها یک عمارت بزرگ می‌خرد. فرانک آدم بی احساسی نیست و به نهاد خانواده بسیار احترام می‌گذارد. در یکی از شب ها در کلوپی که در آن به مناسبت ورود خانواده اش جشن گرفته دختری به نام اوا کندو را ملاقات می‌کند و بعد از یک دوره معاشقه با او ازدواج می‌کند.اما در همین شب عروسی کاراگاه رابرتز از او عکس برداری می‌کند و در اختیار پلیس قرار می‌دهد.او و بخشش در حال گشتن به‌دنبال راه ورود مواد مخدر به شهر و دستگیری فرانک هستند.

در شب کریسمس، فرانک و همسرش اوا در حال تفریح در شهر هستند که به آن ها تیراندازی می‌شود.همسر فرانک به شدت ترسیده و به او پیشنهاد می‌کند که از آن‌ها از آمریکا فرار کنند ولی فرانک نمی‌پذیرد.

از سویی دیگر رابرتز از طریق یکی از چند پسرعمو فرانک رد او و منبع پخش جادوی آبی را می‌گیرد.او به یک فرودگاه نظامی می‌رود و متوجه می‌شود که جادوی آبی از داخل تابوت‌های سربازان آمریکایی از جنگ ویتنام وارد آمریکا می‌شدند. بعد از این کار او به ساختمان فروش مواد می‌رود و همه را دستگیر می‌کند بعد از ردگیری‌های لازم فرانک را که مادر و همسرش را به کلیسا برده بود بازداشت می‌کند.

مراحل قانونی طی شده و فرانک لوکاس به زندان می‌افتد. در یکی از بازجویی‌های او با رابرتز او لیست تک تک پلیس‌های خیانت کار و دلال‌های هروئین و گانگسترهای مواد مخدری را که در زندگی جنایی اش دیده تحویل رابرتز می‌دهد.این برگ برنده اوست، کسی که از ابتدای کارش نه به گنگستری یا جنایت کار دیگری احتیاج نداشته از دستگیری این آدم‌ها زخمی نمی‌خورد.

کم کم تمام جنایتکاران دستگیر می‌شوند. در طول مدت اسارت فرانک، رابرتز وکیل او می‌شود چرا که این اطلاعات برای او ارزش زیادی داشته. همسر و مادر فرانک به شهرهایشان برگشتند وباقی عموزاده‌هایش به زندان افتادند. در پایان فیلم فرانک آزاد می‌شود و با رابرتز هم چون دو دوست می‌روند و قهوه سفارش می‌دهند.
بازیگران

    دنزل واشنگتن ....فرانک لوکاس
    راسل کرو.....کارآگاه ریچارد رابرتز
    لیماری نادال.....اوا کندو(همسر فرانک لوکاس)
    جاش برولین....کارآگاه تروپو
    روبی دی....مادر فرانک لوکاس
    آرمانت است......یکی از دلال‌ها
    مالکام گوینگ.....جیمی زی
    کلارنس ویلیامز سوم.....بامپی پیر

قول‌های شرقی

قول‌های شرقی (به انگلیسی: Eastern Promises) فیلمی بریتانیایی ساختهٔ دیوید کراننبرگ در سال ۲۰۰۷ است. این فیلم برای ویگو مورتنسن نامزدی جایزه اسکار بهترین بازیگر نقش اول مرد را به‌دنبال داشت.

محتویات

    ۱ داستان فیلم
    ۲ بازیگران
    ۳ خشونت
    ۴ نقل قول‌ها
    ۵ منابع

داستان فیلم

دختری باردار در یک داروخانه دچار خونریزی شده و به بیمارستان منتقل می‌شود. مامایی با اصالت روسی به نام آنا موفق می‌شود فرزند او را به دنیا بیاورد اما مادر بچه می‌میرد. آنا دفترچه خاطرات مادر او را که به زبان روسی است نزد خود نگه می‌دارد که شاید ردی از خانواده نوزاد پیدا کند. آنا با کمک خانواده آنرا ترجمه می‌کند و متوجه می‌شود که مادر بچه به نحوی با صاحب یک رستوران در لندن به اسم سیمون ارتباط دارد. او با وجود مخالفت مادر و دایی اش نزد سیمون می‌رود. اما سیمون در واقع رئیس یک باند تبهکار روسی در شهر لندن است که رستوران نیز پوششی بر فعالیت‌های اوست...
بازیگران

    ویگو مورتنسن - نیکلای
    نائومی واتس - آنا
    وینسنت کسل - کریل
    آرمین مولر-اشتال - سیمون

خشونت

در میان فیلم‌های هم سطح قول‌های شرقی در سال ۲۰۰۷ (نظیر سوئینی تاد، جایی برای پیرمردها نیست، خون به پا خواهد شد، گانگستر آمریکایی) قول‌های شرقی بهترین استفاده را از خشونت‌های رایج می‌کند. نظیر صحنه‌ای که داس در چشم فروکردن را نشان می‌دهد و یا نیکلای دو مرد چچنی را در یک حمام می‌کشد و یا صحنه خالکوبی و... اما همان طور که دیوید کراننبرگ می‌گوید در فیلم قول‌های شرقی خبری از تفنگ نیست.
نقل قول‌ها

دیالوگ‌های بیادماندنی فیلم

    نیکلای: اتفاقاتی را که افتاده فراموش کن و از آدمایی مثل من دوری کن.
    سیمون: سوییکا چند تا برادر داره.

نیکلای: کریل هم منو داره.

    نیکلای: وقتی شاهی هست من نمی‌تونم شاه باشم.

پرویز نوری

پرویز نوری (متولد ۱۳۱۷), کارگردان، نویسنده، منتقد و مترجم ایرانی

محتویات

    ۱ زندگی نامه
    ۲ فیلمشناخت
        ۲.۱ کارگردانی
        ۲.۲ دستیاری کارگردان
        ۲.۳ نویسندگی
        ۲.۴ بازنویسی فیلمنامه
        ۲.۵ بازیگری
    ۳ منابع

زندگی نامه

وی فعالیت هنری اش ر ااز مطبوعات سینمایی با عنوان نویسنده و منتقد و مترجم از سال ۱۳۳۲ آغاز کرد. وی فیلمساز نیز هست.

او کارگران فیلم‌هایی نظیر طلوع و انفجار در سال ۱۳۵۹، عیالور در سال ۱۳۵۲ و رشید در سال ۱۳۵۰ است.

بطور فعلی او کارش را با نقد فیلم ادامه می‌دهد. وی اخیراً در هفته نامه شهروند امروز نقد می‌نوشته و همیشه عضو دائم منتقدان ماهنامه فیلم نیز است.

پرویز نوری معمولاً درباره نقد فیلم‌ها بسیار سخت گیر است. مثلاً فیلم‌هایی نظیر ایندنیا جونز، سوئینی تاد، جایی برای پیرمردها نیست و وعده‌های شرقی را در هفته نامه شهروند امروز اهانت به چشم و گوش خوانده و معتقد است فیلم‌های امروزی بازی ویدئویی خشن هستند.
فیلمشناخت
کارگردانی

    ۱ - طلوع انفجار (۱۳۵۹)
    ۲ - زن و زمین/خوش غیرت (۱۳۵۷)
    ۳ - ماجراهای علاءالدین و چراغ جادو (۱۳۵۷)
    ۴ - عیالوار (۱۳۵۲)
    ۵ - حکیم باشی (۱۳۵۱)
    ۶ - رشید (۱۳۵۰)
    ۷ - سه تا جاهل (۱۳۵۰)

دستیاری کارگردان

    ۱ - زمین تلخ (۱۳۴۱)

نویسندگی

    ۱ - ساده لوح (۱۳۷۰)
    ۲ - زن و زمین/خوش غیرت (۱۳۵۷)
    ۳ - عیالوار (۱۳۵۲)
    ۴ - حکیم باشی (۱۳۵۱)
    ۵ - رشید (۱۳۵۰)
    ۶ - سه تا جاهل (۱۳۵۰)
    ۷ - یک خوشگل و هزار مشکل (۱۳۵۰)
    ۸ - یاقوت سه چشم (۱۳۴۹)
    ۹ - سه فراری (۱۳۴۸)
    ۱۰ - نعره گرگ‌ها (۱۳۴۸)
    ۱۱ - قدرت عشق (۱۳۴۷)
    ۱۲ - گردباد زندگی (۱۳۴۷)
    ۱۳ - مرد و نامرد (۱۳۴۵)
    ۱۴ - زمین تلخ (۱۳۴۱)

بازنویسی فیلمنامه

    ۱ - بازی تمام شد (۱۳۶۸)

بازیگری

    ۱ - تهران در جستجوی زیبایی(اپیزود اول، طهران، تهران) (۱۳۸۷)

رضا ارحام صدر

رضا ارحام صدر (زاده ۱۲ اردیبهشت ۱۳۰۲ در محله پاقلعه اصفهان - مرگ در ۲۴ آذر ۱۳۸۷)، بنیانگذار مکتب کمدی انتقادی در تئاتر ایران بود که بعدها به مکتب تئاتر اصفهان نیز مشهور شد.

او فعالیت هنری خود را از سال ۱۳۲۶ با بازی در تئاتر آغاز کرده وی موسس «گروه هنری ارحام صدر» در سال ۱۳۴۳ بوده‌است.

وی به «شکرپاره اصفهان» معروف بود. فیلم ویدیویی درسا که در سال ۱۳۸۴ توسط محسن دامادی ساخته شد، آخرین حضور او در جلوی دوربین بود.

محتویات

    ۱ زندگی
    ۲ کارهای برجسته
        ۲.۱ تئاتر
        ۲.۲ سینما
        ۲.۳ تلویزیون
    ۳ پانویس
    ۴ منابع
    ۵ پیوند به بیرون

زندگی

ارحام صدر تحصیلات ابتدایی را در اصفهان گذراند و سپس وارد کالج انگلیسی این شهر شد. این کالج بعدها تبدیل به دبیرستان ادب گردید. پس از پایان تحصیلات فنی به خوزستان رفت و پس از یادگیری مهارت‌های فنی در آنجا مشغول به کار گردید. در آن زمان در شرایطی که خود را برای ادامه تحصیل در انگلستان آماده می‌کرد به دلیل بیماری مزمن مالاریا از ادامه فعالیت در خوزستان بازماند و به اصفهان مراجعت نمود و دیپلم بازرگانی را از دبیرستان ادب و دیپلم ادبی را از دبیرستان صارمیه دریافت نمود. وی در سال ۱۳۲۶ به استخدام بیمه ایران در آمد و به طور همزمان مدرک کارشناسی را در رشته فلسفه و امور تربیتی از دانشکده ادبیات دانشگاه اصفهان دریافت نمود.

وی برای اولین بار در دوران دبیرستان روی صحنه رفت. در جشن سالانه دبیرستان ادب معمولاً سه شب نمایش برای معلمان و والدین و بزرگان شهر اجرا می‌گردید ولی در زمان حضور ارحام صدر به دلیل استقبال از آن نمایش که رفیق ناجنس نام داشت، تا هفت شب بلیط فروخته شد.

در سال ۱۳۲۷ ناصر فرهمند اولین تئاتر حرفه‌ای را در اصفهان تاسیس نمود و از ارحام صدر برای همکاری دعوت نمود. این تئاتر در دروازه دولت اصفهان و ساختمانی که هم اکنون تبدیل به شهرداری شده‌است قرار داشت. تمام تلاش وی آن بود که نمایش کمدی از حالت فکاهی محض خارج و با انتقاد از مسائل سیاسی و اجتماعی بپردازد.

پس از مدتی با سرمایه‌گذاری علی صدری (پسر عموی ارحام صدر) گروه تئاتر سپاهان شکل گرفت ولیکن پس از مدتی ناصر فرهمند همراه گروهی از بازیگران از این گروه جدا شده گروه تئاتر اصفهان را شکل دادند. ارحام صدر به همراه نصرت‌الله وحدت در گروه سپاهان ماند و با افزوده شدن بازیگران زن به این مجموعه فعالیت گروه به اوج رسید.

پس از مدتی ارحام صدر از این گروه جدا شد و مدیران تئاتر سپاهان سعی کردند همایون و جهانگیر فروهر را جانشین وی نمایند. وی پس از مدتی گروه نمایشی ارحام را در محل سینما پارس (مولن روژ) واقع در محله ارامنه اصفهان (جلفا) پایه‌گذاری کرد.

شب‌نشینی در جهنم در سال ۱۳۳۶ اولین حضور ارحام صدر در سینما بود. روزی که مهدی میثاقیه برای تماشای نمایش وادنگ به اصفهان آمده بود نسخه‌ای از سناریو را از ارحام صدر گرفت که بعدها تبدیل به فیلم شب نشینی در جهنم گردید. در این فیلم ابتدا قرار بود ارحام صدر در نقش حاج جبار ظاهر شود ولی به دلیل ضعف هنر گریم در آن زمان، نقش نوکر حاج جبار را بر عهده گرفت. ارحام صدر در مجموع در هفده فیلم سینمایی و سه مجموعه تلویزیونی بازی کرد.

ساخت هتل عباسی توسط بیمه ایران در زمانی که ارحام صدر مدیر عامل بیمه ایران در استان اصفهان بود محقق شد. ارحام صدر در این باره می‌گوید: «من آن زمان مدیر بیمه ایران بودم، سرمایه ساخت این هتل سودی بود که بعد از مدتی در بیمه ایران جمع شده بود و قرار بود به مرکز منتقل شود اما من اعتقاد داشتم این پول مردم اصفهان است و بایستی صرف خود شهر شود.»
در باغ رضوان

بعد از انقلاب اسلامی، تئاتر در اصفهان تعطیل شد و پس از احیا تئاتر نیز ارحام صدر تا پایان عمر ممنوع‌التصویر بود و تنها در اواخر عمر از وی برای شرکت در سریال کوچه اقاقیا دعوت به عمل آمد که به دلیل بیماری آن را نپذیرفت.

وی تا پایان عمر در اصفهان زندگی کرد و در سال ۱۳۸۷ در اصفهان فوت کرد و در قطعه نام آوران باغ رضوان به خاک سپرده شد. وی می‌گوید روزی مقامات دولتی خواستند که مرا به فعالیت هنری در تهران وادار نمایند (از طریق انتقال محل خدمت در بیمه ایران) که در پاسخ شان گفتم:

    هر موقع توانستید منارجنبان اصفهان را از کف ببرید و در لاله‌زار کار بگذارید ارحام راهم می‌توانید به آنجا ببرید

کارهای برجسته
تئاتر

    «وادنگ»
    «من میخوام»
    «مست»
    «دیوانه»
    «شب‌نشینی در جهنم»
    «اداره کاریکاتور سازی»

سینما
سال     نام     سمت     کارگردان
۱۳۸۳     مستند «شکرپاره»     بازیگر     غلامرضا مهیمن
۱۳۷۱     نصف جهان     بازیگر     مرتضی شاملی
۱۳۷۰     افسانه شهر لاجوردی     بازیگر     محمدعلی نجفی
۱۳۶۶     جعفرخان از فرنگ برگشته     بازیگر     علی حاتمی
۱۳۵۳     جوجه فُکلی     بازیگر     رضا صفایی
۱۳۵۲     اکبر دیلماج     بازیگر     خسرو پرویزی
۱۳۶۳     پریزاد     بازیگر     سیامک یاسمی
۱۳۵۲     کی دسته گل به آب داده؟     بازیگر     نصرت‌الله وحدت
۱۳۵۱     لج و لجبازی     بازیگر     مهدی رئیس فیروز
۱۳۵۱     یک اصفهانی در نیویورک     بازیگر     شاءاله ناظریان
۱۳۵۰     مردان خشن     بازیگر     صابر رهبر
۱۳۴۶     جاده زرین سمرقند     بازیگر     ناصر ملک‌مطیعی
۱۳۴۵     داماد فراری     بازیگر     اسماعیل ریاحی
۱۳۴۴     زن و عروسک‌هایش     بازیگر     اسماعیل ریاحی
۱۳۴۲     ستاره‌ای چشمک زد     بازیگر     محسن بدیع
۱۳۴۰     علی واکسی     بازیگر     سردار ساگر
۱۳۳۵     شب‌نشینی در جهنم     بازیگر     موشق سروری
ساموئل خاچیکیان
تلویزیون
سال     نام     سمت     کارگردان     توضیحات
۱۳۵۷     علاءالدین و چراغ جادو     بازیگر     پرویز نوری     این سریال، در میان مردم به «جعفر جنی» معروف بود.[۱]
۱۳۵۵     تله‌تئاتر «وادنگ»     بازیگر     ناصر کوشان     این نمایش تلویزیونی، از شبکه ۱ پخش شد.[۲]
۱۳۵۳     هزار و یک شب     بازیگر     پرویز نوری     نویسنده: «پرویز دوایی»
این مجموعه، برخی از داستان‌های «هزار و یک شب» را به زبانی
طنز، به تصویر می‌کشید.[۳]
۱۳۵۲     خانواده حاج لطف‌الله     بازیگر     پرویز نوری     نویسنده: «مهدی ممیزان»
یک تاجر فرش که با وجود ثروت هنگفت، آدمی بسیار تنگ نظر و
خسیس است، درگیر ماجراهای عجیبی می‌شود. افراد خانواده
برای تصاحب ثروت او، هربار ترفند تازه‌ای به کار می‌برند.

دانشگاه اصفهان

دانشگاه اصفهان یکی از دو دانشگاه بزرگ دولتی شهر اصفهان است. موقعیت فیزیکی این دانشگاه به گونه‌ای است که در مجاورت دروازه شیراز قرار گرفته و با وسعت نزدیک به ۳ میلیون متر مربع از بزرگ‌ترین دانشگاه‌های ایران است. دانشگاه دیگر بزرگ دولتی اصفهان، دانشگاه صنعتی اصفهان است که در سوی دیگر اصفهان و در حومه شهر، قرار گرفته‌است. پس از تصویب قانون تأسیس وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی در سال ۱۳۶۲ دانشکده‌های پزشکی، داروسازی و بهداشت دانشگاه اصفهان به عنوان دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی استان اصفهان مستقل از دانشگاه اصفهان شناخته شد.

محتویات

    ۱ رشته‌های ارائه‌شده
        ۱.۱ علوم و فناوری های نوین
        ۱.۲ آموزش(علوم تربیتی)
        ۱.۳ حمل ونقل وترافیک
        ۱.۴ علوم پایه
        ۱.۵ ادبیات و علوم انسانی
        ۱.۶ تربیت بدنی
        ۱.۷ علوم مهندسی
        ۱.۸ زبان‌های خارجه
        ۱.۹ علوم اداری و اقتصاد
    ۲ دانشکده ها
        ۲.۱ دانشکده ادبیات و علوم انسانی
            ۲.۱.۱ گروه حقوق
        ۲.۲ دانشکده شیمی
        ۲.۳ دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی
        ۲.۴ دانشکده اهل بیت (علیهم السلام)
        ۲.۵ دانشکده فنی و مهندسی
            ۲.۵.۱ گروه های آموزشی
                ۲.۵.۱.۱ گروه مهندسی برق
                ۲.۵.۱.۲ گروه مهندسی مکانیک
                ۲.۵.۱.۳ گروه مهندسی عمران
            ۲.۵.۲ دانشکده مهندسی صناعت
        ۲.۶ دانشکده مهندسی کامپیوتر
        ۲.۷ دانشکده علوم
        ۲.۸ دانشکده علوم و فناوری های نوین
        ۲.۹ دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی
        ۲.۱۰ دانشکده زبان های خارجی
        ۲.۱۱ دانشکده علوم اداری و اقتصاد
        ۲.۱۲ دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی
        ۲.۱۳ دانشکده حمل و نقل
        ۲.۱۴ دانشکده آموزش های مجازی
    ۳ مشاهیر فارغ التحصیل شده از دانشگاه اصفهان
    ۴ جستارهای وابسته
    ۵ منابع
    ۶ پیوند به بیرون

رشته‌های ارائه‌شده
علوم و فناوری های نوین

    مهندسی هسته ای در سطح کارشناسی ارشد و دکتری
    زیست فناوری در سطح کارشناسی ارشد و دکتری
    مهندسی نانو در سطح کارشناسی ارشد
    مهندسی انرژی در سطح کارشناسی ارشد

آموزش(علوم تربیتی)

    برنامه درسی در سطح دکتری
    برنامه ریزی آموزشی در سطح کارشناسی ارشد
    فلسفه آموزش و پروش در سطح کارشناسی ارشد و دکتری
    مدیریت آموزشی در سطح کارشناسی ارشد و دکتری
    مدیریت و برنامه ریزی آموزشی در سطح کارشناسی
    تکنولوژی آموزشی در سطح کارشناسی

حمل ونقل وترافیک

    مهندسی راه آهن(خط وسازه های ریلی)
    مهندسی حمل ونقل درسطح کارشناسی ارشد

علوم پایه

    ریاضیات محض و کاربردی در سه مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکترا.
    فیزیک در سه مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکترا.
    زمین‌شناسی در سه مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکترا.
    شیمی در سه مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکترا.
    زیست‌شناسی با گرایش‌های:-ژنتیک و میکروبیولوژی و جانورشناسی و گیاه شناسی. (در مقاطع کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکترا .)
    آمار در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکترا.

ادبیات و علوم انسانی

    ادبیات فارسی
    فلسفه
    جامعه شناسی
    الهیات
    تاریخ
    جغرافیا

تربیت بدنی

    تربیت بدنی

علوم مهندسی

    مهندسی برق (گرایش الکترونیک و قدرت و مخابرات و کنترل) در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا.
    مهندسی کامپیوتر (در دو گرایش نرم‌افزار و سخت‌افزار) در سه مقطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا.
    مهندسی شیمی (گرایش فرایند) در سه مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشدو دکترا.
    مهندسی پزشکی (گرایش بیوالکتریک و بیو مکانیک) در دو مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد[۱]
    مهندسی نقشه‌برداری
    مهندسی فناوری اطلاعات (IT) در دو مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد.
    مهندسی مکانیک(در سالهای گذشته با گرایش حرارت و سیالات و از سال 90 به صورت عمومی)
    مهندسی عمران
    مهندسی بیو تکنولوژی

زبان‌های خارجه

    مترجمی زبان انگلیسی(کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکتری)
    زبان آلمانی
    زبان فرانسه
    زبان عربی
    زبان وادبیات انگلیسی(کارشناسی و از سال تحصیلی ۸۷کارشناسی ارشد)
    زبان ارمنی
    آموزش زبان انگلیسی(کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری)

علوم اداری و اقتصاد

    مدیریت صنعتی، بازرگانی و دولتی
    اقتصاد نظری، بازرگانی
    علوم سیاسی
    حقوق
    حسابداری

دانشکده ها
دانشکده ادبیات و علوم انسانی

نظر به سوابق علمی و فرهنگی و اهمیت تاریخی شهر اصفهان،هیئت دولت وقت در مهرماه ۱۳۳۷ با تأسیس دانشکده ادبیات در شهر اصفهان موافقت کرد، با اینکه امکانات کم و کادر آموزشی ناکافی بود از اوایل دی ماه ۱۳۳۷ این دانشکده با دو رشته‌زبان و ادبیات فارسی و ادبیات انگلیسی گشایش یافت. در ابتدا دانشکده در خانه‌ای اجاره‌ای با دواتاق شروع به کار کرد ولی از آغاز سال تحصیلی ۳۹-۱۳۳۸ این دانشکده به محلی در جنب بنای شاهزاده ابراهیم که به کمک اداره اوقاف با موافقت اداره کل آموزش و پرورش آماده بهره‌برداری‌شده‌بود انتقال یافت. در سال ۳۹-۱۳۳۸ رشته‌های فلسفه، علوم تربیتی و زبان و ادبیات ارمنی نیز در دانشکده بهدو رشته قبلی افزوده شد و در سال تحصیلی ۴۲-۱۳۴۱ رشته زبان و ادبیات عرب نیز دایر گردید؛ درهمین سال دبیرخانه دانشگاه اصفهان شکل گرفت. در سال ۱۳۴۵ رشته تاریخ تأسیس گردید و در همان سال رشته‌جغرافیا نیز به رشته‌های قبلی افزوده شد. در سال ۱۳۴۷ ساختمان موقت دانشکده ادبیات در خیابان (هزار جریب) آماده بهره‌برداری‌شد و با رشته‌های زبان و ادبیات فارسی، زبان و ادبیات انگلیسی، فلسفه، علوم تربیتی، زبان وادبیات ارمنی، زبان و ادبیات عرب، تاریخ و ایران شناسی، جغرافیا، زبان و ادبیات فرانسه،پاکستان‌شناسی و زبان اردو گشایش یافت. در همین سال دوره لیسانس شبانه نیز شروع به کار کرد.در سال ۱۳۴۸ گروه علوم اجتماعی دایر گردید. در سال تحصیلی ۵۴-۱۳۵۳ رشته زبان و ادبیات آلمانی نیز به گروه زبانهای خارجی افزوده‌شد. در سال ۱۳۴۹ پس از تأسیس دانشکده علوم تربیتی، رشته فلسفه به آن دانشکده منتقل‌گردید و مجموع رشته‌های دانشکده ادبیات علوم انسانی در چهار گروه آموزشی به شرح زیر اداره‌می‌شد: ۱- گروه زبان و ادبیات فارسی ۲- گروه علوم اجتماعی و جغرافیا ۳- گروه زبانهای خارجی ۴-گروه تاریخ و ایران شناسی در سال ۱۳۵۵ دانشکده زبانهای خارجی تأسیس گردید و گروه زبانهای خارجی به آن دانشکده انتقال یافت. در سال ۱۳۵۳ رشته‌های علوم اجتماعی و جغرافیا از یکدیگر تفکیک گردید و هر یک به گروه مستقلی تبدیل گردید. در سال ۱۳۶۷ رشته فلسفه مجدداً به دانشکده ادبیات و علوم‌انسانی منتقل گردید و فعالیت خود را در مقطع کارشناسی فلسفه و با سیاست توسعه طولی آن درمقطع کارشناسی ارشد و دکتری آغاز نمود.
گروه حقوق

گروه حقوق دانشگاه اصفهان از سال تحصیلی ۷۵-۷۴ در مقطع کارشناسی آغاز به کار نموده‌و در بهمن ۱۳۷۴ اولین دوره دانشجویان خود را به صورت شبانه پذیرفت. اولین دوره فارغ‌التحصیلان مقطع کارشناسی گروه حقوق دانشگاه اصفهان در بهمن ماه ۱۳۷۸ فارع التحصیل‌گردیدند. این گروه از نیمسال تحصیلی‌اول ۸۱-۱۳۸۰ به دانشکده علوم اداری و اقتصاد منتقل گردید.[۲]
دانشکده شیمی

با تأسیس دانشکده علوم دانشگاه اصفهان در سال ۱۳۴۳ و پذیرش قبول شدگان این دانشکده در رشته های شیمی و فیزیک، تدریس شیمی در شهر اصفهان عملاً آغاز گردید. از مهرماه ۱۳۴۳ گروه شیمی به صورت گروهی مستقل فعالیت خود را آغاز نمود و از سال ۱۳۴۴ به بعد این گروه در رشته های شیمی محض و دبیری شیمی در مقطع کارشناسی دانشجو پذیرفت. همچنین از سال ۱۳۶۷ در رشته شیمی کاربردی (مقطع کارشناسی) پذیرش دانشجو آغاز گردید و در بین سال های ۱۳۶۴ تا ۱۳۷۳ دوره های کارشناسی ارشد و دکتری در شاخه های مختلف شیمی راه اندازی گردید. در سال ۱۳۹۱ با تصویب هیات امناء دانشگاه این گروه به دانشکده شیمی ارتقاء یافت. در حال حاضر این دانشکده با استفاده از توان علمی ۳۱ عضو هیات علمی، امور آموزشی و پژوهشی نزدیک به ۵۰۰ دانشجو در مقطع کارشناسی (شیمی محض و شیمی پلیمر، شیمی فیزیک، شیمی معدنی و نانوشیمی را در قالب ۵ گروه آموزشی شیمی آلی، شیمی تجزیه، شیمی معدنی، شیمی فیزیک و شیمی پلیمر عهده دار می باشد. دانشکده شیمی دانشگاه اصفهان دارای آزمایشگاه ها، دستگاه ها و تجهیزات پیشرفته و بعضاً منحصربه‌فرد و مراکز پژوهشی متعددی است که می توان آن را یکی از مجهزترین دانشکده های شیمی دانشگاه های کشور به حساب آورد.[۳]
دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی

در سال ۱۳۵۴ گروه تربیت بدنی جهت ارائه واحد درسی تربیت بدنی عمومی در دانشکده علوم تربیتی شکل گرفت. در سال ۱۳۶۲ اولین دوره از دانشجویان رشته تربیت بدنی در گروه پذیرفته می شوند. در سال ۱۳۶۹ موافقت اصولی برای تبدیل گروه به دانشکده از وزارت علوم اخذ گردید. در سال ۱۳۷۶ اولین دوره کارشناسی ارشد تربیت بدنی و علوم ورزشی در دانشکده راه اندازی می گردد. دانشکده تربیت بدنی در مقاطع کارشناسی تربیت بدنی و علوم ورزشی و کارشناسی ارشد و تربیت دانشجو پذیرش می کند.[۴]
دانشکده اهل بیت (علیهم السلام)

کی از مأموریت های اساسی دانشگاه اصفهان در نقش آفرینی پنجاه سال آتی برای مرجعیت در علوم انسانی آن هم در چار چوب معرفت نبوی گسترش دانش در حوزه علوم انسانی است. بدیهی است پرداختن به چنین حوزه ای مستلزم همکاری های گسترده معرفتی بین اهالی حوزه و دانشگاه برای برپایی مجموعه ای است که بتواند حوزه های دانشی جدیدی را در علوم انسانی پایه گذاری نماید و این امر بدون داشتن چشم اندازی تعریف شده امکان پذیر نمی‌باشد. اولین گام برای تحقق چنین آرمانی تشکیل هسته ای برای تعریف نقشه راه دستیابی به چنین مقصودی بوده است که تحت عنوان شورای راهبردی دانشکده اهل البیت تعریف و شروع بکار کرده است. این شورا به تصویب هیات رییسه دانشگاه رسیده و ساختار اجرایی آن تعریف شده است . [۵]
دانشکده فنی و مهندسی

دانشکده فنی و مهندسی در سال ۱۳۶۷ با صدور مجوز از طرف شورای گسترش دانشگاه های وزارت فرهنگ و آموزش عالی (وزارت علوم ، تحقیقات و فناوری) با سه رشته در مقطع کارشناسی : مهندسی کامپیوتر(نرم‌افزار)، مهندسی کامپیوتر(سخت افزار) و نقشه برداری آغاز بکار نمود .[۶]
گروه های آموزشی
گروه مهندسی برق

گروه مهندسی برق دانشگاه اصفهان در سال ۱۳۸۰ تشکیل شده و اولین دوره کارشناسی با پذیرش ۳۵ نفر دانشجو در سال تحصیلی ۸۲-۸۱ در دانشکده فنی مهندسی آغاز به کار نموده است. هدف از دوره کارشناسی مهندسی برق تربیت کارشناس در زمینه طراحی، بهره برداری، نظارت، مدیریت نگهداری از سیستم های برقی و الکترونیکی می باشد. گروه مهندسی برق در مقطع کارشناسی ارشد نیز با تعداد ۹ دانشجو در سال تحصیلی ۸۵-۸۴ فعالیت خود را گسترش داد. این گروه از سال ۱۳۸۷ در مقطع دکترا نیز دانشجو می پذیرد. [۷]
گروه مهندسی مکانیک

دپارتمان مهندسی مکانیک دانشگاه اصفهان در دانشکده مهندسی این دانشگاه قرار گرفته است. گروه مهندسی مکانیک دانشگاه اصفهان در سال ۱۳۸۶ تشکیل شد و در بهمن ماه همین سال اولین دوره دانشجویان کارشناسی مهندسی مکانیک گرایش حرارت و سیالات پذیرش شدند. در سال ۱۳۸۹ این گروه در دوره کارشناسی ارشد شروع به پذیرش دانشجو در گرایش طراحی کاربردی نمود. یک سال بعد هم در گرایش تبدیل انرژی، دانشجو پذیرفت. هم اکنون گروه مهندسی مکانیک در دورهٔ کارشناسی (مکانیک عمومی)، کارشناسی ارشد (گرایش‌های طراحی کاربردی و تبدیل انرژی) و دکتری (طراحی کاربردی و تبدیل انرژی) دانشجو می‌پذیرد.[۸]
گروه مهندسی عمران

گروه مهندسی عمران دانشگاه اصفهان در سال ۱۳۸۳ تأسیس شد و در مهرماه سال ۱۳۸۵ اولین دوره دانشجویان کارشناسی پذیرش شدند. گروه مهندسی عمران در سال تحصیلی ۱۳۸۹ در مقطع کارشناسی ارشد به فعالیت خود ادامه می دهد.[۹]
دانشکده مهندسی صناعت

این دانشکده توسط شخصی به نام ˈصناعتˈ و با اعتبار حدود ۲۰ میلیارد ریال ساخته شده است. عملیات اجرایی آن از سال ۱۳۸۹ آغاز شد و پس از دو سال به بهره برداری رسید. این دانشکده در مساحت دو هزار و ۶۰۰ مترمربع و در سه طبقه برای استفاده آموزشی احداث شده است. دانشکده مهندسی صناعت بمنظور افزایش فضاهای آموزشی پردیس فنی و مهندسی دانشگاه اصفهان ایجاد شده است و در حال حاضر گروه برق و الکترونیک دانشکده فنی و مهندسی در آن مستقر شده است.[۱۰]
دانشکده مهندسی کامپیوتر

این دانشکده در سال ۱۳۶۷ در مقطع کارشناسی و با دو رشته مهندسی کامپیوتر( نرم‌افزار )و مهندسی کامپیوتر( سخت‌افزار) فعالیت خود را آغاز نموده است. در سال۱۳۷۴ مقطع کارشناسی ارشد رشته‌های معماری‌کامپیوتر و مهندسی نرم‌افزار راه‌اندازی شد. در سال ۱۳۸۳ در مقطع کارشناسی مهندسی فناوری اطلاعات، کارشناسی ارشد هوش مصنوعی و دکترای گرایشهای معماری‌کامپیوتر و مهندسی نرم‌افزار با پذیرش دانشجو فعالیت خود را ادامه داد. پذیرش دانشجو در مقطع دکتری هوش مصنوعی در سال ۱۳۸۷ شروع شد. مقطع کارشناسی ارشد گرایش شبکه‌های کامپیوتری در سال ۱۳۹۰، کارشناسی ارشد گرایشهای تجارت الکترونیکی و امنیت اطلاعات در سال ۱۳۹۱و مقطع دکتری گرایش امنیت اطلاعات در سال ۱۳۹۲ آغاز به کار کرد.[۱۱]
دانشکده علوم

دانشکده علوم دانشگاه اصفهان در سال ۱۳۴۳ شمسی پایه گذاری شده است. این دانشکده شامل ۵ گروه آموزشی آمار،ریاضی،فیزیک،زیست شناسی و زمین شناسی می باشد که در تمامی مقاطع تحصیلی دکتری، کارشناسی ارشد و کارشناسی مبادرت به پذیرش دانشجو در سطوح داخلی و خارجی می نماید. در حال حاضر این دانشکده با سابقه ی نزدیک به ۵۰ سال تجربه و در اختیار داشتن اساتید مجرب و امکانات آموزشی و پژوهشی و تجهیزات آزمایشگاهی پیشرفته، یکی از قطب های مهم علوم پایه در کشور می باشد.[۱۲]
دانشکده علوم و فناوری های نوین

دانشکده فناوری های نوین دانشگاه اصفهان کار خود را با سه گروه آموزشی مهندسی هسته ای، مهندسی زیست فناوری (بیوتکنولوژی) و مهندسی نانوفناوری در سال ۱۳۸۷ آغاز نمود. گروه های آموزشی مهندسی هسته ای و مهندسی زیست فناوری از سال ۸۷ پذیرای دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد گردیدند. گروه آموزشی مهندسی نانو فناوری نیز اولین دوره دانشجویان کارشناسی ارشد خود را از مهر ماه ۸۸ آغاز نمود.گروه آموزشی مهندسی انرژی نیز از پاییز ۹۰در گرایش مهندسی انرژی های تجدید پذیر توانست دانشجو جذب نماید.این در حالیست که در چشم انداز آینده دانشکده علوم وفناوریهای نوین گروه هایی مانند مهندسی سامانه های هوشمند ، گروه آموزشی فناوریهای علوم زمین و گروه آموزشی مهندسی راهبرد دانش و فناوری در دست راه اندازی می باشد. [۱۳]
دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی

این دانشکده در سال ۱۳۴۸ تاسیس گردید و یکی از قدیمی ترین دانشکده های دانشگاه اصفهان است. این دانشکده در سطوح کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکترا دانشجو می پذیرد و با ۵ گروه آموزشی دارای _ عضو هیات علمی تمام وقت فعالیت دارد. از این مجموعه، گروه علوم تربیتی باسابقه تر و بزرگتر از بقیه است، چهار گروه دیگر شامل روانشناسی، مشاوره، کودکان با نیازهای خاص و علوم کتابداری و اطلاع رسانی می باشد. همه گروهها در یک ساختمان مستقر هستند که در بخش پائینی (ضلع شمال شرقی) محوطه اصلی دانشگاه اصفهان واقع شده است. دانشکده به طور مداوم به توسعه و آموزش و پرورش عمومی و خدمات اجتماعی در استان اصفهان مدد رسانده است. این دانشکده غیر از ارائه سطوح کارشناسی و کارشناسی ارشد و دکتری، دوره های کوتاه مدت و میان مدت توسعه کارکنان در آموزش و پرورش استان و بهداشت را فراهم می آورد همچنین به تحقیقات توجه بسیار دارد و این توجه در دوره های تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکترا) و در پروژه های تحقیقاتی اعضای هیات علمی دانشکده تجلی می یابد.[۱۴]
دانشکده زبان های خارجی

دانشـکده زبـانـهای خـارجی درسال ۱۳۵۳ بعنوان یک دانشکده مستقل تاسیس گردید. گروههای آموزشی دانشکده زبانهای خارجی عبارتند از: زبان وادبیات انگلیسی، زبان وادبیات عربی، زبان وادبیات فرانسه، مترجمی آلمانی و ادبیات ارمنی و گروه زبانشناسی می باشد. گروه زبان انگلیسی(قدیمی ترین گروه دانشکده)درسال ۱۳۳۷،زبان وادبیات فرانسه درسال ۱۳۳۸، گروه ارمنی شناسی درسال ۱۳۳۹،گروه زبان وادبیات عربی درسال ۱۳۴۱، گروه زبان وادبیات آلمانی درسال ۱۳۷۳ وهمچنین گروه زبان شناسی درسال ۱۳۸۵ تاسیس گردیدند.[۱۵]
دانشکده علوم اداری و اقتصاد

دانشکده علوم اداری و اقتصاد در سال ۱۳۵۶ به عنوان یکی از دانشکده‌های دانشگاه اصفهان واقع در خیابان شمس‌آبادی کوچه شاهزاده ابراهیم فعالیت خود را با سه گروه آموزشی اقتصاد – مدیریت و حسابداری آغاز نمود. در سال ۱۳۶۹ گروه علوم‌سیاسی در این دانشکده راه‌اندازی گردیده و در سال ۱۳۸۰ گروه حقوق به این دانشکده ملحق شد. اکنون این دانشکده پس از گذشت سه دهه با ۵ گروه آموزشی اقتصاد، مدیریت، حسابداری، علوم‌سیاسی و حقوق در مقاطع کارشناسی، کارشناسی‌ارشد و دکتری مشغول انجام فعالیت های آموزشی و پژوهشی می باشد.[۱۶]
دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی

دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی دانشگاه اصفهان در ابتدا از سال ۱۳۴۵ با تأسیس دورۀ کارشناسی کار خود را به عنوان گروه جغرافیا آغاز کرد. دورۀ کارشناسی ارشد جغرافیا در سال ۱۳۶۶ با پذیرش چهار دانشجو افتتاح گردید. دورۀ دکتری در سال ۱۳۷۱ با پذیرش سه دانشجو کار خود را آغاز نمود. این دانشکده از سال ۱۳۸۹ باعنوان دانشکده جغرافیا و برنامه ریزی در قالب ۳ گروه آموزشی « جغرافیاو برنامه ریزی روستای، جغرافیاو برنامه ریزی شهری و جغرافیا طبیعی » در سه مقطع تحصیلی کارشناسی، ارشد، دکتری و در ۵ گرایش برنامه ریزی شهری، برنامه ریزی روستایی، و اقلیم شناسی، ژئومرفولوژی، جغرافیا و برنامه ریزی توریسم هم کنون به کار خود ادامه می دهد.[۱۷]
دانشکده حمل و نقل

دانشکدهٔ حمل و نقل در سال ۱۳۹۰ تاسیس شد. این دانشکده با توجه به اهمیت صنعت حمل و نقل کشور در برنامهٔ چهارم توسعه و موقعیت جغرافیایی و مزیت‌های نسبی اصفهان در این استان و در دانشگاه اصفهان تاسیس شد. ∓
دانشکده آموزش های مجازی

دانشکده آموزش­های مجازی دانشگاه اصفهان در تاریخ ۹۲/۴/۱۸ با حضور اساتید و مسئولین دانشگاه اصفهان، مدیران ارشد استان اصفهان و دانشجویان دانشکده آموزش­های مجازی رسماً افتتاح گردید.[۱۸]
مشاهیر فارغ التحصیل شده از دانشگاه اصفهان

    سید محمد خاتمی
    نصرت بوتو
    عطاءالله مهاجرانی
    هوشنگ گلشیری
    رضا ارحام صدر

زبان‌شناسی

زبان‌شناسی (به انگلیسی: Linguistics) علمی است که به مطالعه و بررسی روشمند زبان می‌پردازد. در واقع، زبان‌شناسی می‌کوشد تا به پرسش‌هایی بنیادین همچون «زبان چیست؟»، «زبان چگونه عمل می‌کند و از چه ساخت‌هایی تشکیل شده‌است؟»، «انسان‌ها چگونه با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند؟»، «زبان آدمی با سامانه ارتباطی دیگر جانوران چه تفاوتی دارد؟»، «کودک چگونه سخن گفتن می‌آموزد؟»، «زبان بشر چگونه تکامل یافته‌است؟»، «زبان‌ها چه قرابتی با یکدیگر دارند؟»، «ویژگی‌های مشترک زبان‌های جهان کدامند؟»، «انسان چگونه می‌نویسد و از چه راهی زبان نانوشتاری را واکاوی (تحلیل) می‌کند؟»، «چرا زبانها دگرگون می‌شوند؟» و ... پاسخ گوید.

زبان‌شناسی به مفهوم جدید آن، علمی نسبتاً نوپا بوده که قدمتی تقریباً یک صد ساله دارد، اما مطالعات تخصصی درباره زبان به چند قرن پیش از میلاد بازمی‌گردد، یعنی زمانی که پانینی قواعدی برای زبان سانسکریت تدوین کرد. در زبان‌شناسی، ابعاد مختلف زبان در قالب حوزه‌های صرف، نحو، آواشناسی، واج‌شناسی، معناشناسی، کاربردشناسی، تحلیل گفتمان، زبان‌شناسی تاریخی-تطبیقی، رده‌شناسی، زبان و نیز حوزه‌های بینارشته‌ای مانند جامعه‌شناسی زبان، روانشناسی زبان، عصب‌شناسی زبان، زبان‌شناسی قضایی، زبان‌شناسی بالینی، زبانشناسی تحلیلی، زبان‌شناسی آموزشی و زبان و منطق بررسی می‌شوند. از آنجا که زبان یک پدیده پیچیدهٔ انسانی و اجتماعی‌ست، برای مطالعهٔ جامع و دقیق آن، بهره‌گیری از علوم مرتبط دیگر الزامی به نظر می‌رسد. در واقع، مطالعهٔ فراگیر زبان، رویکردی چندبعدی را می‌طلبد؛ بنابراین، زبان‌شناسی علاوه بر مطالعه جنبه‌های توصیفی و نظری زبان به ابعاد کاربردشناختی، روان‌شناختی، مردم‌شناختی، اجتماعی، هنری، ادبی، فلسفی و نشانه‌شناختی زبان توجه می‌کند. به عبارتی می‌توان گفت زبان‌شناسی معاصر، حوزه‌های مطالعاتی بسیار گسترده‌ای را شامل می‌شود که توجه دانش پژوهان و دانشمندان گوناگونی را با ذائقه‌های علمی متنوعی به خود جلب نموده‌است. در همین راستا، مطالعاتی مانند رابطه و تعامل بین زبان و ذهن، زبان و شناخت، زبان و رویکردهای فلسفی، زبان و قوه تعقل، زبان و منطق، دانش ذاتی، یادگیری زبان اول، کاربرد زبان و محیط زیست، زبان و قانون، زبان و هوش مصنوعی، زبان و فرهنگ، زبان و جامعه، زبان و تکامل انسان، زبان و سیاست، زبان و تفکر و دیگر نشانه‌های ارتباطی می‌توانند زیر مجموعه‌های رشتهٔ زبان‌شناسی تلقی شوند.[۱]

کسی را که به بررسی‌های زبان‌شناختی می‌پردازد، «زبان‌شناس» می‌نامند. برخلاف تصور عمومی، لزومی ندارد زبان‌شناس به چندین زبان تسلط داشته باشد. مهم آن است که بتواند پدیده‌های زبان‌شناختی همچون واژه، هجا، گروه نحوی و معنا را کندوکاو نماید و بازبشکافد. نکته دیگر آنکه کار زبان‌شناس همچون سایر کسانی که با علم سروکار دارند، تجویز نیست، بلکه توصیف است.

محتویات

    ۱ تاریخچه
    ۲ انقلاب‌های علمی در زبان‌شناسی
    ۳ شاخه‌ها
    ۴ حوزه‌های بینارشته‌ای
    ۵ نظریه‌های زبان‌شناسی
    ۶ مکتب‌های زبان‌شناسی
    ۷ زبان‌شناسی در ایران
        ۷.۱ زبان‌شناسی در دانشگاه‌های ایران
    ۸ جستارهای وابسته
    ۹ منابع
    ۱۰ پیوند به بیرون

تاریخچه

معمولاً تاریخ دانش زبان‌شناسی را به معنی «مطالعات تخصصی زبان» تا کتاب دستور سانسکریت نوشته پانینی هندی عقب ببرند. پانینی در سده پنجم پیش از میلاد، دستور زبان بسیار پیشرفته‌ای برای زبان سانسکریت نوشت. اما زبان‌شناسی به مفهوم مدرنش با انتشار کتاب «دوره زبان‌شناسی عمومی» نوشته فردینان دوسوسور آغاز شد. دوسوسور بین مطالعات زبانی همزمانی و درزمانی تمایز قائل شد و بر مطالعه «نظام زبان» تأکید کرد. در دهه ۱۹۵۰، نظریات نوام چامسکی انقلابی در این رشته به وجود آورد و باعث پیدایش دستور زایشی شد. او با انتقاد شدید از روان‌شناسی رفتارگرا که یادگیری زبان را نوعی تقلید رفتاری می‌داند، با ارائه شواهدی، ناکارامدی‌های چنین دیدگاهی را نشان داد. او معتقد است اصول و خصوصیات زبان در انسان ذاتی است و کودک زبان را یاد نمی‌گیرد بلکه فرامی‌گیرد(acquire). به عبارت دیگر، نحوه فراگیری زبان به صورت ارثی و ژنتیکی در مغز برنامه‌ریزی شده‌است و محیط پیرامون کودک تنها نقش محرک را برای فراگیری زبان مادری ایفا می‌کند. کودک مجموعه محدودی از اطلاعات را از محیط زبانی خویش می‌گیرد و خود قادر است ترکیبات جدیدی بسازد. نظریه‌پردازان پیش‌تر معتقد بودند زبان مادری تنها از راه شنیدن گفتار اطرافیان و به صورت اکتسابی وارد ذهن کودک می‌شود.[۲]
انقلاب‌های علمی در زبان‌شناسی

چند نقطه عطف در تاریخ علم زبان‌شناسی وجود دارد. اولین انقلاب علمی در حوزه زبان‌شناسی تاریخ‌گرایی است که در قرن هجدهم شکل گرفت. آنچه به عنوان شروع انقلاب اول در تاریخ زبانشناسی ثبت و ضبط شده، به ۱۷۸۶ باز می‌گردد و خطابه معروف حقوقدان انگلیسی، ویلیام جونز، که وقتی متون سانسکریت را با فارسی باستان و لاتین مقایسه کرد، شباهت‌های فراوانی بین این متون یافت و معتقد شد که این زبان‌ها از یک منشا واحدی که زبان هند و اروپایی مادر است، سرچشمه گرفته‌است. این شروع انقلاب اول در تاریخ زبانشناسی است. متعاقب آن بحث سرنوشت زبان‌ها، خانواده زبان‌ها و اینکه این زبان‌ها از چند گروه سرچشمه گرفتند، شروع شد و این اولین انقلاب در تاریخ زبانشناسی ذیل عنوان «تاریخ‌گرایی» مطرح شده‌است. در این دوره نگاه زبانشناسان معطوف به تحولات تاریخی و به اصطلاح «در زمانی» بود و تبیین هر پدیده زبانی را با توجه به گذشته می‌دیدند. این انقلاب با پیدایش گروهی از زبان‌شناسان که بعدها نودستوریان نام گرفتند، تکمیل شد. آنها به دنبال یافتن قوانینی برای تغییرات زبانی بودند.

دومین انقلاب در زبان‌شناسی، ساخت‌گرایی است که فردینان دوسوسور به بنانهادن آن مشهور شد هرچند قبل از وی هوم‌بولت این نظریات را به نحوی بیان کرده بود اما عدم توجه به نظرات وی باعث شهرت کاذب سوسور شد. (A short history of linguistics,1967 p 150-151) زبانشناسی سوسور واکنشی به تاریخ‌گرایی و انقلاب نخست بود. سوسور پایه‌گذار ساخت‌گرایی‌است. آنچه سوسور در این بحث مطرح می‌کرد، توجه به وضعیت هم‌زمانی است نه تبیین‌های تاریخی. اما جوهره بحث سوسور مبتنی بر مفهوم نشانه‌است. دوسوسور زبان را به مثابه یک نظام مورد بررسی قرار داد و زبان‌شناسی همزمانی را از زبان‌شناسی تاریخی جدا کرد. تا آن هنگام، گروه‌های زبان‌شناسی دانشگاه‌ها بیشتر به زبان‌شناسی تاریخی می‌پرداختند. نشانه از نظر سوسور واژه‌است و به یک معنا زبان‌شناسی سوسوری، واژه بنیاد است. او از دال و مدلول که دو بخش عمده نشانه هستند، صحبت می‌کند. سوسور زبان را نظامی از نشانه‌ها می‌داند. این منظر سوسور به مدت پنجاه سال زبانشناسی را تحت تأثیر خود قرار داده بود.

عمده فعالیت‌های زبانشناسی در دوره ساخت‌گرایی که به نیمه اول قرن بیستم مربوط می‌شود به صرف یا ساختواژه و نظام واجی و آوایی توجه داشت. البته در این دوره در مکتب پراگ، زبانشناسی متن مطرح شد. پس طلایه‌ای از تحلیل گفتمان در مکتب پراگ دیده می‌شود. آن مکتب به نقش‌گرایی و کارکردگرایی اعتقاد داشت.

انقلاب سوم در حوزه زبان‌شناسی را نوام چامسکی در سال ۱۹۵۷ با ارائه نظریاتی راجع به دستور جهانی و زبان‌آموزی کودک پدید آورد. این نظریات باعث ایجاد یک چارچوب نظری مهم در علم زبان‌شناسی شد که دستور زایشی نام دارد. انقلاب او از این نظر در خور توجه‌است که او زبانشناسی را نحو - بنیاد کرد و جمله را واحد مطالعه برای زبانشناسی قرار داد؛ بنابراین زبانشناسی یک سیر تکوینی را طی کرد. دیدگاه چامسکی از ۱۹۵۷ تا امروز در امریکای شمالی و رویکرد آن به نام زبانشناسی زایشی، تفکر غالب است. این یکی از پارادایم‌های مطرح در زبانشناسی امروز است. این رویکرد اولاً در سطح جمله باقی‌مانده‌است و به سطح فراجمله نمی‌رود و ثانیاً به تفکر عقلگرایی دکارتی معتقد است. یعنی این نکته بخشی از دانش زبانی ما در بدو تولد با ما به عرصه جهان می‌آید. پس معتقد است برخی از ویژگی‌های زبان، ذاتی‌است.

اما از حدود دهه شصت میلادی کسانی منظری را مطرح کردند که انقلاب چهارم در زبانشناسی شده‌است. آنها تفکر پراگی‌ها را احیا کردند که پارادایم رقیب زبانشناسی چامسکی‌است. اگر چامسکی به جمله بنیادی و منظر فلسفی عقل‌گرایی دکارتی معتقد است، این رویکرد چهارم رویکردی کارکردگرا و نقشگراست که معتقد است واحد مطالعه زبان باید گفتمان باشد؛ بنابراین این رویکرد به لحاظ فلسفی، تجربه‌گراست و معتقد است آنچه بالا قرار می‌گیرد، بافت است. این رویکرد، زبانشناسی را با جامعه‌شناسی عجین میداند. اما رویکرد چامسکی زبانشناسی را با روانشناسی و نهایتاً زیست‌شناسی مأنوس می‌شمارد؛ بنابراین دو پارادایم زبانشناسی امروز به این دو خلاصه می‌شود.

رویکرد آخر این است که در انگاره ساخته شده، بافت بالاترین است. بافت عبارت از چیزی است که بر یک شرایط گفتمانی محیط است یعنی بافت غیرزبانی و بازنمایی بافت را در سه سطح معنایی در زبان بررسی می‌کند. پس این مدل از بافت شروع می‌کند. بافت تصویری است که از جهان برمی‌داریم و ملکه ذهن ما می‌شود. وقتی این مفهوم قرار است که تبدیل به مفاهیم زبانی شود، صحبت از چهار فرانقش به میان می‌آید. پس این فرانقش‌ها در واقع معناشناسی گفتمان بنیاد هستند.

این رویکرد می‌گوید هر جمله‌ای که متعلق به یک متن است حتی اگر ساده باشد، همزمان سه لایه معنایی را بر دوش خود حمل می‌کند: محتوا گزاره‌ای (درمورد چه چیزی صحبت می‌شود)، در بیان این محتوا به چه صورتی تعامل برقرار می‌شود؛ لایه معنایی سوم این است که این جمله به عنوان سازه یک متن، چقدر به تشکیل متنیت کمک می‌کند.

این رویکرد و این انقلاب چهارم به زبان نگاهی گفتمان بنیاد دارد و هرگز جمله را به عنوان یک واحد مستقل بررسی نمی‌کند و همیشه در متن بررسی می‌کند. درست است که به عنوان نمونه اعلا و متعارف، واحد زبانی متن است اما این رویکرد معتقد است که حتی یک واژه هم می‌تواند متن باشد. یعنی متن اندازه مشخصی ندارد. در این سال‌ها سازوکارهای زبانی تشکیل متن، بسیار در زبانشناسی کاویده شده‌است. تحلیل گفتمان به سازوکارهای زبانی تشکیل متن می‌پردازد و این که چه ابزارهایی به جمله‌های زبان متنیت می‌بخشند.[۳]
شاخه‌ها

    آواشناسی
    واج‌شناسی
    صرف
    نحو
    معناشناسی
    کاربردشناسی
    تحلیل گفتمان
    رده‌شناسی زبان
    زبان‌شناسی تاریخی
    زبان‌شناسی تحلیلی

حوزه‌های بینارشته‌ای

    نشانه‌شناسی
    زبان‌شناسی کاربردی
    زبان‌شناسی زیستی
    زبان‌شناسی تحلیلی
    زبان‌شناسی نظری
    جامعه‌شناسی زبان
    زبان‌شناسی رایانشی
    روانشناسی زبان
    عصب‌شناسی زبان
    زبان‌شناسی قضایی یا زبان‌شناسی جنایی یا زبان‌شناسی قانونی
    زبان‌شناسی بالینی
    زبان و منطق
    سبک‌شناسی

نظریه‌های زبان‌شناسی

    زبان‌شناسی شناختی
    دستور زایشی
    دستور وابستگی
    زبان‌شناسی نقش‌گرا
    دستور واژه‌بنیاد

مکتب‌های زبان‌شناسی

    مکتب پراگ
    مکتب کپنهاگ

زبان‌شناسی در ایران

محمد مقدم در ۱۳۴۳ گروه زبان‌شناسی همگانی و زبان‌های باستانی را در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران بنیاد گذاشت و تا ۱۳۴۷ مدیریت آن را به عهده داشت. از جمله کسانی که پیشگامان زبان‌شناسی در ایران محسوب می‌شوند، می‌توان به پرویز خانلری، علی‌اشرف صادقی، یدالله ثمره، محمدرضا باطنی، هرمز میلانیان و علی‌محمد حق‌شناس اشاره کرد.
زبان‌شناسی در دانشگاه‌های ایران

زبان‌شناسی در ایران تا سال‌ها فقط در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری تدریس می‌شد. در سال ۱۳۸۷، برای اولین بار دانشگاه اصفهان، دانشگاه شیراز و دانشگاه رازی کرمانشاه در مقطع کارشناسی، دانشجوی زبان‌شناسی پذیرفتند.[۴]

هم‌اکنون رشته زبان‌شناسی در مقطع کارشناسی ارشد در، دانشگاه تهران، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاه تربیت مدرس، دانشگاه شهیدبهشتی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دانشگاه الزهرا، دانشگاه اصفهان، دانشگاه شیراز، دانشگاه بوعلی سینا، دانشگاه کردستان، دانشگاه رازی کرمانشاه، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشگاه سمنان، دانشگاه بیرجند، دانشگاه شهیدباهنر کرمان، دانشگاه فردوسی مشهد و دانشگاه پیام نور مرکز تهران، دانشگاه پیام نور مشهد، دانشگاه پیام نور خراسان جنوبی(قاین)، دانشگاه پیام نور مرکز رشت تدریس می‌شود.[۵]

دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات فارس، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تاکستان،دانشگاه آزاد اسلامی واحد رشت ،دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان و دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهر نیز دارای مقطع کارشناسی ارشد این رشته هستند.[۶]

دانشگاه تهران، دانشگاه علامه طباطبایی، دانشگاه تربیت مدرس، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، دانشگاه الزهرا، دانشگاه اصفهان، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشگاه بوعلی سینا، دانشگاه رازی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، دانشگاه پیام نور مرکز تهران و دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات دارای مقطع دکترای این رشته هستند.[۷]

رشته زبان‌شناسی رایانشی در دو دانشگاه صنعتی شریف و اصفهان ارائه می‌شود. دانشگاه صنعتی شریف در سال ۱۳۸۹ و دانشگاه اصفهان در سال ۱۳۹۱ برای اولین بار در این رشته دانشجو پذیرفتند.[۸][۹] دانشگاه صنعتی شریف همچنین دارای نهادی به نام مرکز زبان‌ها و زبان‌شناسی است.

خودسازمان‌دهی

خودسازمان‌یابی (Self-organization) فرایندی است، که در طی آن سازمان‌یافتگی[۱] درونی یک سیستم - به‌طور نرمال یک سیستم باز[۲] - به سمت پیچیدگی افزون‌تر تکامل[۳] پیدا می‌کند، بدون آنکه توسط عوامل بیرونی هدایتی دریافت نموده باشد، یا اعمال مدیریتی برروی آن صورت پذیرفته باشد.

ماشین‌ها، و سیستم‌های ساختهٔ دست انسان در سده‌های قبل ساختارها و سازمان‌یافتگی‌های خود را به تبع نقشه‌ها و دستورات بیرونی به‌دست می‌آوردند، در حالی که، بسیاری از سیستم‌های طبیعی بر طبق فرایندها و قانون‌های درونی خودشان و در پی خودسازمان‌یابی است که ساختارمند و نظام‌دار می‌شوند.[۴]

محتویات

    ۱ تعریف
    ۲ مصداق‌ها و کاربردها
    ۳ جستارهای پیوسته
    ۴ پانوشته‌ها
    ۵ منابع
    ۶ پانویس
        ۶.۱ پیوند به بیرون

تعریف

خودسازمان‌یابی فرایندی است که درآن الگوهای بلندتر از و کلی یک سیستم تنها از طریق تعاملات پرشمار مابین مؤلفه‌های جزئی و کوتاه‌تراز آن بروز و ظهور می‌نماید. به‌علاوه قواعد مورد اجرا توسط تعاملات میان اجزاء سیستم فقط براساس اطلاعات موضعی، و بدون ارجاع به الگوی کلی، تعیین می‌شود..[۵]
مصداق‌ها و کاربردها

اصول و شیوه‌های خودسازمان‌یابی را می‌توان بر دینامیک ایجاد، تکامل، و عملکرد تمامی پدیده‌های پیچیدهٔ جهان (هم درونی، و هم بیرونی) و نیز، بر روش‌های مدل‌سازی و کنترل آن‌ها حاکم دانست.

خودسازمان‌دهی در مقوله‌های زیر قابل مشاهده است:

    خودسازمان‌دهی در فیزیک
    خودسازمان‌دهی در شیمی
    خودسازمان‌دهی در بیولوژی
    خودسازمان‌دهی در ریاضیات و علوم رایانه
    خودسازمان‌دهی در سیبرنتیک
    خودسازمان‌دهی در جوامع انسانی
    خودسازمان‌دهی در زبان شناسی